II SA/Go 460/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i odmowy zawieszenia postępowania I. oddala skargę, II. zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej M. B. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z [...] października 2024 r. E. sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o ustalenie odszkodowania za szkody powstałe na skutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...], położonych w [...], w związku z wykonaniem inwestycji dotyczącej przeprowadzenia i założenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy dwutorowej napowietrznej elektroenergetycznej linii 110 kV relacji SE [...] - GPZ [...] /GPZ [...] w postaci sześciu przewodów fazowych i dwóch odgromowych oraz dla działki nr [...] budowy trzech stanowisk słupowych i części jednego stanowiska słupowego wraz z fundamentami, natomiast dla działki nr [...] budowy części jednego stanowiska słupowego z fundamentami. Wykonanie prac trwało od 29 lipca do 27 sierpnia 2024 r. Skutkiem ich wykonania jest pozostawanie na przedmiotowej nieruchomości 4 słupów napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokości do 37 m każdy, przy powierzchni ich posadowienia nieprzekraczającej 60 m2 każdy oraz pozostawanie 8 przewodów tejże linii w przestrzeni powietrznej tej nieruchomości na wysokości powyżej 5,85 m od poziomu gruntu, o ich rozstawie (skrajnych przewodów) do 9 m. W wyniku wykonania tych prac doszło do utraty zasiewów kukurydzy na powierzchni 0,61 ha. W tych okolicznościach pełnomocnik E. Sp. z o. o. wskazał, iż zasadnym jest ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości tej nieruchomości, wywołanej obecnością na niej słupów oraz przewodów, powstaniem ustawowego obowiązku udostępnienia tejże nieruchomości, o także za straty poniesione w związku ze zniszczeniem zasiewów. Zawiadomieniem z [...] grudnia 2024 r. Starosta [...] wszczął postępowanie w sprawie o odszkodowanie. Pismem z [...] marca 2025 r. właściciel nieruchomości M.B. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania odszkodowawczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ze względu na toczące się postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydziale [...], sygn. akt [...] o ustanowienie służebności oraz wniesioną skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Go 446/24, do czasu prawomocnego zakończenia tych postępowań. Jednocześnie, z ostrożności na wypadek, gdyby organ nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania w przedmiocie ustalania wysokości odszkodowania, przedstawiła stanowisko w sprawie i wniosła o uwzględnienie przy ustalaniu odszkodowania (zawierającego określenie zmniejszenia wartości nieruchomości, o które odszkodowanie takie będzie powiększone) przedstawionych we wniosku dowodów i przesłanek, w szczególności przeprowadzenie dowodów z opinii: biegłego z zakresu geodezji i kartografii, biegłego z zakresu elektroenergetyki, biegłego z zakresu rolnictwa I agrotechniki, biegłego rzeczoznawcy z zakresu szacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z [...] kwietnia 2025 r., nr [...] (stary znak), [...] (nowy znak) Starosta [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 103 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) zawiesił z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej nr ewid. działki [...] o pow. 2,3875 ha oraz działki nr [...] o pow. 55,9034 ha, w związku z wykonaniem inwestycji dotyczącej przeprowadzenia i założenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy dwutorowej napowietrznej linii 110 kV relacji SE [...] - GPZ [...] /GPZ [...], w związku z decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2024 r., znak: [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...] postępowania cywilnego w sprawie o ustanowienie służebności (sygn. akt: II SA/Go 446/24) oraz rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt: II SA/Go 446/24. Na niniejsze postanowienie E. sp. z o. o. z siedzibą w [...] reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie. Zarzuciła w nim naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na nadużyciu zastosowania tego przepisu, wyrażającego się zawieszeniem niniejszego postępowania mimo braku zaistnienia zagadnienia wstępnego, o którym tam mowa, od którego uprzedniego rozstrzygnięcia zależałoby rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji, a w szczególności braku możliwości kwalifikacji w kontekście takiego zagadnienia toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] o ustanowienie służebności przesyłu (sygn. akt [...]), jak i postępowania sądowoadministracyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Go 446/24. Postanowieniem z [...] czerwca 2025 r., znak [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144, art. 101 § 1, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie Starosty [...] w całości i odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Powszechnie w doktrynie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym (prejudykatem), będzie kwestia prawna, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy. Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, bowiem od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Wynika z tego, że w sytuacji, gdy dana okoliczność może zostać oceniona we własnym zakresie przez organ prowadzący postępowanie - co należy do jego podstawowych obowiązków - nie może ona stanowić przyczyny zawieszenia postępowania. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stosowania przepisów prawa i uwzględniania stanu faktycznego Istniejącego w dacie podejmowania decyzji. Dlatego samo stwierdzenie, że wynik jakiegoś innego postępowania będzie mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia toczącego się postępowania administracyjnego, nie zwalnia organu od wydania decyzji zgodnej ze stanem w chwili orzekania. Wojewoda zauważył, że z postanowienia Starosty [...] z [...] kwietnia 2025 r. nie wynika, czy organ ten przeprowadził jakiekolwiek postępowanie wyjaśniająco - dowodowe w zakresie przesłanek z wniosku o zawieszenie postępowania. Nie odniósł się również do argumentu wnoszącego o "zawieszenie’’, że toczy się postępowanie w związku ze złożoną skargą kasacyjną od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 listopada 2024 r., sygn. akt: II SA/Go 446/24. Jedynie lakonicznie wyjaśniono, iż w związku z wnioskiem strony zaistniały podstawy do zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie. Zdaniem Wojewody Starosta [...] nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego dotyczącego sprawy sądowej o ustanowienie służebności przesyłu, jego zakresu, etapu, a co za tym idzie nie ustalił jego wpływu na niniejsze postępowanie. Także nie zbadano, czy ww. sprawa oraz sprawa związana ze skargą kasacyjną stanowią zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda podkreślił, że sformułowanie użyte w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "zależy od uprzedniego" świadczy o tym, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Ponadto w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno "zależeć" rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, ponieważ prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Przyjmuje się, że to, iż wynik tego innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza samo w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o czym wspomniano. Decydują przepisy prawa materialnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się oczekiwanie na rozstrzygnięcie danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd, gdy co prawda nie jest niemożliwe rozstrzygnięcia sprawy, ale jest zasadne oczekiwanie na uzyskanie wiążącego stanowiska z uwagi na umożliwienie zachowania konstytucyjnych wartości. W przypadku zagadnienia wstępnego chodzi o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w analizowanym przepisie "zależy od uprzedniego" wskazuje, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Wojewoda podkreślił przy tym, że w przedmiotowej sprawie powodem wydania przez Starostę [...] postanowienia o zawieszeniu postępowania było przyjęcie, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zaistniała w sprawie przesłanka, która obligowała organ do zawieszenia tegoż postępowania (z urzędu). Organ I instancji podniósł, że M.B. zwróciła się o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy wniosku oraz przez NSA skargi kasacyjnej. Bezsprzecznie zatem, zdaniem Wojewody organ I instancji naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższy przepis przewiduje bowiem obligatoryjne zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne należy rozumieć jako zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek - postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a ponadto zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wyraźnie podstaw prawnych zależności. Przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Wojewoda [...] uznał, że Starosta [...] nieprawidłowo uznał konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny sprawy o ustanowienie służebności przesyłu oraz przez NSA skargi kasacyjnej. Uprzednie rozstrzygnięcie tych spraw nie jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w postępowaniu w sprawie odszkodowania. Okoliczności zaistniałe w sprawie nie budzą wątpliwości co do zastosowania określonej normy prawa materialnego, a jednocześnie treść przepisów materialnoprawnych nie budzi rozbieżności interpretacyjnych w stopniu, który uniemożliwiałby podjęcie merytorycznej decyzji przez organ administracji odnośnie odszkodowania bez wcześniejszego rozstrzygnięcia powyższych spraw. Dlatego też sam fakt zainicjowania przez właścicielkę nieruchomości sporów sądowych, nie był zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania. Odpadła więc przesłanka zależności między uprzednim rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym, a Starosta [...] nieprawidłowo dopatrzył się tego związku. Starosta [...] winien sprawę odszkodowawczą procedować pomimo ww. postępowań i wydać decyzję. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Jednocześnie Wojewoda zauważył, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że nie ma prejudykatu uzasadniającego zawieszenie postępowania, gdy na ostateczną w administracyjnym toku postępowania decyzję administracyjną wniesiona została skarga do sądu administracyjnego skarga kasacyjna. Materialnoprawne skutki w sferze władztwa administracyjnego wywierają bowiem jedynie decyzje administracyjne, zaś zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola ich legalności. Na dzień dzisiejszy w przedmiotowej sprawie pozostaje w obrocie prawnym ostateczna i wykonalna decyzja wywłaszczeniowa, która wywołała określone skutki prawne. Dopóki taka ostateczna decyzja administracyjna istnieje, dopóty jej adresaci, jak i inne organy administracji publicznej są jej sentencją związane. Istnienie w płaszczyźnie prawnej takiej decyzji powoduje, iż starosta powinien wydać odpowiednią decyzję administracyjną załatwiającą sprawę o ustalenie odszkodowania za skutki, jakie decyzja ta wywołała. Służebność jest ograniczonym prawem rzeczowym ustanawianym w trybie przewidzianym przepisami prawa cywilnego, zaś zezwolenie ograniczające sposób korzystania z nieruchomości jest rodzajem wywłaszczenia. Oba te tytuły prawne łączy jednak to, że na ich podstawie określony podmiot może korzystać z nieruchomości nie będącej jego własnością. Uzyskanie jednego z tych tytułów wyłącza potrzebę uzyskiwania drugiego. Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że toczące się przed sądem powszechnym z wniosku inwestora postępowanie o ustanowienie służebności pozostawało bez wpływu zarówno na postępowanie wywłaszczeniowe, jak i na niniejsze postępowanie odszkodowawcze. Trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. i służebność przesyłu ustanawiana na podstawie art. 3051 k.c., to dwa różne tytuły prawne, z których przedsiębiorca może korzystać według swego wyboru, przy czym uzyskanie jednego z nich, w zasadzie wyklucza potrzebę uzyskania drugiego. Przeprowadzone postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości spowodowało już zmniejszenie jej wartości (powstała szkoda z tego tytułu), a inwestycja została zakończona. M.B., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielopolskim na postanowienie Wojewody, w której zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, art. 11, art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 136 § 1 i 2 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału w sprawie oraz niedokonanie ustaleń, czy została rozpoznana skarga kasacyjna od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Go 446/24, mimo że organ II instancji sam zarzucił organowi I instancji, że takich ustaleń nie dokonał w toku postępowania przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania. 2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez niezasadne uznanie, że toczące się postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydziale [...], sygn. akt: [...] o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, dotyczące tych samych urządzeń i tej samej inwestycji, co będąca przedmiotem niniejszego postępowania oraz niezakończone postępowanie sądowoadministracyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zainicjowane przez skarżącą skargą kasacyjną z dnia 14 stycznia 2025 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Go 446/24, utrzymującego w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2024 r., sygn. [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej nr ewid. dz. [...] oraz dz. [...], w związku z wykonaniem inwestycji dotyczącej przeprowadzenia i założenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, poprzez udzielenie zezwolenia E. sp. z o.o. na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy dwutorowej napowietrznej linii 110 kV relacji SE [...] - GPZ [...] /GPZ [...] w postaci 6 przewodów fazowych i 2 odgromowych o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 37m nad gruntem, czyli dotyczącą inwestycji, w związku z realizacją której ma być ustalone odszkodowanie, nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania o ustalenie odszkodowania. Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania przed sądem, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z opłata od pełnomocnictwa. Wyjaśniając pierwszy zarzut skargi, skarżąca wskazała, że polega on na braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału w sprawie oraz niedokonaniu ustaleń istotnych dla sprawy. Organ II instancji zarzucił organowi I instancji naruszenia procedury, polegające na tym, że organ ten nie dokonał ustaleń, czy została rozpoznana skarga kasacyjna od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 listopada 2024 r., sygn.. akt II SA/Go 446/24 i w tym zakresie dał wiarę w całości stwierdzeniom skarżącej. Zdaniem skarżącej organ II Instancji, jeżeli stwierdził brak ustaleń w tym zakresie, mógł z łatwością - i powinien - samodzielnie dokonać takich ustaleń. Powyższa okoliczność nie budziła wątpliwości organu I instancji, zresztą nie było żadnego powodu, aby w tym zakresie nie dać wiary skarżącej. Jeżeli jednak organ II instancji powziął wątpliwość, czy faktycznie postępowanie przed NSA z opisanej wyżej skargi kasacyjnej się toczy, miał możliwość i powinien dokonać odpowiednich ustaleń, chociażby zwracając się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wskazanie, czy postępowanie w sprawie ww. skargi kasacyjnej się toczy. Skoro zarzut niesprawdzenia tej informacji został przez organ II instancji postawiony organowi I instancji, to zdaniem skarżącej organ II instancji musiał uznać takie ustalenie za istotne dla rozpoznania sprawy. Uzasadniając natomiast drugi zarzut skargi, skarżąca podała, że postępowanie przed sądem cywilnym ma na celu m.in. ustalenie należnego skarżącej wynagrodzenia za działania inwestora i realizację jego inwestycji na gruncie uczestniczki przedmiotowego postępowania. Skoro zatem do dziś nie zapadło żadne prawomocne rozstrzygnięcie tej sprawy, a Sąd w postanowieniu kończącym oceniać będzie również skuteczne powstanie uprawnienia wnioskodawcy do korzystania z nieruchomości na podstawie służebności przesyłu, ponadto w sprawie cywilnej Sąd ustalać będzie również wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności, przedwczesne i niepotrzebne jest administracyjne postępowanie dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania za szkody powstałe na objętej postępowaniem cywilnym nieruchomości. Przedmiotem odszkodowania będzie bowiem szkoda wyrządzona wskutek posadowienia urządzeń przesyłowych, a więc przedmiot faktyczny obu postępowań jest tożsamy, różni się jedynie podstawą prawną. Niewątpliwie zatem wysokość ustalonego przez Sąd wynagrodzenia za służebność przesyłu będzie musiała być wzięta pod uwagę przez organ przy ustalaniu wysokości odszkodowania i ocenie, w jakim zakresie szkoda ta została naprawiona poprzez zasądzenie przez Sąd wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. W przypadku zakończenia tego postępowania przez Sąd i przyznania skarżącej określonego świadczenia pieniężnego, decyzja Starosty w zakresie odszkodowania będzie albo bezprzedmiotowa (bowiem wszelkie roszczenia M.B. zostaną zaspokojone postanowieniem tego sądu), albo będzie wymagała korekty i ponownego oszacowania z uwzględnieniem elementów wynagrodzenia/odszkodowania już przysądzonego skarżącej M.B. w tym postępowaniu. Zdaniem skarżącej, w każdym z tych przypadków wydanie decyzji przez Starostę przed prawomocnym zakończeniem postępowania cywilnego obarczone jest ryzykiem konieczności wyeliminowania potencjalnej decyzji z obrotu prawnego albo zasadniczo ponowieniem postępowania i ponownym szacowaniem odszkodowania. Jednocześnie z faktu wniesienia skargi kasacyjnej i zaskarżenia wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Go 446/24 wynika nieprawomocność decyzji Wojewody [...], tak więc postępowanie dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomościach położonych w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej nr ewid. dz. [...] oraz dz. [...] jest przedwczesne i w obecnej chwili niezasadne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny będzie dopiero badał, czy rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi kasacyjnej oraz postępowania ją poprzedzającego winno ostać się w obrocie prawnym, czy też zostać z niego usunięte. W przypadku zaś wyeliminowana z obrotu prawnego decyzji Wojewody w toku postępowania sądowego, decyzja o odszkodowaniu będzie bezpodstawna. W ocenie skarżącej wskazane przez organ I instancji postępowania i to, w jaki sposób zostaną zakończone, mają istotny wpływ nie tylko na wynik postępowania administracyjnego o odszkodowanie, ale i na zasadność jego prowadzenia w ogóle. Postępowania nie mają znaczenia jedynie dla wysokości odszkodowania, czyli dla wydania decyzji określonej treści, lecz wręcz przeciwnie-od tego, w jaki sposób powyższe postępowania się zakończą, zależy rozpatrzenie sprawy w ogóle. Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny uwzględni skargę kasacyjną, z obrotu prawnego wyeliminowana zostanie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2024 r., sygn. [...], orzekająca o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej poprzez zezwolenie na posadowienie urządzeń przesyłowych. W konsekwencji tego postępowanie niniejsze stanie się bezprzedmiotowe, ponieważ odpadnie potrzeba i podstawa ustalenia odszkodowania, nie będzie bowiem za co ustalać odszkodowania. Podobnie w przypadku, gdy Sąd Rejonowy w [...] ustanowi służebność przesyłu i orzeknie o wynagrodzeniu za tę służebność. W takim przypadku również niniejsze postępowanie stanie się bezprzedmiotowe - idąc dalej, bezprzedmiotowe stanie się również postępowanie w przedmiocie tzw. częściowego wywłaszczenia, które do dzisiaj nie zostało prawomocnie zakończone. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. uchylające postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania o ustalenie odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej numerem działki [...] o pow. 2.3875 ha i [...] o pow. 55.9034 ha w związku z wykonaniem inwestycji dotyczącej przeprowadzenia i założenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy dwutorowej napowietrznej linii 110 kV relacji SE [...] – GPZ [...] /GPZ [...] i odmawiające zawieszenia postępowania w ww. sprawie. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kwestią sporną w sprawie jest zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wynika zatem z przytoczonego przepisu możliwość zawieszenia postępowania uzależniona jest od kumulatywnego (łącznego) spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymienionych w tym przepisie. Norma z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. umożliwia zawieszenie postępowania tylko w sytuacji, gdy zagadnienie wstępne wyłania się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, istnieje zależność pomiędzy zagadnieniem wstępnym, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Tym samym jednym z elementów warunkujących (niezbędnych, podstawowych) wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, tj. wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Zagadnienia wstępnego nie może stanowić wyjaśnienie okoliczności faktycznej, gdyż może nim być, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu, i które może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Inaczej mówiąc bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (wyrok NSA z dnia 21 lipca 1992 r., III SA 1041/92;. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., I SA/Lu 1199/96; wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., I OSK 2660/19, wyrok NSA z dnia 28 października 2025 r., II GSK 1056/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 21 listopada 2024 r., II SA/Go 446/24 oddalił skargę M.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2024 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust.1, 2, 3 u.g.n. Od powyższego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ocenę dokonaną przez organ odwoławczy. Wojewoda zasadnie przyjął, że uprzednie rozstrzygnięcie toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] sprawy o ustanowienie służebności przesyłu na ww. nieruchomości oraz rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od ww. wyroku nie jest niezbędne do rozstrzygnięcia przez organ administracji sprawy o odszkodowanie za szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości decyzją administracyjną (art. 128 ust. 4 u.g.n.). Należy wskazać, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości, jaki powstaje na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. i służebność przesyłu ustanawiana na podstawie art. 3051 Kodeksu cywilnego, to dwa różne tytuły prawne, z których przedsiębiorca może korzystać według swego wyboru, przy czym uzyskanie jednego z nich, w zasadzie wyklucza potrzebę uzyskania drugiego (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., I OSK 3182/15, wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r., I OSK 2864/15, CBOSA). Dopiero więc prawomocne rozstrzygnięcie którejkolwiek ze spraw (w trybie cywilnym bądź administracyjnym) może powodować bezprzedmiotowość drugiej. Postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy administracyjnej z art. 124 u.g.n., gdyż powyższy przepis w żaden sposób nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. Przepis art. 124 u.g.n. samodzielnie reguluje instytucję ograniczenia własności związaną z zakładaniem instalacji przesyłowych i określa przesłanki takiego ograniczenia (zob. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2020 r., I OSK 1979/18, wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r., I OSK 657/20, CBOSA). Mając na uwadze powyższe uwagi należy stwierdzić, że skoro toczące się przed sądem powszechnym o ustanowienie służebności przesyłu pozostaje bez wpływu na postępowanie w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, to tym bardziej postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego dla sprawy o ustalenie odszkodowania w trybie administracyjnym (art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 u.g.n.) będącej skutkiem decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Odmienne stanowisko skarżącej jest nieuzasadnione. Ustosunkowując się do faktu złożenia przez skarżącą skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu należy wskazać na dominujące stanowisko orzecznictwa, które – Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela – według którego wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym, mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, rozstrzygającej zagadnienie wstępne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą zastosowania w tym postępowaniu administracyjnym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r., IV SA 1670/98, CBOSA) ani odmowy podjęcia postępowania (art. 97 § 2 k.p.a.). Samo wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego mającego na celu ocenę zgodności z prawem ostatecznej decyzji, nie uzasadnia zawieszenia postępowania na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. lub odwlekania w czasie rozstrzygnięcia w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Dopóki ostateczna decyzja zaskarżona do sądu administracyjnego nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, bądź nie zostanie wydane postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania, dopóty zawieszenie postępowania nie tylko naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ale również i art. 16 § 1 k.p.a. (wyroki NSA z dnia: 4 października 2012 r., II OSK 1021/11, 20 listopada 2008 r., II GSK 507/08, 13 października 2000 r., IV SA 1670/98, 16 lutego 2022 r., I OSK 615/19, 3 października 2024 r., II OSK 2451/23, CBOSA). Przedłożony przez skarżącą wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., I OSK 521/17 zawiera odejście od wąskiej prawidłowej wykładni art. 97 § 1 pkt k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., I OSK 615/19, CBOSA). Nie można również pominąć, że tenże wyrok NSA zapadł w odmiennym stanie faktycznym niż występujący w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu w sprawie brak jest zagadnienia wstępnego, od którego "zależeć" będzie rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, gdyż w przyczynach zawieszenia postępowania nie sposób dopatrzeć się związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W konsekwencji organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie zasadnie uznał, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż w sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, które warunkuje możliwość zawieszenia postępowania administracyjnego. Niezasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa procesowego, gdyż stanowisko Wojewody jest jednoznaczne i sprowadza się do przyjęcia, że w sprawie nie zachodzi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę (pkt I wyroku). O zwrocie nadpłaconego przez stronę skarżącą wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. (pkt II wyroku).