III SA/Kr 1140/12
WyrokWSA w Krakowie2013-05-29
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu karnego, w tym wyrok warunkowo umarzający postępowanie, wiąże organ administracji publicznej w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z tytułu naruszenia zasad sprzedaży osobom nieletnim?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany ustaleniami faktycznymi potwierdzonymi prawomocnym wyrokiem sądu karnego, nawet jeśli jest to wyrok warunkowo umarzający postępowanie. Fakt sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, potwierdzony takim wyrokiem, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, niezależnie od innych okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta N cofnął A. C. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych po tym, jak ekspedientka S. M. (matka A. C.) sprzedała alkohol osobie nieletniej. Fakt ten został potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, który warunkowo umorzył postępowanie wobec S. M. A. C. odwołała się od decyzji, argumentując m.in. trudną sytuacją materialną i kwestionując sam fakt sprzedaży, jednak organy administracji utrzymały decyzje w mocy, opierając się na wiążącym charakterze wyroku sądu karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi A. C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Burmistrza Miasta N o cofnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skarg A. C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2012r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% alkoholu oraz piwa z dnia 22 maja 2012r. nr [....] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zwierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu z dnia 22 maja 2012r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zwierających powyżej 18% alkoholu skargi oddala
Burmistrz Miasta N decyzjami z dnia [...] 2011 r.: 1. nr [...], 2. nr [...], 3. nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r, nr 70, poz. 473 ze zm.), dalej "ustawa o wychowaniu" oraz art. 104 K.p.a. - cofnął zezwolenia z dnia 5 sierpnia 2010 r.:
1. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa,
2. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. B o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18 % za wyjątkiem piwa,
3. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. C o zawartości alkoholu powyżej 18 %,
- przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, z miejscem sprzedaży w sklepie przy ul. R w N, wydane dla A. C.
W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że A. C. prowadzi sprzedaż napojów alkoholowych kat. ABC w sklepie przy ul. R w N na podstawie stosownych zezwoleń ważnych od 26 sierpnia 2010r. do 25 sierpnia 2014r.
Dnia 26 stycznia 2011 r. organ otrzymał wniosek z dnia 20 stycznia 2011 r. z Komendy Powiatowej Policji o cofnięcie zezwoleń na sprzedaż alkoholu w tym sklepie. Komenda informowała, iż w dniu 25 listopada 2010 r. w sklepie
- ekspedientka S. M. - wbrew przepisom ustawy sprzedała alkohol osobom nieletnim w postaci butelki wódki o pojemności 0,5 litra - czyn określony w art. 43 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu. W sprawie tej zostało przeprowadzone postępowanie [...] aww. przyznała się do winy i zwróciła się z prośbą o warunkowe umorzenie postępowania.
Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt i pod zastaw.
Na tej podstawie 7 lutego 2011 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, a organ zwrócił się do Komendy z wnioskiem o udostępnienie materiału dowodowego zebranego w tej sprawie.
A. C. stawiła się w organie wraz ekspedientką – S. M. (matka A. C.). S. M. stwierdziła, iż zawsze, gdy ma wątpliwość, co do wieku osób nabywających alkohol to sprawdza dowód osobisty i datę urodzenia osoby. Nie pamiętała faktu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim w dniu 25 listopada 2010 r. Na początku stycznia 2011 r. otrzymała wezwanie na Komendę Powiatową Policji. Wtedy też o tej sytuacji dowiedziała się A. C. - właścicielka sklepu. S. M. oświadczyła, iż pamięta sytuacje, gdy odmówiła sprzedaży alkoholu dziewczynie i podejrzewa, że ta osoba kryjąc inną sprzedawczynię podała, iż to właśnie S. M. sprzedała jej alkohol. Otrzymała zawiadomienie z Sądu Rejonowego - Wydział II Karny o tym, że 8 marca 2011 r. odbędzie się posiedzenie w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania. Przedstawiła kopię wniosku prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania karnego - sygn. akt [...] z dnia 5 stycznia 2011 r., który zawierał informację o tym, że podejrzana S. M. przyznała się do zarzucanego jej przestępstwa i wyrażając skruchę za popełniony czyn poprosiła o warunkowe umorzenie postępowania karnego w przedmiotowej sprawie.
A. C. przedstawiła wyrok z dnia 8 marca 2011 r. na mocy którego postępowanie karne przeciwko S. M. warunkowo umorzono na dwuletni okres próby. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem 16 marca 2011 r.
S. M. złożyła kolejne wyjaśnienia, w których zaprzeczała by sprzedała alkohol osobom nieletnim. Oświadczyła również, iż za namową zmieniła zeznania na Policji i przyznała się do winy a teraz tego żałuje.
Organ zwrócił się do Policji w celu wyjaśnienia tych informacji. W piśmie z Komendy Powiatowej Policji z dnia 25 maja 2011 r. wyjaśniono, iż początkowo S. M. nie przyznawała się do winy i ustalono z nią termin czynności procesowych pouczając, że zostanie przeprowadzona konfrontacja z nieletnimi, które wskazały sklep przy ul. R w N, jako miejsce nabycia alkoholu. W dniu przewidzianym do wykonania konfrontacji S. M. oświadczyła, że chce się przyznać do sprzedaży, po czym złożyła wniosek o warunkowe umorzenie dochodzenia.
Zebrany w postępowaniu materiał dowodowy, a w szczególności prawomocny wyrok sygn. akt [...] z dnia 8 marca 2011 r. warunkowo umarzający postępowanie karne przeciwko S. M. o czyn zarzucany aktem oskarżenia, stanowiący występek z art. 43 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu -jednoznacznie świadczy o tym, iż w sklepie prowadzonym przez A. C. dopuszczono się naruszenia przepisów ustawy o wychowaniu tj. dokonano sprzedaży alkoholu osobie, która nie ukończyła 18 rok życia, nie żądając przy tym dokumentów potwierdzających wiek nabywcy. S. M. nie odwołała się od ww. wyroku, a więc prawomocność tego wyroku jednoznacznie stwierdza jej winę.
Aktualnie można mówić o jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych zgodnie z którą nawet jednokrotne naruszenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych skutkuje cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu.
W przypadku popełnienia przez przedsiębiorcę tego typu czynu zabronionego ustawa wprowadziła sankcję cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Organ podkreślił, że ustawodawca zastosował w art. 18 ust. 10 sformułowanie "zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 organ zezwalający cofa", nie zaś np. "może cofnąć", co obliguje organ prowadzący postępowanie do cofnięcia wydanego zezwolenia w przypadku potwierdzenia faktu naruszenia stosownych przepisów ustawowych.
Organ odniósł się do kwestii, czy w razie naruszenia zasad lub warunków sprzedaży jednego rodzaju napojów alkoholowych należy cofnąć przedsiębiorcy wszystkie wydane mu zezwolenia, czy też jedynie to zezwolenie, co do którego nastąpiło naruszenie przepisów. Wątpliwości w tej kwestii rozwiała uchwała NSA w rozszerzonym składzie z dnia 30 października 2007r. (II GPS 2/07 ONSAiWSA 2008/1/3/, Prok. l Pr. 2008/2/43), zgodnie z którą naruszenie zasad sprzedaży jednego rodzaju alkoholu powoduje cofnięcie zezwoleń na sprzedaż wszystkich napojów alkoholowych.
A. C. wniosła odwołania od powyższych decyzji.
Podniosła, że sklep, który prowadzi wraz z rodzicami jest ich jedynym źródłem dochodu. Ma na utrzymaniu dwoje dzieci (13 i 8 lat) a rodzice, którzy jej pomagają w handlu mają już 60 i 62 lata, nie zatrudnia nikogo więcej, ponieważ nie stać jej na to. Odebranie zezwolenia jest równoznaczne z zamknięciem sklepu.
Klientka, która twierdzi, że mama sprzedała jej alkohol dnia 25.11.2010r. jest uczennicą i 15.12.2010r. ukończyła 18 lat. Już nawet w chwili składania oświadczenia na Policji tj. 16.12.2010r. była osobą pełnoletnią. Czyli za 19 dni od rzekomej sprzedaży ukończyła 18 lat.
Matka skarżącej przypomina sobie klientkę, która prosiła żeby sprzedała jej alkohol, nie miała jednak dowodu osobistego przy sobie i matka nie sprzedała jej alkoholu. Klientka ta stała w sklepie dość długo, po czym wyszła trzaskając drzwiami i mówiąc obraźliwe słowa. Przypuszczalnie wiśniówkę mogła kupić w innym sklepie i kryjąc kogoś innego złośliwie podała sklep skarżącej, jako miejsce zakupu. W aktach sprawy nie ma jakiegokolwiek dowodu (paragonu), że alkohol został zakupiony w jej sklepie.
Na policji podczas pierwszego zeznania jej matka powiedziała prawdę, że nie przypomina sobie żeby sprzedała alkohol wymienionej i przedstawionej na zdjęciu klientce. Rodzice zostali namówieni, żeby się przyznać do winy, że sprawa będzie umorzona, nie trzeba będzie chodzić po sądach. Matka przyznała się, więc do winy, bo nikt nie powiedział jej o konsekwencjach w postaci cofnięcia zezwolenia. Jej sprawa została rzeczywiście umorzona, ale zezwolenie na sprzedaż alkoholu zostało cofnięte. Policja napisała, że matka przyznała się do winy na wiadomość o konfrontacji, a to nieprawda, ponieważ matka sama zaproponowała konfrontację. Nigdy do tej pory nie zdarzyło się w jej sklepie sprzedać alkoholu osobie nieletniej, nietrzeźwej, a alkohol sprzedawany jest od 2002r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 22 maja 2012 r.: 1. nr [...], 2. nr [...], 3. nr [...] - utrzymało w mocy decyzje organu l instancji - na podstawie art 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 K.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu.
W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzje zostały wydane prawidłowo. Przedstawione w motywach decyzji przepisy prawa, jak również ich prawidłowa wykładnia i zastosowanie, nie dają podstaw do kwestionowania decyzji organu l instancji.
Przywołując treść art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy o wychowaniu, organ odwoławczy podniósł, że w sprawie istota problemu sprowadza się w do rozstrzygnięcia kwestii czy ustalenia prawomocnego wyroku sądu karnego wiążą organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z tytułu naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, czy też wyrok karny w tym zakresie nie jest wiążący, a więc organ powinien przeprowadzić własne postępowanie dowodowe w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego.
Zagadnienie to było już rozpatrywane przez NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2007r., sygn. akt II GSK 58/07 (LEX nr 339679). Odwołując się do poglądów tam przedstawionych, które organ w sprawie podzielił, organ wskazał, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynikający z art. 77 § 1 K.p.a. jest ściśle związany z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 tego kodeksu oraz zasadą prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 K.p.a. W świetle wymienionych przepisów, organ administracji publicznej powinien dokonać wszechstronnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie w celu ustalenia stanu faktycznego oraz ocenić, zgodnie z własnymi przekonaniami, znaczenie i wartość dowodów dla rozpoznawanej sprawy, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa.
Z kolei art. 75 § 1 K.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W orzecznictwie NSA przyjęty jest pogląd, że materiały dowodowe zebrane w postępowaniu karnym, w szczególności takie jak protokoły z przesłuchania świadków mogą być, zgodnie z art. 75 § 1 Kodeksu, wykorzystane w sprawie administracyjnej pod warunkiem, że są rozpatrywane według reguł dowodowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt III SA 746/02).
W orzecznictwie zauważono jednak, że dotyczy to sytuacji, w której organ administracji publicznej posługuje się, w celu wydania rozstrzygnięcia w określonej kwestii, materiałem dowodowym zebranym w toczącym się jeszcze postępowaniu karnym, a inna sytuacja występuje, gdy postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem sądu. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wprawdzie w K.p.a. brak jest regulacji prawnej, z której wynikałoby, że ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej, jednak warto uwzględnić pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 1993 r., sygn. akt III SA 262/93, z którego wynika, że okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, należy uznać za udowodnione.
NSA w przywołanym wyroku z dnia 21 czerwca 2007r. również uznał, iż okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu należy uznać za udowodnione. Ponadto stwierdził, iż pogląd ten należy odnieść do każdego prawomocnego wyroku sądu, w tym nawet warunkowo umarzającego postępowanie karne. Wówczas należy przyjąć, że ustalenia, co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie. Zatem w konsekwencji ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i w odróżnieniu od innych faktów nie podlegają weryfikacji w postępowaniu administracyjnym.
Stosownie do art. 66 ustawy z dnia 6.06.1997r. Kodeks karny: "§ 1. Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa."
Fakt popełnienia przez S. M. przestępstwa potwierdził Sąd Rejonowy II Wydział Karny wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt: [...], który postępowanie karne przeciwko S. M. warunkowo umorzył na dwuletni okres próby. Organ podkreślił, że S. M. nie wniosła środka odwoławczego od tego wyroku, z czego należy wywieść wniosek, iż nie kwestionowała faktu popełnienia zarzucanego jej czynu. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 16.03.2011 r. Czyn wypełniający znamiona przestępstwa określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w zupełności odpowiada czynowi określonemu w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 tej ustawy, a sprzedaż napojów alkoholowych osobom, które nie ukończyły 18 roku życia, wbrew obowiązującym zakazom stanowi przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu.
W świetle powyższego niedopuszczalne byłoby nakazanie organowi administracji przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do faktu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim w sklepie odwołującej, bowiem w istocie zmierzałoby ono do zakwestionowania w postępowaniu administracyjnym prawomocnego wyroku sądu karnego, orzekającego o popełnieniu w sklepie A. C. czynu polegającego na sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim.
Nie podlegają rozpatrzeniu podniesione przez skarżącą zarzuty kwestionujące fakt sprzedaży osobom poniżej 18 roku życia napoju alkoholowego w jej sklepie. Fakt naruszenia przepisów ustawy przez sprzedawcę w sklepie odwołującej się jest bezsporny i stanowi dostateczną przesłankę cofnięcia udzielonych A. C. zezwoleń na sprzedaż alkoholu.
Organ zaznaczył, że w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że nawet jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w tym również sprzedaż alkoholu na kredyt, obliguje właściwy organ do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (wyrok z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II GSK 148/05 oraz wyrok z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 175/06 powołane w wyroku z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 111/07).
Organ uznał, zatem, że wobec istnienia prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko S. M. o czyn stanowiący występek z art. 43 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu, pojawiła się przesłanka obligująca organ zezwalający- Burmistrza Miasta N- do cofnięcia wydanych A. C. zezwoleń z dnia 5 sierpnia 2010r. na sprzedaż napojów alkoholowych kat. ABC.
Istnienie powyższego wyroku powoduje, iż ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej. Zatem okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu należy uznać za udowodnione, a ustalenia, co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym.
A. C. wniosła na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniach. Podniosła dodatkowo, że odebranie jej zezwoleń jest równoznaczne z zamknięciem sklepu. W obecnych czasach gdzie wszyscy zaopatrują się w dużych supermarketach, sklep, w którym nie ma alkoholu nie ma racji bytu.
Podała, że podczas drugiego przesłuchania na policji matka została namówiona żeby się przyznać do winy, a sprawa będzie umorzona i nie trzeba będzie chodzić po sądach (ojciec jest świadkiem, bo był razem z matką).
W końcowej części skargi A. C. zarzuciła, że Kolegium podeszło do sprawy zbyt szablonowo nie uwzględniając aspektów sprawy łagodzących, a to: 10 letni okres sprzedaży alkoholu i pierwsze tego typu pomówienie, nieuzasadnione; wiek kupującej tj. 18 lat za 2 tygodnie; przyznanie się do winy jej mamy za namową policjanta przesłuchującego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedziach na skargi wniosło o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.: Dz. U. z 2012 r, póz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.").
Podstawą prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zgodnie z którym zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim.
W sprawie istota sporu sprowadzała się w zasadzie do rozstrzygnięcia kwestii czy ustalenia prawomocnego wyroku sądu karnego wiążą organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z tytułu naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości, czy też wyrok karny w tym zakresie nie jest wiążący.
Organ odwoławczy w sprawie trafnie zdaniem Sądu uznał, iż okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu należy uznać za udowodnione, a
pogląd ten należy odnieść do każdego prawomocnego wyroku sądu, w tym nawet warunkowo umarzającego postępowanie karne. Wówczas należy przyjąć, że ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie. Zatem w konsekwencji ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i w odróżnieniu od innych faktów nie podlegają weryfikacji w postępowaniu administracyjnym. Tym samym organ odwoławczy zasadnie podzielił poglądy przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2007r., sygn. akt II GSK 58/07 (LEX nr 339679), z którymi Sąd w składzie orzekającym się zgadza.
Stosownie do art. 66 § 1 K.k. Sąd (karny) może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa."
Wprawdzie w K.p.a. brak jest regulacji prawnej, z której wynikałoby, że ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej, jednak trafnie organ uwzględnił pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 1993 r., sygn. akt III SA 262/93, z którego wynika, że okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, należy uznać za udowodnione. Zważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 66 §1 K.k. jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania jest brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia zarzucanego czynu.
Na temat warunkowego umorzenia postępowania karnego obszernie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku 24 listopada 2008 r. sygn. K 66/07 (OTK-A 2008, nr 9, póz. 158). Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne mimo, że nie jest wyrokiem skazującym, jest orzeczeniem stwierdzającym popełnienie przestępstwa.
Fakt popełnienia przez S. M. przestępstwa potwierdził Sąd Rejonowy, II Wydział Karny, wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt: [...], którym postępowanie karne przeciwko S. M. warunkowo umorzył na dwuletni okres próby. Należy podkreślić, że S. M. nie wniosła środka odwoławczego od tego wyroku sądu karnego - wyrok ten stał się prawomocny z dniem 16.03.2011 r. Czyn wypełniający znamiona określone w art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości odpowiada czynowi określonemu w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a w związku z art. 15 ust. 1 tej ustawy, a sprzedaż napojów alkoholowych osobom, które nie ukończyły 18 roku życia, wbrew obowiązującym zakazom stanowi przesłankę obligująca organ zezwalający do cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych kat. ABC.
S M. przesłuchana w postępowaniu karnym w charakterze podejrzanej przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Należy również wskazać, że wyrok stwierdzający popełnienie przestępstwa, a zarazem zaistnienie przesłanki obligującej do cofnięcia zezwolenia, zapadł 8 marca 2011 r., natomiast postępowanie w sprawie cofnięcia zezwoleń przed organem l instancji zostało wszczęte dnia 7 lutego 2011 r. Z kolei w dniu 21 lutego 2011 r. skarżąca wraz z matką stawiła się przed organem l instancji w celu złożenia wyjaśnień. Należy więc stwierdzić, że matka skarżącej miała możliwość odwołania czy sprostowania swoich zeznań złożonych w postępowaniu karnym. Skarżąca i jej matka miały także przed zapadnięciem wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wiedzę o toczącym się postępowaniu w sprawie cofnięcia stosownych zezwoleń.
Istnienie powyższego wyroku powoduje, iż ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej. Zatem okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu należy uznać za udowodnione, a ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu nie są przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym.
W konsekwencji zdaniem Sądu trafnie w zaskarżonych decyzjach stwierdzono, że organ l instancji w sprawie w sposób prawidłowy ustalił, iż zaistniała przesłanka obligująca go do cofnięcia przedmiotowych zezwoleń i orzekł o tym cofnięciu. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu l instancji wskazując na materiał dowodowy stanowiący podstawę tych ustaleń i dlatego zasadnie orzekł o utrzymaniu tych decyzji w mocy.
Wydając zaskarżone decyzje organ odwoławczy - wbrew zarzutom skarżącej -nie podszedł do sprawy szablonowo, nie uwzględniając jej aspektów łagodzących.
W obszernych i wyczerpujących uzasadnieniach zaskarżonych decyzji zaznaczono także, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że nawet jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży napojów w tym sprzedaż napoju alkoholowego osobie nieletniej w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej stanowi podstawę do cofnięcia przez uprawniony organ zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi, (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r. sygn. II GSK 843/10 (LEX nr 966218).
Nie mogła zatem przynieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącej, że od 10 lat sprzedaje alkohol bez naruszania prawa i zasad sprzedaży.
Jak wskazał NSA w wyroku z 17 sierpnia 2011 r. sygn. II GSK 769/10 (LEX nr 1068862), intencją ustawodawcy było objęcie unormowaniem art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi każdego przejawu naruszenia przepisów ustawy, bez względu na stopień i częstotliwość tych naruszeń. Sam fakt sprzedaży nieletniemu obliguje zatem do cofnięcia zezwolenia przez uprawniony organ.
Cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi jeden z instrumentów w walce ze zjawiskiem alkoholizmu i stanowi sankcję administracyjną za naruszenie zakazu sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom do lat 18, ustanowionego w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W związku z tym dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy nie ma znaczenia wina sprzedawcy, nie jest też ważne, czy przedsiębiorca miał świadomość, że dokonuje sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej, jak też, czy dokonał sprzedaży osobiście, czy przez zatrudnionego pracownika, na którego działanie nie miał wpływu w momencie dokonywania sprzedaży i w końcu nie ma znaczenia ewentualny aspekt ekonomiczny. Przeciwdziałanie zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm, nie może bowiem podlegać relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotu gospodarczego.
Nie mogła zatem przynieść skutku także argumentacja skarżącej, że sklep, który prowadzi wraz z rodzicami jest ich jedynym źródłem dochodu, ma na utrzymaniu dwoje nieletnich dzieci (13 i 8 lat) a rodzice, którzy jej pomagają w handlu mają już 60 i 62 lata, czy też, że odebranie zezwolenia jest równoznaczne z zamknięciem sklepu.
Nie jest również zasadny zarzut, że wpływ na rozstrzygnięcie mógłby w sprawie mieć fakt, że nieletnia, której sprzedano alkohol, uzyskała status pełnoletności dwa tygodnie po zdarzeniu. Ustawa wprowadza tu ostrą granicę wieku, sankcjonując kategorycznie sprzedaż alkoholu każdemu nieletniemu.
Na marginesie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 67 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek sporządzić zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. W szczególności sporządza się protokół z przesłuchania strony, świadka i biegłego (§ 2 pkt 2). S. M. została przez organ l instancji przesłuchana 21 lutego 2011 r. ale z czynności tej nie sporządzono protokołu. Uchybienie to jednak nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Skargi nie mogły być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło