I SA/Kr 1166/08

WyrokWSA w Krakowie2008-11-19

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Inga Gołowska, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, może przekazać tytuły wykonawcze do egzekucji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego bez wcześniejszego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego we własnym zakresie?
Ratio decidendi
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, ma obowiązek samodzielnie wszcząć i prowadzić postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. Dopiero w sytuacji, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna, może skierować tytuły wykonawcze do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego. Przekazanie tytułów wykonawczych bez podjęcia własnych działań egzekucyjnych, w tym bez nadania klauzuli o skierowaniu do egzekucji, stanowi podstawę do ich zwrotu.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wystawił tytuły wykonawcze i przesłał je do Naczelnika Urzędu Skarbowego bez nadania klauzuli o skierowaniu do egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuły wykonawcze, uznając się za niewłaściwy do wszczęcia egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. ZUS wniósł skargę, zarzucając niewłaściwą interpretację przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i rozporządzenia wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1166/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Asesor: WSA Inga Gołowska, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008r., sprawy ze skargi Zakładu [...] Oddział w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych, - skargę oddala - Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił w dniu [...] tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP W. S. zamieszkałego w C. i przesłał je do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w C. . Tytuły wykonawcze nie były zaopatrzone w klauzule o skierowaniu do egzekucji. Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuły wykonawcze wierzycielowi wskazując, że nie jest właściwy do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o te tytuły wykonawcze. W uzasadnieniu podniesiono, że po rozpoznaniu w trybie art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nadesłanych tytułów wykonawczych stwierdzono, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będąc organem egzekucyjnym zgodnie z uprawnieniami nadanymi w art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skierował tytuły wykonawcze wprost do Naczelnika Urzędu Skarbowego, bez nadania klauzuli o skierowaniu do egzekucji zgodnie z wymogiem art. 27 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zażaleniu z dnia [...] maja 2008 roku na to postanowienie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ egzekucyjny i wskazał, że nie posiada informacji na temat rachunków bankowych i innych składników majątkowych dłużnika, do których zgodnie z katalogiem uprawnień zawartych w art. 19 § 4 z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mógłby skierować egzekucję. Dłużnik nie figuruje w krajowej bazie ubezpieczonych z tytułu zatrudnienia, w wojewódzkiej bazie osób pobierających emerytury, renty i świadczenia. Zdaniem wnoszącego zażalenie w sytuacji, gdy organ egzekucyjny (w tym przypadku Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) nie zna skutecznego środka egzekucyjnego dla jego kompetencji winien postąpić tak jak wskazuje treść § 6 ust 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 roku, znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podzielając jego argumentację. W skardze z dnia [...] lipca 2008 roku wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaskarżył wymienione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i zarzucił mu: 1. niewłaściwą interpretację art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005r., Nr 29, poz.1954 ze zm.) przez złamanie zasady, że organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku w związku z art. 26 § 1 i art. 29 § 2 przez uznanie, iż nie mogło dojść do wszczęcia egzekucji na wniosek wierzyciela skoro zachodziły podstawy do zwrotu wystawionych tytułów wykonawczych, 2. błędne przyjęcie, że w sprawie ma wyłączne zastosowanie § 6 ust 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 200l roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) oraz uznanie, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych musi w każdym przypadku przystąpić do egzekucji z urzędu na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, 3. niezastosowanie przepisu § 6 ust 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 200l roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie przepisu art. 27 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez błędne przyjęcie, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której klauzula o skierowaniu tytułu do egzekucji byłaby nadana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, w sytuacji, gdy z wnioskiem o wszczęcie egzekucji występuje wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z § 6 ust 2. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 200l roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadnionym jest postępowanie, w którym wierzyciel będący równocześnie organem egzekucyjnym przesłał tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako organu uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności bez uprzedniego wszczęcia egzekucji we własnym zakresie, a także, że bezskuteczność egzekucji może być wykazywana bez potrzeby wdrażania egzekucji z urzędu przez skarżącego, a ponadto organ drugiej instancji nie uwzględnił zasady celowości. Skarżący przywołał treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2006 roku, sygn. akt II FSK 775/05, który uznał, że interpretacja celowościowa prowadzi do wniosku, że w wypadku, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez organ będący jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem jest bezprzedmiotowe, gdyż nie tylko nie chroni uprawnień zobowiązanego, ale nadto narusza interesy wierzyciela prowadząc do oczywistego przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał również, że tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i skierowane zostały do Naczelnika Urzędu Skarbowego z przyczyn wskazanych w § 6 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 200l roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego mógłby prowadzić egzekucję. Z tej też przyczyny skierowano tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego na terenie którego znajduje się majątek zobowiązanego. W ocenie skarżącego nie ma tu zastosowania § 6 ust 5 w/w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 200l roku w sprawie, albowiem nie wystąpiła żadna przesłanka odstąpienia organu egzekucyjnego od egzekucji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu niedopuszczalne jest przekazywanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tytułów wykonawczych wraz z egzemplarzem przeznaczonym dla zobowiązanego nie zawierającym klauzuli o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji, co jest dowodem nieprzystąpienia przez wierzyciela do egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji i innych aktów administracyjnych, w tym postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 ww. ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do art. la pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej "ustawa egzekucyjna", za organ egzekucyjny uważa się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. O tym, które organy pełnią funkcje organów egzekucyjnych przesądzają przepisy ustawy egzekucyjnej oraz przepisy szczególne. Zgodnie z art. 19 ustawy egzekucyjnej naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, z zastrzeżeniem, że dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Jak wynika z powyższych unormowań dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych występuje w podwójnej funkcji wierzyciela - podmiotu uprawnionego do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym oraz organu egzekucyjnego - organu uprawnionego do stosowania w części określonych w ustawie środków egzekucyjnych w celu wyegzekwowania ciążących na zobowiązanych należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych. Organ egzekucyjny administracji podatkowej (Naczelnik Urzędu Skarbowego) powołując się m.in. na powyższe uregulowania zwrócił tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP wierzycielowi - Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznając za niedopuszczalne przekazywanie tytułów wykonawczych do realizacji innemu organowi egzekucyjnemu bez uprzedniego wszczęcia postępowania egzekucyjnego i podjęcia próby wyegzekwowania należności we własnym zakresie w ramach posiadanych uprawnień, bez zaopatrzenia tytułów wykonawczych przez Dyrektora ZUS w klauzulę o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji. Stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego należy uznać za uzasadnione w świetle wyżej przytoczonych uregulowań, a także treści art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej w związku z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) określanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym" Wierzyciel - dyrektor oddziału ZUS będąc jednocześnie organem egzekucyjnym na podstawie art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Również stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym bezzwłocznie stosuje środek egzekucyjny, z zastrzeżeniem ust. 3. Postępowanie egzekucyjne jest zorganizowanym ciągiem czynności organu egzekucyjnego oraz innych podmiotów (uczestników) tego postępowania, przy czym są to czynności, które nie mają jednolitego charakteru prawnego. W postępowaniu egzekucyjnym możemy wyróżnić czynności procesowe i wykonawcze (por. D. Jankowiak, "Zobowiązany kontra organ egzekucyjny", 2003, UNIMEX Oficyna Wydawnicza, str. 322-325). Przez czynności procesowe należy uważać czynności odnoszące się do samego wszczęcia postępowania oraz czynności dokonywane w toku postępowania. W ramach tych czynności organ egzekucyjny będący także wierzycielem po wystawieniu tytułu wykonawczego podejmuje czynności wstępne, których zadaniem jest zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Gdy organ egzekucyjny zaopatrzy tytuł wykonawczy w klauzule o skierowaniu go do egzekucji, organ egzekucyjny podejmuje czynności rozpoznawcze w celu ustalenia sytuacji majątkowej i faktycznej zobowiązanego. Do czynności wykonawczych organ przystępuje po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Z treści art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej jednoznacznie wynika, że w przypadku, gdy wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wystawi tytuł wykonawczy jest obowiązany podjąć czynności w ramach postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje przez doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ustawa egzekucyjna nie zawiera przepisów, które pozwalałby wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zwolnić się od obowiązku prowadzenia egzekucji i które jednocześnie nakładałyby ten obowiązek na inny organ egzekucyjny. Częściowo tę kwestie regulują przepisy § 6 rozporządzenia wykonawczego do ustawy egzekucyjnej. Kluczowe znaczenie ma przepis § 6 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie, ale prowadzona przez niego egzekucja okazała się w całości lub w części bezskuteczna, niezwłocznie kieruje odpis tytułu wykonawczego do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Brzmienie powyższego przepisu w zestawieniu z treścią art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej pozwala wyciągnąć jedyny możliwy wniosek interpretacyjny, że tylko w przypadku, gdy podjęte czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne, wierzyciel będący organem egzekucyjnym może skierować tytuły wykonawcze do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed przekazaniem tytułów wykonawczych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego nie prowadził postępowania egzekucyjnego (czynności wstępnych, rozpoznawczych i wykonawczych). Świadczy o tym m.in. brak w tytułach wykonawczych przekazanych do "skarbowego" organu egzekucyjnego, klauzuli organu egzekucyjnego (Dyrektora ZUS) o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Przy czym brak takiej klauzuli stanowi samodzielną podstawę do zwrotu tytułu wykonawczego na podstawie art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach: z dnia 1 września 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 342/03, z dnia 23 września 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 1100/03 i z dnia 28 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Kr 489/03, od których zostały wniesione skargi kasacyjne, oddalone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007r. o sygn. akt II FSK 329/06, II FSK 427/06 i II FSK 236/06. Treść § 6 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego wskazuje na konieczność wykazania przez dyrektora oddziału ZUS, że podjęte przez niego czynności egzekucyjne w toku postępowania egzekucyjnego okazały się bezskuteczne. W ocenie składu orzekającego Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wykazał poprzez dołączenie do akt jakikolwiek dokumentów, że podejmowane były jakiekolwiek czynności rozpoznawcze w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego z wykorzystaniem posiadanych uprawnień (np. art. 36, art. 71 ustawy egzekucyjnej). Za takim stanowiskiem przemawia także treść § 6 ust. 7 rozporządzenia wykonawczego, który zobowiązuje wierzyciela do przekazania organowi egzekucyjnemu posiadanych informacji o majątku i źródłach dochodu zobowiązanego. Stanowisko skargi, że bezskuteczność egzekucji może być wykazywana bez potrzeby wdrażania egzekucji z urzędu w tej konkretnej sytuacji faktycznej nie może być zaakceptowane, albowiem jak wynika z akt sprawy skarżący w żaden sposób nie wykazał, że prowadzona przez niego egzekucja byłaby bezskuteczna. W doktrynie jak również w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych (podjętym m.in. na tle stosowania art. 116 Ordynacji podatkowej, w którym ustawodawca posłużył się pojęciem "bezskuteczności egzekucji") przyjmuje się, że przez bezskuteczność egzekucji należy rozumieć sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku zobowiązanego. Bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku podatnika nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007r., sygn. akt I FSK 46/06, wyrok WSA z dnia 6 września 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3951/06, wyrok WSA z dnia 22 lutego 2005r., sygn. akt III SA 2984/03). W uchwale z dnia 8 grudnia 2008 roku, sygn. akt II FPS 6/08 Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził zasadność takiego stanowisko, orzekając, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji powinno nastąpić po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, nie można stwierdzić bezskuteczności egzekucji poza postępowaniem egzekucyjnym. Powołany w skardze wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2006 roku, sygn. akt II FSK 775/05 nie można odnosić do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zapadł on na tle stosowania w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, który przewiduje, że zarzuty organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w tym przedmiocie, przy czym między innymi, co do istnienia egzekwowanego obowiązku wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Sąd nie podziela również stanowiska strony skarżącej, że podstawą prawną do przekazania tytułów wykonawczych właściwym naczelnikom urzędów skarbowych jest § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, według którego jeżeli wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na terenie, którego znajduje się majątek zobowiązanego. Przepis ten daje możliwość zmiany właściwości miejscowej organu egzekucyjnego z uwagi na kryterium położenia majątku zobowiązanego. Jednakże skorzystanie z tego przepisu zdeterminowane jest posiadaniem wiedzy o rzeczywistym istnieniu majątku na obszarze działania innego organu egzekucyjnego. Tymczasem jak wynika z akt sprawy za przekazaniem tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego nie poszły ze strony Dyrektora ZUS żadne informacje o istnieniu na ich terenie majątku należącego do zobowiązanego. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 7 § 2 w zw. z art. 26 § 1 i art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepis ten jest jednym z przejawów zasady celowości, która sprowadza się do unikania stosowania nadmiernej dolegliwości wobec zobowiązanego. Skarżący w uzasadnieniu skargi nie wyjaśnił w jaki sposób, nawet poprzez wskazany związek z art. 26 § 1 i art. 29 § 2 ustawy egzekucyjnej powyższa zasada została naruszona przez wydanie zaskarżonych postanowień o zwrocie tytułów wykonawczych. Dodatkowo należy stwierdzić, że zgodnie z art. 29 § 1 organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powyższy przepis został skonstruowany w ten sposób, że nadaje organowi egzekucyjnemu kompetencje do szerokiej kontroli z urzędu dopuszczalności egzekucji (bez szczegółowego określenia zakresu badania) z wyłączeniem jedynie badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Art. 29 § 2 w/w ustawy nakazuje wręcz organowi egzekucyjnemu niepodejmowanie egzekucji, jeżeli jest ona niedopuszczalna, a to może być wyznaczone zarówno przesłankami podmiotowymi jak również przedmiotowymi. W ocenie Sądu niewypełnienie przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym powinności wynikających z art. 26 § 4 ustawy egzekucyjnej w związku z § 6 ust. 2 i 5 rozporządzenia wykonawczego dawało podstawę do zwrotu tytułów wykonawczych w trybie art. 29 ustawy egzekucyjnej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, że skoro ustawodawca przyznał uprawnienia do prowadzenia postępowania egzekucyjnego innym poza naczelnikiem urzędu skarbowego organom, to jego intencją było, aby wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym podjął postępowanie egzekucyjne we własnym zakresie i wykorzystał przyznane mu uprawnienia na każdym etapie postępowania egzekucyjnego w tym środki egzekucyjne. Dopiero, gdy prowadzona przez niego egzekucja okaże się bezskuteczna może przekazać tytuły wykonawcze do realizacji właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło