I SA/Kr 119/13

|Sygn. akt I SA/Kr 119/13 | POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r., sprawy ze skargi W. K. i L.K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20 listopada 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Pismem z dnia 19 grudnia 2012 r L.K. i W. K. (dalej: skarżący) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję nr [...] z dnia 20 listopada 2012 r., Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 w kwocie 23.354 zł. Skarżący wnieśli jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości (przez organ, a po przekazaniu skargi – przez Sąd) albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku natychmiastowego wykonania decyzji. W jego uzasadnieniu wskazali, że w dniu 5 grudnia 2012 r. wystawiono tytuł egzekucyjny przeciwko skarżącym, celem egzekucji kwoty 3.598 zł wraz z odsetkami, które na dzień wystawienia tytułu wyniosły 2.527,20 zł. W związku z tym dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego, jak również jego wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło jak również wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący podkreślili, że ponoszą wydatki w z tytułu spłaty własnego mieszkania (1.800 zł miesięcznie) oraz pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego ich córki (1.000 zł miesięcznie), a ponadto z tytułu wydatków na opiekę medyczną i lekarstwa (u skarżącego rozpoznano nadciśnienie tętnicze). Stąd, w ocenie skarżących, natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi skarżących środków na niezbędne ich utrzymanie, w tym środków na leczenie, co niewątpliwie spowoduje po ich stronie znaczną szkodę. Postanowieniem nr [...] z dnia 28 stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przytoczonej regulacji chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II GZ 313/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd może zatem udzielić skarżącemu tzw. "ochrony tymczasowej", która polega na wstrzymaniu wykonania np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji podatkowej, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Należy przy tym podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu (zob. postanowienia NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OZ 358/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn.. akt II OZ 52/05, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący upatrują ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w utrudnieniu spłaty mieszkania, partycypacji w spłacie kredytu mieszkaniowego ich córki oraz pokrycia kosztów leczenia skarżącego. Skarżący nie przedstawili przy tym informacji o źródłach dochodów. Ze skargi wynika bowiem jedynie, że skarżący pobiera emeryturę oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło oraz posiada wierzytelność z rachunku bankowego. Skarżący nie ujawnili natomiast wysokości tych świadczeń ani nie wskazali, czy małżonka skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody. Ponadto skarżący nie przedstawili żadnych informacji dotyczących ich majątku (zarówno odrębnego jak i wspólnego). Ponadto należy wskazać, że w sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Stanowisko takie zostało wyrażone między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r. (II FSK 404/12 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nie wykazali tymczasem istnienia powyższych przesłanek. Należy także przypomnieć, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I FZ 317/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo administracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W tym stanie rzeczy ponownie należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali, by wykonanie zaskarżonej decyzji wywołało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na zakończenie należy zauważyć, co istotne w niniejszej sprawie, że jeżeli z wniosku o wstrzymanie aktu lub czynności, zawartego w skardze wynika, że jego adresatem jest zarówno organ jak i sąd, wniosek taki w pierwszej kolejności powinien rozpoznać organ do czasu przekazania skargi sądowi. W takim przypadku wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ czyni postępowanie przed sądem administracyjnym w tej kwestii bezprzedmiotowym (zob. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 169/11, LEX nr 786133). Skoro jednak organ nie wstrzymał wykonania zaskarżonej decyzji, a alternatywnym adresatem wniosku jest Sąd, zaś skarżący w podstawie prawnej wniosku powołali również art. 61 § 3 p.p.s.a., zasadne było rozpoznanie tego wniosku przez Sąd (por. postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II OZ 864/10, LEX nr 743954). Z tego względu, na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji