I SA/Kr 1942/14
PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-15
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Brak pełnych danych dotyczących dochodów i wydatków, a także nieudokumentowanie kluczowych kwestii, uniemożliwia sądowi przeprowadzenie analizy zdolności płatniczej i wyklucza przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E.W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1200 zł, z czego większość przeznacza na koszty utrzymania i leczenia. Jest właścicielką nieruchomości i samochodów, które jednak według jej twierdzeń są zajęte przez organy podatkowe. Sąd uznał, że przedstawione dane są niepełne, a wnioskodawczyni nie udokumentowała w wystarczający sposób swojej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.10.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. postanawia: wniosek oddalić
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych,
w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.10.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów E.W. ur. w 1953r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W czerwcu 2014r. rozwiodła się z mężem L.W.. Mieszka ona w nieruchomości znajdującej się przy ul. W. w K. , której właścicielem jest jej syn M.W.. On też pokrywa koszty związane z utrzymaniem nieruchomości. Zarówno M.W. jak i drugi syn wnioskodawczyni M.W. - prowadzą działalność gospodarczą .
E.W. oświadczyła, iż otrzymuje emeryturę w wysokości 1200 zł., miesięcznie, netto. Z czego, jak podała w " uzupełnieniu uzasadnienia do wniosku o przyznanie prawa pomocy" z dnia 21.08.2015r. - 1 100 zł. przeznacza na koszty utrzymania i leczenia. W " uzupełnieniu uzasadnienia do wniosku o przyznanie prawa pomocy" z dnia 26.10.2015r. podała z kolei, że na cele te wydaje 850 zł.
Strona skarżąca jest właścicielką nieruchomości objętych następującymi księgami wieczystymi : [...] . Zaznaczyła przy tym, że cały majątek zajęty jest przez organy podatkowe w ramach prowadzonych postępowań. Jest ona ponadto właścicielką samochodów marki : Kia Up Carnival, rok prod. 2004, Mitsubishi Colt, rok prod. 2004, które objęte są zastawem skarbowym.
EW. podkreśliła, iż jej stan zdrowia jest zły a wpłynęły na niego przebyte choroby takie jak: zapalenie jelita grubego, zastarzałe podtorebkowe pęknięcie śledziony, złamanie żebra, krwiak opłucnej, torbiele wątroby, zaburzenia przygnębienno – lękowe, nadciśnienie tętnicze, powiększenie wątroby, zapalenie dróg moczowych.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawczynię dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy nie są pełne. Mimo skutecznie doręczonego wezwania pełnomocnikowi strony skarżącej nie przesłała ona; dokładnego spisu miesięcznych wydatków, związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, dowodu przelewu, przekazu, emerytury E.W. za ostatni miesiąc i jej zeznania podatkowego za 2014r. Wprawdzie wnioskodawczyni oświadczyła, że rozliczał ją ZUS, jednak fakt ten nie zwalnia jej od przesłania żądanej dokumentacji. W dalszym ciągu jest ona bowiem wraz L.W. wspólnikiem: "P" spółka jawna w K (por.[...] ) . Stąd też niezmiernie ważne jest ustalenie rzeczywistego poziomu dochodów wnioskodawczyni, obejmującego i to źródło. W przypadku natomiast zaprzestania działalności tej spółki wnioskodawczyni winna była przysłać stosowną dokumentację na tą okoliczność, co uprawdopodobniłoby a wręcz udowodniło twierdzenia strony o nieprowadzeniu działalności przez ten podmiot.
Orzekający uwzględnił w ocenie sytuacji finansowej E.W. oświadczenie wnioskodawczyni, o tym, że były mąż i synowie nie prowadzą z nią gospodarstwa domowego. Nie przyjął natomiast za uzasadnione twierdzenia strony skarżącej , że jej cały majątek jest zajęty przez organy podatkowe.
E.W. jest bowiem właścicielką m.in. magazynu 2 o pow. 15,70 m2, znajdującego się w K przy ul. L (kw [...]), magazynu 5 o pow. 49,20 m2, znajdującego się w .K.przy ul. L. ([...]) oraz 1/ 4 części działki o pow. 0,07 ha, znajdującej się w R. (kw [...]). Nieruchomości te nie są wykorzystywane przez wnioskodawczynię do celów mieszkaniowych i wbrew jej twierdzeniom nie są obciążone żadnymi hipotekami ani też nie są zajęte w żadnym postępowaniu egzekucyjnym. Mogą więc przynosić jej dochody zwłaszcza, że charakter dwóch pierwszych sprzyja wykorzystaniu ich jako przedmiotu najmu. Mogą one ponadto stanowić podstawę zaciągnięcia kredytu lub pożyczki przez ich właścicielkę.
Wato natomiast zaznaczyć , że orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wyjaśniła natomiast w sposób zupełny wysokości swoich dochodów, nie udokumentowała wydatków. Ponadto podnoszony przez stronę fakt prowadzenia egzekucji nie przesądza jeszcze o konieczności przyznania jej prawa pomocy, zwłaszcza , że wskazane wcześniej nieruchomości wolne są od tego postępowania i stanowią potencjalne źródło zdobycia środków finansowych.
W konsekwencji w/w okoliczności stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie wykazała zatem, że spełnia stosowne przesłanki prawa pomocy. Ocena jej sytuacji finansowej nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/10 ). Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28.03.2012r., sygn. akt I OZ 189/12, postanowienie NSA z dnia 16.03 2012r., sygn. akt I OZ 156/12).
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło