II SA/Kr 1536/25
WyrokWSA w Krakowie2026-02-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.), Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej, co uzasadniałoby przyznanie mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu wznowieniowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej, a zatem skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, decyzja odmawiająca uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została uznana za prawidłową. Brak bezpośredniego sąsiedztwa, znaczna odległość od projektowanego obiektu oraz zmniejszone gabaryty inwestycji w stosunku do pierwotnego pozwolenia, a także brak przepisów odrębnych ograniczających zagospodarowanie działki skarżącego, wykluczają uznanie go za stronę postępowania.Stan faktyczny
Skarżący T. Ś. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o zmianie pozwolenia na budowę, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, ponieważ odmówiono mu przymiotu strony. Organ I instancji odmówił wznowienia, a następnie umorzył postępowanie. Wojewoda Małopolski uchylił decyzję o umorzeniu i odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając brak przesłanki wznowieniowej. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji i statusu strony.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi T. Ś. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 25 września 2025 r. znak: WI-I.7840.2.137.2024.MA w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 1264/6740.1/2019 z dnia 15 lipca 2019 r., znak: AU-01-1.6740.1.2730.2018.AŹR, zmienił decyzję nr 404/08 z 27 lutego 2008 r., znak: AU-01-1.EBO.73531-2077/07, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w zakresie zmian względem decyzji pierwotnej nr 404/08 z dnia 27.02.2008 r. znak: AU-OI-I.EBO.73531-2077/07 obejmował, zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Pb, działki o numerach: [...], obr[...], jedn. ewid. K. przy ulicy P. w K.. Decyzja ta stała się ostateczna 30 lipca 2019 r.
Wnioskiem z 30 sierpnia 2019 r., T. Ś., (właściciel działki ewid. nr [...] obr. [...] - K. zwrócił się o wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1264/6740.1/2019 z 15 lipca 2019 r., znak: AU-01-1.6740.1.2730.2018.AŹR. Wnioskujący jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniając, iż bez własnej winy nie brał udziału w ww. postępowaniu, gdyż odmówiono Mu przymiotu strony.
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 31 października 2019 r., znak: AU-01-2.6740.1.1909.2019.MAM.MUL, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr 1264/6740.1/2019 z 15 lipca 2019 r. oraz postanowieniem z 4 listopada 2019 r., odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji.
T. Ś. złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. 7, 77, 80, 107 §1 i 3, 144 w zw. z art. 28 kpa, art. 145 § 1 pkt. 4 kpa oraz art. 3 pkt. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., prawo budowlane.
Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 10.06.2020r. znak sprawy: Wl-l.7840.2.134.2019.DA, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U.2019.1186 ze zmianami), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożył T. Ś.. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 938/20 oddalił skargę. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt II OSK 839/21 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 października 2019 r. W wyroku tym stwierdzono, że akceptacja wniosku Sądu I instancji nie przekłada się na podzielenie poglądu, że fakt nieposiadania przez skarżącego przymiotu strony pozostawał w kontrolowanej sprawie oczywisty. Stanowisko to należy uznać za nieuprawnione (art. 80 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b.), tego rodzaju ustalenia Sąd I instancji nie mógł bowiem przyjąć bez szczegółowej weryfikacji obszaru oddziaływania objętego udzielonym pozwoleniem na budowę przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową, co wymagało określenia przepisów odrębnych wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującej z terenem inwestycji działki należącej do skarżącego (nr ew. [...], obręb [...]), związane z charakterem tejże inwestycji budowlanej (wysokość maksymalna – 34,74 m, powierzchnia zabudowy – 1767,02 m2, kubatura części nadziemnej – 44893,34 m3), jej specyfiką i przyjętymi przy jej realizacji rozwiązaniami projektowymi, a zatem powinno nastąpić w toku jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na względzie, Prezydent Miasta Krakowa, wydał na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa, w dniu 15 października 2024 r. postanowienie o znaku: AU-01-2.6740.1.1909.2019.MAM.MLU, którym wznowił postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, organ I instancji uznając, iż w niniejszej sprawie działka będąca własnością T. Ś. nie znajdowała się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 147 kpa, wydał w dniu 22 października 2024 r. decyzję nr 980/6740.1/2024 o znaku: AU-01-2.6740.1.1909.2019.MAM, którą umorzył wznowione postępowanie w sprawie.
Od tej decyzji odwołanie do Wojewody Małopolskiego złożył T. Ś.. W uzasadnieniu znalazły się argumenty na potwierdzenie, że skarżącemu winien przysługiwać przymiot strony.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 25 września 2025 r. nr WI-I.7840.2.137.2024.MA uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1264/6740.1/2019 z 15 lipca 2019 r., zmieniającej decyzję nr 404/08 z 27 lutego 2008 r., gdyż stwierdził brak zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W uzasadnieniu organ wskazał, że uważa za błędne działanie organu I instancji polegające na umorzeniu wszczętego wcześniej postępowania wznowieniowego. Bowiem, skoro Prezydent Miasta Krakowa wszczął postępowanie wznowieniowe i przeprowadził analizę w kontekście braku zaistnienia przesłanek wznowieniowych to winien odmówić uchylenia własnej decyzji, co zostanie wyjaśnione poniżej. Odnosząc się do przytoczonego przez organ I instancji wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2731/12, gdzie wskazano na możliwość umorzenia postępowania wznowieniowego w sytuacji gdy przyczyną bezprzedmiotowości będzie jego wszczęcie na wniosek podmiotu, który nie posiadał w sprawie interesu prawnego organ wyjaśnił, że znane mu są takie wyroki, jednakże przychyla się do stanowisk zawartych w wyrokach NSA i WSA, w których wskazuje się na konieczność merytorycznego rozstrzygania postępowań wznowieniowych poprzez wydanie jednej z decyzji z art. 151 kpa. Pogląd taki zawarto w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1286/09, z 19 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1406/10, z 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2509/10, z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 90/13, a także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 430/14, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II SA/Po 358/17. Należy w tym miejscu podkreślić, że skoro samo twierdzenie wnioskodawcy, że winien być stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, ale został bez swojej winy pominięty, prowadzi do wszczęcia postępowania (tj. jego wznowienia), konsekwentnie należy uznać, że na tymże twierdzeniu opiera się jego formalna legitymacja do udziału w sprawie wznowionej w charakterze strony. Ustalenie w toku wznowionego postępowania, że wnioskodawca - strona w sprawie, prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, nie posiadał przymiotu strony (w materialnym ujęciu) w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną nie oznacza, że wznowienie było niezasadne. Właściwą konkluzją w takim wypadku jest stwierdzenie, że mimo zasadności wznowienia, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, nie potwierdziła się przesłanka wznowienia. Ustalenie, czy postępowanie jurysdykcyjne zwyczajne było wadliwe (dotknięte wadą, opisaną w art. 145 § 1 pkt 4) jest właśnie przedmiotem postępowania prowadzonego po wznowieniu. Skoro tak, to nie sposób mówić, że w takim wypadku zaistniała jego bezprzedmiotowość, czyli postępowania w ogóle wznawiać nie należało. Nie można oczywiście wykluczyć zakończenia wznowionego postępowania decyzją o jego umorzeniu, jednak przyczyn takiego rozstrzygnięcia należy poszukiwać poza ustaleniem, czy wskazywana przez stronę przesłanka zaistniała w okolicznościach konkretnej sprawy. Należy zwrócić uwagę na wyrok WSA w Rzeszowie z 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1029/17, w którym wskazano, że, cyt.: postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Pierwszy etap tzw. wstępny (wyjaśniający) rozpoczyna wniosek strony, zgłoszony właściwemu organowi, o wznowienie postępowania i kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) albo podjęciem postanowienia o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 K.p.a.). Drugi etap, tzw. właściwy, po wydaniu postanowienia o wznowieniu, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia, a kończy się wydaniem decyzji z art. 151 § 1 K.p.a. albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Prezydent Miasta Krakowa po wznowieniu postępowania powinien ocenić zaistnienie wskazanej przez wnioskodawcę przesłanki wznowieniowej i w zależności od dokonanych ustaleń wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 kpa. Po ewentualnej ocenie braku zaistnienia przesłanek wznowieniowych zastosowanie ma dyspozycja art. 151 § 1 pkt 1 kpa.
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustawa wyodrębnia tutaj kolejny etap procedury wznowieniowej, który polega na przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia. Dokonując kontroli uzasadnienia zaskarżonej decyzji w kwestii zaistnienia wskazanej we wniosku o wznowienie przesłanki organ uznał ją za trafną. Wskazać bowiem należy, iż skarżący upatrywał przesłankę wznowieniową postępowania m.in. w tym, że bez swojej winy nie brał udziału w sprawie zakończonej ww. decyzją Prezydenta Miasta Krakowa. T. Ś. stoi na stanowisku, iż działką która do niego należy tj. nr [...] obr. [...] w K. znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętą sporną decyzją o zmianie pozwolenia na budowę. Tymczasem przeprowadzone przez Prezydenta Miasta Krakowa postępowanie zasadnie wykazało, iż wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony we wskazanym postępowaniu administracyjnym. Podkreślić należy, iż status strony w postępowaniu wynika z regulacji materialnoprawnych. Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez "obszar oddziaływania obiektu budowlanego" rozumieć należy - stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Podkreślić należy, iż o przymiocie strony w ocenianej sprawie decydować może jedynie to, czy działka skarżącego znajduje się w zdefiniowanym wyżej obszarze oddziaływania planowanego obiektu tj. czy znajduje się w obszarze, który z uwagi na regulacje odrębne, doznaje ograniczeń w zagospodarowaniu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę także funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 332/12). W orzecznictwie sądowym m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 823/21 wskazuje się, że "do uznania, iż dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej nie wystarczy stwierdzenie, że będzie ona faktycznie wpływała na sąsiednie działki, lecz niezbędne jest wskazanie normy prawnej, która reguluje taki wpływ przedsięwzięcia na otoczenie. Okoliczności te muszą mieć charakter obiektywny, ponieważ wyłącznie subiektywne przekonanie o oddziaływaniu zamierzenia budowlanego na sąsiednie tereny jest niewystarczające w świetle art. 3 pkt 20 prawa budowlanego (por. wyrok sygn. II SA/Po 895/20). Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę (por. wyrok II SA/Sz 539/21)" (podkreślenie własne). Odnosząc się do zakresu badania obszaru oddziaływania przy zmianie pozwolenia na budowę, należy odnieść się do fragmentu wskazanego na wstępie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 839/21, cyt.: Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że w sprawie dotyczącej zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, w której przepisy art. 32-35 p.b. stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany, krąg stron tego postępowania określić należy na podstawie art. 28 ust. 2 p.b. z uwzględnieniem tego, jaki obszar oddziaływania inwestycji wynika ze zmian, które zostały zatwierdzone w zmienionym projekcie budowlanym. (pogrubienie własne) Przedmiotowa inwestycja objęta sporną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa zlokalizowana jest na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] [...]. Działka nr [...] znajduje się najbliżej nieruchomości skarżącego i na niej też praktycznie w całości umiejscowiony zostanie budynek objęty zmianą pozwolenia na budowę. Działka inwestycyjna nr [...] i działka skarżącego nr [...] nie sąsiadują ze sobą bezpośrednio. Oddzielają je od siebie działki nr [...] – o szerokości około 10,5 m i nr [...] - o szerokości około 11 m. Na działce T. Ś. znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek oznaczony na projekcie zagospodarowania literą "i1". Projektowany budynek nie znajduje się na wprost budynku mieszkalnego skarżącego. Co więcej oddalony jest on od granicy na odległość 9,17 m, a od granicy działki skarżącego nr [...] na 31 m. Z kolei odległość jaka dzieli projektowany budynek od istniejącego na działce skarżącego budynku mieszkalnego to ponad 45 m (dystans między narożnikami). Mając powyższe na względzie w opinii organu projektowana inwestycja nie będzie oddziaływać na działkę skarżącego. Wynika to przede wszystkim z odległości jaka dzieli projektowaną inwestycję od działki T. Ś. oraz okoliczność, że nie jest to sąsiedztwo bezpośrednie. W tych okolicznościach zasadnym będzie odniesienie się do zmian pierwotnego pozwolenia na budowę. Z zakresu zmian wynika, że oddziaływanie generowane przez projektowany budynek będzie mniejsze aniżeli pierwotnie. Należy zwrócić uwagę m.in. na to że zmniejszeniu ulegnie: powierzchnia zabudowy z 1784.70 m2 do 1767,02 m2 , ilość miejsc postojowych zlokalizowanych na terenie z 21 do 10 (zwiększenie ilości miejsc postojowych w garażu podziemnym) oraz zmiana ich umiejscowienia, oraz co istotne nastąpi zmiana wysokości budynku - zmniejszenie wysokości poszczególnych segmentów budynku. Analogicznie od strony zachodniej była wysokość 14 m, a jest 13,58 m, środkowa część miała wysokość 19,92 m, a jest 19,40 m oraz od strony wschodniej było 35 m, a jest 34,74 m. Zatem mając na względzie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, projektowane zmiany, ze względu na odległość od granic sąsiednich (§ 12 rozporządzenia), lokalizację parkingów i garaży (§18 - §21 rozporządzenia), odległości przeciwpożarowe (§ 271), przesłanianie i zacienianie (§ 13, § 57- § 60 rozporządzenia), nie będą oddziaływać na działkę nr [...] obr. [...] w K., bowiem nieruchomość ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych zmian. Co istotne z uwagi na fakt, że projektowane zmiany polegają na zmniejszeniu gabarytów projektowanego budynku, należy odnieść się do obszaru oddziaływania wyznaczonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę. Wówczas, obszar ten nie obejmował działki nr [...] obr[...] w K.. Brak posiadania przez skarżącego interesu prawnego w pierwotnie prowadzonym postępowaniu potwierdził Wojewoda Małopolski oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Mianowicie w postępowaniu prowadzonym pod znakiem WI-EM.7119-2-6-09, została w dniu 6 lutego 2009 r. wydana decyzja, którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 404/08 z 27 lutego 2008 r. znak: AU-01-1-EBO.73531-2077/07. W decyzji tej stwierdzono, cyt.: Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji nastąpiła w związku ze stwierdzeniem, braku przymiotu strony T. Ś. (...) w oparciu o przepisy dotyczące stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i obszaru oddziaływania inwestycji, ponieważ ich działki nie znajdują się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego obiektu. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z 10 kwietnia 2009 r. znak: DOA/ORZ/711/332/09. Wskazano w niej, że cyt.:(...) brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowa budowa ograniczy w jakikolwiek sposób zagospodarowanie działek wnioskujących. Reasumując należy stwierdzić, że skoro zakres planowanej inwestycji nie zakłóca możliwości korzystania z działek nr [...] i ich zabudowy, skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym kontroli prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę (...). Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Oznacza to, że organ jest związany powyżej zaprezentowanym stanowiskiem. Zatem skoro w sposób ostateczny i prawomocny przesądzono, że działka nr [...] zlokalizowana w K. obr. [...] nie znajdowała się w obszarze oddziaływania pierwotnego pozwolenia na budowę, gdzie planowany do realizacji budynek był wyższy i miał większą powierzchnie zabudowy, to tym bardziej nie ma podstaw aby uznać, że inwestycja o nieco mniejszym zakresie będzie oddziaływać na działkę T. Ś.. Bowiem jak podkreślono powyżej w tym konkretnym postępowaniu ocena oddziaływania może dotyczyć tylko i wyłącznie zakresu zmiany inwestycji, a nie jej całości wraz z pierwotnym pozwoleniem na budowę. Co więcej "Interes innych stron postępowania nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 ustawy prawo budowlane, bo prawo do zabudowy może być ograniczone tylko przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - i tylko w tym zakresie organ administracji architektonicznobudowlanej może ingerować w planowaną zabudowę" (tak wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2020 r. II SA/Go 817/19, LEX nr 2767639). Ponadto wydając decyzję w sprawie pozwolenia na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogą uzależniać swoich rozstrzygnięć od zdarzeń przyszłych i niepewnych. Nie sposób zaaprobować stanowiska, że w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim miejscu na nieruchomości, dopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami p.b. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 października 2019 r. VII SAAA/a 1002/19, LEX nr 2740322). Również nie można przyznać racji skarżącemu, że status strony przysługuje mu z uwagi na fakt, że sporna inwestycja wymuszać będzie zmianę trasy nalotów helikopterów do lądowiska znajdującego się przy szpitalu im. G. N.. Należy podkreślić, że wszelkie uciążliwości, które generowane są przez przelatujący helikopter do lądowiska szpitalnego, spowodowane są tak naprawdę działalnością szpitala, a nie projektowanymi zmianami objętymi spornym pozwoleniem na budowę. Jeszcze raz należy podkreślić, że w tym postępowaniu obszar oddziaływania wyznacza się tylko w oparciu o zakres zmian jakimi objęta jest przedmiotowa decyzja. Działalność lądowiska obsługującego przylatujące helikoptery, nie wynika z zakresu zmian przedmiotowej inwestycji, a spowodowane jest funkcjonowaniem szpitala.
Organ stwierdził, że wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, czego dowodem jest prawidłowa ocena w tym zakresie dokonana przez Prezydenta Miasta Krakowa. Poza sporem pozostaje, że nieruchomość skarżącego znajduje się w sąsiedztwie działki, na której zaprojektowano przedmiotowe zamierzenie, co jednocześnie przesądza o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego dającego podstawę do przyznania statusu strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę. Położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł T. Ś. zarzucają naruszenie:
1/ art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 170 tejże ustawy w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez niewykonanie wiążących zaleceń wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2023 roku II OSK 839/21 i nie rozważeniu wszystkich okoliczności wskazujących na istnienie interesu prawnego skarżącego i jego statusu strony w tym nie dokonanie analizy oddziaływania sąsiedniej inwestycji na nieruchomość skarżącego, w tym nie uwzględnienie wbrew wskazaniom, że oddziaływanie w granicach prawa również może stanowić podstawę do uznania skarżącego za stronę postępowania: nie poddanie analizie projektu budowlanego;
2/ art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3. pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nieprzeprowadzenie żadnej weryfikacji wskazanego w projekcie budowlanym obszaru oddziaływania inwestycji i bezkrytyczne przyjęcie stanowiska projektanta; nie poddanie analizie okoliczności podniesionych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania i w skardze do sądu administracyjnego;
3/ art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 11 kpa poprzez brak merytorycznego uzasadnienia decyzji, brak odniesienia się do zarzutów skarżącego, co wskazuje jedynie na pozorność rozpoznania odwołania; brak wyjaśnienia słuszności podjętego rozstrzygnięcia, a poprzestanie ponownie na arbitralnym stwierdzeniu, iż skoro dom skarżącego znajduje się około 40 metrów od projektowanej inwestycji (wielolokalowego budynku mieszkalno-usługowego o 160 mieszkaniach, o wysokości od 16 do 35 metrów), to inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego (bez analizy projektu budowlanego);
4/ art. 110 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ jest związany decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 kwietnia 2009 r. podczas gdy niniejsza sprawa jest sprawą wznowieniową, a stan faktyczny i prawnego, oraz wiążące zalecenia w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2023 roku II OSK 839/21 dotyczą postępowania w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 lipca 2019 r.;
5/ art. 151 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 7, 77 §1 k.p.a, w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne jego zastosowanie i odmowę uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 lipca 2019 r.;
6/ art. 3 pkt. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w wersji obowiązującej na dzień wydania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 15 lipca 2019 r.,) w zw. z art. 28 ust. 2 tejże ustawy poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zakres oddziaływania inwestycji określony w projekcie budowlanym jest dla organów wiążący i nie podlega weryfikacji: czego skutkiem jest odmowa uznania skarżącego za stronę postępowania; a sam obszar oddziaływania ogranicza się do nieruchomości, w stosunku do których następuje przekroczenie lub naruszenie dopuszczalnego prawem oddziaływania.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności, reformacyjnej decyzji organu odwoławczego, wydanej w postępowaniu wznowieniowym, w której orzeczono o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji, zmieniającej projekt budowlany dla zamierzenia polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową. W ocenie organu, nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania zmienionego projektu budowlanego, z uwagi na fakt, że nieruchomości te nie sąsiadują bezpośrednio (oddzielają je działki o szerokości 10-11 m), zaś odległość projektowanego obiektu od domu mieszkalnego na działce skarżącego to 45 m. Ponadto budynek objęty zmienionym projektem budowlanym będzie generował mniejsze uciążliwości dla terenów sąsiednich, niż budynek objęty pozwoleniem pierwotnym. Zmniejszeniu bowiem uległy wysokości poszczególnych segmentów projektowanego obiektu. Konieczność reformacji decyzji, była zdaniem organu odwoławczego, skutkiem wadliwego, procesowego zakończenia postępowania wznowieniowego przez organ pierwszej instancji tj. umorzenia postępowania. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei przepis art. 149 k.p.a. przesądza, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi natomiast, iż organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § , art. 145a lub art. 145b.
Postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowieniowych oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem wymaganego terminu a także czy wnoszący poddanie był stroną postępowania, wznowienia którego się domaga. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek tj. stwierdzenie, że podanie nie pochodzi od strony, nie jest oparte na przyczynie wznowienia lub też jest spóźnione, uprawnia organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3. W drugiej fazie (po wznowieniu postępowania) organ bada czy przesłanka wznowieniowa, na która powołuje się wnioskodawca faktycznie zaistniała, a jeżeli fakt taki potwierdzi, to czy miała ona realny wpływ na merytoryczną oceną stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji ostatecznej. Specyficzną, aczkolwiek typową sytuacja procesową, jest powołanie się przez wnioskodawcę na to, że jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. W sytuacji takiej, o ile nie zachodzi oczywistość, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu (co uprawnia organ do odmowy wznowienia postępowania) postępowanie należy wznowić, następnie poddać ocenie czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony tego postępowania i ewentualnie czy (jeżeli organ potwierdzi przymiot strony względem wnioskodawcy) brak jego udziału w postępowaniu miał (nie miał) wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Oparta o przesłanki wskazane w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej, powinna dotyczyć takich ustaleń organu, które po przeprowadzeni pełnowymiarowego postępowania administracyjnego, wykluczają bądź to fakt, że wnoszący podanie o wznowienie postępowania miał przymiot strony tego postępowania (jeżeli powołuje się na przesłankę wznowieniową z art 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), bądź że wnioskodawca był stroną tego postępowania, ale wskazane przez niego przesłanki wznowieniowe nie wystąpiły. Nie dochodzi tu do merytorycznej oceny decyzji, której postępowanie dotyczy, ale następuje wykluczenie dotyczące ziszczenia się przesłanki wznowieniowej - w przypadku przesłanki opartej na art 145 § 1 pkt 4 K.p.a., ustalenie przez organ, że wnioskodawca nie był stroną postępowania, wznowienia którego się domagał tj. sprawa nie dotyczyła jego interesu prawnego, a w przypadku postępowań w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, której pozwolenie na budowę dotyczy.
W niniejszej sprawie, organ wywodzi, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania zamierzenia. Stosownie do art 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 20 według stanu prawnego aktualnego na dzień wydania decyzji będącej przedmiotem wznowienia, ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu
Organ nie bada więc interesu prawnego wnioskodawcy, ale wyłącznie to, czy inwestycja objęta zamierzeniem może ograniczyć zagospodarowanie w tym zabudowę terenu, którego wnioskodawca jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą. Jak podkreśla się w orzecznictwie, przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowalne może wynikać z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Nie chodzi przy tym jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. Niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym ustawą. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać uprawnienie do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2018 r. II OSK 2352/16, z dnia 16 maja 2019 r. II OSK 1655/17, z dnia 24 stycznia 2025 r. II OSK 1171/22)
W ocenie sądu, stanowisko organu, że zakres zmian w projekcie budowlanym, który obejmuje postępowanie wznowienia nie może ograniczyć zagospodarowania w tym zabudowy nieruchomości, której skarżący jest właścicielem. Podnoszone w skardze takie okoliczności jak: prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, ochrona przed hasałem, wibracje i hałas w trakcie realizacji inwestycji, użycie ciężkiego sprzętu budowlanego, zwiększenie nakładów na utrzymanie nieruchomości, zagrożenie stabilności wód gruntowych, konieczność zmiany korytarza nalotów śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego i wpływ hałasu i wibracji z przelotów helikopterów Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, nie mają żadnego związku z ograniczeniem możliwości zagospodarowania w tym zabudowy nieruchomości skarżącego. Są to okoliczności prawnie obojętne dla ustalania podmiotowego ukształtowania postępowania o udzielenie pozwolenie na budowę. Jest oczywistą rzeczą, że zabudowa wielorodzinna jest związana z uciążliwościami dla terenów sąsiednich. Jest to typowy przejaw wzajemnego oddziaływania zabudowy ze sobą sąsiadującej i można uznać, że jest to cecha typowa dla zabudowy miejskiej. Okoliczności te jednak nie wpływają na ustalanie kręgu stron danego postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Nie odnoszą się bowiem do kwestii regulowanych przepisami prawa administracyjnego materialnego. Kwestie związane z korytarzem przelotów śmigłowców helikopterów Lotniczego Pogotowia Ratunkowego nie mają żadnego związku z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę, tym bardziej postępowania wznowieniowego w tej sprawie.
W kwestii zacieniania nieruchomości skarżącego przez zabudowę projektowaną, organ nie przeprowadził wprawdzie dogłębnej analizy tej kwestii uznając, że ze względu na odległość projektowanej zabudowy od nieruchomości skarżonego do niedozwolonego przesłaniania nie dojdzie, tym niemniej wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W aktach zaś znajduje się analiza zacieniania, z której wynika, że działka skarżącego (nr [...]) będzie nieznacznie zacieniana przez obiekt projektowany w godzinach od 9 do 12, przy czym cień nie będzie padał na zabudowę zlokalizowaną na tej działce (tom II projektu budowlanego zamiennego). Analiza ta (kierunek rzutu cienia) wyklucza też możliwość zacieniania działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym przez jakąkolwiek zabudowę na działce skarżącego. W tej ostatniej kwestii podnieść należy, że zgodnie z § 24 ust 2 pkt 4a Uchwały Nr CXXX/3608/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 marca 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ż. maksymalna wysokość zabudowy dla terenu MW/U.4 po wschodniej stronie linii regulacyjnej wysokości zabudowy dla działek nr [...] (działka skarżącego), [...] obr[...] - to 14 m. Podkreślić przy tym należy, że decyzja będąca przedmiotem wznowienia, została wydana w czasie poprzedzającym uchwalenie w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uznać zatem należy, że działka właścicielem której jest skarżący, nie jest w obszarze oddziaływania zabudowy projektowanej. Skarżącemu nie przysługiwał zatem przymiot strony postępowania wznowienia którego się domagał. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło