I SA/Kr 717/14

PostanowienieWSA w Krakowie2015-05-29

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym może zostać oddalony z powodu nieprzedstawienia przez wnioskodawcę pełnych i wyczerpujących informacji o swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej, mimo posiadania przez niego znacznego majątku i dochodów?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Mimo posiadania emerytury i znacznego majątku w postaci nieruchomości i samochodów, strona nie przedstawiła pełnych i wyczerpujących informacji o swojej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło sądowi rzetelną ocenę jej zdolności płatniczych. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
E.W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę, ale posiada również znaczący majątek w postaci nieruchomości i samochodów. Mimo wezwania, nie przedstawiła pełnych danych dotyczących swojej sytuacji finansowej, w tym zeznań podatkowych za 2014 rok oraz informacji o dochodach ze spółki jawnej, której jest wspólnikiem. Sąd uznał, że przedstawione informacje są niepełne i nie pozwalają na rzetelną ocenę zdolności płatniczych strony.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W., o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.02.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 14.02.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów E.W. ur. w 1953r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W czerwcu 2014r. uległo rozwiązaniu jej małżeństwo z L.W.. Mieszka ona w nieruchomości znajdującej się przy ul. W. w K., której właścicielem jest jej syn M.W.. On też pokrywa koszty związane z utrzymaniem nieruchomości. Zarówno M.W. jak i drugi syn wnioskodawczyni M.W. - prowadzą działalność gospodarczą . E.W. otrzymuje emeryturę w wysokości 1243,97 zł., miesięcznie, netto. Z czego, jak podała, 800 zł. przeznacza na koszty utrzymania a 400 zł. na koszty wizyt u specjalistów i lekarstwa. Strona skarżąca jest właścicielką nieruchomości objętych następującymi księgami wieczystymi : [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Jest również właścicielką samochodów marki: Kia Up Carnival, rok prod. 2004, Mitsubishi Colt, rok prod. 2004 oraz Mercedes Benz GL , rok prod 2008. Dwa pierwsze z nich objęte są zastawem skarbowym. E.W. podkreśliła, iż cierpi na przewlekłe choroby, w tym na zaburzenia pamięci, które zaczęły się u niej po napadzie rabunkowym mającym miejsce w Brazylii 5 lat temu. Ma też głębokie ataki depresji. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawczynię dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne. Mimo skutecznie doręczonego wezwania pełnomocnikowi strony skarżącej nie przesłał on zeznania podatkowego E.W.za 2014r. lub zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego przez nią dochodu. W związku natomiast z faktem , iż jest ona wraz z L.W. wspólnikiem: "P" spółka jawna w K. (por.https://ems.ms.gov.pl/krs/, KRS nr [...]) niezmiernie ważne jest ustalenie rzeczywistego poziomu dochodów wnioskodawczyni, obejmującego i to źródło. Warto też zaznaczyć , iż E.W. jest właścicielką m.in. magazynu 2 o pow. 15,70 m2, znajdującego się w K. przy ul. L. (kw [...]), magazynu 5 o pow. 49,20 m2, znajdującego się w K. przy ul. L. (kw [...]) oraz 1/ 4 części działki o pow. 0,07 ha, znajdującej się w R. (kw [...]). Nieruchomości te nie są wykorzystywane przez wnioskodawczynię do celów mieszkaniowych, nie są obciążone żadnymi hipotekami ani też nie są zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Mogą więc przynosić jej dochody zwłaszcza, że charakter dwóch pierwszych sprzyja wykorzystaniu ich jako przedmiotu najmu. Mogą one ponadto stanowić podstawę zaciągnięcia kredytu lub pożyczki przez ich właścicielkę. Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji w/w okoliczności stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Nie wykazała zatem, że spełnia stosowne przesłanki prawa pomocy. Ocena ich nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/10, ). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) , w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło