I SA/Kr 5/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku M.G. , o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 02.11.2015r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013r. postanawia oddalić wniosek Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 02.11.2015r., nr [....], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M.G. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem D.G. ur. w 1979r. , córką W.G. ur. w 2001r. oraz synem M.G. ur. w 2000r. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą pod firmą : FHU "G" M.G.. Podała, że z tego tytułu otrzymuje ok. 2 500 zł., miesięcznie, netto. Z zapisu buforowego firmy wynika , że jej przychód w 2015r. wyniósł 794 275,41 zł. Posiada ona trzy konta bankowe; jedno firmowe w B. S.A. i dwa osobiste: w B.S.A. i E.S.A. Saldo rachunku w E. S.A na dzień 26.02.2016r. wynosiło 18 700 zł. i odnotowywane są na nim wysokie przelewy przychodzące; od S.S., S.M. na kwoty: 10 000 zł. (transakcja z dnia 25.02.2016r.), 10 000 zł. (transakcja z dnia 11.02.2016r.), 8388,50 zł. (transakcja z dnia 27.01.2016r.), 12 669 zł. (transakcja z dnia 30.12.2015r.),od F. sp. z o.o. na kwoty: 3 690 zł. (transakcja z dnia 19.02.2016r.), 5 043 zł. (transakcja z dnia 12.02.2016r.), 6765 zł. (transakcja z dnia 05.02.2016r.), 6826,50 zł. (transakcja z dnia 08.01.2016r.), 8856 zł. (transakcja z dnia 15.01.2016r.), 3690 zł. (transakcja z dnia 21.01.2016r.), 2398,50 zł. (transakcja z dnia 29.01.2016r.), 6150 zł. (transakcja z dnia 30.12.2015r.), 5596,50 zł. (transakcja z dnia 23.12.2015r.), 3997,50 zł. (transakcja z dnia 18.12.2015r.), od F. sp. z o.o. na kwoty: 1845 zł. (transakcja z dnia 12.02.2016r.), 1869,60 zł. (transakcja z dnia 05.02.2016r.), 5535 zł. (transakcja z dnia 22.01.2016r.), 2423 zł. (transakcja z dnia 29.01.2016r.), 1783,50 zł. (transakcja z dnia 31.12.2015r.), od L. sp. z o.o. na kwoty: 1 242,30 zł. (transakcja z dnia 20.01.2016r.), 725,70 zł. (transakcja z dnia 23.12.2015r.),1 402,20 zł. (transakcja z dnia 18.12.2015r.), Mąż strony skarżącej jako właściciel 3 ha gospodarstwa rolnego z tytułu dopłat unijnych uzyskuje, według jej oświadczenia 1 900 zł., miesięcznie , netto. Stałe wydatki rodziny obejmują : ratę kredytu – 3500 zł., ratę leasingu – 1200 zł., opłaty telekomunikacyjne – 400 zł., koszty wyżywienia – 300 zł. Z przedłożonych faktur VAT nr: [...],[...],[...] wynika jednak , że łączna suma rat leasingowych płatnych do 01.02.2016r. wyniosła 4193,82 zł. (1820,15 zł. + 1520,60 zł. + 853,07 zł. = 4193,82 zł.). Strona skarżąca oświadczyła , że nie jest właścicielem nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. a jednocześnie podała, że posiada: samochód ciężarowy marki Renault Magnum o wartości 12 000 zł., naczepę marki Kel – Berg o wartości 10 000 zł., samochód osobowy Mercedes ML o wartości 11 000 zł., samochód osobowy Mercedes E o wartości 9 000 zł., skuter marki Zipp o wartości 2000 zł. Zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego, Wydział Komunikacji i Transportu z dnia 29.02.2016r.wskazuje natomiast , ze M.G. jest również właścicielką samochodu osobowego marki GAZ 69 i samochodu osobowego marki BMW 525 TD. Do wniosku dołączone zostały dwa zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 19.08.2015r. i 27.11.2015r. na kwoty 29 747,79 zł. i 164 627 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty sądowe w razie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli posiada stały miesięczny dochód czy ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r., sygn. akt OZ 862/04; postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11; postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14; postanowienie NSA z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14; postanowienie NSA z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 ). W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności , które uzasadniałyby przyznanie finansowej pomocy państwa dla strony w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni uzyskuje z prowadzonej działalności gospodarczej znaczne przychody w wysokości 794 275,41 zł. Środki zgromadzone na jej osobistym koncie w kwocie 18 700,47 zł. pozwalają w zupełności pokryć koszty sądowe na obecnym etapie postępowania obejmujące wpis od skargi w wysokości 1769 zł. Analiza w/w rachunku wskazuje jednocześnie, iż przez ostatnie miesiące wpływały na nie środki wielokrotnie przewyższające zarówno deklarowaną przez wnioskodawczynię wysokość dochodu jak i wysokość wpisu w niniejszej sprawie. Strona skarżąca jest ponadto właścicielką kilku pojazdów, których wartość również znacznie przekracza wysokość wpisu od skargi. M.G. spłaca też zobowiązania finansowe o wartości dużo większej niż koszty sądowe niniejszego postępowania. Należy natomiast podkreślić, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11,postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16). Odnosząc się natomiast do zasygnalizowanego przez wnioskodawczynię faktu prowadzenia w stosunku do niej egzekucji zauważyć należy, że nie przeszkadza on stronie w spłacaniu w/w należności czy bieżącym korzystaniu ze środków zgromadzonych na kocie. W związku z tym okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę zdolności płatniczych strony skarżącej w analizowanym stanie faktycznym. Biorąc więc powyższe pod uwagę stwierdzić należy , że w rozpatrywanym przypadku nie zachodzą przesłanki nawet do częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych. Stąd też, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz . 270 z p. zm. ).