I SA/Kr 11/17
WyrokWSA w Krakowie2017-02-21
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Paweł Dąbek, Wiesław Kuśnierz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca właścicielem pojazdu, może skutecznie podnieść zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieuiszczone parkowanie, jeśli nie wskaże jednoznacznie i nie udowodni, kto faktycznie korzystał z pojazdu w momencie parkowania?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako właściciel pojazdu, jest zasadniczo zobowiązana do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieuiszczone parkowanie. Aby zwolnić się z tego obowiązku, spółka musi nie tylko wskazać, że nie była faktycznym użytkownikiem pojazdu, ale także wiarygodnie udowodnić, kto inny korzystał z pojazdu w momencie parkowania. Samo podniesienie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, bez przedstawienia konkretnych dowodów, nie jest wystarczające do uwzględnienia tego zarzutu.Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. w likwidacji wniosła zarzut w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie, podnosząc błąd co do osoby zobowiązanego. Spółka twierdziła, że nie była właścicielem pojazdu w krytycznym okresie i nie miała wiedzy o jego użytkowaniu. Organy egzekucyjne uznały zarzut za nieuzasadniony, wskazując na umowę sprzedaży pojazdu z 2007 roku, na mocy której spółka nabyła pojazd, oraz na brak dowodów wskazujących na innego użytkownika. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 11/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 21 lutego 2017 r., sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w likwidacji w K., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 10 listopada 2016 r. Nr [...], w przedmiocie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony, , - s k a r g ę o d d a l a -
Prezydent Miasta K. postanowieniem z 12 września 2016 r. znak [...] uznał wniesiony przez L. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. zarzut w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 22 października 2014 r. w zakresie: "błąd co do osoby zobowiązanego" za nieuzasadniony.
Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 33 § 1 pkt 4, art. 34 § 4 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599), dalej: u.p.e.a., w związku z art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23), dalej: K.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] r. z 22 października 2014 r. (poprawnie winno być 3 września 2015 r.) przekazanego przez Prezydenta Miasta K., Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu, organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie pojazdu o nr rej. [...].
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 23 listopada 2015 r. L. sp. z o.o. w likwidacji złożyła zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 4 w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu zarzutu podniesiono, że w tytule wykonawczym błędnie określono osobę zobowiązaną, ponieważ z tytułu naliczenia opłaty dodatkowej za parkowanie określona winna być konkretna osoba fizyczna, która pozostawiła pojazd w strefie płatnego parkowania. Zobowiązana w tytule Spółka wskazał, że nie ma wiedzy, aby była właścicielem jakiegokolwiek pojazdu mechanicznego.
Prezydent Miasta K. postanowieniem z 10 marca 2016 r. (błędnie oznaczonego datą 10 marca 2015 r.) znak [...] uznał przedmiotowy zarzut za nieuzasadniony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 25 maja 2016 r. znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, uchyliło ww. postanowienie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w aktach brak było właściwego tytułu wykonawczego, dowodów wskazujących na parkowanie w strefie bez uiszczenia opłaty oraz dowodów wskazujących, że spółka była w dniach 20 i 21 lipca 2011 r. właścicielem pojazdu.
W dalszej części uzasadnienia postanowienia z 12 września 2016 r. organ wyjaśnił, że instytucja zarzutu, stanowiąca swoistą formę odwoławczą, została uregulowana w art. 33 u.p.e.a. Organ wyliczył możliwe podstawy zarzutów. Wskazał, że przytoczony przepis prawa zawiera enumeratywnie wyliczone podstawy składanych zarzutów. Stwierdził, że podstawy te mają charakter wyłączny i nie mogą być przez uczestników postępowania rozszerzane. Ponadto, zgodnie z art. 29 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem.
Dalej organ uznał, że zgłoszony zarzut mieści się w przytoczonym katalogu i zasługuje na rozpatrzenie.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu organ stwierdził, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 460), dalej "u.d.p.", korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (art. 13 ust. 1 pkt 1). O wjeździe na teren strefy kierowca informowany jest ustawionymi przy każdej wlotowej do strefy ulicy znakami D-44. Obowiązującą w datach wystąpienia zdarzeń uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia 26 listopada 2003 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2003 r., nr 400, poz. 4229 ze zm.) określono wysokości i rodzaje opłat za postój w strefie dla poszczególnych grup użytkowników pojazdów. Każdorazowy postój bez wniesionej wymaganej opłaty lub ważnego abonamentu postojowego obliguje użytkownika (właściciela) pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej (art. 13f ust. 1 u.d.p.), która zgodnie z powołaną wyżej uchwałą Rady Miasta K. wynosi 50 zł.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i stanowiskiem doktryny obowiązek uiszczania opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania, jak również funkcjonalnie z nimi związanych opłat dodatkowych, obciąża co do zasady właściciela pojazdu, albowiem właściciel pojazdu jest na ogół korzystającym z drogi publicznej, chyba, że udowodni, że użytkownikiem pojazdu była inna osoba.
Organ podkreślił, że w przypadku twierdzenia właściciela, że nie był on faktycznym użytkownikiem pojazdu w dacie wystawienia zawiadomienia, odpowiedzialnym za postój pojazdu w strefie, bez uiszczonej, wymaganej ustawowo opłaty, konieczne jest wiarygodne wskazanie użytkownika pojazdu. Wiarygodne wskazanie użytkownika rozumiane jest jako udokumentowanie faktu użytkowania pojazdu przez inną niż właściciel osobę, na podstawie zawartej między stronami umowy użyczenia, pisemnego oświadczenia rzeczywistego użytkownika lub innego dokumentu (np. umowy sprzedaży zawartej z nowym właścicielem, faktury lub umowy najmu samochodu, protokołu przekazania pojazdu, protokołu zdawczo-odbiorczego, ewidencji użytkowników pojazdów służbowych, ale także np. postanowienie właściwego organu ścigania stwierdzające fakt kradzieży tego pojazdu, czy jego zaboru w celu krótkotrwałego użycia), potwierdzającego powyższy fakt, albowiem jedynie na tej podstawie właściciel pojazdu może zostać zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, którą zostanie obciążony rzeczywisty użytkownik pojazdu.
Jeśli zatem zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. To na zobowiązanym ciąży bowiem obowiązek udowodnienia okoliczności z których wywodzi skutki prawne.
Przedłożone przez Zobowiązaną Spółkę pismo Urzędu Miasta K. - Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców Referat Postępowań Administracyjnych, z dnia 28 grudnia 2015 r. znak [...] ma charakter informacyjny i stanowi, że pojazd o nr rej. [...] nie był zarejestrowany na firmę L. sp. z o.o. w likwidacji. Informuje również, że spółka nie figuruje w ewidencji obejmującej pojazdy zarejestrowane na terenie Gminy Miejskiej K. Organ podkreślił, że brak rejestracji pojazdu nie jest równoznaczny z niepozostawaniem jego właścicielem.
Organ wystąpił do Urzędu Miasta K. - Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców Referatu Postępowań Administracyjnych z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych o właścicielu pojazdu o nr rej [...]. W odpowiedzi z 15 lutego 2016 r. znak [...] organ otrzymał informację, że zgodnie ze zgłoszonym zbyciem, właścicielem pojazdu o nr rej. [...] nr VIN: [...], od dnia 6 sierpnia 2007 r. była firma L. sp. z o.o.
Z przesłanej przez Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta K. kserokopii umowy sprzedaży wynika, że umowa sprzedaży pojazdu o nr rej [...] została zawarta w dniu 6 sierpnia 2007 r. pomiędzy Z. W., jako sprzedającym, a L. sp. z o.o. reprezentowaną przez J. W. – Prezesa, jako Kupującym. Na umowie widnieją podpisy zarówno kupującego jak i sprzedającego, a ponadto nabita jest pieczęć UMK Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o zawiadomieniu w dniu 7 sierpnia 2007 r. o zbyciu pojazdu o nr rej [...]. W § 2 przedmiotowej umowy widnieje zapis "Sprzedający wydaje pojazd kupującemu a ten pojazd przyjmuje. Wraz z podpisaniem niniejszej umowy Sprzedający kwituje odbiór ceny sprzedaży, a Kupujący odbiór pojazdu". Organ uznał, że warunek zobowiązująco-rozporządzający przedmiotowej umowy się ziścił.
Omawiając akta rejestrowe spółki L. o nr [...] organ stwierdził, że od 22 maja 2002 r. do dnia 23 stycznia 2008 r. Prezesem Zarządu był J. W. Jedynym wspólnikiem oraz Prezesem Zarządu spółki Z. W. został w dniu 23 stycznia 2008 r. po odwołaniu z tej funkcji J. W. Od dnia 23 stycznia 2008 r. nie było zmian w Zarządzie oraz strukturze właścicielskiej ww. spółki.
Tym samym organ stwierdził, że J. W. skutecznie zawarł umowę sprzedaży z dnia 6 sierpnia 2007 r. ze Z. W.
Organ stwierdził, że oświadczenie Z. W. (aktualnego likwidatora spółki, a wcześniej od 23 stycznia 2008 r. jej Prezesa), że nigdy nie zawierał w imieniu spółki umowy, przedmiotem której miałoby być nabycie pojazdu samochodowego o nr rej. [...], jak również spółka nie pozostaje w posiadaniu jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej nabycia na własność pojazdu, ma na celu uniknięcie uiszczenia daniny publicznej w postaci opłat dodatkowych za parkowanie pojazdu.
W świetle zaprezentowanego orzecznictwa oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji zdarzeń (kopia zawiadomienia oraz dokumentacja fotograficzna) zdaniem organu L. sp. z o.o. w likwidacji pozostaje osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w K. w dniu 20 lipca 2011 r. oraz 21 lipca 2011 r.
L. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. wniosła na powyższe postanowienie zażalenie. Żalący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że prezes Zarządu Spółki miał świadomość własności pojazdu w dniu jego zaparkowania jak również wpływu na posiadanie i korzystanie z przedmiotowego pojazdu w tym zaparkowanie w krytycznym dniu w strefie płatnego parkowania. Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta K. Zażądał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze strony Z. W., na okoliczność braku wyżej opisanej świadomości zaparkowania pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 10 listopada 2016 r. znak [...], na podstawie art. 18, art. 33 § 1 pkt 4, art. 34 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy oznaczył poprawnie tytuł wykonawczy jako nr [...] z 3 września 2015 r., oraz wskazał, że organ I instancji uznał powyższy zarzut za nieuzasadniony, wskazując, iż Spółka nie udowodniła, iż użytkownikiem pojazdu w dniach od 12 do 14 marca 2014 r., od 17 do 18 marca 2014 r., od 2 do 3 kwietnia 2014 r., 22 kwietnia 2014, od 29 do 30 kwietnia 2014 r., 2 maja 2014 r., 5 maja 2014 r., 7 maja 2014 r., 9 maja 2014 r., od 19 do 23 maja 2014 r., od 26 do 28 maja 2014 r., od 5 do 6 czerwca 2014 r., od 9 do 12 czerwca 2014 r., od 30 czerwca do l lipca 2014 r., od 3 do 4 lipca 2014 r., od 7 do 8 lipca 2014 r., od 10 do 11 lipca 2014 r., od 14 do 18 lipca 2014 r., od 21 do 25 lipca 2014 r., od 28 lipca do l sierpnia 2014 r., od 4 do 8 sierpnia 2014 r., od 11 do 14 sierpnia 2014 r., od 18 do 22 sierpnia 2014 r., od 25 do 29 sierpnia 2014 r., od l do 5 września 2014 r., od 8 do 12 września 2014 r., od 15 do 16 września 2014 r. była inna osoba, niż właściciel pojazdu.
W ocenie organu ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że spółka od dnia 6 sierpnia 2007 r. pozostawała właścicielem pojazdu marki T. o nr rej. [...], który w ww. dniach pozostawiono w strefie płatnego postoju bez uiszczenia opłaty za parkowanie.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy u.p.e.a., i zgodnie z art. 18 tej ustawy, odpowiednio K.p.a. Przepis ten pozwala traktować jako pewną ciągłość postępowanie z K.p.a. i postępowanie wykonawcze unormowane w u.p.e.a. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów K.p.a.
Organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny związany jest wniesionymi zarzutami, co oznacza, że jeżeli strona nie podniosła jakiegoś zarzutu, organ nie ma możliwości badać, czy okoliczność wskazana w zarzucie, który nie został podniesiony miała miejsce. W niniejszej sprawie zarzuty zostały oparte na punkcie 4 § 1 art. 33 u.p.e.a. - błędzie co do osoby zobowiązanego.
Samo postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie art. 13f ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, pobiera się opłatę dodatkową. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, który to fakt nie jest kwestionowany przez Stronę. Jako bezsporny uznał organ również fakt parkowania przedmiotowego pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania w datach wskazanych w wystawionym tytule wykonawczym z dnia 3 września 2015 r. nr W-6/20052/2015 bez uprzedniego uiszczenia opłaty dodatkowej. Spółka nie podważała dowodów w postaci zawiadomień o konieczności uiszczenia opłaty dodatkowej, z których wynika, że opłata za postój pojazdu nie została uiszczona.
Ponadto zgodnie z art. 40d u.d.p. opłaty określone m.in. w art. 13f ust. 1, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach u.p.e.a.
Z art. 28 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego).
Organ odwoławczy stwierdził jednak, że należy mieć na uwadze zasygnalizowany wcześniej istotny dla sprawy charakter obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jako obowiązek wynikający z ustawy.
Powoduje to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 u.p.e.a. należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów K.p.a. W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika. Ponieważ strona nie mogła bronić swoich praw na wcześniejszym etapie, organ rozstrzygający sprawę w związku z wniesieniem zarzutu, musi w istocie przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające i stosować wszystkie zasady postępowania wynikające z przepisów K.p.a.
W niniejszej sprawie zasady te w ocenie organu odwoławczego nie zostały naruszone. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo przy tym wskazał Spółkę, jako zobowiązaną do uiszczenia opłaty.
Organ odwoławczy powtórzył wywody dotyczące art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p., interpretacji pojęcia "korzystający" z drogi, domniemania, że zobowiązanym do zapłaty opłaty dodatkowej jest właściciel pojazdu, a także możliwości zwolnienia się przez niego od odpowiedzialności przez wskazanie osoby, która pojazd zaparkowała bez uiszczenia wymaganej opłaty. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie Spółka osoby takiej nie wskazała. Oznacza to, że to na niej spoczywa obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej. Wykazanie, kto kierował pojazdem w określonym momencie, obciąża jego właściciela, a nie organ egzekucyjny.
Wierzyciel ma prawo domniemywać, iż korzystającym z dróg publicznych jest właściciel pojazdu. Obowiązek wykazania osoby zobowiązanej do poniesienia opłaty dodatkowej spoczywa na właścicielu pojazdu samochodowego, a nie na wierzycielu. Z reguły taką wiedzę, a więc kto i kiedy korzysta z pojazdu, posiada właściciel tego pojazdu.
Organ I instancji prawidłowo przyjął, że Spółka, jako właściciel przedmiotowego pojazdu, jest zobowiązana do zapłaty opłaty dodatkowej. Wierzyciel dysponował dowodem z którego wynika, że Zobowiązany był właścicielem w datach, w których samochód ten zaparkowany był w strefie płatnego parkowania, bez uiszczenia wymaganej opłaty za postój. Niewątpliwie potwierdzeniem, że Spółka była właścicielem pojazdu w okresie objętym tytułem wykonawczym z 3 września 2015 r. nr W-6/20052/2015 jest umowa sprzedaży pojazdu zawarta dnia 6 sierpnia 2007 r. pomiędzy Z. W. (sprzedającym) a L. sp. z o.o. z siedzibą w K. (kupującym). Z treści przedmiotowej umowy wynika, iż Z. W. w dniu 6 sierpnia 2007 r. sprzedał Zobowiązanej Spółce samochód osobowy marki T. o nr rejestracyjnym [...]. Umowa potwierdza, że doszło do przeniesienia posiadania (kupujący potwierdził odbiór pojazdu, kompletu kluczyków oraz dowodu rejestracyjnego). Umowa została podpisana przez Z. W. oraz prezesa zarządu Spółki L. sp. z o.o. J. W. Organ zwrócił uwagę, że umowa ta nie jest kwestionowana przez Spółkę a zbycie pojazdu zostało zgłoszone do Urzędu Miasta K., Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców.
Skarżąca w uzasadnieniu zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, wskazała jedynie, iż Z. W. został prezesem Spółki po odwołaniu J. W. w dniu 23 stycznia 2008 r. i w związku z upływem kilku miesięcy od nabycia przez Spółkę pojazdu oraz brakiem przekazania informacji jak i dokumentów finansowo-księgowych nowy prezes Spółki – Z. W. - nie posiadał wiedzy w zakresie pozostawania przez Spółkę właścicielem pojazdu, nie miał wpływu na osobę korzystającą z pojazdu, nie miał informacji w zakresie miejsca położenia pojazdu.
W tym miejscu organ wskazał, że niewiarygodne są twierdzenia obecnego likwidatora, a poprzednio prezesa Spółki, iż nie posiadał on wiedzy, iż w skład majątku Spółki wchodził pojazd o nr rejestracyjnym [...], w sytuacji gdy pojazd ten Spółka nabyła właśnie od Z. W. pół roku przed objęciem przez niego funkcji prezesa zarządu.
Kwestia braku dokumentacji finansowo-księgowej Spółki czy też jakichkolwiek innych dokumentów wskazujących na przejście własności pojazdu na Spółkę nie niweczy skutku przeniesienia w dniu 6 sierpnia 2007 r. na Spółkę własności pojazdu o nr rejestracyjnym [...]. Brak nadzoru właścicielskiego czy też nieprawidłowości w pełnieniu funkcji przez zarząd Spółki nie wyłączają odpowiedzialności Spółki w zakresie konieczności uregulowania zaległości z tytułu opłaty dodatkowej.
Skoro Spółka była właścicielem zaparkowanego w strefie płatnego parkowania samochodu i nie wskazała skutecznie osoby, która korzystała z pojazdu w dniu jego zaparkowania bez uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania, jest zobowiązana do zapłaty opłaty dodatkowej.
L. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu:
1. naruszenie przepisu art. 75 § 1 oraz przepisu art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z przepisem art. 18 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie a w konsekwencji nieprzeprowadzenie wskazanego w piśmie z dnia 29 marca 2016 r., stanowiącym zażalenie, dowodu w postaci przesłuchania w charakterze strony Z. W. likwidatora spółki pod firmą L. sp. z o.o. w likwidacji na okoliczność między innymi niepozostawania przez Skarżącą właścicielem ani użytkownikiem pojazdu w tym niekorzystania ww. spółki z pojazdu w okresie od dnia 12 marca 2014 r., do dnia 16 września 2014 r., jak również osoby, która była w posiadaniu przedmiotowego pojazdu względnie posiadaniu przez osobą tę wiedzy w czyim posiadaniu, użytkowana w ww. okresie pozostawał przedmiotowy pojazd,
2. naruszenie przepisu art. 80 K.p.a. w zw. z przepisem art. 18 u.p.e.a., poprzez uznanie że z umowy sprzedaży zawartej 6 sierpnia 2007 r., pomiędzy Z. W. a L. sp. z o.o. wynika, że przedmiotowa spółka była w okresie od dnia 12 marca 2014 r., do dnia 16 września 2014 r., właścicielem przedmiotowego pojazdu.
Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak również postanowienia jej poprzedzającego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu zarzutów Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ponadto przepis art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Skarżąca podniosła, że z posiadanych przez nią informacji, korzystającym z drogi był J. W., który posiadał przedmiotowy pojazd od dnia 6 sierpnia 2007 r. i nigdy spółce go nie wydał. Bezsprzecznie zaś okoliczności te przyczynią się do wyjaśnienia sprawy. Żądanie strony zatem w świetle przepisu art. 78 § 1 K.p.a. winno być uwzględnione.
Skarżąca podniosła, że pomiędzy datą 6 sierpnia 2007 r. a dniem 12 marca 2014 r., mogło dojść do wielu zdarzeń i doszło, co Skarżąca chciała wyjaśnić w toku przesłuchania Z. W. Z treści umowy z 6 sierpnia 2007 r., wynika tylko tyle, że w tym dniu spółka L. sp. z o.o. nabyła przedmiotowy pojazd. Z dokumentu tego nie wynika i wynikać nie może, że w okresie od dnia 12 marca 2014 r. do dnia 16 września 2014 r., Spółka nadal pozostawała właścicielem przedmiotowego pojazdu. Przyjęcie więc formułowanej przez Kolegium tezy o właścicielu pojazdu w ww. okresie na podstawie umowy z 6 sierpnia 2007 r., jest sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego oraz logiki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. w przedmiocie uznania wniesionego w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 3 września 2015 r. nr [...] zarzutu na podstawie art. 33 § 1 ust. 4 u.p.e.a. w zakresie: "błąd co do osoby zobowiązanego" za nieuzasadniony.
Na wstępie należy wskazać, jak trafnie uznał organ odwoławczy, że w sprawie bezsporny był fakt parkowania przedmiotowego pojazdu na terenie strefy płatnego parkowania w datach wskazanych w wystawionym tytule wykonawczym z dnia 3 września 2015 r. nr [...] bez uprzedniego uiszczenia opłaty dodatkowej. Spółka nie podważała również dowodów w postaci zawiadomień o konieczności uiszczenia opłaty dodatkowej, z których wynika, że opłata za postój pojazdu nie została uiszczona. Skarżąca nie kwestionowała również prawidłowego upomnienia dłużnika przez wierzyciela poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego.
Skarżąca podniosła po pierwsze, że nie była właścicielem przedmiotowego pojazdu, po drugie, że organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, by ustalić jaka osoba fizyczna faktycznie dokonywała parkowania.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły kwestię zgłoszonego przez Skarżącą zarzutu, a sporne postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Przypomnieć należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Według art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jego granice wyznacza sam zobowiązany decydując, czy w ogóle wnieść zarzuty, jakie zarzuty sformułować oraz jak je uzasadnić, przy czym katalog możliwych zarzutów jest zamknięty.
Podobnie ograniczone są formy rozstrzygnięcia wierzyciela i organu egzekucyjnego. Jak wynika z art. 34 u.p.e.a., organ winien rozpatrzyć zarzuty dłużnika i wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, chyba że tak jak w niniejszej sprawie, wierzycielem jest organ prowadzący egzekucję). Postanowienie to - jeżeli zarzuty są uzasadnione – winno być postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela obszerne wywody organu odwoławczego odnośnie charakteru obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania jako wynikającego z ustawy. W sprawie obowiązku uiszczenia opłaty istotnie nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się zatem postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.
Sąd aprobuje również przedstawione przez organ odwoławczy konsekwencje powyższego, a to, że możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo zatem ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 u.p.e.a. należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów K.p.a.
W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika. Ponieważ strona nie mogła bronić swoich praw na wcześniejszym etapie, organ rozstrzygający sprawę w związku z wniesieniem zarzutu, musi w istocie przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające i stosować odpowiednio wszystkie zasady postępowania wynikające z przepisów K.p.a. (por. Wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r., sygn. II GSK 1345/12 wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy wskazać dalej, że słusznie organy przyjęły, iż w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty - co do zasady - obciąża właściciela pojazdu. Kierowanie w tym momencie bowiem egzekucji w stosunku do niego opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym z nich jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia zaś tego domniemania uprawniają - zdaniem Sądu - zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania (jeśli bowiem ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim z niego korzysta). Drugim elementem natomiast jest założenie, że jeśli właściciel samochodu w danym dniu nie korzystał z niego, to wie, kto to czynił i może udowodnić, iż swój pojazd użyczył innej osobie (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 129/11, z 18 października 2016 r., sygn. II GSK 812/15).
Skarżąca początkowo twierdziła, że osobą zobowiązaną w tego typu sprawie nie może być osoba prawna. Dalej twierdziła, że w datach parkowania określonych w tytule wykonawczym nie była właścicielem przedmiotowego pojazdu. W końcu w skardze podniosła, że użytkownikiem pojazdu prawdopodobnie był w tym czasie poprzedni prezes Spółki – J. W. Skarżąca zarzuciła również organom naruszenie zasad K.p.a. dotyczących gromadzenia i oceny dowodów, w związku z nieprzeprowadzeniem wnioskowanego przez Skarżącą dowodu z zeznań obecnego Likwidatora Spółki.
Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że w okresie poprzedzającym 6 sierpnia 2007 r., aż do 24 sierpnia 2015 r. (przejęcie na własność przez Gminę z uwagi na fakt demontażu) przedmiotowy samochód zarejestrowany był na Z. W. (k. 119-122 akt administracyjnych). Z kolei bezsporne jest również, że 6 sierpnia 2007 r. Z. W. jako osoba fizyczna sprzedał ww. samochód Spółce, reprezentowanej przez ówczesnego Prezesa – J. W. Należy podkreślić, że fakt niedopełnienia obowiązku rejestracji nie powoduje skutku w postaci nieprzejścia prawa własności.
Należy podkreślić zatem, że Skarżąca nie przedstawiła absolutnie żadnych dowodów, a tylko luźne przypuszczenia, co do możliwej utraty własności samochodu.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisu art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a., sformułowane w kontekście przepisu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Wbrew bowiem stanowisku Skarżącej, organy prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wniosek dowodowy o przesłuchanie Z. W. mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, jak i że wskazano w nim okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Jak bowiem Sąd wykazał niżej, by uznać wnioskowany dowód za konkretny i jednoznaczny, winien on nie tylko kwestionować posiadanie i parkowanie przez właściciela, ale wskazywać jaki inny podmiot posiadał i parkował. Te zaś okoliczności Skarżąca podniosła dopiero w skardze do Sądu, w ogóle zresztą ich nie uprawdopodabniając.
Sąd stwierdził także, że tytuł wykonawczy z 3 września 2015 r., nr [...], zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a., a w szczególności właściwie oznaczono w nim osobę zobowiązaną.
W rozpatrywanej sprawie egzekwowany obowiązek wynika z mocy prawa, a to z art. 13f ust. 1 u.d.p.
Obowiązek ponoszenia opłat dodatkowych określony został w przepisach ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p.).
Obowiązującą w datach wystąpienia zdarzeń uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia 26 listopada 2003 r. określono wysokości i rodzaje opłat za postój w strefie dla poszczególnych grup użytkowników pojazdów, jako 50 zł dziennie opłaty dodatkowej, w przypadku uprzedniego nieopłacenia opłaty właściwej.
Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3 u.d.p.).
W treści art. 40d ust. 2 ustawy ustawodawca przewidział, iż w sytuacji nieuiszczenia przez zobowiązanego opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f u.d.p., opłata ta podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z kolei zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W rozpoznawanej sprawie takim aktem prawnym jest ustawa o drogach publicznych. Wobec powyższego, jak wskazano wyżej, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem wskazanych powyżej wymogów procedury egzekucji administracyjnej, uznał, że postanowienie to w aspekcie zgodności z prawem nie budzi zastrzeżeń. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. Tytuły wykonawcze zostały wystawione przez organ po przeprowadzeniu prawidłowego – z perspektywy normatywnej - postępowania. Doręczono dłużnikowi upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Skarżąca podniosła jeden tylko zarzut, że organ błędnie wskazał osobę zobowiązaną, art. 33 § 1 ust. 4 u.p.e.a.
Należy tu podkreślić, że organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, iż korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu (por. wyroki NSA m.in. z 12 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 209/07; z 11 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1514/08; z dnia 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 591/08; z 12 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1683/09, z 18 października 2016 r., sygn. II GSK 702/15.
Bezzasadny jest argument, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być uznana za korzystającą z drogi publicznej, bo nie jest możliwe by mogła ona kierować pojazdem. Spółka kapitałowa posiada uprawnienia ramach prowadzonej działalności gospodarczej m.in. do nabywania rzeczy zarówno ruchomych (w tym także samochodów), jak i nieruchomości. W związku z powyższym w sytuacji korzystania z tych rzeczy, które to korzystanie może wywoływać określone skutki zarówno na gruncie prawa prywatnego, jak i publicznego, zobowiązana jest także do wywiązywania się z określonych zobowiązań, w tym także z ww. zobowiązań skonkretyzowanych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, jak też w aktach prawa miejscowego. W niniejszej sprawie są to obowiązki wynikające z u.d.p. i stosownej uchwały Rady Miasta. Podkreślić także należy, że obowiązki te nie dotyczą wyłącznie adresatów w postaci osób fizycznych ale także osób prawnych.
Wskazać trzeba, jak słusznie podkreślał organ odwoławczy, że w sytuacji, gdy właściciel pojazdu wykaże, że z należącego do niego pojazdu korzystał inny wskazany przez niego podmiot, który korzystał z drogi publicznej parkując w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, obowiązek uiszczenia opłaty może obciążyć tego użytkownika drogi. We wszystkich innych przypadkach opłatę ponosi właściciel pojazdu (por. wyrok NSA z 11 marca 2009 r. o sygn. akt I OSK 1514/08, wyrok NSA z 18 sierpnia 2009 r. o sygn. akt II FSK 591/08). Zatem na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar wykazania, że z drogi korzystał inny podmiot, który jest zobowiązany do poniesienia opłaty.
Z kolei Skarżąca nie sformułowała w toku postępowania żadnych przekonywających twierdzeń, z których mogłoby wynikać, że to nie ona była korzystającym z dróg podmiotem w momencie, gdy przedmiotowy pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia należnej opłaty.
Zarzuty skargi okazały się zatem gołosłowne i nieuzasadnione.
Podnoszona przez Skarżącą okoliczność braku jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej nabycia na własność pojazdu, a także braku świadomości własności pojazdu w dniu jego zaparkowania, jak również wpływu na posiadanie i korzystanie z przedmiotowego pojazdu, nie mają w sprawie znaczenia i zarzuty takie nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponadto z uwagi na fakt sprzedaży samochodu Spółce przez osobę będącą w dacie kiedy samochód był parkowany jej Prezesem, organy słusznie uznały wersję Skarżącej za niewiarygodną i sprzeczną z doświadczeniem życiowym.
Organ odwoławczy trafnie wskazał, że ww. umowa sprzedaży nie jest kwestionowana przez Spółkę a zbycie pojazdu zostało zgłoszone do Urzędu Miasta K., Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Słusznie również organ przyjął, że brak nadzoru właścicielskiego czy też nieprawidłowości w pełnieniu funkcji przez zarząd Spółki nie wyłączają odpowiedzialności Spółki w zakresie konieczności uregulowania zaległości z tytułu opłaty dodatkowej.
Dowód korzystania z pojazdu sprzecznie z przepisami przez inny niż właściciel podmiot musi być bezsporny i jednoznaczny, a mianowicie, winien w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać konkretną osobę (podmiot) i wszystkie jej dane, umożliwiające skuteczne wyegzekwowanie od niej należnych opłat (por. wyroki WSA w Szczecinie z 11 lutego 2016 r., sygn. I SA/Sz 1183/15, z 29 lipca 2015 r., sygn. I SA/Sz 156/15).
Wnioskowany przez Skarżącą dowód z przesłuchania w charakterze świadka osoby, która jest obecnie likwidatorem Spółki, uprzednio była jej prezesem, a kilka miesięcy wcześniej sama sprzedała należycie reprezentowanej Spółce przedmiotowy samochód, nie spełnia takich cech jednoznaczności i bezsporności. Obie te cechy muszą łącznie znamionować dowód, co oznacza, że wskazana przez właściciela pojazdu osoba trzecia jako korzystająca z dróg nie kwestionuje prawdziwości twierdzeń właściciela, a wręcz je potwierdza, a tym samym przyjmuje na siebie pełną odpowiedzialność za uiszczenie opłaty jako osoby korzystającej z dróg publicznych w rozumieniu art. 13 ust.1 pkt 1 u.d.p.
Z tego względu nie ma żadnych powodów w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, aby w sytuacji, gdy właścicielem pojazdu była Skarżąca, nie objąć jej domniemaniem, że to ona jako właściciel pojazdu korzystała z dróg publicznych. Mogła ona wykazać, że z pojazdu korzystał J. W. Nic nie stało na przeszkodzie, aby w postępowaniu, które toczyło się w związku z wystawionym 3 września 2015 r. tytułem wykonawczym, a zatem ponad rok przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, Skarżąca stosowną argumentację przedstawiła w piśmie procesowym, uzasadnieniu wniosku bądź zażaleniu. Takiego dowodu Skarżąca nie przedstawiła, ograniczając się do żądania przesłuchania strony. Nie budzi wątpliwości, że taki dowód z przesłuchania nie spełniał ww. cech i nie mógł wpłynąć na rozstrzygniecie sprawy.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie.
Dlatego też zarzuty zaniedbania organów w kwestii postępowania dowodowego nie mogą być ocenione jako zasadne. Podkreślić należy, że obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego przez organ nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonego faktu dotyczącego strony może doprowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywa także na stronie. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w postanowieniu rozstrzygnięcie w sprawie, strona powinna je przedłożyć, ponieważ w swym dobrze rozumianym interesie winna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Brak takiej aktywności może pociągnąć negatywne dla niej skutki. To na zobowiązanym ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, z których wywodzi skutki prawne.
W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że organ egzekucyjny zrobił wszystko co – w świetle u.p.e.a. i odpowiednio stosowanym K.p.a. – należało uczynić, w celu zweryfikowania podnoszonego przez Skarżącą zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej.
W świetle podnoszonych przez Skarżącą okoliczności, że "z informacji posiadanych przez skarżącą osobą tą (użytkownikiem samochodu) był J. W.", nie można uznać, że skutecznie wykazała ona, że to nie ona jest zobowiązana do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Określenie sformułowane przez Skarżącą jest bowiem niekonkretne i nie podważa skutecznie istnienia obowiązku po stronie Zobowiązanej (por. Wyrok WSA w Szczecinie z 17 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 74/10).
W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, organy posiadając takie, jak opisane wyżej dowody, uwzględniając zasady logicznego rozumowania, oraz zasady wiedzy i doświadczenia życiowego dokonały swobodnej oceny tych dowodów. Zgodnie zatem z art. 80 K.p.a. miały podstawy do przyjęcia, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakt nieuiszczenia przez Skarżącą opłaty za parkowanie należącego do niej samochodu w Strefie Płatnego Parkowania.
W konsekwencji powyższego, brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Wszystkie wyżej wymienione okoliczności zostały ocenione przez organy zgodnie z art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a. w sposób swobodny, ale nie dowolny, czemu organy dały wyraz w uzasadnieniu postanowień, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.
Na marginesie Sąd stwierdza, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji pomylił w swym postanowieniu datę tytułu wykonawczego oraz daty nieopłaconych parkowań (na Skarżącą Spółkę wystawiony był bowiem jeszcze jeden, odrębny tytuł wykonawczy nr W-6/10526/2014 r. z 22 października 2014 r., który dotyczył parkowania w dniach 20 i 21 lipca 2011 r.).
Organ odwoławczy jednak prawidłowo opisał tytuł wykonawczy, choć sprzecznie z treścią postanowienia I instancji przypisał organowi I instancji przywołanie właściwych dat parkowania wymienionych w tytule nr W-6/20052/2015 r. z 3 września 2015 r.
Powyższe uchybienia nie mogły mieć jednak istotnego wpływu na wynik postępowania.
Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło