IV SA/Gl 1076/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-11-22

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, gdy jego małżonka posiada lokal mieszkalny nabyty na podstawie decyzji administracyjnej, który jednak nie spełnia norm zaludnienia?
Ratio decidendi
Policjantowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli on lub członkowie jego rodziny posiadają lokal mieszkalny przydzielony na podstawie decyzji administracyjnej, który spełnia normy zaludnienia. Jednakże, jeśli posiadany lokal nie został przydzielony z zasobów Policji i nie spełnia norm zaludnienia, policjant ma prawo do równoważnika. W niniejszej sprawie lokal zajmowany przez skarżącego nie spełnia norm zaludnienia i nie został przydzielony z zasobów Policji, dlatego odmowa przyznania równoważnika była niezgodna z prawem.
Stan faktyczny
D.K., policjant, ubiegał się o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że małżonka skarżącego posiada lokal mieszkalny nabyty na podstawie decyzji administracyjnej w miejscu pełnienia służby. Lokal ten jednak nie spełniał norm zaludnienia. Skarżący podniósł, że odmowa była niezgodna z prawem, gdyż normy zaludnienia mają znaczenie dla przyznania równoważnika, a posiadanie lokalu nieprzydzielonego z zasobów Policji nie wyklucza prawa do świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Ż. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Ż. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] r., wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz w oparciu o §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), Komendant Powiatowy Policji w Z. odmówił przyznania D.K. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] r., według stawki obowiązującej dla policjanta z rodziną. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wyżej wymieniony nie spełnia określonych w cytowanym rozporządzeniu wymogów warunkujących nabycie prawa do spornego świadczenia. Podkreślono bowiem, że ze złożonego przezeń oświadczenia mieszkaniowego wynika, iż zamieszkuje on w lokalu mieszkalnym położonym w Z. przy ul. [...], do którego prawo nabyła jego żona na mocy decyzji Burmistrza Miasta Z z dnia [...] r., nr [...]. Tymczasem §2 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że wysokość równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ustala się dla policjanta posiadającego członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji oraz dla policjanta (bez uwzględnienia norm zaludnienia). Zdaniem organu pierwszej instancji brzmienie art. 92 przywołanej ustawy nie pozostawia przy tym wątpliwości, że omawiane świadczenie przysługuje funkcjonariuszowi, jeżeli on lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Nie ma również podstaw do przyznania równoważnika w sytuacji, gdy funkcjonariusz mający zaspokojone potrzeby mieszkaniowe ubiega się o nie tylko z tego powodu, że jego mieszkanie przestało spełniać normy zaludnienia. W odwołaniu do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. , D. K. wniósł o uchylenie decyzji zapadłej w pierwszej instancji oraz o przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego podnosząc zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 7, art. 9 i art. 10 K.p.a. oraz wywodząc, że uzasadnienie kwestionowanego aktu jest lapidarne, niejasne i wadliwe. Odwołujący się podkreślił, że wbrew stanowisku Komendanta Powiatowego Policji w Z. , w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., normy zaludnienia mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powołał się przy tym na pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym obowiązujące przepisy nie dają podstaw do stwierdzenia, jakoby posiadanie dowolnego lokalu mieszkalnego stanowiło negatywną przesłankę nabycia prawa do spornego świadczenia. Dodatkowo podniósł, że w nie zapewniono mu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że D. K. wraz z małżonką i dwojgiem dzieci zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w Z. przy ul. [...], do którego tytuł prawny posiada jego żona, nabywając go na podstawie decyzji administracyjnej Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] r. Jak przy tym wynika z zaświadczenia "A" Sp. z o.o., powierzchnia użytkowa tego lokalu wynosi 50,03 m2, zaś jego powierzchnia mieszkalna to 25,01 m2. W tym miejscu podkreślono, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równocześnie, stosownie do treści §1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., świadczenie to przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 cytowanej ustawy nie posiadają lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej. Jedyny wyjątek od tej zasady określa pkt 5 cytowanego unormowania, który wyklucza możliwość przyznania równoważnika policjantowi w przypadku, gdy zajmuje on lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny stanowiący przedmiot spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Tylko więc w takiej sytuacji prawo do świadczenia jest uzależnione od powierzchni mieszkalnej zamieszkiwanego lokalu. Organ drugiej instancji zaakcentował, że ustawa o Policji inaczej reguluje przesłanki warunkujące uzyskanie przydziału lokalu mieszkalnego oraz pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu, a inaczej przesłanki, od których uzależnione jest nabycie prawa do równoważnika za brak lokalu. Jakkolwiek w pierwszych dwóch z wyżej wymienionych przypadków zasadnicze znaczenie mają przysługujące policjantowi normy zaludnienia, to w trzecim nie grają one roli. W świetle art. 89 przywołanej ustawy, wysokość równoważnika jest bowiem wprawdzie uzależniona od tego, czy policjant jest osobą samotną czy posiada rodzinę, jednak ilość osób uprawnionych wchodzących w skład tej rodziny pozostaje bez znaczenia, co wynika z §2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji Komendant Wojewódzki Policji w K. powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 3/08) wywodząc, iż zgodnie ze sformułowaną w jej treści tezą, prawo do równoważnika pieniężnego jest zastępczą i tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88, zaś art. 92 ust. 1 ustawy o Policji wyraźnie wiąże uprawnienie policjanta do spornego świadczenia z tym, że policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie z tym, że nie posiadają lokalu o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia lokali mieszkalnych, przeznaczonych na lokale mieszkalne dla policjantów, o których mowa w art. 90 tej ustawy. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy podniósł, że skoro D.K. zajmuje lokal mieszkalny uzyskany przez jego żonę na podstawie decyzji administracyjnej, położony w miejscowości pełnienia służby, to chociaż omawiane mieszkanie nie spełnia wymogów pod względem przysługujących mu norm zaludnienia, nie może on nabyć uprawnień do świadczenia, o które się ubiegał. Dodatkowo organ drugiej instancji wskazał na bezzasadność zarzutu dotyczącego braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Zaakcentował bowiem, że D.K. umożliwiono wypowiedzenie się przed wydaniem w sprawie decyzji, z czego skorzystał składając w dniu [...] r. stosowne oświadczenie, zaś w dniu wydania decyzji ([...] r.) zwrócił się o udostępnienie mu akt sprawy, na co uzyskał zgodę. Z akt tych nie wynika natomiast, aby skorzystał z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszenia ewentualnych żądań. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D.K. wniósł o uchylenie decyzji wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji, a także o "przymuszenie organu" do wydania decyzji zgodnej z obowiązującym prawem i uwzględniającej roszczenia odsetkowe za okres od [...] r. oraz o "wymierzenie grzywny organowi I i II instancji za opieszałość postępowania spowodowaną jego bezczynnością". Zdaniem skarżącego orzekające w sprawie organy dokonały - w jego ocenie niedopuszczalnej - wykładni przepisów prawa, czym naruszyły zasadę praworządności wynikającą z art. 6 K.p.a. Oparły się bowiem na wybiórczej analizie uregulowań ustawy o Policji i nieprawidłowo zinterpretowały uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r. odnoszącą się do sytuacji, w której funkcjonariusz zrealizował prawo do lokalu mieszkalnego, a posiadany przez niego lokal przydzielony mu z zasobów mieszkaniowych Policji przestał odpowiadać normom określonym w rozporządzeniu MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.). Tymczasem w niniejszej sprawie stan faktyczny jest inny, jako że nie doszło do przydzielenia lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji, a co za tym idzie, prawo funkcjonariusza do otrzymania lokalu nie zostało zaspokojone. Zważywszy powyższe strona wskazała na wadliwość toku rozumowania przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego aktu wywodząc, że pozostaje on w sprzeczności z treścią art. 88 ustawy o Policji jak również z utrwalonym stanowiskiem wyrażonym w orzeczeniach sądów administracyjnych, a w rezultacie decyzja ta koliduje z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa sformułowaną w art. 8 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie i powołując się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swojej decyzji wywiódł, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wskazał przy tym na bezzasadność zarzutów podnoszonych przez skarżącego raz jeszcze podkreślając, że w świetle art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz §1 ust. 1, §2 ust. 1 oraz §6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., fakt posiadania przez jego małżonkę tytułu prawnego do mieszkania zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej wyklucza możliwość przyznania mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, zaś powierzchnia wspomnianego mieszkania nie ma tu żadnego znaczenia. Zaakcentował także, iż wbrew twierdzeniom strony, terminy załatwienia sprawy na poszczególnych etapach postępowania wyjaśniającego zostały zachowane. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] r. skarżący wnosił i wywodził jak w skardze powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, z kolei pełnomocnik reprezentująca organ odwoławczy wnosząc i wywodząc jak w odpowiedzi na skardze podkreśliła, że skarżący jak dotąd nie złożył wniosku o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Kwestie związane ze świadczeniem stanowiącym przedmiot zaskarżonej decyzji uregulowane zostały w Rozdziale 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.). W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do treści art. 88 ust. 1 przywołanej regulacji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone w drodze wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 97 ust. 1 tej ustawy, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.). Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie sposoby zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, którymi - poza przydziałem odpowiedniego mieszkania - są: prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynikające z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. oraz prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego określone w art. 92 ust. 1 tej regulacji. Trzeba przy tym zaakcentować, że omawiane uprawnienie powinno być realizowane przede wszystkim przez przydzielenie funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego, zaś pomoc finansowa bądź równoważnik przysługuje mu dopiero wówczas, gdy przydziału nie dokonano i policjant takiego lokalu nie posiada. Artykuł 92 ust. 1 ustawy o Policji określa, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Dodatkowe negatywne przesłanki wykluczające nabycie prawa do tego świadczenia wskazane zostały w §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), wśród których wymieniony został fakt posiadania przez policjanta lub członków jego rodziny w rozumieniu art. 89 omawianej ustawy, w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej (pkt 1 cytowanego przepisu rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r.). W niniejszej sprawie jest poza sporem, że małżonka skarżącego będąca członkiem jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji posiadała mieszkanie położone na terenie Z. (czyli miejsca pełnienia służby wyżej wymienionego od 1 sierpnia 2009 r.) i nabyła do niego tytuł prawny na mocy decyzji Burmistrza Miasta Z. nr [...], wydanej w dniu [...] r. Orzekające w sprawie organy zgodnie przyjęły, że okoliczność ta uniemożliwia przyznanie wnioskodawcy żądanego świadczenia. Uznały bowiem, że sam fakt posiadania tego mieszkania przez jego żonę wyczerpuje przesłankę wskazaną w §1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. Równocześnie tak Komendant Wojewódzki Policji w K. , jak i organ pierwszej instancji wyraziły pogląd, iż powierzchnia zajmowanego przez stronę lokalu nie ma w tym kontekście znaczenia. Zdaniem Sądu, stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę. Należy wprawdzie przyznać, że w treści powołanego wyżej przepisu rozporządzenia nie nawiązano do wielkości posiadanego przez policjanta lokalu. Gramatyczna wykładnia tego unormowania może więc prowadzić do wniosku, że prawo do spornego świadczenia nie przysługuje w przypadku posiadania w miejscu pełnienia służby jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, nie zaś takiego, który zapewnia przysługujące policjantowi oraz jego rodzinie normy zaludnienia. Nie sposób jednak tracić z pola widzenia, że zgodnie z kierunkiem ukształtowanym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczanie się do wykładni językowej nie może być uznane za wystarczające. Jedną z podstawowych reguł stosowania prawa jest zasada wykładni normy prawnej w kontekście całej ustawy nakazująca uzupełnienie wykładni gramatycznej o wykładnię celowościową i systemową. Zważywszy powyższe trzeba wskazać, że uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wynikające z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji nie może być analizowane w oderwaniu od pozostałych przepisów Rozdziału 8 tej regulacji. W szczególności, trzeba w tym zakresie uwzględnić treść art. 88 ust. 1 ustawy w związku z art. 89 cytowanej regulacji, które przyznają funkcjonariuszowi Policji prawo do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby określonych członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Należy przy tym raz jeszcze podkreślić, że określone w przywołanym przepisie prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim poprzez administracyjny przydział lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji, a dopiero w dalszej kolejności w formach wskazanych w art. 92 ust. 1 lub w art. 94 ust. 1 tej ustawy, które mają charakter świadczeń zastępczych, to jest przysługujących dopiero wówczas, gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego. Równoważnik wymieniony w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. ma zatem charakter ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 tego aktu prawnego, czyli innymi słowy uprawnienie do tego świadczenia jest prawem pochodnym wobec prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. W konsekwencji, jeżeli uprawnienie do otrzymania lokalu uzależnione jest od niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to przesłanka ta powinna być brana pod uwagę również przy ocenie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Mając na względzie zaprezentowane wyżej rozważania prawne trzeba stwierdzić, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się przedmiotowego równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust.1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy). W sytuacji zatem, gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, nie można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie nie zapewnia przysługujących im norm zaludnienia. Zaprezentowany wyżej pogląd jest zgodny z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1320/10, z dnia 2 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1638/09, z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 547/09, z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1123/08, z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 998/08 oraz z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 386/08 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych Sąd uznał, że organy obydwu instancji, które opowiedziały się za literalną wykładnią przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie naruszyły art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Jest bowiem poza sporem, że lokal o powierzchni mieszkalnej wynoszącej 25,01 m2, w którym zamieszkiwał D.K. , nie spełniał norm zaludnienia, jakie na mocy §2 pkt 1 w związku z §3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r., przysługują policjantowi pozostającemu w rodzinie składającej się z czterech osób będących jej członkami w rozumieniu art. 89 przywołanej ustawy. Uzasadniając swoją decyzję Komendant Wojewódzki Policji w K. powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08 (publ.: ONSAiWSA z 2008 r., nr 5, poz. 78). Jak jednak trafnie zauważył skarżący, uchwała ta odnosi się do odmiennego stanu faktycznego niż ten, który ma miejsce w rozpoznanym przypadku. W tezie cytowanej uchwały wskazano mianowicie, że policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, nie przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 tej ustawy, mimo że posiadany lokal przestał odpowiadać normom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. Treść zawartego w przywołanej tezie wywodu nie budzi więc wątpliwości, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy funkcjonariusz otrzymał lokal mieszkalny z zasobów mieszkaniowych Policji w trybie decyzji o przydziale wydanej przez jeden z organów tej instytucji (aktualny katalog tych organów wymieniony jest w §14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r.). Odmowa przyznania równoważnika z uwagi na posiadanie lokalu mieszkalnego, który nie spełnia przysługujących funkcjonariuszowi norm zaludnienia jest więc uzasadniona tylko w przypadku, gdy chodzi o tego rodzaju mieszkanie. Tymczasem zamieszkiwany przez D. K. lokal nie jest mieszkaniem przydzielonym w trybie przepisów ustawy o Policji. Jakkolwiek we wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego skarżący oświadczył, że jego małżonka nabyła do tego lokalu prawo na mocy decyzji administracyjnej, to jednak nie chodzi tu o decyzję organu Policji lecz o akt Burmistrza Miasta Z. z dnia 11 sierpnia 1993 r., wydany na podstawie obowiązujących w tym okresie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r., Nr 30, poz. 165 ze zm.). Z dołączonego do akt sprawy zaświadczenia zarządcy ("A" Sp. z o.o.) wynika przy tym, że omawiany lokal jest obecnie zajmowany przez skarżącego w ramach stosunku najmu. Skoro zatem mieszkanie to nie zostało przyznane z zasobów Policji w trybie decyzji o przydziale wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r., a równocześnie nie spełnia przysługujących skarżącemu norm zaludnienia, to brak jest podstaw do formułowania twierdzeń, iż ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, zaś orzekające w sprawie organy odmawiając mu wnioskowanego świadczenia naruszyły art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Dlatego ponownie rozpoznając sprawę, Komendant Powiatowy Policji w Z. raz jeszcze oceni zasadność wniosku strony o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uwzględniając wskazówki wynikające wprost z treści niniejszego wyroku. Niezależnie od powyższego, ustosunkowując się do żądań wyrażonych w skardze należy podkreślić, że w sprawie brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny "za opieszałość postępowania spowodowaną jego bezczynnością". Jakkolwiek bowiem możliwość taka jest przewidziana w art. 149 §2 p.p.s.a., to jednak Sąd może z niej skorzystać wyłącznie w przypadku, o którym mowa w §1 tego przepisu, to znaczy przy uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Tymczasem mocą niniejszego wyroku Sąd uwzględnił skargę D.K. , której przedmiotem była nie bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, lecz decyzja administracyjna wydana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. . Z kolei ustosunkowując się do wywodów pełnomocnika organu odwoławczego o tym, iż skarżący dotąd nie złożył wniosku o przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Policji należy wskazać, że podniesiona w tym zakresie argumentacja mogłaby uzasadniać odmowę przyznania spornego świadczenia tylko w przypadku, gdyby organ Policji miał w swojej dyspozycji lokal o powierzchni odpowiadającej potrzebom wyżej wymienionego i w toku postępowania zainicjowanego jego wnioskiem o przyznanie równoważnika pieniężnego, działając w trybie art. 9 K.p.a. pouczył go o możliwości złożenia wniosku o przydział takiego mieszkania. Dopiero wówczas - o ile skarżący nie wyraziłby zainteresowania propozycją zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych w podstawowej formie przewidzianej w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. - brak byłoby podstaw do przyznania mu uprawnienia zastępczego przewidzianego w art. 92 ust. 1 tej ustawy, jako że zachodziłaby przesłanka negatywna wskazana w §1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku działając na podstawie art. 132, art. 135 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Równocześnie Sąd odstąpił od orzekania w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji, w trybie art. 152 p.p.s.a. z uwagi na jej charakter. Jest ona bowiem rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy decyzję odmawiającą przyznania spornego świadczenia, a tym samym nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło