II SO/Ke 6/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy z wniosku A.K. o wymierzenie grzywny Zakładowi Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w Starachowicach w przedmiocie nieprzekazania w terminie skargi I. wymierza Zakładowi Sp. z o.o. w S. grzywnę w kwocie 200 (dwieście) złotych; II. zasądza od Zakładu Sp. z o.o. w S. na rzecz A.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 28 lipca 2019 r. A. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wymierzenie Zakładowi Sp. z o.o. w S. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- obowiązujący w dacie złożenia wniosku) zwanej dalej "p.p.s.a." oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku jego autor podał, że w dniu 30 stycznia 2019 r. za pośrednictwem Spółki, wniósł skargę na decyzję tego organu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca wskazał, że skargę doręczono na adres organu w dniu 4 lutego 2019 r., a zatem winna zostać przekazana do Sądu do dnia 19 lutego 2019 r. Pomimo upływu ustawowego terminu skarga wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę nie została przekazana do Sądu. Z ostrożności procesowej wnioskodawca podniósł, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, nawet jeśli na dzień jego złożenia skarga została przekazana do Sądu, gdyż wnioskowana grzywna będzie stanowiła sankcję za uchybienie ustawowemu terminowi i naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania skargi w rozsądnym terminie. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że żądana przez A. K. informacja publiczna została mu udzielona w pełnym zakresie w dniu 14 października 2019 r. w wyniku sanowania zaskarżonych decyzji i modyfikacji procedur wewnętrznych. Organ wyjaśnił, że w latach 2017 - 2018 dochodziło do łączenia Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego Sp. z o.o. w S. oraz Zakładu Sp. z o.o. w S. a na skutek zmian struktury własnościowej i modyfikowania zakresu kompetencji pracowników, z powodów obiektywnych, nie rozpoznano skargi we właściwy sposób. Organ dodał, że Spółka działa na podstawie ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych i nie miała do tej pory doświadczeń związanych z przedmiotowym postępowaniem. Niniejsza sprawa spowodowała zaś konieczność konsultacji prawnej i weryfikacji dotychczasowego stanowiska. Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. Prezes Zarządu Spółki wniósł o oddalenie wniosku ewentualnie, w przypadku wymierzenia grzywny, o jej minimalną wysokość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Na wstępie wskazać należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Nadto grzywna pełni również funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12 - wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.gov.pl). Należy również zaznaczyć, że powołany przepis pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania, bowiem użyty w treści tego przepisu zwrot "może" nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 1296/18). Wymierzając natomiast grzywnę, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. akt I OZ 930/18). Podnieść jednak trzeba, że to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt I OZ 489/14, z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt I OZ 759/14, z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1368/15, z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 335/16, z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt I OZ 1940/17, z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt II GZ 395/18, z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 1296/18). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga A. K. z dnia 30 stycznia 2019 r. – wniesiona za pośrednictwem Zakładu Sp. z o.o. w S. - wpłynęła do organu w dniu 4 lutego 2019 r. Potwierdza to dowód nadania przesyłki załączony do wniosku oraz wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek". Zatem 15-dniowy termin do przekazania sądowi akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę upłynął w dniu 19 lutego 2019 r. Tymczasem organ odpowiedź na skargę oraz akta (bez skargi), przekazał wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny w dniu 14 października 2019 r. Tak więc niewątpliwie doszło do opóźnienia w wykonaniu przez organ obowiązków wynikających z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy zaznaczyć, że sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy jest przesłanką do wymierzenia organowi grzywny. Wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł, Sąd miał na uwadze, że powyższe opóźnienie nie było efektem złej woli i chęci uchylenia się organu od kontroli sądu administracyjnego, skoro, jak wynika z odpowiedzi na wniosek, organ uznał skargę i udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej w pełnym zakresie. Przede wszystkim jednak Sąd miał na uwadze okoliczność, że opóźnienie było spowodowane zmianami struktury własnościowej organu, wynikającymi z łączenia Miejskiego Zakładu Sp. z o.o. w S. oraz Zakładu Sp. z o.o. w S., a co za tym idzie modyfikacjami zakresów zadań pracowników. Sąd rozważył także złożony na rozprawie wniosek Prezesa Zarządu Spółki o wymierzenie grzywny w minimalnej wysokości. Z tych wszystkich względów, mając na uwadze charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny w wysokości orzeczonej w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, że wysokość grzywny osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.