I SA/Kr 882/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K., o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 06.06.2016r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął w niniejszej sprawie kolejny wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy. Tym razem tylko w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych, po ponownym wezwaniu, dokumentów M. K. ur. w 1958r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem M. K. ur. w 1999r. oraz córką M. K. ur. w 2004r. Przebył on [...]. Otrzymuje zasiłek chorobowy z ZUS, który jak podał wynosi 1900 zł ale przedłożony przekaz z dnia 09.02.2017r. opiewa na kwotę 747,13 zł., przekaz z dnia 05.01.2017r. opiewa natomiast na kwotę 543,64 zł. W 2017r. łączny dochód wnioskodawcy wyniósł 12 401,16 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : media i koszty związane z utrzymaniem mieszkania – 385 zł, koszty artykułów spożywczych – 700 zł, koszty leków - 320 zł. Wnioskodawca podał, iż nie posiada oszczędności, przedmiotów o wartości pow. 5000 zł, kont bankowych, lokat bankowych, czy jakichkolwiek samochodów. Nie jest też właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości. Oświadczył również , że w chwili obecnej nie jest udziałowcem, akcjonariuszem spółek prawa handlowego lub wspólnikiem spółek prawa cywilnego. Stwierdził ponadto, że pełni funkcję prokurenta w spółce O. Sp. z o.o., jednakże nie osiąga z tego tytułu jakiegokolwiek wynagrodzenia. Podkreślił , iż w związku z wyrokiem rozwodowym nie jest w stanie przedłożyć: wyciągów z kont bankowych D. K., wyciągów z jej ewentualnych lokat bakowych, jej zeznania podatkowego za 2017r. , zaświadczenia z zakładu pracy D. K. o wysokości uzyskiwanych przez nią zarobków, zaświadczenia o samochodach będących jej własnością, odpisów z ksiąg wieczystych ewentualnych nieruchomości D. K., oświadczenia określającego czy D. K. jest w chwili obecnej udziałowcem, akcjonariuszem spółek prawa handlowego lub wspólnikiem spółek prawa cywilnego i czy w chwili obecnej pełni jakiekolwiek funkcje w organach spółek handlowych, cywilnych. Wyrok rozwodowy nie został jednak przedłożony do akt. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma, jak poprzednio, analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez: niedostarczenie dokumentów, nieskładnie wyczerpujących oświadczeń czy podawanie sprzecznych danych musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę informacj, dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są po raz kolejny nieprawdziwe. M. K., wbrew swoim twierdzeniom, jest jedynym wspólnikiem Przedsiębiorstwa [...] "P. " Sp. z o.o. w K. ([...]) i posiada w nim 80 udziałów o wartości 4000 zł. Jak wynika z akt sprawy o sygn. I SA/Kr 858/15 jest również użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w K. - [...], objętych następującymi księgami wieczystymi: [...], czego nie podał. Zachodzi też sprzeczność pomiędzy zadeklarowaną przez wnioskodawcę wysokością zasiłku z ZUS (1900 zł) a przedłożoną na tę okoliczność dokumentacją ( świadczenie za luty 2017r. - 747,13 zł., świadczenie za styczeń 2017r. - 543,64 zł), która z godnie z wezwaniem powinna być aktualna – "za ostatni miesiąc". Podkreślić trzeba, że orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności, przedmiotów wartościowych czy nieruchomości. Brak danych w tym zakresie niepełne lub sprzeczne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Podanie danych nieprawdziwych powoduje natomiast w ogóle wątpliwości co do wiarygodność strony i złożonych przez nią wszelkich oświadczeń, niepopartych odpowiednimi dokumentami. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja zachodzi. Nie jest więc możliwa rzetelna analiza sytuacji majątkowej strony i jej zdolności płatniczych. Skutkuje to oddaleniem wniosku w żądanym zakresie. Nie można bowiem przyznawać prawa pomocy, kiedy przedstawiony przez stronę stan faktyczny zawiera sprzeczne i nieprawdziwe oświadczenia. Tym bardziej, że takie działania strony zostały już wielokrotnie oceniane w ramach zapadłych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć wraz z podaniem stosownej argumentacji w kontekście żądania przyznania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) , w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz .1369 z p. zm.).