I SA/Kr 1680/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym: – zażalenia W. G. na postanowienie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 9 kwietnia 2014 r. w przedmiocie wpisu sądowego, – wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa J. Sp. z o.o. w J. i W.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r. postanawia: I. odrzucić skargę kasacyjną; II. odrzucić zażalenie na postanowienie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 9 kwietnia 2014 r. w przedmiocie wpisu sądowego; III. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Przedsiębiorstwa J. Sp. z o.o. i W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2011 nr [...]. Pismem nadanym dnia 30 stycznia 2012 r. skarżący – W.G. wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. W tym samym piśmie skarżący zwrócił się do tutejszego Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 19 października 2012 r., I SA/Kr 1680/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zażalenie skarżącego na wymienione rozstrzygnięcie zostało ostatecznie oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r., I FZ 18/13. Zarządzeniem Przewodniczego Wydziału I - z dnia 27 września 2013 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej – w kwocie 170,00 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Skarżący otrzymał powyższe wezwanie w dniu 2 października 2013 r. jednakże w zakreślonym terminie nie uiścił wpisu. Natomiast w dniu 10 października 2013 r. wniósł zażalenie na ww. zarządzenie. Zażalenie to zostało odrzucone - jako spóźnione, postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2013 r. I SA/Kr 1680/11, które Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowieniem z dna 12 marca 2014 r. I FZ 42/14. Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 września 2013 r., w przedmiocie wpisu od skargi kasacyjnej, pouczając go jednocześnie o terminie oraz skutkach nieuciszenia wymaganej kwoty. Powyższe zarządzenie doręczono skarżącemu w dniu 15 kwietnia 2014 r., jednakże w zakreślonym terminie – do dnia 22 kwietnia 2014 r. nie uiścił on wymaganego wpisu, natomiast w dniu 22 kwietnia 2014 r. wniósł zażalenie na ww. zarządzenie oraz ponownie zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjni w Krakowie zważył co następuje: W orzecznictwie podnosi się, że w sytuacji gdy po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, Sąd ma obowiązek - stosownie do art. 220 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2012, poz. 270 z późniejszymi zmianami) – dalej p.p.sa., ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi (skargi kasacyjnej), wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., II GZ 95/12, pub. www.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy, jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 cytowanej ustawy - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2014 r. I SA/Kr 383/12, publ. j.w.). Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy (m. in. od postanowień NSA zapadłych po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie sądu I instancji w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jak to miało miejsce na gruncie tej sprawy). Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r. III RN 144/02, publ. j.w.). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Jeżeli zatem Sąd po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowi prawomocnym orzeczeniem odmówić stronie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów oraz wezwie stronę do uiszczenia należnej opłaty, wystąpienie z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania Sądu. Mając na względzie powyższe uwagi stwierdzić należy, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do wykonania zarządzenia z dnia 27 września 2013 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, skarżący nie uiścił wpisu w wyznaczonym terminie, dlatego też Sąd orzekł jak w pkt I postanowienia – tj. odrzucił skargę kasacyjną, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga kasacyjna, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Odnosząc się z kolei do zażalenia skarżącego na zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2014 r. wzywające go do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 września 2014 r. należy wskazać, że na pismo sądu, jakim jest wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, zażalenie nie przysługuje (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 września 2008 r., I OZ 702/08, z dnia 13 grudnia 2007 r., I OZ 946/07, z dnia 10 lutego 2009 r., II OZ 88/09, z dnia 19 stycznia 2011 r., II FZ 714/10, z dnia 15 lutego 2011 r., II FZ 4/11, z dnia 11 stycznia 2012 r., II GZ 545/11, z dnia 15 maja 2009 r., II OZ 433/09, z dnia 5 stycznia 2011 r., II FZ 687/10, z dnia 15 marca 2012 r., II OZ 186/12 – publ. j.w.). Pogląd ten został w judykaturze uogólniony w ten sposób, że zarządzenie wzywające do wykonania obowiązku określonego w innym zarządzeniu nie mieści się w kategorii zarządzeń, o których mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a., a więc nie jest zaskarżalne na podstawie art. 227 p.p.s.a. W żadnym miejscu ustawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego zarządzenia, w związku z czym zażalenie na takie zarządzenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne, stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. (tak : M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski – Komentarz do art. 227 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., red. prof. zw. dr hab. R. Hauser, red. prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Wydawnictwo: C.H.Beck 2013, Wydanie: 2). Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt II sentencji. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym, o czym stanowi art. 245 § 1 p.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizyczne, w zakresie częściowym (np. w zakresie Zwolenia od kosztów sądowych) następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu /por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04/. W rozpoznawanej sprawie jest to już drugi wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wcześniejszy wniosek został oddalony przez tutejszy Sąd a rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepisy w/w ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Zdaniem Sądu skarżący nie podniósł jakichkolwiek argumentów, jak również nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych za podstawę wcześniejszych rozstrzygnięć. Rozpatrywany wniosek jest w istocie powtórzeniem treści wniosku wcześniejszego. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniosku, tj. że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 orzeczono jak w pkt III sentencji.