I SA/Kr 493/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-10-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest właściwy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji oraz czy możliwe jest łączne rozpoznanie wniosków o wynagrodzenie za pierwszą i drugą instancję oraz zwrot wydatków?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, zgodnie z art. 250 § 2 PPSA. Postępowanie w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu nie jest sprawą sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 111 PPSA, co pozwala na łączne rozpoznanie wniosków dotyczących różnych instancji w jednym postanowieniu. Koszty noclegów nie zostały uznane za niezbędne wydatki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od postanowienia referendarza WSA w Krakowie przyznającego doradcy podatkowemu K.M. wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu oraz zwrot kosztów transportu, przy jednoczesnym oddaleniu wniosku o zwrot kosztów noclegów. Doradca podatkowy był ustanowiony z urzędu w sprawach dotyczących podatku akcyzowego, brał udział w postępowaniu przed WSA i NSA. W sprzeciwie zarzucono m.in. brak kompetencji referendarza do miarkowania wynagrodzenia za drugą instancję oraz błędne połączenie spraw wpadkowych.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego w zakresie przyznania wynagrodzenia i zwrotu kosztów transportu, oddalając wniosek o zwrot kosztów noclegów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 września 2016r. o przyznaniu doradcy podatkowemu K.M. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwoty tytułem niezbędnych poniesionych wydatków na środki transportu w sprawie ze skarg R.P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej , z dnia 24.09.2013r., nr [..] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, postanawia: 1.) przyznać doradcy podatkowemu K.M., o numerze wpisu [...], wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M", znajdującej się we W przy ul. K: - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 7 103,25 zł (siedem tysięcy sto trzy złote dwadzieścia pięć groszy), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 1 328,25 zł (tysiąc trzysta dwadzieścia osiem złotych dwadzieścia pięć groszy), - kwotę 155,90 zł (sto pięćdziesiąt pięć złotych dziewięćdziesiąt groszy) tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu, 2.) w zakresie zwrotu wydatków poniesionych na noclegi – wniosek oddalić.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
w sprawach o sygn. akt I SO/Kr 116 - 121/13 postanowieniami z dnia 19.11.2013r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Na tej podstawie Krajowa Rada Doradców Podatkowych dnia 14.01.2014r. wyznaczyła w ww. sprawach pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego K.M.. Akta spraw o sygn. I SO/Kr 116 -121/13 zostały włączone do akt postępowań prowadzonych pod sygn. I SA/Kr 1987 - 1992/13.
W dniu 04.03.2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1987 - 1992/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą I SA/Kr 1987/13 i oddalił skargi, a pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od ww. orzeczenia.
Dnia 09.05.2014r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie przyznał doradcy podatkowemu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną w I instancji oraz koszty niezbędnych poniesionych wydatków.
Na rozprawie dnia 21.01.2016r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a do akt sprawy dołączony został "załącznik do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. I GSK 1472/14", w którym K.M. domagał się: - przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy ustalone według norm przypisanych wraz z należnym podatkiem VAT, - zwrotu niezbędnych wydatków w wysokości 50,22 zł, sprecyzowanych w "zestawieniu niezbędnych wydatków pełnomocnika" z dnia 21.01.2016r. Jako te niezbędne wydatki podane zostały natomiast koszty przelotu z W. do W. w dniu 20.01.2016r. i z W. do W. w dniu 22.01.2016r. w kwocie 398,80 zł oraz koszt dwóch noclegów w hotelu w W. w kwocie 1308,63 zł (stanowiącej według wnioskodawcy przelicznik 300 euro). Łączną kwotę niezbędnych wydatków pełnomocnik wyliczył więc na 1707,43 zł i podzielił ją na 34 (ilość spraw rozpatrywanych przed NSA), co dało mu wymienioną stawkę 50,22 zł.
Przedmiotowy załącznik zawierał ponadto oświadczenie pełnomocnika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W dniu 30.05.2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi pod sygnaturą I SA/Kr 493/16, a do akt sprawy dołączony został "załącznik do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. I SA/Kr 493/16", w którym K.M. domagał się: - przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy ustalone według norm przypisanych wraz z należnym podatkiem VAT, - zwrotu niezbędnych wydatków w wysokości 144,18 zł, sprecyzowanych w "zestawieniu niezbędnych wydatków pełnomocnika" z dnia 30.05.2016r. Jako te niezbędne wydatki podane zostały natomiast koszty przejazdu samochodem z W. do WSA w Krakowie i z powrotem w dniu 30.05.2016r., celem stawienia się na rozprawie – liczone poprzez przemnożenie liczby kilometrów tej trasy i "stawki za 1 kilometr przebiegu pojazdu", określonej w § 2 pkt 1) lit. b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25.03.2002r. "w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy" – wraz z kosztami opłat autostradowych. Łączną kwotę niezbędnych wydatków pełnomocnik wyliczył więc tym razem na 528,74 zł i podzielił ją na 22 (ilość spraw rozpatrywanych przed WSA w Krakowie w dniu 30.05.2016r.), co dało mu stawkę 24,03 zł, którą pomnożył przez 6 (czyli ilość spraw połączonych). W efekcie końcowym dało mu to żądaną sumę 144,18 zł.
Przedmiotowy załącznik zawierał ponadto oświadczenie pełnomocnika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Postanowieniem z dnia 2 września 2016r. Referendarz Sądowy WSA w Krakowie przyznał doradcy podatkowemu K. M. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 7 103,25 zł, zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 1 328,25 zł, kwotę 155,90zł tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu, a w zakresie zwrotu wydatków poniesionych na noclegi – wniosek oddalił.
We wniesionym sprzeciwie zarzucono:
- naruszenie art. 250 § 2 w związku z art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) przez błędne jego zastosowanie, pomimo że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu (referendarzowi sądowemu tego sądu) brak jest kompetencji do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji,
- naruszenie §4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu poprzez błędne jego zastosowanie polegające na odmowie zwrotu pełnomocnikowi niezbędnych i udokumentowanych wydatków poniesionych na hotel,
- naruszenie art. 111 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie pomimo braku kompetencji wojewódzkiego sądu administracyjnego (referendarza sądowego tego sądu) do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia dwóch odrębnych spraw wpadkowych z wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną wyświadczoną z urzędu oraz o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków,
- naruszenie art. 141 §4 zd. 1 w zw. z art. 166 ustawy o p.p.s.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu postanowienia referendarza sądowego podstawy prawnej łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia dwóch odrębnych spraw wpadkowych oraz jej niewyjaśnienie
oraz wniesiono:
- o wydanie dwóch odrębnych postanowień w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy wyświadczonej z urzędu po pierwsze, za świadczenie pomocy prawnej z urzędu w drugiej instancji sądowoadministracyjnej oraz po drugie, za to samo świadczenie w pierwszej instancji sądowoadministracyjnej,
- o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy przed sądem drugiej instancji w zakresie, w jakim złożono skargę kasacyjną według stawki, o której mowa w §3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przy niestosowaniu art. 250 § 2 p.p.s.a. tj. w wysokości 75% przyznanego wynagrodzenia postanowieniem o sygn. l SA/Kr 1987/13 z dnia 2014-05-09,
- a także o zwrot pełnomocnikowi kwoty niezbędnych i udokumentowanych wydatków, w tym również poniesionych na zakwaterowanie w hotelu w W.związane ze świadczeniem pomocy prawnej w drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Art. 259 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) stanowi m.in., że od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego o przyznaniu doradcy podatkowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym zakresie przepis nie zmienił się on w stosunku do przepisu poprzednio obowiązującego na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązujące przez dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658, dalej: ustawa nowelizująca), tj. przed dniem 15 sierpnia 2015r. Niniejsza sprawa została bowiem zainicjowana skargami z dnia 27 października 2013r. Zgodnie z art. 2 wymienionej wyżej ustawy nowelizującej "nowe" przepisy ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, ale tylko gdy mieszczą się w katalogu wymienionym w tym przepisie. W tym kontekście należy zauważyć, że zmienił się przepis art. 260 p.p.s.a., który w przedmiotowej sprawie stosuje się – stosownie do uwag wyżej poczynionych – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015r. Brak go bowiem w katalogu przepisów wymienionych w art. 2 ustawy nowelizującej. Z treści przepisu art. 260 p.p.s.a. wynikało, iż rozpoznając sprzeciw na posiedzeniu niejawnym sąd wydaje postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Postanowienie, na które wniesiony został sprzeciw traci natomiast moc. Wojewódzki sąd administracyjny orzeka wiec jako sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych
i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik strony skarżącej sporządził skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed NSA, następnie brał udział w postępowaniu przed WSA w Krakowie, prowadzonym pod sygnaturą akt I SA/Kr 493/16, po wyroku NSA. Wywiązał się tym samym
z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia w tym zakresie jest zasadne.
Artykuł 250 §2 p.p.s.a. dopuszcza jednak możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Podkreślić przy tym trzeba, że mimo iż w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z 2011r., nr 31, poz. 153), mówi, że: "zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia" (§ 2 ust. 2 ). Norma ta stanowi tym samym dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku, która w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy stanowi tak poszukiwane przez pełnomocnika skarżącego "przesłanki uzasadniające miarkowanie".
Należy więc zaznaczyć, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu rozpoznawanych przez WSA w Krakowie, a później przez NSA. Sprawy ze skarg R P. dotyczą w przeważającej części określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów różnych marek, w zależności od postępowania. W konsekwencji więc powoduje to, że sprawy te są rodzajowo takie same, a analiza faktyczno – prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne.
Ponadto wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone za I instancję skonsumowało niejako uwzględnione okoliczności nakładu pracy doradcy podatkowego i wkładu pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Kolejne wywody pełnomocnika, czy powołane ekspertyzy prawne nie stanowią nowego problemu materialnoprawnego, a jedynie uzupełnienie lub doprecyzowanie "starego".
W ujęciu materialnoprawnym problematyka "nakłada" się więc niejako zarówno w przypadku: przed i po wyroku WSA, jak i w przypadku: przed i po wyroku NSA, co właśnie z punktu widzenia przyznania wynagrodzenia pełnomocnika jest istotne, biorąc pod uwagę nakład pracy doradcy podatkowego.
Przy ocenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika trzeba również zwrócić uwagę, że w ramach tej sprawy doszło do jednego stawiennictwa doradcy podatkowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i następnie do jednego stawiennictwa przed WSA w Krakowie.
Wreszcie, wartość przedmiotu sporu ze względu na "ujęcie procentowe" – wymiar podatku, jest wysoka, co z kolei decyduje proporcjonalnie o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, w ramach odpowiednich przedziałów wymienionych w powołanym rozporządzeniu. Mając natomiast na względzie finansowy interes Państwa, należy zwrócić uwagę na ten aspekt, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika. Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym a nie tabelaryczno – przedziałowym, jak ma to miejsce w cytowanym rozporządzeniu.
Skarb Państwa występuje bowiem najpierw w przypadku wyznaczenia, a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako "zleceniodawca". Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu, ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Tylko taki bowiem zgodny jest z zasadą sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Podkreślić też należy w tym miejscu, że analityczne wywody pełnomocnika na temat instytucji zlecenia uregulowanej w k.c. w kontekście niniejszej sprawy należy rozważać jako jeden z elementów sylogizmu dwuelementowego. Jednym z nich jest owo "swoiste zlecenie ze strony Skarbu Państwa", a drugim możliwość miarkowania w oparciu o przedstawione regulacje (stosuje się je bowiem również do postępowań wszczętych przed wejściem w życie wspomnianej ustawy nowelizującej – tj. ustawy
z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jeżeli zachodzą ku tremu okoliczności. Nieuwzględnienie możliwości miarkowania sprowadziło natomiast pełnomocnika na zły tor rozważań prawnych, zwłaszcza że myli regulację zwrotu kosztów pomiędzy stronami z regulacją dotyczącą przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia ze Skarbu Państwa.
W kwestii natomiast wątpliwości doradcy podatkowego co do legitymacji WSA w zakresie przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w postępowaniu przed NSA podkreślić trzeba, że zarówno na podstawie obecnej regulacji art. 254 §1 p.p.s.a. jak i poprzedniej (mającej w tej sprawie zastosowanie) właściwym jest i był wojewódzki sąd administracyjny. Stanowisko takie reprezentuje zarówno doktryna, jak i sądy administracyjne wypowiadające się w tej kwestii (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 1000; postanowienie NSA z dnia 09.07.2008r., sygn. akt I OZ 344/08, wyrok NSA z dnia 16.04.2009r., sygn. akt II OSK 1333/08, postanowienie NSA z dnia 09.02.2012r., sygn. akt II OSK 1887/10, wyrok NSA a dnia 07.08.2012r., sygn. akt II OSK 858/11; wyrok TK z dnia 22.10.2012r. sygn. akt SK 14/13).
W związku z tym orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu w wysokości 25% należnej stawki ustalonej w oparciu o Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U z dnia 11 lutego 2011r., nr 31, poz. 153 ), przy zastosowaniu art. 250 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz.718 ze zm).
Obliczając przedmiotowe wynagrodzenie wziąć trzeba na początku pod uwagę, iż niniejsza sprawa de facto składa się z sześciu spraw o sygn. akt od I SA/Kr 1987 do 1992/13. Połączenie ich miało bowiem charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 08.05.2007r. , sygn. I FSK 457/07; postanowienie NSA z dnia 10.06.2008r., sygn. I FZ 231/08, postanowienie NSA z dnia 08.07.2009r., sygn. I FSK 953/09, postanowienie NSA z dnia 24.02.2011r., sygn. I FSK 1468/10,wyrok NSA z dnia 01.04.2010r., sygn. II OSK 2060/09).
W związku z tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym "bazowa" stawka ustalona w oparciu o §3 ust. 2 pkt 1) w zw. z §3 ust. 1 pkt 1) lit d , ww. rozporządzenia – dla sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1987/13 wynosi 900 zł (75% z 1200 zł = 900 zł), natomiast "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § ust. 2 pkt 1) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1) lit e, ww. rozporządzenia – dla spraw o sygn. akt. SA/Kr 1988 -1992/13 wynosi 9 000 zł [5 spraw x (75% z 2400 zł) = 9 000 zł].
Wynagrodzenie w tej materii po miarkowaniu wynosi więc 2 475 zł [25 % z (900 zł + 9 000 zł) = 2 475 zł].
W związku z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dotyczącą konieczności przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu również za postępowanie prowadzone ponownie przed WSA, po wyroku NSA uchylającym orzeczenie sądu I instancji i przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania (por. postanowienie NSA z dnia 12.02.2009r., sygn. akt II FZ 38/09, postanowienie NSA z dnia 01.09.2011r., sygn. akt I OZ 613/11, postanowienie NSA z dnia 27.04.2012r., sygn. akt I OZ 281/12, postanowienie NSA z dnia 17.09.2012r., sygn. akt II FZ 753/12, postanowienie NSA z dnia 25.03.2013r., sygn. akt I FZ 1/13) orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za ten etap postępowania.
"Bazowa" stawka ustalona w oparciu o §3 ust. 1 pkt 1) lit d ww. rozporządzenia – dla sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1987/13 wynosi więc w tym przypadku 1200 zł, natomiast "bazowa" stawka ustalona w oparciu o §3 ust. 1 pkt 1) lit e , ww. rozporządzenia – dla spraw o sygn. akt SA/Kr 1988 -1992/13 wynosi
12 000 zł [ 5 spraw x 2400 zł = 12 000 zł].
Wynagrodzenie za udział w ponownym postępowaniu przed WSA, po miarkowaniu wynosi więc 3 300 zł [ 25% z (1200 zł + 12 000 zł) = 3 300 zł ]
Łączne wynagrodzenie pełnomocnika stanowi zatem kwotę 5 775 zł (2 475 zł + 3 300 zł = 5 775 zł) i zostało ono podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146 a pkt 1) ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 710 z p. zm.)
w zw. z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia i wynoszącą w tym wypadku 1 328,25 zł.
W kwestii natomiast zwrotu "niezbędnych, udokumentowanych wydatków", wyliczonych przez doradcę podatkowego, rozróżnić należy dwa zagadnienia: jedno dotyczące kosztów transportu – przelotu, przejazdu, na rozprawę przed NSA i WSA oraz drugie dotyczące kosztów noclegu.
Niewątpliwie co do zasady koszty przejazdu na rozprawę zaliczyć należy do wydatków niezbędnych doradcy podatkowego, w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 2) ww. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które poniósł w związku z wykonywaniem pomocy prawnej z urzędu (wyrok NSA z dnia 12.02.2013r., sygn. akt II FSK 1620/11, postanowienie NSA z dnia 26.07.2012r., sygn. akt II GZ 252/12).
Kwestią sporną może tutaj być ich wysokość uzależniona od rodzaju środka transportu. W kontekście jednak znacznych wahań cen biletów kolejowych na tej samej trasie, nawet w przeciągu jednego dnia, oraz powszechności połączeń lotniczych i stosunkowo niedużych różnic w cenach biletów lotniczych na trasach wewnątrzkrajowych, w porównaniu z innymi środkami transportu, zgodzić się trzeba, że koszty przelotu samolotem mogą być uznane za ww. wydatki. Oczywiście decydująca, w każdym przypadku będzie cena takiego połączenia - eń (por. też postanowienie SN z dnia 20.04.2011r. , sygn. akt I CZ 22/11, postanowienie SN z dnia 25.10.2012r., sygn. akt IV CZ 109/12.
W rozpatrywanej sytuacji cena przelotu tam i z powrotem wyniosła 398,80 zł. i zdaniem orzekającego mieści się w kwotowych ramach "niezbędnych wydatków" poniesionych w związku z dojazdem na rozprawę. Przyznanie zwrotu wydatków za oba środki transportu jest zasadne. Za przelot samolotami należna kwota wynosi więc 11,72 zł i jest wyliczona, zgodnie z sugestią pełnomocnika, poprzez podzielenie kosztów przelotów w wysokości 398,80 zł przez 34 sprawy rozpatrywane przez NSA.
Za przejazd samochodem należna kwota wynosi natomiast 144,18 zł i jest wyliczona, zgodnie z sugestią pełnomocnika, poprzez podzielenie kosztów przejazdów w wysokości 528,74 zł przez 22 sprawy rozpatrywane przez WSA w Krakowie, a potem pomnożenie wyniku przez ilość spraw połączonych [(528,74 zł: 22 sprawy) x sześć spraw = 144,18 zł].
Łączne wydatki na środki transportu wynoszą więc w sumie 155,90 zł (11,72 zł + 144,18 zł = 155,90 zł).
Odnosząc się natomiast do wydatków poniesionych na hotel, nie można ich uznać za niezbędne w realiach niniejszej sprawy.
W związku z tym, że wynagrodzenie pełnomocnika jest wypłacane ze Skarbu Państwa, czyli ze środków wszystkich obywateli w pełni uzasadnione jest dążenie do pogodzenia zasady ochrony praw jednostki w postępowaniu sądowoadministracyjnym z koniecznością wypłaty poniesionych przez pełnomocnika kosztów związanych z pomocą stronie w ramach realizacji tej zasady. Stąd też najbardziej zasadnym i racjonalnym postulatem pogodzenia tych dwóch powinności jest przyjęcie za należne kosztów uniwersalnych, przeciętnych w czynnościach czy usługach danego rodzaju, a nie oscylujących w górnych granicach cen za daną usługę.
Po drugie należy też zauważyć, że nawet gdyby, pełnomocnik zarówno na rozprawę przed NSA, dnia 20.01.2016r., 21.01.2016r., czy nawet i dnia 22.01.2016r. korzystał z linii lotniczych, co dałoby sumę trzykrotnie wyższą od wyliczonej, czyli 1196,40 zł (3 x 398,80 zł = 1196,40 zł), to i tak byłby to mniejszy wydatek, niż wydatek na przelot samolotem (tam i z powrotem) wraz z kosztami dwóch noclegów w hotelu (wycenionymi przez pełnomocnika na 300 euro), co dało łączną kwotę 1707,43 zł. Dodatkowo wspomnieć tylko wypada, że faktura za pobyt w Hotelu I. w W. wystawiona została na kwotę 1 296 zł, a nie na sumę 300 euro.
Odnosząc się natomiast do zarzutu pełnomocnika o niemożności łącznego orzekania w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za I instancję i II instancję – łącznie w jednym postanowieniu – trzeba podkreślić, że jest on oparty na błędnej podstawie. Zarzut ten stanowi swoisty tok rozumowania oparty na art. 111 p.p.s.a.,
z którego doradca podatkowy wywodzi tezę, że postępowanie w sprawie wynagrodzenia pełnomocnika stanowić powinno odrębne sprawy, w zależności od ilości instancji, w ramach których powinny zapaść oddzielne rozstrzygnięcia w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Art. 111 p.p.s.a. stanowi, iż: "Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku (§1).
Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku (§2)".
Należy natomiast podkreślić, ze czym innym jest sprawa sądowoadministracyjna prowadzona ze skargi strony, mająca na celu kontrolę przez sąd administracyjny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności – do której stosuje się regulację o połączeniu, a czym innym "sprawa" a właściwie wpadkowe postępowanie o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. Jemu bowiem nie można przyznać przymiotu sprawy sądowoadministracyjnej, zarówno ze względu na podmiot, jak i przedmiot. Podmiotem jest bowiem w tym wypadku wyznaczony pełnomocnik, który niw wnosi skargi na akt lub czynność, tylko wnosi wniosek o przyznanie wynagrodzenia. Przedmiotem nie jest natomiast kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności (bezczynności), lecz wynagrodzenie dla pełnomocnika, mające pośredni, wtórny związek ze sprawą główną – sądowoadministracyjną, nieoparty na węźle merytorycznym. Zasady obowiązujące przy łączeniu spraw są więc irrelewantne
z punktu widzenia przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Stawianie wspomnianego zarzutu w oparciu o ww. podstawę prawną jest więc konsekwencją mylenia terminologii związanej z postępowaniem sądowoadministracyjnym,
co w konsekwencji prowadzi interpretatora na błędne tory argumentacji.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 250 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło