I SA/Kr 882/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 06.06.2016r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 06.06.2016r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 858/15 oraz nadesłanych dokumentów M. K. ur. w [...] r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem M. K. ur. w [...] r. oraz córką M. K. ur. w [...] r. Przebył on uraz wielonarządowy i operację przeszczepu układu kostnego. Od 2012r. otrzymuje zasiłek chorobowy z ZUS. W miesiącu styczniu 2017r. jego wysokość wyniosła 543,64 zł. a w miesiącu lutym 2017r. - 747,13 zł. W 2016r. dochód wnioskodawcy wyniósł 17 253,80 zł a jego żony D. K.: 34 561,02 zł. Żona zatrudniona jest w Biurze D. E. "C." Sp. z o.o. w K. z wynagrodzeniem 2 100 zł, miesięcznie, netto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : media i koszty związane z utrzymaniem mieszkania – 385 zł, koszty artykułów spożywczych – 700 zł, koszty leków - 320 zł. Wnioskodawca podał, iż nie posiada oszczędności, przedmiotów o wartości pow. 5000 zł. i ani on ani żona nie posiadają kont bankowych, lokat bankowych, czy jakichkolwiek samochodów. Nie są też właścicielami ani współwłaścicielami nieruchomości. Oświadczył również , że w chwili obecnej nie jest udziałowcem, akcjonariuszem spółek prawa handlowego lub wspólnikiem spółek prawa cywilnego i że D. K. także nie jest udziałowcem , akcjonariuszem spółek prawa handlowego lub wspólnikiem spółek prawa cywilnego. M. K. oświadczył ponadto, że pełni funkcję prokurenta w spółce O. G. Sp. z o.o., jednakże nie osiąga z tego tytułu jakiegokolwiek wynagrodzenia, a D. K. nie pełni w chwili obecnej żadnej funkcji w organach spółek handlowych, cywilnych. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez: niedostarczenie dokumentów, nieskładnie wyczerpujących oświadczeń czy podawanie sprzecznych danych musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są nieprawdziwe. M. K., wbrew swoim twierdzeniom, jest jedynym wspólnikiem Przedsiębiorstwa P. – H. – U. "P. – M." Sp. z o.o. w K. (KRS [...]) i posiada w nim 100 udziałów o wartości 50 000 zł. D. K. jest natomiast, wbrew oświadczeniom wnioskodawcy, prezesem zarządu w tej spółce. Wnioskodawca podał również nieprawdę w zakresie posiadanych nieruchomości. Wbrew jego twierdzeniom D. K. jest właścicielką w 1/3 części nieruchomości położonej w K. o pow. 0,0429 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], a on sam jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w K. [...], objętych następującymi księgami wieczystymi: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Podkreślić trzeba, że orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności, przedmiotów wartościowych czy nieruchomości. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Podanie danych nieprawdziwych powoduje natomiast w ogóle wątpliwości co do wiarygodność strony i złożonych przez nią wszelkich oświadczeń, niepopartych odpowiednimi dokumentami. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja zachodzi. Nie jest więc możliwa rzetelna analiza sytuacji majątkowej strony i jej zdolności płatniczych. Skutkuje to oddaleniem wniosku w żądanym zakresie. Nie można bowiem przyznawać prawa pomocy, kiedy przedstawiony przez stronę stan faktyczny zawiera nieprawdziwe oświadczenia. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt. 1) , w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz .718 z p. zm.).