I SA/Kr 92/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej , z dnia 07.10.2014r., nr [....], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosku W.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.10.2014r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W "oświadczeniu o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie z dnia 03.03.2015r. W. G. stwierdził, że gospodaruje sam, otrzymuje emeryturę w wysokości 900 zł. netto, która jest jeszcze pomniejszana o alimenty, a z żoną, która egzekwuje od niego alimenty, pozostaje w separacji. Podniósł również , że jest po operacji serca i leczy się dodatkowo na marskość wątroby. Oświadczył także, że nie posiada oszczędności, nieruchomości oraz przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zdaniem WSA w Krakowie dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W.G. . Stąd też został on wezwany do przesłania szeregu dokumentów, bardzo istotnych z punktu widzenia oceny jego sytuacji finansowej. Z nałożonego obowiązku nie wywiązał się jednak. Mimo przedłużenia terminu do przedłożenia odpowiednich dokumentów, nie udokumentował miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem poprzez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za ostatni okres rozliczeniowy, obrazujących wysokość czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, opał wywóz, śmieci itp. Nie przedłożył również dokumentów obrazujących wysokość stałych opłat innego rodzaju (podatki, ubezpieczenie, telefon, telewizja itp.). W.G.nie udokumentował także wydatków na leczenie. Nie przesłał kopii wyroku orzekającego separację oraz dokumentu potwierdzającego konieczność płacenia alimentów. W kwestii określenia wysokości emerytury wnioskodawca przekazał natomiast dane mało aktualne. Wystosowane do niego wezwanie dotyczyło bowiem przedłożenia dokumentu potwierdzającego wysokość jego dochodów za styczeń 2015r. (np. potwierdzenia przekazania emerytury na konto bankowe) a on przesłał "Zaświadczenie ZUS, Inspektorat w O." z dnia 01.07.2013r.,wymieniające kwotę do wypłaty w wysokości 900, 74 zł., "Roczne obliczenie podatku przez organ rentowy ", PIT – 40A, za rok 2012; PIT – 40 A, za rok 2010; PIT – 40 A, za rok 2011. W oświadczeniach wnioskodawcy pojawiły się też nieścisłości. W piśmie z dnia 03.03.2015r., będącym odpowiedzią na wystosowane przez WSA w Krakowie wezwanie, skarżący podał, iż do zeszłego roku mieszkał w domu należącym do córki, a aktualnie nie ma stałego miejsca zamieszkania. Wskazał jednak w dalszym ciągu ten sam adres, jak we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 12.02.2014r., który został już prawomocnie rozstrzygnięty. Z wniosku z lutego 2014r. wynika natomiast, że prowadził on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem , synową , wnuczkiem i wnuczką. Tożsamość adresu w obu wnioskach rzutuje też na oświadczenie wnioskodawcy o samodzielnym gospodarowaniu przez niego. Jest bowiem mało prawdopodobne aby w "trudnej" sytuacji finansowej skarżącego albo wszyscy dotychczasowi domownicy (żona, syn , synowa , wnuczka, wnuczek) go opuścili albo aby on ich opuścił , zwłaszcza, że do tej pory dbał o ich dobro, częściowo ich finansując. Warto zauważyć , że orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową, określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych nieruchomości, przedmiotów wartościowych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji natomiast w/w okoliczności stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić rzetelną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może się natomiast opierać na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.