I SA/Kr 711/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. W dniu 6 maja 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: strona skarżąca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia ww. skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało jej doręczone w dniu 20 marca 2013 r. Pierwotna skarga została natomiast nadana w dniu 18 kwietnia 2013 r., jednak z uwagi na błąd obsługi kancelaryjnej strony skarżącej, została skierowana bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Błąd ten wynikał z faktu, że strona skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym występuje zwykle w roli organu, którego działanie podlega zaskarżeniu (a zatem przesyła wniesione przez strony skargi wraz z aktami postępowania bezpośrednio do Sądu). Taki sam bieg nadano omawianej skardze, o czym świadczyć ma fakt, że została wysłana do Sądu razem z aktami sprawy. Strona skarżąca zaznaczyła, że o uchybieniu terminowi dowiedziała się w dniu 29 kwietnia 2013 r., kiedy to otrzymała pismo o przekazaniu akt sprawy do Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Dlatego też w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1 – 3 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy zatem zauważyć, że wniosek z dnia 6 maja 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. Z kolei oceniając brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Z kolei wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez danego uczestnika postępowania do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności przez profesjonalnego pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 823/12, LEX nr 1221341). Jako przykłady winy w niedochowaniu terminu wskazuje się m.in., że bezrefleksyjne adresowanie koperty przez pracownika kancelarii powoduje, iż nie sposób mówić o tym, by zaszła przeszkoda nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi w terminie i w prawidłowym trybie, a w konsekwencji, że spełniona została przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I FZ 341/12, LEX nr 1221204). W innej sprawie NSA stwierdził, że złożenie skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu jest przejawem nie tylko niestaranności pełnomocnika strony w prowadzeniu spraw, ale przede wszystkim niedbalstwa, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2012r., sygn. akt I OZ 599/12, LEX nr 1223855). W ocenie Sądu podobnie należy ocenić przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wskazał na to zresztą również Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że nieprawidłowe zaadresowanie koperty i w konsekwencji przesłanie skargi bezpośrednio do sądu, a nie do organu świadczy o niedołożeniu należytej staranności przez stronę i stanowi błąd, za który ponosi ona winę (zob. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 139/12, LEX nr 1120744). Strona skarżąca składając pierwotną skargę była – podobnie jak obecnie – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Stąd słusznie należało oczekiwać od niej należytej staranności związanej z wniesieniem skargi do sądu, zwłaszcza, że postępowanie sądowoadministracyjne nie jest jej obce. Błąd pracownika strony skarżącej zajmującej się wysyłką korespondencji nie był natomiast okolicznością, która nie dałaby się przezwyciężyć. Pełnomocnik strony skarżącej wiedząc przecież, że w obecnym postępowaniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych występuje jako strona skarżąca, a nie (jak zwykle to bywa) jako organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, mógł i powinien był zwrócić obsłudze kancelaryjnej uwagę na tę subtelność i dopilnować prawidłowej ekspedycji skargi. Wynika to z faktu, że od radcy prawnego wymaga się zachowania dużo dalej posuniętej staranności, niż wymagana od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami (zob. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 2/12, LEX nr 1107922). Z kolei uchybienia pełnomocnika czy pracowników strony skarżącej obciążają ją samą (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 231/11, LEX nr 1107457). Wymaga również podkreślenia, że do uchybień związanych z nieprawidłowym nadaniem skargi doszło pomimo prawidłowego pouczenia o środku zaskarżenia umieszczonym na str. 5 zaskarżonego postanowienia oraz prawidłowego oznaczenia adresata pierwotnej skargi na jej egzemplarzu, dołączonym do akt administracyjnych sprawy. Sąd stwierdza zatem, że strona skarżąca nie wniosła skargi do sądu administracyjnego w terminie, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. z własnej winy, co wyklucza przywrócenie terminu do dokonania omawianej czynności. Dlatego też na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.