II SA/Kr 1479/25
WyrokWSA w Krakowie2026-03-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Mirosław Bator, Sędzia WSA Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku gospodarczego, wykonana w odległościach mniejszych niż dopuszczalne od granicy działki sąsiedniej, powinna zostać nakazana do rozbiórki, mimo że inwestor dokonał zgłoszenia budowy i uzyskał zgodę sąsiada?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że rozbudowa budynku gospodarczego narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej. Nawet jeśli inwestor dokonał zgłoszenia budowy i uzyskał zgodę sąsiada, nie zwalnia go to z obowiązku przestrzegania bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, a w tym przypadku rozbiórka jest jedynym sposobem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku gospodarczego, wykonanej w odległościach mniejszych niż dopuszczalne od granicy działki sąsiedniej. Inwestor dokonał zgłoszenia budowy w 1998 r. i dołączył do niego zgodę sąsiada. Organy nadzoru budowlanego, po wieloletnim postępowaniu i uwzględnieniu wskazań sądów administracyjnych, uznały, że rozbudowa narusza przepisy techniczno-budowlane i nakazały jej rozbiórkę. Właściciele działek i pierwotny inwestor wnieśli skargi do WSA, kwestionując zasadność rozbiórki i podnosząc argumenty o zgodności z prawem w dacie budowy oraz możliwości legalizacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skarg R. D., A. D., M. D. i A. B. na decyzję nr 503/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 września 2025 r. znak WOB.7721.398.2024.JKUR w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargi.
Decyzją z dnia 24 września 2025 r. nr 503/2025 znak: WOB.7721.398.2024.JKUR Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) i art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej z dnia 21 października 2024 r. nr 142/2024 znak: PINB.7355.II.22.JG.2013.MG, którą nakazano współwłaścicielom działek ewid. nr [...] oraz [...] w O. M. D. i A. G. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym krytym eternitem, posadowionej na fundamencie betonowym posiadającej wymiary zewnętrzne 4,6 mx 4,9 m- zlokalizowanej na działkach o nr ew. [...], [...], od strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] położonej w O. - wykonanej w odległościach wynoszących: 1,34 m - 1,63 m od strony zachodniej i 0,65 m - 0,8 m od strony północnej od granicy z działką sąsiednią o nr ew. [...] położoną w O. .
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W związku z zawiadomieniem B. T. z dnia 27 lipca 2012 r. PINB przeprowadził w dniu 4 października 2012 r. kontrolę budynku oraz ogrodzenia na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...] położonych w miejscowości O., gmina J. . W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, że na działkach [...] i [...] zlokalizowany jest budynek gospodarczy konstrukcji murowanej, parterowy o dachu dwuspadowym krytym płytą eternitową. Budynek częściowo podpiwniczony. Przedmiotowy budynek został rozbudowany w oparciu o dokonane zgłoszenie do Urzędu Gminy w J. z dnia 5 maja 1998 r., do którego dołączona została zgoda A. T. na w/w rozbudowę. Za budynkiem od strony północnej działki zlokalizowane było ogrodzenie ze słupków betonowych - sztachety drewniane za łatach, niższe niż 2,20 m (ok. 1,20).
Pismem z dnia 20 listopada 2012 r. PINB zwrócił się do Wójta Gminy J. udzielenie informacji dotyczącej ewentualnego wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia R. D. z dnia 5 maja 1998 r. budowy budynku gospodarczego na działce ewid. nr [...] w O. .
Urząd Gminy w J. pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. znak: B.670.19.2012 poinformował, że brak jest dokumentacji dotyczącej zgłoszenia budowy budynku gospodarczego z dnia 5 maja 1998 r. na działce o nr ewid. [...] przez R. D., bowiem nie znajduje się w zasobie archiwum.
W dniu 14 lutego 2013 r. B. T. przesłała do PINB oświadczenie, w którym stwierdziła, że dokument okazany jej w dniu 14 stycznia 2013 r. przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej dotyczący zgody na zabudowę działki nr [...] został sfałszowany. Nigdy bowiem jako właścicielka działki nr [...] graniczącej z działką nr [...], na której wybudowany został budynek gospodarczy nie wyraziła zgody na jego budowę. Również A. T. przesłał oświadczenie, w którym stwierdził, że w/w dokument został sfałszowany.
PINB zawiadomieniem z dnia 7 marca 2013 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu w dniu 4 października 2012 r. postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego na działce ewid. nr. [...] położonej w O. , a w związku z oświadczeniami B. T. i A. T., organ I instancji złożył do Prokuratury Rejonowej w Suchej Beskidzkiej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa podrobienia dokumentu w celu użycia go za autentyczny, tj. przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego.
W dniu 29 listopada 2013 r. organ I instancji podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych na działce nr ewid. [...] w O. ustalił, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach według szkicu terenu, wysokości terenu ok. 5,75 m. Budynek murowany, parterowy ze strychem, dach dwuspadowy, eternitowy. Podczas kontroli R. D. oświadczył, że podtrzymuje fakty zawarte w protokole z dnia 4 października 2012 r. Oświadczył także, że załączona zgoda jest prawdziwa. Z kolei B. T. oświadczyła, że nigdy ani ona ani jej mąż nie wyrazili zgody na wybudowanie budynku na dz. [...].
W dniu 6 grudnia 2013 r. wpłynęło do PINB pismo B. T., którym została przesłana kopia planu identyfikacji przedmiotu posiadania sporządzona przez biegłego sądowego na wniosek Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej.
W związku z powyższym, PINB pismem z dnia 11 kwietnia 2014 r., znak: PINB.II.22.JG.2013.MB zwrócił się do Starosty Powiatowego w Suchej Beskidzkiej, tj. Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie aktualnego wypisu z rejestru gruntów oraz kopii mapy ewidencyjnej i zasadniczej dla działek nr ewid. [...], [...] i [...] położonych w O. oraz działek sąsiednich.
W dniu 12 marca 2014 r. na dziennik podawczy PINB wpłynął wypis z rejestru gruntów oraz kopia z mapy zasadniczej.
Następnie w dniu 17 listopada 2014 r. organ I instancji wydal decyzję nr PINB.7355.II.22.JG.2013.MB, którą nakazał A. D. i R. D. dokonać rozbiórki części budynku gospodarczego, która została dobudowana do istniejącego budynku gospodarczego, od strony zachodniej, o wym. 4,80 m x 4,90 m, zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w O. , wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Po rozpoznaniu odwołania R. D., MWINB w dniu 10 lipca 2015 r. wydał decyzję nr 725/2015 znak: WOB.7721.840.2014.MWEL, którą uchylił decyzje organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekł o nakazaniu A. D. i R. D. rozbiórki rozbudowanej części budynku gospodarczego o wym. 4,80 m x 4,90 m, zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...] położonej w O. , od strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...] położonej w O. , wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15 uchylił powyższą decyzję MWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brak jest jednoznacznego rozstrzygnięcia tego, czy inwestor dokonał zgłoszenia robót budowlanych, w wyniku których powstała nowa część budynku. Zdaniem Sądu brak ustaleń w tym zakresie stanowił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto organ przyjmując, że skarżący dokonał skutecznego zgłoszenia, zastosował niewłaściwy tryb postępowania oparty na przepisie art. 48, zamiast art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. W związku z tym Sąd nakazał by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego ustaliły, czy inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, tj. czy i kiedy zgłoszenie z dnia 5 maja 1998 r. wpłynęło do urzędu gminy. Sąd wskazał, że jeżeli organ ustali, że skarżący R. D. dokonał ww. zgłoszenia, to ze we względu na jego zakres ("zamiar budowy budynku gospodarczego (...) jak na zał. szkicu sytuacyjnym") i brak sprzeciwu właściwego organu ze względu na to, że zgłoszone roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę (na szkicu będącym załącznikiem do zgłoszenia zaznaczono wyraźnie zamiar budowy jedynie trzech ścian planowanego budynku), PINB zobowiązany będzie zastosować tryb postępowania przewidziany w art. 50 - 51, a nie w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto Sąd wyjaśnił, że żadne oświadczenie stron, np. zgoda sąsiada, nie może naruszać przepisów prawa administracyjnego o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Zgoda stron na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy nie może mieć znaczenia dla oceny legalności takiego obiektu, gdyż żaden z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ani Prawa budowlanego takiej zgody nie dopuszcza. Sąd wskazał także, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P 11/00 (OTK 2001/2/33) orzeczono, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB pozyskał do akt mapę ewidencyjną i mapę zasadniczą dot. działek nr ew. [...], [...], [...] w O. .
Organ I instancji w dniu 2 sierpnia 2016 r. wydał postanowienie nr 79/2016 znak: PINB.II.22.JG.2013.MB.MG, którym zobowiązał A. i R. D. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, oraz do przedłożenia oceny technicznej przedmiotowego budynku. Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożyli B. T., A. D. oraz R. D..
Pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. PINB zwrócił się do Urzędu Gminy w J. o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla przedmiotowych działek. W dniu 17 sierpnia 2016r. Urząd Gminy w J. przesłał do organu I instancji rzeczone dokumenty.
W dniu 19 września 2016 r. PINB w Suchej Beskidzkiej wydał decyzję nr 207/2016, która nakazał A. D. i R. D. dokonać rozbiórki rozbudowanej części przedmiotowego budynku. W ustawowo przewidzianym terminie R. D. złożył odwołanie od ww. decyzji.
Wojewódzki Małopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. nr 281/2018 znak: WOB.7722.137.2016.KMARS uchylił w całości postanowienie organu I instancji nr 79/2016 znak: PINB.II.22.JG.2013.MB.MG, a także w tym samym dniu wydał postanowienie nr 282/2018, znak: WOB.7721.698.2016.KMARS, którym zalecił uzupełnienie materiału dowodowego przez PINB.
Realizując ww. postanowienie MWINB, organ I instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej o udzielenie informacji na jakim etapie jest postępowanie sądowe sygn. akt [...] zasiedzenie. W odpowiedzi na powyższe Sąd pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt [...] poinformował, że w dniu 3 stycznia 2018 r. akta zostały przesłane do Sądu Okręgowego w Krakowie celem rozpoznania apelacji od postanowienia z dnia 31 lipca 2017 r.
W dniu 21 maja 2018 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny, w trakcie których ustalono, że stan zaawansowania robót nie uległ zmianie od oględzin z dnia 24 marca 2015 r. Dokonano także aktualizacji, w miarę możliwości, odległości przedmiotowego budynku gospodarczego od granic z działkami [...], [...] zgodnie ze zleceniem MWINB w Krakowie, postanowieniem 282/2019. W związku z brakiem stałych punktów geodezyjnych w terenie nie można było ustalić prawidłowo budynku od granic w/w działek. Jedynie stwierdzono, że punkt wskazany przez R. D. i B. T. (drewniany palik) zlokalizowany jest 5 cm od ściany budynku w kierunku zachodnim, tj. [...] i 37 cm od ściany budynku w kierunku północnym. R. D. zeznał, że granica działek za budynkiem gospodarczym w stronę północną kończy się ok. 4 m w kierunku północnym za ogrodzeniem dz. [...]. Zeznanie to opiera się w związku z zasiedzeniem. B. T. zeznała, że budynek znajduje się w granicy dz. nr [...] a [...] w stronę zachodnią. Natomiast od strony północnej budynek gospodarczy znajduje się ok. 2 m na dz. [...].
MWINB decyzją z dnia 30 listopada 2018 r. nr 599/2018, znak: WOB.7721.698.2018.JNOW uchylił decyzję PINB nr 207/2016 z dnia 19 września 2016 r., znak: PINB.7355.II.22JG.2013.MB.MG i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ I instancji wezwaniem z dnia 28 lutego 2019 r., znak: PiNB.7355.II.22JG.2013.MB.MG wezwał R. D. do przedłożenia operatu geodezyjnego w zakresie rzeczywistych odległości procedowanego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] w O. , w odniesieniu do granic działek sąsiednich.
Postanowieniem nr 35/2019 z dnia l kwietnia 2019 r., znak: PINB.7355.II.22JG.2013.MB.MG organ I instancji zawiesił postępowanie. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem MWINB z dnia 31 stycznia 2020 r. nr 80/2020 znak: WOB.7722.91.2019.JNOW. Na ww. rozstrzygnięcie MWINB skargę do WSA w Krakowie złożyli A. D. i R. D.. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 414/20 Sąd ten skargę oddalił, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1064/21 orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pismem z dnia 10 maja 2024 r., znak: PINB.7355.II.22.JG.2013.MG organ I instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej o udzielenie informacji na jakim etapie znajdują się postępowanie sądowe w sprawach o zasiedzenie prowadzone pod sygn. akt: I Ns [...], I Ns [...], I Ns [...].
W dniu 10 czerwca 2024 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili oględziny spornego budynku gospodarczego, w trakcie których ustalili, że na dziatkach nr ewid. [...], [...] położonych w O. zlokalizowany jest budynek gospodarczy konstrukcji murowanej posiadający częściowe podpiwniczenie posadowiony na fundamencie betonowym o dachu dwuspadowym krytym eternitem. W/w budynek posiada wydzielone z przestrzeni dwie części. Część wschodnia jako bryła główna budynku gospodarczego oznaczona na szkicu stanowiącym załącznik do niniejszego protokołu nr 1 istnieje od wielolecia, posiada wymiary zewnętrzne 6 m x 4 m i w tej części znajduje się pomieszczenie piwniczne o wysokości 1,8 m. Od strony zachodniej do w/w istniejącego obiektu, dobudowane zostało pomieszczenie gospodarcze o wymiarach zewnętrznych 4,6 m x 4,9 m. Dobudowane pomieszczenie posiada konstrukcję murowaną posadowioną na fundamencie betonowym, bez podpiwniczenia, na całej konstrukcji wspiera się dach dwuspadowy. Odległość dobudowanej części budynku gospodarczego do granicy działki o nr ewid. [...] od strony zachodniej stanowiącej własność B. T. wynosi stosownie: 1,63 m do 1,34 m do ściany zachodniej dobudowanej części budynku gospodarczego wg pomiarów utrwalonych na dołączonym szkicu i 0,65 m do 0,80 m do granicy działki o nr ew. [...] stanowiącej własność B. T. do ściany północnej dobudowanej części budynku gospodarczego. W ścianie szczytowej przedmiotowej dobudowy od strony zachodniej wykonany został otwór okienny o wymiarach w świetle ościeżnicy wynoszący 0,69 m x 1,09 m oraz jak ustalono od strony zachodniej i północnej dobudowanej części poza ścianę zewnętrzną wysunięto okap na odległość około 55 cm. Ustalono, że pomiędzy dobudowaną częścią budynku gospodarczego od strony zachodniej o wymiarach zewnętrznych 4,6 m x 4,9 m, a istniejącym od wielolecia budynkiem gospodarczym o wymiarach zewnętrznych 6 m x 4 m, do którego w/w dobudowana część dolega nie istnieje połączenie komunikacyjne w poziomie parteru. W części strychowej stwierdzono otwór komunikacyjny łączący funkcjonalnie obie części budynku o wymiarach 0,83 m x 1,62 m. Konstrukcja dobudowanej części od strony zachodniej wspiera się na zachodniej ścianie istniejącego budynku gospodarczego, na której oparto żelbetowy strop i konstrukcję więźby dachowej. Wszystkie strony postępowania zgodnie wskazują, że granica działki pomiędzy nr ewid. [...] i [...] przebiega wzdłuż ogrodzenia po jego zewnętrznej stronie. Jak wyjaśnił R. D. roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego budynku gospodarczego o wymiarach 6 m x 4 m w kierunku zachodnim o dobudowaną część o wymiarach 4,6 m x 4,9 m zostały przez niego zakończone w 1998 r. Ponadto wyjaśnił że przed przystąpieniem do rozbudowy dokonał zamiaru wykonania robót do UG w J. gdzie organ ten nie wniósł sprzeciwu do takiego zamiaru wykonywanych robót. Obecnie właścicielkami działek na których zlokalizowany jest cały budynek gospodarczy o nr ew. [...], [...] w O. , są jego córki. Dodatkowo R. D. wyjaśnił, iż na zbliżenie dokonanej rozbudowy budynku uzyskał pisemną zgodę od A. T., którą dołączono do w/w zgłoszenia. Dodatkowo wyjaśniono, że od strony zachodniej pas poza ścianą dokonanej rozbudowy został nabyty przez zasiedzenie prawomocnym orzeczeniem sądu co obecnie stanowi działkę o nr ewid. [...] w O. . Pełnomocnik R. D. wskazała, że odpisy rozstrzygnięć w sprawach o zasiedzenie zostaną dosłane do PINB jako materiał dowodowy. B. T. wskazuje, że nigdy nie było z jej strony ani męża zgody na zbliżenie budynku do granicy działki. Do sporządzonego z czynności protokołu dołączono szkic sytuacyjny i dokumentację fotograficzną.
Pismem z dnia 10 czerwca 2024 r., znak: PINB.7355.II.22.JG.2013.MG organ I instancji zwrócił się do Gminy J. o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] położonych w O. wraz ze wskazaniem czy obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej lub bezpośrednio przy tej granicy.
Za pismem z dnia 12 czerwca 2024 r., znak: BZP.6724.21.2024 Urząd Gminy J. przesłał żądany wypis i wyrys z mpzp jednocześnie informując, iż działki ewid. nr [...], [...], [...], [...] leżą w jednostce strukturalnej TM2 - tereny zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej oraz iż w mpzp nie ma zapisu dotyczącego dopuszczenia sytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej lub bezpośrednio przy tej granicy.
W dniu 28 czerwca 2024 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 26 czerwca 2025 r. sygn. akt I [...], za którym przesłano: odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej, Wydział I Cywilny z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt I [...] stwierdzającego nabycie przez zasiedzenie działki ewid. nr [...] w O. , odpis prawomocnego postanowienia SR z dnia 31 lipca 2017 r., sygn. akt [...] w sprawie podziału działek ewid. nr [...] oraz [...] i zasiedzeniu działek, odpis prawomocnego postanowienie SR z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt [...] odrzucającego skargę o wznowienie postępowania w sprawie I [...] o zasiedzenie.
PINB pismem z dnia 8 października 2024 r., znak: PINB.7355.II.22JG.2013.MG zwrócił się do Gminy J. o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości O. obowiązującego na dzień 6 maja 1998 r.
Urząd Gminy J. za pismem z dnia 14 października 2020 r., znak: BZP.6724.38.2024 przesłał żądane pismem PINB z dnia 8 października 2024 r. wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy J. obowiązującego na mocy uchwały nr X/77/91 z dnia 22 marca 1991 r.
Decyzją z dnia 21 października 2024 r. nr 142/2024 znak: PINB.7355.II.22.JG.2013.MG Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej nakazał współwłaścicielom działek ewid. nr [...] oraz [...] w O. M. D. i A. G. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym krytym eternitem, posadowionej na fundamencie betonowym posiadającej wymiary zewnętrzne 4,6 mx 4,9 m- zlokalizowanej na działkach o nr ew. [...], [...], od strony zachodniej istniejącego budynku gospodarczego na działce o nr ew. [...] położonej w O. - wykonanej w odległościach wynoszących: 1,34 m - 1,63 m od strony zachodniej i 0,65 m - 0,8 m od strony północnej od granicy z działką sąsiednią o nr ew. [...] położoną w O. .
W uzasadnieniu organ I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że z uwagi na obowiązującą od dnia 19 września 2020 r. nowelizację ustawy Prawo budowlane, na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w przedmiotowej sprawie wszczętej przed dniem 19 września 2020 r., a niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją.
Organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest okoliczność dokonania przez R. D. w 1998 r. rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego w kierunku zachodnim z zamiarem zbliżenia planowanej realizacji części obiektu do granicy z działką sąsiednią posiadającą obecnie nr ew. [...], a stanowiącą własność B. T.. Realizacja dokonanej rozbudowy w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią odbywała się po dokonaniu zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu przez Urząd Gminy w J. , który w dacie wykonywania robót był organem właściwym w zakresie udzielania pozwoleń na budowę. Organ dodał, że dla niniejszej sprawy wiążące pozostają też wskazania w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1214/15, w którym wskazano na zastosowanie trybu przewidzianego w art. 50-51 Prawa budowlanego.
Jak ustalił PINB w Suchej Beskidzkiej w toku ponownie rozpoznanej sprawy zgłoszenie dokonane przez R. D. zamiaru budowy budynku gospodarczego wpłynęło do Urzędu Gminy w J. z widniejącą datą wpływu 6 maja 1998 r. Organ I instancji stwierdził, że jak wynika z akt sprawy realizacja dokonanej rozbudowy spowodowała zamierzone i celowe zbliżenie rozbudowanej części budynku do granicy z działką sąsiednią o nr ew. [...] obecnie stanowiącą własność B. T., która podniosła w toku prowadzonego postępowania, że lokalizacja dokonanej rozbudowy utrudnia korzystanie z działki stanowiącej jej własność.
Jak dalej ustalił PINB po aktualizacji stanu faktycznego dokonana przez R. D. rozbudowa budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...] i [...] w O. obecnie zlokalizowana jest w odległościach wynoszących: ok. 1,63 m – 1,34 m od ściany zewnętrznej zrealizowanej rozbudowy do granicy z działką sąsiednią o nr ew. [...] w kierunku zachodnim oraz ok. 0,65 m - 0,8 m w zakresie odległości ściany zewnętrznej od granicy z działką o nr ew. [...] w kierunku północnym. Organ dodał, że ustalono także, iż w/w odległości dodatkowo pomniejsza wystający okap dachu poza ścianę zewnętrzną w każdym z w/w kierunków o ok. 0,55 m, a w ścianie szczytowej od strony zachodniej zrealizowanej rozbudowy wykonano również otwór okienny.
Organ I instancji wskazał, że w okresie realizacji procedowanych robót budowlanych obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 11/00 orzeczono, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 z późn. zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Organ I instancji stwierdził, że przepisy planistyczne w procedowanej sprawie nie przewidują usytuowania budynku w zbliżonej lokalizacji do granicy z działką sąsiednią. Mając powyższe na uwadze PINB w Suchej Beskidzkiej winien zatem rozważyć o rozstrzygnięciu w oparciu o treść art. 51 ustawy Prawo budowlane.
W ocenie PINB w Suchej Beskidzkiej okoliczności niniejszej sprawy wskazują na brak istnienia przesłanek, które wskazywałyby na możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami. Pozostaje bowiem niezgodna lokalizacja dokonanej rozbudowy budynku z prawem budowlanym i aktami wykonawczymi, gdzie dodatkowo dołączona do zgłoszenia z dnia 5 maja 1998 r., przez R. D. "zgoda na zabudowę działki" została zakwestionowana co do jej prawdziwości. W ocenie PINB, ewentualne czynności lub roboty mające na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem musiałyby się wiązać z częściową rozbiórką dokonanej rozbudowy o znaczącym zakresie, gdzie z uwagi na konstrukcję, niewielkie wymiary rozbudowanej części obiektu - czyniłoby w ocenie PINB taką decyzję niewykonalną.
W ocenie PINB, brak jest podstaw do orzekania w rozpoznawanej o zaniechaniu dalszych robót czy doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego w myśl art. 51 ust. 1 pkt 1, gdyż procedowane roboty wykonane niezgodnie z przepisami zostały zakończone, a stan poprzedni dokonanej od podstaw rozbudowy budynku gospodarczego nie istniał.
Organ I instancji uznał zatem, że zasadne będzie orzeczenie o rozbiórce całości dokonanej rozbudowy, gdyż doprowadzi to do usunięcia naruszenia przepisów, mając na uwadze zarzuty strony postępowania B. T. właścicielki działki o nr ew. [...], w zbliżeniu do której wykonano procedowaną część budynku. W ocenie PINB, inwestor był związany wymogiem zachowania odległości planowanej rozbudowy przedmiotowego budynku od granicy nieruchomości stanowiącej własność osoby trzeciej (sąsiada), a żadna zgoda sąsiada (dodatkowo jak się okazuje zakwestionowana), nie upoważniała go do przeprowadzenia inwestycji z naruszeniem norm przepisów prawa budowlanego.
Organ I instancji dodał, że co do zasady krąg stron postępowania w prowadzonych postępowaniach dotyczących samowoli budowlanych ustalany jest w oparciu o wskazania zawarte w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem krąg podmiotów legitymujących się interesem prawnym w niniejszym postępowaniu winien więc z zasady obejmować - obok inwestora - także właścicieli nieruchomości wokół procedowanego obiektu, których prawa i obowiązki mogą być kształtowane w efekcie objęcia tych gruntów sferą oddziaływania spornego obiektu budowlanego. Kręgiem stron postępowania objęto aktualnie: inwestora wykonanych robót budowlanych (niemającego obecnie tytułu prawnego do działek o nr ew. [...], [...]) - R. D., aktualnych współwłaścicieli działek [...], [...], [...] - M. D. i A. G. oraz właściciela działki ewid. nr [...] - B. T.. Organ wyjaśnił przy tym, że z uwagi na fakt, iż R. D. jako inwestor dokonanej rozbudowy przekazał działki wraz z rozbudowaną częścią budynku gospodarczego objętego niniejszym postępowaniem M. D. i A. G., gdzie nie ma on obecnie tytułu do działek o nr ew. [...], [...] w O. oraz ważąc fakt zakończenia wszelkich robót związanych z procedowaną częścią obiektu, za zasadne uznać należy uczynienie adresatem niniejszej decyzji aktualnych właścicieli działek o nr ew. [...], [...] w O. , tj. M. D. i A. G..
Pismem z dnia 31 października 2024 r. M. D. i A. G. wniosły odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Decyzji organu I instancji odwołujące zarzuciły naruszenie:
1) przepisów Prawa budowlanego, polegające na zastosowaniu w niniejszej sprawie przepisów nakazujących rozbiórkę wybudowanej dobudówki a nie zastosowanie przepisów umożliwiających pozostawienie istniejącego budynku w dotychczasowym stanie tylko dlatego, że niniejsza sprawa został wszczęta przed 19 września 2020 r., podczas gdy R. D. uzyskał pisemną zgodę od A. T., budynek gospodarczy został rozbudowany w oparciu o dokonane zgłoszenie w UG w J. z dnia 5 maja 1998 r., do którego dołączona była zgoda na przedmiotową rozbudowę.
2) przepisów postępowania uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego w sprawie oraz brak dokładnej analizy argumentów R. D., gdzie wskazywał, że samo naruszenie przepisów o warunkach technicznych budynków nie oznacza bezwarunkowej konieczności rozbiórki rozbudowanej części obiektu, zwłaszcza w sytuacji, gdy dopełnił on obowiązku zgłoszenia planowanej budowy drugiej części budynku gospodarczego, nikt nie zgłosił sprzeciwu do planowanej inwestycji, dodatkowo dobudowana część nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, dlatego też usytuowanie spornego obiektu oraz odległość dobudowanej części budynku gospodarczego do granicy działki [...] od strony zachodniej stanowiącej własność B. T., która wynosi stosownie 1,63 m do 1,34 m do ściany zachodniej dobudowanej części budynku gospodarczego i 0,65 m do 0,80 m od granicy działki o nr [...] stanowiącej również własność B. T. do ściany północnej dobudowanej części budynku gospodarczego nie powinno skutkować rozbiórką. Brak wymaganych odległości nie może powodować automatycznie nakazu rozbiórki dopóki nie zostanie wykazane, że usytuowanie dobudowanej części powoduje groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody. B. T. twierdzi, że budynek utrudnia jej korzystanie z działki, jednak według odwołujących nie zachodzi taka sytuacja. Dodatkowo odwołujące zarzuciły organowi niewyjaśnienie w wyczerpujący sposób przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, jakie okoliczności wpłynęły na wydanie decyzji o dokonaniu rozbiórki, dlaczego organ nie uwzględnił w decyzji faktu, że przed modernizacją w O. działka graniczyła ze spółką, w której R. D. nabył udział na podstawie nieformalnej umowy kupna - sprzedaży w obecności świadków. Za tym faktem korzystał on z tej spółki nr [...] między innymi przy naprawie płotu od strony północnej. Przy modernizacji gruntów organ nie wziął tego pod uwagę a całość skarpy poza zjazdem w stronę ich płotu przypisał B. T..
Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej wniósł także R. D., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenia tej decyzji i wydania decyzji na użytkowanie przedmiotowego obiektu, będące formą legalizacji stanu faktycznego. Decyzji organu I instancji odwołujący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego:
1) art. 48 i nast. Prawa budowlanego pomimo tego, że dobudowana w 1998 r. części budynku gospodarczego została wzniesiona zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, R. D. uzyskał pisemną zgodę od A. T. na rozbudowę, budynek gospodarczy został rozbudowany w oparciu o dokonane zgłoszenie w UG w J. z dnia 5 maja 1998 r., do którego dołączona była zgoda na przedmiotową rozbudowę, organ nie sprzeciwił się rozbudowie;
2) art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane przez wydanie decyzji o rozbiórce dobudowanej w 1998 r. części budynku gospodarczego, pomimo zaistnienia możliwości wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, tym bardziej, że po 19 września 2020 r. procedura legalizacyjna uproszczona mogła się toczyć, gdyż to właśnie w drodze nowelizacji ustawy Prawo budowlane ją wprowadzono. Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne, a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu (20 lat), którego postępowanie ma dotyczyć (w przedmiotowej sprawie od wykonania dobudowanej części minęło 26 lat).
II. przepisów postępowania:
1) art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego w sprawie oraz brak dokładnej analizy argumentów R. D., że samo naruszenie przepisów o warunkach technicznych budynków nie oznacza bezwarunkowej konieczności rozbiórki rozbudowanej części obiektu. Aby orzec taki obowiązek, trzeba wskazać na określone okoliczności, w szczególności, że budynek stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, stanu niebezpieczeństwa bądź niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych nie można usunąć przez wykonanie określonych robót budowlanych. Dlatego też zdaniem R. D. aktualne usytuowanie spornego obiektu - dobudowanej części budynku gospodarczego - do granicy działki [...] od strony zachodniej stanowiącej własność B. T., które wynosi stosownie 1,63 m do 1,34 m do ściany zachodniej dobudowanej części budynku gospodarczego i 0,65 m do 0,80 m od granicy działki o nr [...] stanowiącej własność B. T. do ściany północnej dobudowanej części budynku gospodarczego nie powoduje konieczności rozbiórki. Brak wymaganych odległości budynku od granicy nie może powodować automatycznie nakazu rozbiórki dopóki nie zostanie wykazane, że takie usytuowanie powoduje groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody, że budynek utrudnia korzystanie z działki B. T.. W omawianej sprawie żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi;
2) art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie w wyczerpujący sposób przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, jakie okoliczności wpłynęły na wydanie decyzji o dokonaniu rozbiórki, dlaczego twierdzenia R. D. zostały uznane za niewiarygodne.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 24 września 2025 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej z dnia 21 października 2024 r. nr 142/2024. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji w pierwszej kolejności zauważył, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 19 września 2020 r. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyznał status strony: R. D. - inwestorowi spornych robót budowlanych, M. D. i A. G. - właścicielką działek ewid. nr [...] i [...] w O. , na których zlokalizowany jest sporny budynek gospodarczy (jednocześnie M. D. i A. G. są właścicielkami działki ewid. nr [...] pozostającej w sferze oddziaływania budynku będącego przedmiotem postępowania) oraz B. T. - właścicielce działki ewid. nr [...] w O. , tj. działki pozostającej w sferze oddziaływania spornego obiektu budowlanego. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że status strony przysługuje także A. D. jako inwestorowi spornych robót budowlanych, do której PINB nie skierował do doręczenia zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym MWINB odrębnym pismem zawiadomił A. D. o przysługującym jej statusie strony.
Przechodząc do meritum rozważań organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania zarejestrowanego przez PINB pod znakiem: PINB.7355.II.22.JG.2013.MG są roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O.. Jak ustalił PINB w trakcie oględzin mających miejsce w dniu 10 czerwca 2024 r. na ww. nieruchomościach zlokalizowany jest budynek gospodarczy konstrukcji murowanej posiadający częściowe podpiwniczenie, posadowiony na fundamencie betonowym o dachu dwuspadowym krytym eternitem. Ww. budynek posiada wydzielone z przestrzeni dwie części. Część wschodnia stanowi bryłę główną budynku i istnieje od wielolecia, posiada wymiary zewnętrzne 6 m x 4 m. Od strony zachodniej do ww. części dobudowane zostało pomieszczenie gospodarcze o wymiarach zewnętrznych 4,6 m x 4,9 m. Dobudowane pomieszczenie posiada konstrukcję murowaną posadowioną na fundamencie betonowym, bez podpiwniczenia, na całej konstrukcji wspiera się dach dwuspadowy. Organ II instancji zaznaczył, że okoliczność faktu dokonania rozbudowy spornego budynku gospodarczego nie jest negowana przez żadną ze stron postępowania. Ponadto w wiążącym organ wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15 jednoznacznie stwierdzono, że kwalifikacja spornych robót budowlanych przez organy jako rozbudowy budynku była prawidłowa.
Podsumowując powyższe MWINB stwierdził, że organ I instancji na łamach zaskarżonej decyzji prawidłowo zakwalifikował sporne roboty budowlane jako rozbudowę budynku gospodarczego, która wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Niemniej jednak w realiach przedmiotowej sprawy wyjaśnienia wymagało, czy inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia robót nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej, bowiem okoliczność ta ma istotny wpływ na dobór prawidłowego trybu postępowania, na co zwrócił uwagę WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1214/15.
Organ odwoławczy wskazał, że realizując wskazania zawarte w ww. wyroku sądowym, organ I instancji pismem z dnia 31 maja 2016 r., znak: PINB.7355.II.22.JG.2013.MG zwrócił się do Urzędu Gminy w J. o udzielenie informacji, poprzez wskazanie daty wpływu do Urzędu Gminy w J. zgłoszenia z dnia 5 maja 1998 r., złożonego przez R. D., na budowę budynku gospodarczego, wskazanie czy od dokonanego zgłoszenia organ wniósł sprzeciw, czy też inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, na które organ nie wniósł sprzeciwu. Z pisma Urzędu Gminy w J. z dnia 8 czerwca 2016 r., znak: BZP.670.4.2016 wynika, że tamtejszy Urząd nie jest w posiadaniu akt ww. zgłoszenia oraz że na podstawie posiadanej przez tamtejszy Urząd wiedzy nie wniesiono sprzeciwu dotyczącego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego. Organ II instancji wskazał, że jak wynika ze sporządzonej w dniu 29 lipca 2016 r. adnotacji urzędowej PINB w dniu 29 lipca 2016 r. dokonał wglądu do akt dochodzenia [...] prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w J. , w których to akt zalegały oryginały akt postępowania Urzędu Gminy w J. dotyczącego zgłoszenia robót budowlanych przez R. D.. W sporządzonej z tej czynności adnotacji znak: PINB.7355.II.22.JG.2013.MG wskazano, że w aktach dochodzenia [...] znajdują się dokumenty zgłoszenia z uwidocznioną pieczątką wpływu do UG w J. obrazującą datę wpływu 6 maja 1998 r. Na dowód powyższej okoliczności do akt sprawy dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą oryginalne dokumenty dokonanego zgłoszenia. Zdaniem organu II instancji, całokształt ujawnionych powyżej okoliczności świadczy o tym, że R. D. dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, gdzie zgłaszane przez niego roboty budowlane wymagały uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem właściwy wówczas organ administracji architektoniczno-budowlanej wadliwie zaniechał dokonania sprzeciwu, a co za tym idzie zważając na treść wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15, zaktualizowało to po stronie organów nadzoru budowlanego konieczność procedowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane tzw. postępowania naprawczego.
W związku z powyższym MWINB stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem inwestor prowadził roboty budowlane po dokonaniu skutecznego zgłoszenia robót budowlanych niewymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdzie przepisy prawa przewidywały dla zgłoszonych robót budowlanych konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji wyjaśnił, że przypadek zaistniały w sprawie jest to przypadek inny niż określony w art. 48 ustawy Prawo budowlane, co wymagało wdrożenia postępowania naprawczego, w toku którego zapadła zaskarżona decyzja. Przepisy art. 50-51 ustawy Prawo budowlane regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego.
Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń organu I instancji dokonanych w trakcie oględzin w dniu 10 czerwca 2024 r. wynika, że sporna rozbudowa budynku gospodarczego usytuowanego na działkach ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O. zlokalizowana jest ok. 1,63 m - 1,34 m od ściany zewnętrznej zrealizowanej rozbudowy do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku zachodnim oraz ok. 0,65 m - 0,80 m do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku północnym. Ponadto, jak wynika z przesłanego przez Urząd Gminy J. za pismem z dnia 14 października 2024 r., znak: BZP.6724.38.2024 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na dzień 6 maja 1998 r. tj. "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J. przyjęty uchwałą nr X/77/91 z dnia 22 marca 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Nowosądeckiego nr 14/91, poz. 78 z dnia 24 kwietnia 1991 r. wraz z późn. zm.) działki ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O., na których wykonywane były sporne roboty budowlane leżały w jednostce strukturalnej teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem jednorodzinnej. Ponadto, obowiązujący wówczas plan miejscowy nie dopuszczał sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej 1,5 m. Zestawiając ze sobą ustalenia dokonane przez pracowników PINB w trakcie oględzin mających miejsce w dniu 10 czerwca 2024 r. z brzmieniem § 12 ust. 4-8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. nr 10 poz. 46 z późn. zm.) organ II instancji stwierdził, że sporna rozbudowa budynku gospodarczego spowodowała, że budynek w obecnym kształcie, tj. po dokonaniu tejże rozbudowy narusza przepisy tego rozporządzenia. Budynek ten narusza bowiem odległości o których mowa w § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia, gdyż jest usytuowany ok. 1,63 m - 1,34 m od ściany zewnętrznej zrealizowanej rozbudowy do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku zachodnim oraz ok. 0,65 m - 0,80 m do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku północnym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący wówczas dla działek ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O. na których wykonano sporną rozbudowę nie dopuszczał sytuowania budynków w granicy działek (§ 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.). Natomiast co do możliwości zastosowania w niniejszej sprawie § 12 ust. 6 omawianego rozporządzenia z 1994 r. organ odwoławczy wskazał, że inwestor nie legitymował się zgodą właścicieli działek ewid. nr [...] w O. na usytuowanie spornego obiektu budowlanego w zbliżeniu do granicy działki ewid. nr [...]. Dołączona do zgłoszenia z dnia 6 maja 1998 r. "zgoda na zabudowę dziatki" została bowiem zakwestionowana co do jej prawdziwości (B. T. oświadczyła, że nie udzielała takiej zgody R. D., ponadto w Prokuraturze Rejonowej w Suchej Beskidzkiej toczyło się postępowanie karne przeciwko R. D. o przedkładanie sfałszowanej zgody z dnia 7 kwietnia 1998 r. na zabudowę działek, które zostało warunkowo umorzone co oznacza, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo vide: kserokopia wyroku z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt [...] ; co więcej B. T. przedłożyła także kserokopię jednej z kart z opinii biegłego Sądu Rejonowego w K. zatytułowanej wnioski, gdzie wskazano, że zakwestionowane podpisy złożone na nazwisko A. T. nie zostały nakreślone przez A. T.; brak podstaw do stwierdzenia, że podpisy wymienione w pkt l nin. wniosków - zostały bądź nie zostały nakreślone przez B. T.). Niezależnie od powyższej okoliczności organ II instancji wskazał także, że WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15 stwierdził iż żadne oświadczenie stron, np. zgoda sąsiada, nie może naruszać przepisów prawa administracyjnego o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Do takich należy zaliczyć § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zatem zgoda stron na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy nie może mieć znaczenia dla oceny legalności takiego obiektu, gdyż żaden z przepisów powołanego rozporządzenia ani Prawa budowlanego takiej zgody nie dopuszcza. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., P 11/00 (OTK 2001/2/33) orzeczono, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15. poz. 140 ze zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126). Zatem w realiach przedmiotowej sprawy nie znajdzie zastosowania § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. W tak ustalonym stanie rzeczy, MWINB stwierdził, że sporne roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...] i [...] w miejscowości O. naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., tj. unormowanie § 12 stanowiące o usytuowaniu budynków.
Zdaniem organu II instancji, wobec stwierdzenia ww. naruszenia, koniecznym jest doprowadzenie spornych robót budowlanych do zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie wydawania rozstrzygnięcia. Obecnie obowiązującym rozporządzeniem normującym warunki techniczne jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.). MWINB dodał także, że działki ewid. nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości O. są objęte ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa wsi O. zatwierdzonego uchwałą nr XIV/90/04 z dnia 17 lutego 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 27 marca 2004 r. nr 59, poz. 766) i leżą w jednostce strukturalnej TM2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej, co oznacza, iż powołane wyżej nieruchomością są działkami budowlanymi. Z powyższego wynika, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zastosowanie znajdzie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. normujący odległości budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną.
Zdaniem organu odwoławczego, sporna rozbudowa powoduje, że przedmiotowy budynek gospodarczy, narusza ww. normy co do odległości, o których mowa w §12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Kolejno, wyjątki przewidziane od ww. reguły przewidziane w § 12 ust. 1a (dopuszczenie sytuowania w odległości nie mniejszej niż 4 m, lecz nie mniejszej niż 3 m); § 12 ust. 2 (sytuowanie obiektu w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje taką możliwość), § 12 ust. 3 (wyjątek dla budynków przylegających bezpośrednio do budynku na działce sąsiedniej), § 12 ust. 4 (usytuowanie budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej oraz budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi) nie znajdują w przedmiotowej sprawie zastosowania. Organ II instancji wskazał, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na terenie którego leżą działki ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O. nie przewiduje możliwości sytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej lub bezpośrednio przy tej granicy. Ponadto, po zrealizowaniu spornej rozbudowy przedmiotowy budynek gospodarczy ma długość
10,60 m, a działki na których jest usytuowany mają kształt nieregularny o szerokości przekraczającej 16 m. Zatem w tak ustalonym stanie rzeczy na skutek wykonania spornych robót budowlanych doszło do naruszenia przez budynek gospodarczy odległości, o których mowa w §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane daje organom nadzoru budowlanego trzy rozłączone możliwości działania, przy czym w realiach przedmiotowej sprawy określony w pkt 3 "obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego" siłą rzeczy nie może mieć zastosowania, bo dla spornych robót budowlanych nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego pozostają dwie możliwości określone w pkt 1 i w pkt 2 ust. 1 art. 51, tj. nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowanych do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu II instancji, w stanie faktycznym niniejszej sprawy wydanie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe, bo roboty zostały zakończone. Doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego również nie jest możliwe, bo w sprawie nie marny do czynienia z robotami budowlanymi wykonywanymi wewnątrz istniejącego obiektu o określonym "stanie poprzednim", ale z rozbudową pierwotnej bryły budynku gospodarczego. Nie jest także technicznie możliwe wydanie nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem nie ma innego sposobu doprowadzenia rozbudowanej części budynku gospodarczego usytuowanej z naruszeniem odległości od działek sąsiednich ustalonych przepisami normującymi warunki-techniczne, jak tylko rozbiórka tej rozbudowanej części budynku gospodarczego. Organ II instancji podzielił stanowisko wyrażone przez PINB na łamach zaskarżonej decyzji i wskazał, że nakazanie ewentualnych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem wiązać musiałoby się z rozbiórką rozbudowy o znaczącym zakresie, co zważywszy na niewielkie wymiary rozbudowanej części oraz konstrukcję obiektu, czyniłoby taką decyzję niewykonalną. Innymi słowy nakazanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. sprowadzałoby się w istocie do rozbiórki zasadniczej części wykonanej rozbudowy, co de facto oznaczałoby praktycznie unicestwienie rozbudowanej części z uwagi na jej niewielkie rozmiary i tym samym rozbudowana część jako taka nie miałaby praktycznie żadnej wartości użytkowej (przykładowo aby zapewnić zgodność usytuowania względem działki ewid. nr [...] należałoby zmniejszyć szerokość rozbudowy o ok. 3,8 m co w efekcie skutkowałoby szerokością rozbudowanej części wynoszącą ok. 1,4 m gdzie aktualna szerokość rozbudowy wynosi 4,6 m). Jednocześnie organ II instancji wskazał, że istnieje możliwość wydzielenia części obiektu budowlanego podlegającej rozbiórce, tj. całości wykonanej rozbudowy, bez uszczerbku dla bryły pierwotnej spornego budynku gospodarczego.
Reasumując organ II instancji stwierdził, że w realiach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z niedającym się usunąć naruszeniem prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami prawa. Tym samym doprowadzenie spornych robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób, jak tylko przez rozbiórkę. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że decyzja PINB wydana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jest w realiach przedmiotowej sprawy prawidłowa.
W ocenie MWINB, obowiązek rozbiórki został prawidłowo nałożony na M. D. oraz A. G., tj. aktualne współwłaścicielki działek ewidencyjnych, na których rzeczony budynek jest usytuowany, a to z uwagi na fakt, że inwestorzy po dokonaniu samowoli budowlanej utracili prawo do dysponowania działkami ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O. na cele budowlane, a zatem nie byliby oni w stanie wykonać nałożonych obowiązków rozbiórkowych z powodu braku tytułu prawnego do obiektu (brak po stronie R. D. i A. D. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane).
Co do zarzutu zawartego w odwołaniu R. D. odnośnie braku prowadzenia co do spornych robót budowlanych uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ustawy Prawo budowlane, MWINB wskazał, iż należy odróżnić postępowanie legalizacyjne od postępowania naprawczego. Procedura zawarta w art. 49f ustawy Prawo budowlane w brzmieniu aktualnie obowiązującym, dotyczy postępowania legalizacyjnego, tj. sytuacji gdy doszło do budowy (odbudowy, rozbudowy i nadbudowy) obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Natomiast postępowanie naprawcze, które regulują przepisy art. 50-51 ustawy Prawo budowlane dotyczy innych przypadków niż określone w art. 48 tej ustawy, co wprost wynika z brzmienia art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie sporna rozbudowa została zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, gdzie wymagane było na jej realizacje uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Doprowadzenie spornych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego, a nie legalizacyjnego, tym samym uproszczone postępowanie legalizacyjne nie może znaleźć zastosowania w realiach przedmiotowej sprawy.
Natomiast co do zarzutu podnoszonego w odwołaniu R. D. oraz M. D. i A. G. w kwestii rzekomo uzyskanej zgody A. T. na rozbudowę spornego budynku gospodarczego, MWINB wskazał, że zarzuty te były podnoszone przez R. D. na etapie postępowania sądowego w przedmiocie skargi na decyzję MWINB nr 725/2015 z dnia 10 lipca 2015 r., znak: WOB.7721.840.2014.MWEL. W wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15 WSA w Krakowie wskazał, że żadne oświadczenie stron, np. zgoda sąsiada, nie może naruszać przepisów prawa administracyjnego o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Do takich należy zaliczyć § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zatem zgoda stron na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy nie może mieć znaczenia dla oceny legalności takiego obiektu, gdyż żaden z przepisów powołanego rozporządzenia ani Prawa budowlanego takiej zgody nie dopuszcza. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., P 11/00 (OTK 2001/2/33) orzeczono, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Natomiast co do podnoszonej w odwołaniu kwestii, że rozbudowany budynek nie narusza ustaleń urbanistycznych, nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia, nie stwarza niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia oraz środowiska, a także nie narusza interesów osób trzecich, MWINB wyjaśnił, że są to okoliczności irrelewantne z punktu widzenia przepisów mających zastosowanie w sprawie. Powoływane okoliczności dotyczą w istocie postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229). W postępowaniach prowadzonych na gruncie ww. ustawy Prawo budowlane z 1974 r., organy nadzoru budowlanego obowiązane są do badania czy samowolnie wzniesione obiektu budowlane lub ich części nie naruszają przepisów planistycznych oraz nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a dopiero ziszczenie się ww. okoliczności aktualizuje konieczność wydania decyzji rozbiórkowej. Podobnych postanowień nie ma jednak na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zatem nie można tu stosować obowiązujących uprzednio przepisów przez analogię i wywodzić, że sporne roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku gospodarczego mogą zostać zalegalizowane bowiem w ocenie skarżącego nie naruszają ustaleń urbanistycznych oraz nie powodują zagrożenia dla bezpieczeństwa i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia, nie stwarzają niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia oraz środowiska, a także nie naruszają interesów osób trzecich. Jak już wspomniano w akapitach powyżej, sporne roboty budowlane naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w świetle aktualnego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie mogą być doprowadzone do zgodności z prawem, co zostało już szczegółowo wyjaśnione na łamach niniejszego rozstrzygnięcia. W nawiązaniu do powyższego MWINB nadmienił także, że podnoszony w odwołaniach wszystkich stron zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. nr 17 poz. 62) jest nietrafny bowiem ww. rozporządzenie nie znajduje w sprawie zastosowania.
Z powyższą decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nie zgodzili się R. D. oraz A. D. i pismem z dnia 20 października 2025 r. wnieśli na nią skargę, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie jej uchylenia i wydania decyzji na użytkowanie przedmiotowego obiektu, będące formą legalizacji stanu faktycznego lub celem przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, ewentualnie jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego:
1) art. 48 i nast. Prawa budowlanego przez ich zastosowanie w niniejszej sprawie pomimo tego, że dobudowana w 1998 r. część budynku gospodarczego została wzniesiona zgodnie z przepisami obowiązującym w dacie budowy, R. D. uzyskał pisemną zgodę od A. T. na rozbudowę, budynek gospodarczy został rozbudowany w oparcia o dokonane zgłoszenie w UG w J. z dnia 5 maja 1998 r., do którego dołączona była zgoda na przedmiotową rozbudowę, organ nie sprzeciwił się rozbudowie, mając na uwadze, że działka na której jest dobudowana część graniczy z działką drogową B. T. zachowanie odległości od granicy działki sąsiedniej nie jest konieczne.
2) art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane przez wydanie decyzji o rozbiórce dobudowanej w 1998 r. części budynku gospodarczego, pomimo zaistnienia możliwości wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, tym bardziej, że po 19 września 2020 r. procedura legalizacyjna uproszczona mogła się toczyć, gdyż to właśnie w drodze nowelizacji ustawy Prawo budowlane ją wprowadzono. Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne, a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu (20 lat), którego postępowanie ma dotyczyć (w przedmiotowej sprawie od wykonania dobudowanej części minęło 26 lat).
3) § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie usytuowania budynków normujący odległości budynków od granicy z sąsiednią działką, który ust. 10 wskazuje, iż zgodnie z powołanym przepisem zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1-9 ww. przepisów nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową lub publicznie dostępnym placem, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, obok spornej części budynku sąsiednia działka stanowi działkę drogową - drogę dojazdową do nieruchomości B. T..
II. przepisów postępowania tj.:
1) art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego to jest naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego w sprawie oraz brak dokładnej analizy argumentów R. D. przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że samo naruszenie przepisów o warunkach technicznych budynków nie oznacza bezwarunkowej konieczności rozbiórki rozbudowanej części obiektu. Aby orzec taki obowiązek, trzeba wskazać na określone okoliczności, w szczególności, że budynek stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, stanu niebezpieczeństwa bądź niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych nie można usunąć przez wykonanie określonych robót budowlanych. Dlatego też zdaniem R. D. aktualne usytuowanie spornego obiektu - dobudowanej części budynku gospodarczego - do granicy działki [...] od strony zachodniej stanowiącej własność B. T., które wynosi stosownie 1,63 m do 1,34 m do ściany zachodniej dobudowanej części budynku gospodarczego i 0,65 m do 0,80 m od granicy działki o nr [...] stanowiącej własność B. T. do ściany północnej dobudowanej części budynku gospodarczego nie powoduje konieczności rozbiórki. Brak wymaganych odległości budynku od granicy nie może powodować automatycznie nakazu rozbiórki dopóki nie zostanie wykazane, że takie usytuowanie powoduje groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody, że budynek utrudnia korzystanie z działki B. T.. W omawianej sprawie żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi. Dodatkowo w związku z faktem, że działka na której posadowiony jest budynek gospodarczy sąsiaduje z działką B. T., która jest drogą zachowanie odległości budynku od granicy takiej działki nie jest konieczne.
2) art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie w wyczerpujący sposób przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, jakie okoliczności wpłynęły na wydanie decyzji o dokonaniu rozbiórki, dlaczego twierdzenia R. D. zostały uznane za niewiarygodne.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczyli argumenty, które ich zdaniem przemawiają za zasadnością powyższych zarzutów.
Skargę na powyższą decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 września 2025 r. wniosły również M. D. i A. B. (poprzednio G. podnosząc te same zarzuty i argumenty co R. D. i A. D. w swojej skardze.
W odpowiedziach na skargi Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skarg.
Na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy ze skarg R. D. i A. D. oraz M. D. i A. B. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Kr 1479/25.
Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego, a jednobrzmiące skargi rozpatrywane w niniejszej sprawie są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie z art. 25 powyższej ustawy do spraw uregulowanych ustawą Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przepisy ustawy Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa weszła w życie 19 września 2020 r., natomiast postępowanie w niniejszej sprawie w kwestii legalności budowy budynku gospodarczego zostało wszczęte z urzędu już 4 października 2012r. i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie powyższej ustawy.
Wskazać trzeba, że przepisy art. 48 i art. 49b oraz art. 50 i art. 51 P.b. dotyczą samowoli budowlanej, ale o zróżnicowanym charakterze. W przypadku art. 48 i art. 49b P.b. chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a w przepisach art. 50 i 51 P.b. chodzi jedynie o samowolne odstąpienie od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszeniu. W takiej sytuacji obowiązkiem organów jest doprowadzenie do wymuszenia na inwestorze dokonania takich czynności, aby doprowadzić dany obiekt do stanu zgodnego z prawem (w sytuacji gdy jest to możliwe z technicznego i prawnego punktu widzenia), a dopiero wówczas, gdy inwestor zaniecha wykonania nałożonego na niego obowiązku można orzec nakaz rozbiórki (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r. sygn. II OSK 155/11).
Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz 414 ze zm.) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Z kolei przepis art. 51 ust 1 stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt. 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt. 2) albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (pkt 3). Przepis art. 51 ust 7 stanowi, iż przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Przytoczone wyżej przepisy regulujące tzw. postępowanie naprawcze, mają zastosowanie w sytuacji, kiedy przy wykonywaniu robót budowlanych (także tych nie objętych wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę lub procedurą zgłoszeniową) organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieprawidłowości, czy to związane z odstępstwami od pozwolenia na budowę, czy w sposobie prowadzenia tych robót, czy związanych z naruszeniem zgłoszenia czy w końcu wykonywanych sprzecznie z przepisami. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2016 r. II OSK 3183/14 "niewątpliwie przyjąć należy, że wymieniona regulacja art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego dotyczy m.in. przypadku naruszenia przepisów techniczno - budowlanych, o których mowa w art. 7 Prawa budowlanego (por. Prawo budowlane, Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wyd. 2 Lexis - Nexis Warszawa 2014 str. 660)". Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r. II OSK 712/15 "zawarta w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. regulacja dotyczy m.in. naruszenia przepisów techniczno - budowlanych, o których mowa w art. 7 p.b. Naruszenie tych przepisów musi być jednak istotne, co organ prowadzący postępowanie naprawcze powinien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości".
Przepisy, o których mowa w art. 7 ustawy prawo budowlane, to przepisy normujące warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. Podkreślić należy, że zarówno na etapie procedury udzielenia pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia, organ architektoniczno-budowlany nie bada uwarunkowań technicznych projektu budowlanego czy zgłoszenia z wyjątkiem tych, które dotyczą posadowienia obiektu będącego przedmiotem postępowania względem terenów sąsiednich oraz istniejących już obiektów budowlanych (art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy mówi o zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi).
Sąd rozpoznaje niniejszą sprawę w warunkach o jakich mowa w art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tą normą prawną ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się, zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w poprzednim wyroku, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji.
Między oceną prawną a wskazaniami, co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organu administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (wyr. NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r I GSK 2395/05 Legalis). Wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Celem wskazań jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. ( Komentarz do p.p.s.a. pod red. prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2013 , str. 593 )
W prawomocnym wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wiążąco przesądził, że: "z oględzin przeprowadzonych w dniu 24 marca 2015 r. wynika , że brak jest przejścia pomiędzy starą a nową częścią w kondygnacji parteru, otwór przejściowy pomiędzy nimi znajduje się w ścianie strychowej, a ponadto między starą a nową częścią spornego budynku gospodarczego jest jedna, wspólna ściana grubości 27 cm. W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego dawały podstawę do przyjęcia, że dokonana została rozbudowa istniejącego wcześniej budynku gospodarczego. Wybudowany obiekt nie ma bowiem charakteru wolno stojącego (tj., takiego, do którego istnieje swobodne dojście z każdej jego strony), jest bowiem połączony z innym obiektem - wcześniej wybudowanym budynkiem gospodarczym i wykorzystuje w swej konstrukcji jego ścianę. Zatem kwalifikacja spornych robót budowlanych przez organy jako rozbudowy budynku była prawidłowa." "Ponadto organ przyjmując, że skarżący dokonał skutecznego zgłoszenia, zastosował niewłaściwy tryb postępowania oparty na przepisie art. 48, zamiast art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane." "Dlatego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego powinny ustalić, czy inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, co w nin. sprawie oznacza konieczność ustalenia, czy i kiedy zgłoszenie z 5 maja 1998 r. wpłynęło do urzędu gminy. Jeżeli organ ustali, że skarżący R. D. dokonał ww. zgłoszenia, to ze we względu na jego zakres ("zamiar budowy budynku gospodarczego (...) jak na zał. szkicu sytuacyjnym") i brak sprzeciwu właściwego organu ze względu na to, że zgłoszone roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę (na szkicu będącym załącznikiem do zgłoszenia zaznaczono wyraźnie zamiar budowy jedynie trzech ścian planowanego budynku), PINB zobowiązany będzie, uwzględniając ww. orzeczenie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., którego stanowisko sąd rozpoznający nin. sprawę popiera, zastosować tryb postępowania przewidziany w art. 50 - 51, a nie w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto wyjaśnić trzeba, że żadne oświadczenie stron, np. zgoda sąsiada, nie może naruszać przepisów prawa administracyjnego o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Do takich należy zaliczyć § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zatem zgoda stron na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy nie może mieć znaczenia dla oceny legalności takiego obiektu, gdyż żaden z przepisów powołanego rozporządzenia ani Prawa budowlanego takiej zgody nie dopuszcza (por. np. wyroki NSA z 18 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 210/11 i II OSK 211/11 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., P11/00 (OTK 2001/2/33) orzeczono, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126)."
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy podporządkowały się ocenie prawnej i wskazaniom wyrażonym w wyroku z dnia 21 stycznia 2016r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15.
Wyjaśniły na podstawie pisma z urzędu Gminy w J. , że nie wniesiono sprzeciwu dotyczącego zgłoszenia budowy budynku gospodarczego z 5 maja 1998 r. Następnie ustaliły, zgodnie z kwalifikacją wyrażoną w wiążącym wyroku, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działkach ewid. [...] i [...] w miejscowości O..
W obowiązujących przepisach prawa nie ma legalnej definicji "rozbudowy". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rozbudowa to "zmiana charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego". (zob. wyrok WSA w Łodzi z 10 stycznia 2023r., sygn. akt II SA/Łd 749/22). "Rozbudową będzie powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego funkcjonalnie związaną w tym obiektem" (zob. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1264/21). "Rozbudowa to powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji". (zob. wyrok NSA z 15 października 2020r., sygn. akt II OSK 1735/18). "O budowie można mówić wówczas, gdy powstaje nowy obiekt budowlany, jak i przypadku, gdy dochodzi do powiększenia istniejącego obiektu budowlanego, w efekcie czego powstaje nowa substancja budowlana. W tym drugim przypadku mamy do czynienia z rozbudową. Cechą odróżniającą obie ww. formy budowy jest to, czy nowopowstała substancja budowlana jest wynikiem robót budowlanych niepowiązanych z istniejącym obiektem budowlanym czy też robót budowlanych związanych z obiektem budowlanym istniejącym". (zob. wyrok NSA z 13 października 2020r., sygn. akt II OSK 1691/20).
Rozbudowa doprowadziła do powstania budynku o innych parametrach niż te deklarowane przez inwestora w zgłoszeniu, co sprawia że roboty budowlane wykonane w sprzeczności ze zgłoszeniem są samowolne i nielegalne. Inne jest zbliżenie do działki sąsiedniej, posadowienie obiektu, jego powierzchnia. Organy w sposób niebudzący wątpliwości stwierdziły te istotne odstępstwa od wymogów wynikających z przepisów i niezgodność inwestycji z dokonanym zgłoszeniem. Odstępstwa o charakterze istotnym nie można zaakceptować, z uwagi na ważne okoliczności sprawy, bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, bądź wymogi praworządności. Organy trafnie zastosowały art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane. To wszczęte postępowanie naprawcze było koniecznością, choć organ architektoniczno budowlany wadliwie nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia (zgłaszane roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę), a jego celem było doprowadzenie obiektu do zgodności z prawem. Sam brak wniesienia sprzeciwu nie oznaczał, że skarżący uzyskał prawo do zrealizowania zgłoszonej inwestycji z pominięciem warunków określonych w przepisach prawa. Zbadano inwestycję pod kątem spełnienia obowiązujących przepisów technicznych i stwierdzono, że budowa w tym zakresie nie jest legalna.
W dacie wykonania robót budowlanych po dokonaniu zgłoszenia obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1995.10.46 z póżn. zm.), w szczególności jego § 12 ust. 4-8.
Rozbudowa budynku gospodarczego usytuowanego na działkach ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O. (teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem jednorodzinnej) zlokalizowana jest ok. 1,63 m - 1,34 m od ściany zewnętrznej zrealizowanej rozbudowy do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku zachodnim oraz ok. 0,65 m - 0,80 m do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku północnym. Ponadto, obowiązujący wówczas plan miejscowy Gminy J. (uchwała nr X/77/91 z dnia 22 marca 1991 r.) nie dopuszczał sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej 1,5 m. Rozbudowa budynku gospodarczego spowodowała, że budynek w obecnym kształcie, tj. po dokonaniu rozbudowy narusza odległości o których mowa w § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia, gdyż jest usytuowany ok. 1,63 m - 1,34 m od ściany zewnętrznej zrealizowanej rozbudowy do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku zachodnim oraz ok. 0,65 m - 0,80 m do granicy z działką ewid. nr [...] w kierunku północnym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący wówczas dla działek ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O. na których wykonano sporną rozbudowę nie dopuszczał sytuowania budynków w granicy działek (§ 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.). Natomiast co do możliwości zastosowania w niniejszej sprawie § 12 ust. 6 rozporządzenia z 1994 r., to inwestor nie legitymował się zgodą właścicieli działek ewid. nr [...] w O. na usytuowanie spornego obiektu budowlanego w zbliżeniu do granicy działki ewid. nr [...]. Dołączona do zgłoszenia z dnia 6 maja 1998 r. "zgoda na zabudowę działki" została bowiem skutecznie zakwestionowana, gdyż podpis nie pochodził od osoby składającej oświadczenia. Co istotne, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1214/15 stwierdził, iż żadne oświadczenie stron, np. zgoda sąsiada, nie może naruszać przepisów prawa administracyjnego o charakterze bezwzględnie obowiązującym. Do takich należy zaliczyć § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zgoda stron na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy nie może mieć znaczenia dla oceny legalności takiego obiektu, gdyż żaden z przepisów powołanego rozporządzenia ani Prawa budowlanego takiej zgody nie dopuszcza. Zatem w realiach rozpoznawanej sprawy nie znajdzie zastosowania § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.
Obecnie obowiązującym rozporządzeniem normującym warunki techniczne jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.). Działki ewid. nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości O. są objęte ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa wsi O. (uchwała nr XIV/90/04 z dnia 17 lutego 2004 r.) i leżą w jednostce strukturalnej TM2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej, co oznacza, iż powołane wyżej nieruchomości są działkami budowlanymi. Zastosowanie znajduje § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. normujący odległości budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną.
Rozbudowa budynku gospodarczego, narusza również normy co do odległości, o których mowa w § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wyjątki przewidziane od tej reguły przewidziane w § 12 ust. 1a (dopuszczenie sytuowania w odległości nie mniejszej niż 4 m, lecz nie mniejszej niż 3 m); § 12 ust. 2 (sytuowanie obiektu w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje taką możliwość), § 12 ust. 3 (wyjątek dla budynków przylegających bezpośrednio do budynku na działce sąsiedniej), § 12 ust. 4 (usytuowanie budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej oraz budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi) nie znajdują w okolicznościach sprawy zastosowania. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na terenie którego leżą działki ewid. nr [...] oraz [...] w miejscowości O. nie przewiduje możliwości sytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej lub bezpośrednio przy tej granicy. Po zrealizowaniu rozbudowy budynek gospodarczy ma długość
10,60 m, a działki na których jest usytuowany mają kształt nieregularny o szerokości przekraczającej 16 m. W tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, na skutek wykonania robót budowlanych doszło do naruszenia przez budynek gospodarczy odległości, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Nie jest technicznie możliwe wydanie nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie ma innego sposobu doprowadzenia rozbudowanej części budynku gospodarczego usytuowanej z naruszeniem odległości od działek sąsiednich ustalonych przepisami normującymi warunki-techniczne, jak tylko rozbiórka tej rozbudowanej części budynku gospodarczego. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, wiązać musiałoby się z rozbiórką rozbudowy o znaczącym zakresie, co zważywszy na niewielkie wymiary rozbudowanej części oraz konstrukcję obiektu, czyniłoby taką decyzję niewykonalną. Organ dokonał dokładnych pomiarów odległości w trakcie oględzin mających miejsce w dniu 10 czerwca 2024 i ujawnił niezgodności, których nie da się usunąć, co zostało szczegółowo wykazane. Choć rozbiórka rozbudowanej części budynku jest ostatecznością i najbardziej dolegliwą sankcją z jaka spotyka się inwestor, jednak w sytuacji gdy nie ma możliwości doprowadzenia do zgodności z prawem rozbudowanej części obiektu jedynie możliwą.
Wbrew twierdzeniom skargi nie każde zgłoszenie budowy przyjęte przez organ bez sprzeciwu jest chronione i zasługuje na ochronę, wszak samo zgłoszenie nie usankcjonowało prawidłowości zabudowy. Inwestor nie wykonał jej bowiem zgodnie z deklarowanym zgłoszeniem.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z daleko idącym odstąpieniem od przepisów technicznych, a ich przestrzeganie ma chronić występujące w obszarze oddziaływania uzasadnione interesy osób trzecich przed szkodliwymi działaniami inwestora.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Wydanie zaskarżonych decyzji przez organy obu instancji poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tych decyzji. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu, organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Nie została naruszona zasada, o której mowa art. 11 k.p.a. Okoliczność długotrwałego prowadzenia postępowania administracyjnego, choć naganna nie miała znaczenia dla prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia. Zarzut legalności wykonanych prac jest gołosłowny i nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym.
Wbrew twierdzeniom skargi działka na której dokonano rozbudowy nie graniczy z działką drogową. Nie ma zastosowania § 12 ust 10 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Za działkę drogową (w rozumieniu tego przepisu) może być uznana tylko działka ewidencyjna, będąca w całości drogą publiczną, ewentualnie wewnętrzną. Za działkę drogową należy uznać teren przeznaczony pod drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Działką drogową będzie również działka, która ma takie przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków (wyrok WSA w Kielcach z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 307/19, wyrok WSA w Szczecinie z 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 573/22,CBOSA). Działka nr [...] (własność B. T.) nie jest natomiast działką drogową w rozumieniu § 12 ust. 10 rozporządzenia. Zgodnie z informacją z rejestru gruntu stanowi pastwisko trwałe. (KW NR [...], k – 38 )
Wbrew twierdzeniom skargi "stan niebezpieczeństwa, bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych" nie stanowią przesłanek warunkujących zastosowanie przepisów, które podlegałyby rozważeniu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Skarżący nie powiązali ich z żadnymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Instytucja procedury legalizacyjnej uproszczonej nie znajduje zastosowania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w której prowadzone jest postępowanie naprawcze.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, gdyż nie były zasadne. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie tych postanowień (art. 134 p.p.s.a.).
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na ich wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło