II SA/Ke 1050/15
PostanowienieWSA w Kielcach2016-03-30
Skład orzekający: Jacek Kuza, Sylwester Miziołek, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości położonych poza terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale sąsiadujących z planowaną inwestycją, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący właścicielami nieruchomości położonych poza terenem objętym zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego. Analiza planu wykazała, że jego ustalenia, zarówno w części tekstowej, jak i graficznej, nie wpływają na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżących, ponieważ znajdują się one poza obszarem planu. W związku z tym, brak jest podstaw do stwierdzenia oddziaływania planowanej inwestycji na działki skarżących, co skutkuje odrzuceniem skargi z powodu braku legitymacji procesowej.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działek przyległych do planowanej drogi, wnieśli skargi na uchwałę Rady Gminy Miedziana Góra w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz procedury planistycznej, wskazując na negatywny wpływ planu na ich nieruchomości i interes prawny. Organ gminy wniósł o odrzucenie skarg z powodu braku legitymacji skargowej skarżących, argumentując, że ich działki nie są objęte planem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargi i zwrócono skarżącym wpisy sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na rozprawie sprawy ze skarg B. G., M. G. i M. G. na uchwałę Rady Gminy Miedziana Góra z dnia 26 czerwca 2015 r. nr VII/53/15 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Kostomłoty Pierwsze na terenie Gminy Miedziana Góra-część IIA p o s t a n a w i a I. odrzucić skargi; II. zwrócić na rzecz B. G. oraz solidarnie na rzecz małżonków M. G. i M. G. kwoty po 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisów sądowych od skarg.
Uchwałą z dnia 26 czerwca 2015 r. nr VII/53/15 Rada Gminy Miedziana Góra uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa Kostomłoty Pierwsze na terenie gminy Miedziana Góra – część II A.
W pismach z dnia 17 sierpnia 2015 r. B. G., wskazując, że jest właścicielką działki nr [...] "z podziałami", przyległej do istniejącej drogi nr 74 w K. w ciągu ul. K. określonej w planie miejscowym jako droga KD GP1, oraz M. G. i M. G. wskazując, że są właścicielami działki nr [...], przyległej do planowanej drogi nr 74 w K. określonej w planie miejscowym jako droga KD GP2, wezwali Radę Gminy Miedziana Góra do usunięcia naruszenia prawa polegającego na podjęciu ww. uchwały poprzez ponowienie procedury planistycznej. Organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwania.
W dniu 16 października 2015 r. M. G. i M. G., a w dniu 19 października 2015 r. B. G., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargi na uchwałę z dnia 26 czerwca 2015 r. nr VII/53/15 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Kostomłoty Pierwsze na terenie gminy Miedziana Góra – część II A. Zaskarżając przedmiotową uchwałę w całości zarzucili naruszenie:
– art. 20 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 1 ust. 2 pkt. 1-3, 5 i 7, art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 15 ust. 1 tej ustawy w zw. z § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez uchwalenie planu miejscowego z naruszeniem zasad sporządzania planu, w tym: wymagań ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju, wymagań ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych; wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia; bez uwzględnienia walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymogów ochrony prawa własności, brak powiązania rysunku z tekstem uchwały, a także przyjęcie rozwiązań odmiennych niż w Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Gminy Miedziana Góra z dnia 31 maja 2000 r. ze zmianami;
– procedury planistycznej, tj. brak uprzedniego, indywidualnego rozpatrzenia zgłoszonych w dniu 25 maja 2015 r. uwag do projektu planu miejscowego, tj. art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wadliwe ustalenie zakresu terytorialnego planu miejscowego, w wyniku czego doszło do podzielenia i tak już stosunkowo niewielkiego obszaru sołectwa Kostomłoty pierwsze i wydzielenia obszaru Kostomłoty Pierwsze część IIA, bez zachowania stosownej procedury i uwzględnienia zapisów Studium.
Z uwagi na opisane naruszenia prawa, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej uchwały. Naruszenie interesu prawnego wywiedli z tytułu własności działki nr [...] "z podziałami" (B. G.) oraz działki nr [...] (małżonkowie G.), wskazując w tym kontekście na przepisy art. 140 i art. 144 Kc oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu skargi B. G. podniesiono, że odległość jej działki od granicy z drogą nr 74 określoną w planie miejscowym jako droga KD GP1, wynosi niecałe 60 m. Obszar objęty zaskarżonym planem wprowadza w sąsiedztwie tej działki zabudowę w postaci drogi KD GP1 oraz projektowanego ronda KD GP2, co znacząco zmienia warunki zagospodarowania nieruchomości skarżącej, jako nieruchomości sąsiedniej. Zdaniem skarżącej, część tekstowa planu miejscowego (§ 25 ust. 3 i 4) formułuje wprost ustalenia dla terenów przyległych do planowanej drogi KD GP1 oraz KD GP2, w tym do działki nr [...], natomiast część graficzna planu nie obejmuje już tej działki. Część tekstowa planu zawiera zapisy, których skarżąca jest bezpośrednim adresatem. Ponadto, zdaniem skarżącej ustalenia planu naruszają jej interes prawny jako współwłaścicielki nieruchomości sąsiedniej znajdującej się w sferze oddziaływania drogi KD GP1 oraz ronda KD GP2. Ustalenia planu zawarte w § 25 ust. 3 i 4 przewidują bowiem poprowadzenie dróg dojazdowych do drogi KD GP1 i KD GP2 z terenów przyległych, co oznacza, że taka droga dojazdowa może zostać poprowadzona przez działkę skarżącej. Ustalenia planu zakazują ponadto bezpośredniej dostępności do jezdni drogi KD GP1 i ronda KD GP2 z terenów przyległych, jakim jest działka skarżącej. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała wyroki NSA w sprawach: II OSK 2479/12, II SOK 1780/10, II OSK 84/08 oraz wyrok NS w sprawie I CNP 82/08.
W dalszej części uzasadnienia przedstawiono argumentację mającą przemawiać za naruszeniem przez organ zasad sporządzania i trybu sporządzania planu miejscowego.
W uzasadnieniu skargi małżonków G. podniesiono, że odległość ich działki od granicy z drogą nr 74 określoną w planie miejscowym jako droga KD GP2, wynosi około 100 m. w § 25 ust. 4 planu przewidziano nową drogę KD GP2 oraz dwupasmowe rondo. Projektowana droga (uwzględniając przewidywaną szerokość, chodniki, pasy zieleni) zajmie znaczną część ich działki, tj. prawie 700 m² i spowoduje zmniejszenie odległości domu od drogi do 20 m pozbawiając posesję podwórka. Działka znajdzie się w samym środku ronda dwupasmowego. Ustalenia planu zawarte w § 25 ust. 4 zakazują ponadto bezpośredniej dostępności do jezdni drogi KD GP1 i ronda KD GP2 z terenów przyległych, jakim jest działka skarżących. Oznacza to zagrożenie dla dalszego funkcjonowania na działce skarżących hurtowni szkieł i opraw okularowych i narusza konstytucyjne prawo do swobody działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP).
Zdaniem skarżących, część tekstowa planu miejscowego formułuje wprost ustalenia dla terenów przyległych do planowanej drogi KD GP2, w tym do działki nr [...], natomiast część graficzna planu nie obejmuje już tej działki. Część tekstowa planu zawiera zapisy, których skarżący są bezpośrednimi adresatami, ponieważ zakazuje wprost bezpośredniej dostępności do ronda KD GP2 z terenów przyległych. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołali te same wyroki, które wskazała B. G.
W dalszej części uzasadnienia przedstawiono argumentację mającą przemawiać za naruszeniem przez organ zasad sporządzania i trybu sporządzania planu miejscowego.
W odpowiedziach na skargi Wójt Gminy Miedziana Góra wniósł o ich oddalenie i wyjaśnił, że podział sołectwa Kostomłoty Pierwsze na część A i B wynika z różnorodności funkcji terenów stanowiących część A i B. Ustalenia tekstowe zaskarżonego planu miejscowego odnoszą się do terenów funkcjonalnych wyznaczonych liniami rozgraniczającymi na rysunku planu i oznaczonych stosownymi symbolami literowymi lub literowo-cyfrowymi w załączniku do uchwały stanowiącym część graficzną. Ustalenia tekstowe i graficzne nie wykraczają poza granice opracowania polanu miejscowego, które wynikają z uchwały nr XXXIV/296/14 w sprawie przystąpienia do sporządzania planu miejscowego.
Organ wskazał, że samo istnienie interesu pranego nie uzasadnia wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że zaskarżoną uchwałą nastąpiło naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia. Zdaniem organu, skarżący nie wykazali związku między zaskarżoną uchwałą a ich własną indywidualną sytuacją prawną. Wykazanie takiego związku wymagało stwierdzenia, że wprowadzenie do planu miejscowego poszczególnych postanowień skutkuje zniesieniem, ograniczeniem lub uniemożliwieniem wykonywania praw właścicielskich. Tymczasem na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały korzystanie przez skarżących z ich nieruchomości nie zostało w żaden sposób naruszone. Legitymacji do wniesienia skargi nie uzasadnia hipotetyczne, ewentualne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w dalszej perspektywie.
Organ wskazał, że teren objęty planem miejscowym, ani w części graficznej, ani tekstowej nie obejmuje działek skarżących. Ustalenia planu miejscowego nie dotyczą zatem przeznaczenia, czy też sposobu zagospodarowania terenu na którym znajdują się działki skarżących. W konsekwencji zaskarżona uchwała nie zawiera jakichkolwiek nakazów i zakazów adresowanych do skarżących.
W dalszej części odpowiedzi na skargi organ, z ostrożności procesowej, odniósł się do zarzutów naruszenia zasad sporządzania i trybu sporządzania planu miejscowego.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowił połączyć na podstawie art. 111 § 2 Ppsa do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. 1050/15 (ze skargi B. G.) i II SA/Ke 1051/15 (ze skargi M. G. i M. G.) i prowadzić je pod sygn. II SA/Ke 1050/15.
W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2016 r. organ uzupełnił stanowisko zawarte w odpowiedziach na skargi, wnosząc o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa ze względu na brak legitymacji skargowej po stronie skarżących, ewentualnie o oddalenie skargi na podstawie art. 151 Ppsa. W kwestii legitymacji skargowej organ odmówił skarżącym interesu prawnego w niniejszej sprawie, ponieważ plan miejscowy nie obejmuje nieruchomości skarżących, nie przewiduje projektowania na ich terenie skrzyżowania, nie obejmuje planowanej drogi KD GP2 w części sąsiadującej z działką skarżących. Droga DK 74 w części, w której przebiega przy działce skarżących nie jest w ogóle objęta ustaleniami zaskarżonej uchwały. Poza tym sposób ewentualne rozbudowy drogi nr 74 zależy od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a nie wynika z władztwa planistycznego Gminy.
Organ wskazał, że nawet w sytuacji wyeliminowania tej uchwały z obrotu prawnego, skarżący nie uzyskają żadnej zmiany w zakresie swojego interesu prawnego i zasad wykonywania prawa własności nieruchomości. W kontekście zarzutu naruszenia art. 144 Kc wyjaśnił, że zaskarżona uchwała nie obejmuje drogi krajowej nr 74 znajdującej się w sąsiedztwie nieruchomości skarżących, a w konsekwencji nie może określać dla niej wyższych kryteriów emisji spalin, niż emisja przeciętnej miary, która wpływałaby negatywnie na korzystanie przez skarżących z ich nieruchomości. Dopiero w planie miejscowym dla części IIB sołectwa Kostomłoty Pierwsze określone zostaną zasady obsługi komunikacyjnej działek skarżących, na zasadach wynikających z przepisów o drogach publicznych. Plan ten jest obecnie sporządzany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "PPsa", w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6).
Skargi w niniejszej sprawie wniesione zostały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594), dalej "usg", zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W kontekście przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - wniesienie skargi do sądu poprzedzone być musi wcześniejszym bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego, po trzecie - zachowany być musi termin do wniesienia skargi, po czwarte - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego.
Uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. W odniesieniu do terminu wniesienia skarg na podstawie art. 101 ust. 1 usg ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 Ppsa (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 2/07). Zgodnie z tym przepisem, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie obie skargi zostały wniesione w terminie. Ponieważ organ nie udzielił odpowiedzi na wezwania do usunięcia naruszenia prawa doręczone przez B. G. i małżonków G. w dniu 17 sierpnia 2015 r., skargi złożone w dniu 16 października 2015 r. zostały wniesione z zachowaniem 60-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 Ppsa.
W odniesieniu zaś do przesłanki naruszenia interesu prawnego skarżącego jako warunku dopuszczalności skargi wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (a skarga została wniesiona po tej dacie) stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym o którym mowa w powołanym przepisie jest art. 101 ust. 1 usg. Legitymowanym do wniesienia skargi na jego podstawie jest jedynie podmiot, który wykaże naruszenie prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. Wnosząc skargę na podstawie tego przepisu należy legitymować się nie tylko interesem prawnym, ale także wykazać, że doszło do jego naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., sygn. I OSK 2933/14). Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest zatem legitymacją szczególną w stosunku do tej, która wynika z art. 50 Ppsa, a rygory związane z wnoszeniem skarg, z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi, pozostają ostrzejsze (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. II OSK 1421/08).
Merytoryczne rozpoznanie przez sąd administracyjny sprawy ze skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego uwarunkowane jest więc zbadaniem legitymacji procesowej wnoszącego skargę. W orzecznictwie wskazuje się, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2002 r., sygn. II SA 2503/01; z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. II OSK 2451/11). Dopiero więc stwierdzenie przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Rozpoznając skargę sąd ocenia zatem, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi, być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę organu gminy powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Wówczas mimo, że naruszony zostaje prawem chroniony interes skarżącego, nie ma obowiązku uwzględnienia skargi.
Skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 usg nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84). Omawiany przepis nie daje również podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003, sygn. III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114). Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim materialnego. Interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy wyłącznie w przepisach prawa materialnego administracyjnego, ale również wynikać może z norm prawa cywilnego - regulacji dotyczących prawa własności i innych praw rzeczowych. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 usg musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. W takim wypadku uchwała musi naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka wspólnoty samorządowej. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można przy tym źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej skarżonej uchwały. Interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zaskarżona uchwała musi taki interes naruszać, powodując następstwo w postaci ograniczenia czy też pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków.
Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01). Skarżący musi wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. II OSK 1127/05). Jest on obligowany wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień czy też uniemożliwiając ich realizację. Akceptowany jest również pogląd, że o naruszeniu interesu prawnego wnoszącego skargę na podstawie art. 101 ug przesądza zmiana sytuacji prawnej skarżącego wywołana kwestionowaną uchwałą (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. II OSK 1305/09).
Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleniami, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że skarżący nie mają interesu prawnego do skarżenia uchwały Rady Gminy Miedziana Góra z dnia 26 czerwca 2015r. stosownie do wymogów przewidzianych art. 101 ust. 1 usg. Poza sporem jest, że zarówno B. G., jak i małżonkowie G. są właścicielami nieruchomości znajdujących się poza terenem objętym zaskarżonym skargą planem miejscowym. Analiza treści skarg i wykazane położenie nieruchomości skarżących w odniesieniu do rysunku planu wskazuje, że ich sytuacja prawna jest tożsama. Tym samym skutki uchwalenia planu pozostają takie same w stosunku do wszystkich skarżących.
Skarżący upatrują naruszenia interesu prawnego twierdząc, że część tekstowa planu miejscowego (§ 25 ust. 3 i 4) formułuje wprost ustalenia dla terenów przyległych do planowanej drogi KD GP1 oraz KD GP2, w tym do działek skarżących, a więc zawiera zapisy, których skarżący są bezpośrednimi adresatami. Ponadto podnoszą, że został naruszony ich interes prawny jako właścicieli nieruchomości sąsiednich znajdujących się w sferze oddziaływania opisanych dróg. Tymczasem analiza części tekstowej i graficznej zaskarżonego planu miejscowego prowadzi do wniosku, że ustalenia przedmiotowego planu, zarówno w części tekstowej, jak i graficznej, w żadnym zakresie nie wpływają na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżących, ponieważ nieruchomości skarżących znajdują się poza terenem objętym planem. Co więcej, zaskarżony plan nie obejmuje również drogi krajowej nr 74 w części przebiegającej przy działkach skarżących.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 2015 r., poz. 199), dalej "upzp", ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z mocy art. 14 ust. 8 upzp jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że zawiera ustalenia powszechnie obowiązujące na obszarze, na którym obowiązuje. Wiąże właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości gruntowych, położonych na jego obszarze. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 upzp, wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem.
Ustalenia części tekstowej planu miejscowego odnoszą się więc wyłącznie do terenów wydzielonych liniami rozgraniczającymi na rysunku planu i wbrew twierdzeniom skarżących nie formułują nakazów i zakazów w stosunku do właścicieli nieruchomości położonych poza terenem objętym planem. Wskazane w § 25 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały ustalenia wprowadzające zakaz bezpośredniej dostępności do jezdni planowanych dróg odpowiednio KD-GP1 i KD-GP2 z terenów przyległych, a także ustalenia nakazujące budowę w pasie drogi dróg zbierających-rozprowadzających, prowadzących ruch lokalny z terenów przylegających, odnosić można jedynie do terenów objętych planem. W konsekwencji, skarżący nie mają racji uważając, że skoro w części tekstowej planu planuje się przeznaczenie drogi krajowej KD-GP1 i KD-GP2 pod lokalizację drogi publicznej nr DK 74, to plan miejscowy dotyczy również tej części drogi krajowej nr 74, która przebiega przy ich działkach, a znajduje się poza granicami planu. Nieuzasadnione są więc twierdzenia małżonków G., że w zaskarżonym planie przewidziano na ich nieruchomości skrzyżowanie (rondo). Wszelkie ustalenia dotyczące parametrów tego skrzyżowania odnoszą się bowiem do działek nr [...] objętych planem, nie zaś do działki nr [...] stanowiącej własność skarżących. Ustaleniami planu nie jest również objęta droga krajowa nr 74 w części pomiędzy planowanym rondem, a nieruchomością małżonków G. Zaskarżony plan nie wprowadza także utrudnień w działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia przez nich hurtowni szkieł i opraw okularowych, skoro nie pozbawia nieruchomości skarżących bezpośredniej dostępności z drogi nr 74, która jak już podniesiono wyżej nie jest objęta planem.
Do rozważenia pozostaje kwestia naruszenia interesu prawnego skarżących jako właścicieli nieruchomości sąsiednich w stosunku do terenu objętego planem miejscowym. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nie ma reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela działki położonej poza terenem, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest staranne zbadanie każdego pojedynczego przypadku dla oceny skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Za taki wyjątek można zatem uznać sytuację, gdy skargę wnosi właściciel nieruchomości nie objętej wprawdzie granicami planu miejscowego, uchwalonego kwestionowaną przez niego uchwałą, ale nieruchomości sąsiedniej, na którą będzie oddziaływała inwestycja planowana na działce objętej planem. Pojęcie nieruchomości sąsiedniej objętej planem, na której planowana jest realizacja inwestycji może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą fizycznie z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości. Przymiot strony będzie przysługiwał także innym osobom jeżeli planowany obiekt będzie miał wpływ na prawnie chronione interesy tych osób (por. wyroki NSA: z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1780/10; z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08; z dnia 13 października 2003 r., sygn. IV SA 456-458/02 nie publ.).
Przedstawione powyżej pojmowanie pojęcia nieruchomości sąsiedniej jest powszechnie przyjęte na tle przepisów Kodeksu cywilnego, zawierających regulacje dotyczące tzw. prawa sąsiedzkiego, a ściślej art. 144 Kc, obejmującego zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji. Zdaniem NSA również sam fakt, że zapisy planu nie zmieniają przeznaczenia gruntu należącego do skarżącego nie uzasadnia twierdzenia o braku jego legitymacji do zaskarżenia uchwały. W wyroku z dnia 20 listopada 2003 r. sygn. II SA/Po 1252/03 NSA stwierdził, że "planowanie na nieruchomości graniczącej z nieruchomością skarżących kopalni kruszywa stwarza niebezpieczeństwo wykorzystywania tejże nieruchomości w sposób zakłócający korzystanie z nieruchomości skarżących ponad przeciętną miarę (art. 144 Kc). Skoro tak, to skarżący mieli, chroniony konkretną normą, interes prawny w kwestionowaniu projektu zmiany planu".
W ocenie Sądu na skutek uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego interes prawny skarżących w zakresie immisji nie został naruszony. Organ trafnie wskazał, że powoływanie się na art. 144 Kc w skardze wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 usg byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby plan miejscowy ustalał dla nieruchomości będącej źródłem immisji takie kryteria, które powodowały większy zakres immisji na nieruchomości sąsiednie, innymi słowy gdyby właściciele nieruchomości sąsiednich musieli znosić więcej niż dotychczas. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, ponieważ kwestionowany plan miejscowy nie przewiduje wzrostu immisji na nieruchomości skarżących, w szczególności nie obejmuje drogi krajowej nr 74 na odcinku przy działkach skarżących. Organ trafnie zauważył, że nawet w wypadku wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego, sytuacja skarżących nie ulegnie żadnej zmianie w zakresie wykonywania prawa własności do nieruchomości. Ustalenia skarżonego planu ani nie ograniczają skarżącym wykonywania prawa własności, ani nie zmieniają sposobu korzystania z niej. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia oddziaływania planowanej inwestycji na działki skarżących.
Podsumowując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie istnieje związek pomiędzy prawnie gwarantowaną własną sytuacją skarżących, a zaskarżoną uchwałą. W konsekwencji, ponieważ skarżący nie wykazali interesu prawnego, a tym bardziej jego naruszenia, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa. Dokonana oceny prowadząca do odrzucenia skargi, eliminuje możliwość merytorycznego badania trafności podniesionych zarzutów w zakresie naruszenia norm prawnych regulujących procedurę planistyczną i zasady uchwalania planu. O zwrocie opłaty sądowej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło