III SA/Kr 1575/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-11
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Hanna Knysiak-Molczyk, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo przeprowadzono doręczenie zawiadomienia o oględzinach nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, gdy awizo zostało umieszczone na ogrodzeniu, a nie w skrzynce pocztowej, co uniemożliwiło stronie udział w czynności dowodowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez niezawiadomienie skarżących o oględzinach nieruchomości. Doręczenie zawiadomienia w trybie art. 44 k.p.a. zostało przeprowadzone wadliwie, ponieważ awizo umieszczono na ogrodzeniu, a nie w skrzynce pocztowej, co uniemożliwiło skarżącym skorzystanie z prawa do udziału w czynności dowodowej i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym ewidencji gruntów i budynków po modernizacji, dotyczących powierzchni i zasięgu użytku gruntowego "tereny mieszkaniowe" (oznaczenie "B") na działce skarżących. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję odrzucającą zarzuty. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące wadliwego doręczenia zawiadomienia o oględzinach nieruchomości, co uniemożliwiło im czynny udział w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. K. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 18 lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 18 lipca 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), § 66, 67 i 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Starosty z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym ewidencji sporządzonym w wyniku kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej w trybie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, dotyczących powierzchni i zasięgu użytku gruntowego o nazwie "tereny mieszkaniowe" (oznaczenie "B") znajdującego się na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym C (nr [...]).
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach: w latach 2012-2013 dla 18 obrębów ewidencyjnych położonych w południowej części jednostki ewidencyjnej W – obszar wiejski (nr [...]) przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków. Modernizacja ta miała na celu dostosowanie danych ewidencyjnych do wymogów określonych w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013 r.) oraz uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia. Przed aktualizacją operatu ewidencyjnego w działce nr [...] o powierzchni 0,28 ha ujawnione były użytki gruntowe "B" – tereny mieszkaniowe o powierzchni 0,05 ha oraz grunty orne "RIIIa" o powierzchni 0,23 ha. Po aktualizacji w działce nr [...] został powiększony użytek gruntowy oznaczony symbolem "B" tereny mieszkaniowe z 0,05 ha do 0,28 ha.
W dniach 6-24 maja 2013 r. projekt ewidencyjnego operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony w siedzibie Starostwa Powiatowego do wglądu osób zainteresowanych.
W dniu 24 maja 2013 r. A. K. zgłosiła uwagę do projektu operatu opisowo-kartograficznego, nie zgadzając się z obszarem użytku B od strony południowo-zachodniej. Uwaga została odrzucona, o czym A. K. została poinformowana pismem z dnia 11 września 2011 r.
Operat opisowo-kartograficzny stał się obowiązujący na mocy Obwieszczenia Wojewody ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym z dnia 8 listopada 2013 r. poz. 6394.
W dniu 4 grudnia 2013 r. A. K. wniosła zarzut do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczący zasięgu użytkowego "B – tereny mieszkaniowe" ujawnionego w działce nr [...] obręb C.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r. Starosta odrzucił powyższy zarzut do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym ewidencji sporządzonym w wyniku kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej w trybie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, dotyczących powierzchni i zasięgu użytku gruntowego o nazwie "tereny mieszkaniowe" (oznaczenie "B") znajdującego się na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym C (nr [...]).
Od powyższej decyzji złożyli odwołanie A. K. i K. K., podnosząc, że nie zostali zawiadomieni o oględzinach nieruchomości dokonanych w związku ze zgłoszeniem zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Zarzucili także nierówne traktowanie właścicieli nieruchomości, których dotyczyła modernizacja, w związku z odmiennym ustaleniem użytków gruntowych na działkach sąsiadujących z ich nieruchomością.
Pismem z dnia 4 lipca 2014 r. Starosta wskazał, że w dniu [...] 2014 r. Burmistrz Miasta wydał decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w C stanowiącej współwłasność A. K. i K. K., składającej się z działki nr [...] o powierzchni 0,28 ha na działki nr [...] i o powierzchni 0,1774 ha i nr [...] o powierzchni 0,0984 ha. Decyzja powyższa stała się ostateczna w dniu 6 czerwca 2014 r., a wynikające z niej zmiany zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków w dniu 17 czerwca 2014 r.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia 18 lipca 2014 r Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję nr [...] Starosty z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym ewidencji sporządzonym w wyniku kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, przeprowadzonej w trybie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, dotyczących powierzchni i zasięgu użytku gruntowego o nazwie "tereny mieszkaniowe" (oznaczenie "B") znajdującego się na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym C (nr [...]). W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych dokonano na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że wykonawca w trakcie wywiadu i pomiaru terenowego w dniu 17 sierpnia 2012 r. zebrał informacje na temat budynków oraz użytków gruntowych, a także przeprowadził pomiar czołówek budynków i elementów potrzebnych do określenia przebiegu użytku gruntowego. W wyniku wywiadu ustalono, że na działce występuje użytek oznaczony symbolem "B" – tereny mieszkaniowe, którego zasięg uległ zmianie, to jest występuje on na działce w większym zakresie, niż to było wskazane w dotychczasowym operacie ewidencji gruntów i budynków. A. K. złożyła także oświadczenie, że nie jest rolnikiem w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, zabudowania znajdujące się na działce nie są wykorzystywane do produkcji rolniczej oraz że pomiaru użytków gruntowych dokonano w obecności zainteresowanej. Organ odwoławczy wskazał również, że strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania w przedmiocie rozpoznania zarzutów pismem z dnia 14 grudnia 2013 r., w którym znajdowała się także informacja, że w dniu 15 stycznia 2014 r. zostaną przeprowadzone oględziny. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Właściciele nieruchomości nie brali udziału w czynności oględzin. Organ odwoławczy podniósł, że oględziny nieruchomości potwierdziły fakt, że na działce znajduje się budynek mieszkalny oraz inny budynek niemieszkalny wraz z dojazdem i zorganizowanym obejściem wokół budynku, a wszystkie te elementy powinny być zaliczone do użytku "B - tereny mieszkaniowe". Zagospodarowanie działki trawnikiem, rabatami z drzewkami ozdobnymi oraz drzewami iglastymi jednoznacznie wskazuje, że jest to ogródek przydomowy. Obszar ten jest funkcjonalnie związany z budynkiem mieszkalnym, a zatem prawidłowo został określony jako "B - tereny mieszkaniowe", zarówno według przepisów rozporządzenia z 2001 r. obowiązującego do 31 grudnia 2013 r., jak i w świetle przepisów obecnie obowiązującego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z nowym brzmieniem rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a zwłaszcza załącznika nr 6, do użytku "B – tereny mieszkaniowe" zalicza się grunty:
1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 – budynki mieszkalne;
2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczania ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3) położone pomiędzy budynkami i urządzeniami, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniały zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Punkty 2 i 3 powyższej definicji można uznać – zdaniem organu odwoławczego – za uszczegółowienie pojęcia "ogródek przydomowy". Zatem zmiana rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a zwłaszcza rozszerzenie definicji użytku "B" nie powoduje innej kwalifikacji grunty, co do której wniesione zostały zarzuty, nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. A. K. i K. K. (dalej: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 44, art. 77, art. 79 i art. 80 k.p.a. oraz naruszenie przepisu § 67 pkt 3, § 68 ust. 3 oraz załącznika nr 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Skarżący podnieśli, że oględziny nieruchomości zostały przeprowadzone pod ich nieobecność, gdyż nie odebrali zawiadomienia z uwagi na długi wyjazd w okresie świątecznym, z którego powrót nastąpił w nowym roku. To naruszenie z kolei spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Skarżący podnieśli też, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (zlokalizowanej jako tzw. zbiorcza skrzynka pocztowa w odległości ok. 400 m od posesji skarżących), lecz na ogrodzeniu, co uniemożliwiło im zapoznanie się z treścią przesyłki, z uwagi na powszechnie znane niekorzystne warunki atmosferyczne w porze zimowej. Zdaniem skarżących organy w sposób dowolny i bezzasadny uznały, że powiększony teren stanowi ogródek przydomowy. Z uwagi na nieobecność skarżących podczas oględzin nieruchomości uniemożliwiono im przedstawienie swoich racji. Zdaniem skarżących nowelizacja załącznika nr 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, obowiązująca w dacie orzekania organów obu instancji powoduje, że organy nie mogły uznać spornego terenu za ogródek przydomowy, gdyż takie pojęcie zostało wyeliminowane z treści rozporządzenia. Nadto skarżący podnieśli, że organ powinien uwzględnić zatwierdzenie podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te naruszają przepisy postępowania, przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy naruszyły bowiem wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez niezawiadomienie skarżących o oględzinach nieruchomości, do czego zobowiązywał organ przepis art. 79 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu w szczególności z oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Zasady dokonywania doręczeń w postępowaniu administracyjnym regulują natomiast przepisy rozdziału 8 działu I k.p.a. o doręczeniach.
Z akt niniejszej sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania i o oględzinach doręczono skarżącym w trybie art. 44 k.p.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym wyżej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiodniowym, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Jak wynika z art. 44 k.p.a. doręczenie pisma w trybie zastępczym wymaga spełnienia kumulatywnie następujących przesłanek:
- niemożność doręczenia pisma adresatowi, a także jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy;
- złożenie pisma na okres 14 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy (miasta), jeśli podmiotem doręczającym nie jest operator pocztowy;
- dwukrotne umieszczenie zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że zawiadomienie (awizo), o którym mowa w powołanym wyżej przepisie dla skarżącej A. K. pozostawiono w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W odniesieniu do skarżącego K. K. brak informacji, gdzie pozostawiono awizo. Powyższe informacje znajdują się na dołączonych do akt sprawy zwrotnych dowodach doręczeń.
Organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do podnoszonego przez skarżących zarzutu, że skarżący posiadają skrzynkę pocztową tzw. zbiorczą, a w niej zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki nie pozostawiono. Tymczasem cytowany art. 44 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że podstawowym miejscem pozostawienia zawiadomienia (awiza) jest oddawcza skrzynka pocztowa. Umieszczenie zawiadomienia w innym miejscu może nastąpić jedynie wówczas, gdy nie jest możliwe pozostawienie go w oddawczej skrzynce pocztowej. To, czy w danej miejscowości znajdują się zbiorcze skrzynki pocztowe, jest okolicznością powszechnie znaną, powinno być zatem wiadome organom prowadzącym postępowanie. Organ powinien jednak wskazać w uzasadnieniu decyzji na tę okoliczność (lub stwierdzić fakt jej nieistnienia).
Wobec faktu, iż zawiadomienie o terminie oględzin nie zostało skarżącym w prawidłowy sposób doręczone, a skarżący kwestionują fakt jego otrzymania, doszło do naruszenia art. 79 k.p.a., a poprzez to do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Rolą organu administracji publicznej jest stworzenie takich warunków, które będą gwarantować stronie możliwość podejmowania czynności procesowych w toku postępowania administracyjnego. Obowiązek zapewnienia stronom możliwości realizacji prawa czynnego udziału w postępowaniu obejmuje wszystkie stadia postępowania administracyjnego, to jest: wszczęcie postępowania, postępowanie wyjaśniające, stadium pomiędzy zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę podejmowania decyzji; por. wyrok NSA z 17 lipca 2012 r., II GSK 969/11, LEX nr 1244891, wyrok WSA w Łodzi z 20 maja 2008 r., II SA/Łd 206/08, LEX nr 505848 i wyrok WSA w Poznaniu z 5 maja 2009 r., III SA/Po 471/08, LEX nr 551950. Realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu powinna być udokumentowana w aktach sprawy poprzez potwierdzenie, że strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach, a także poprzez zamieszczenie oświadczenia strony co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań; tak WSA w Lublinie w wyroku z 24 września 2009 r., II SA/Lu 306/09, LEX nr 580330. Postępowanie wyjaśniające jest tym stadium postępowania administracyjnego, w którym zasada czynnego udziału stron w postępowaniu powinna być najpełniej realizowana. Na tym etapie postępowania strona ma prawo inicjatywy dowodowej (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2009 r., VIII SA/Wa 33/09, LEX nr 569567), prawo do zawiadomienia o czynnościach postępowania dowodowego oraz czynnego udziału w tych czynnościach (polegającego w szczególności na zadawaniu pytań świadkom, biegłym i innym stronom, składaniu wyjaśnień, żądań, propozycji i zarzutów); por. wyrok WSA w Szczecinie z 14 marca 2013 r., II SA/Sz 1254/12, LEX nr 1303038, wyrok WSA w Poznaniu z 1 marca 2013 r., III SA/Po 368/13, LEX nr 1353043. W kolejnej fazie postępowania strona ma prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Istotną gwarancją tego prawa jest regulacja art. 81 k.p.a., który stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Należy podnieść, że w aktach administracyjnych brak jest potwierdzeń dokonania przez organ czynności w postaci poinformowania skarżących o ich uprawnieniach wynikających z powyższej regulacji. Co prawda skarżąca A. K. złożyła oświadczenie, że zapoznała się z aktami sprawy, natomiast K. K. takiego oświadczenia nie złożył.
Powyższe okoliczności świadczą w sposób nie budzący wątpliwości o naruszeniu zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi wadę procesową (naruszenie przepisów prawa procesowego), która może stanowić podstawę uchylenia decyzji, jeśli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych; por. np. wyroki WSA w Olsztynie z 19 grudnia 2013 r., II SA/Ol 1045/13, LEX nr 1414026, z 29 sierpnia 2013 r., II SA/Ol 649/13, LEX nr 1373797 i z 6 sierpnia 2013 r., II SA/Ol 534/13, LEX nr 1361785, wyrok WSA w Gdańsku z 13 marca 2013 r., II SA/Gd 592/12, LEX nr 1302963, wyroki NSA z 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11, LEX nr 1286271 i z 26 maja 2011 r., I OSK 842/11, LEX nr 1081572. W niniejszej sprawie brak zawiadomienia o oględzinach spowodował niemożność złożenia przez skarżących wyjaśnień w sprawie i zaoferowania ewentualnych wniosków dowodowych.
Na marginesie należy podnieść, że decyzją z dnia [...] 2014 r. nastąpił podział działki nr [...] na działki [...] i [...]. Powyższej okoliczności decyzja wydana przez organ odwoławczy nie uwzględnia.
W tym stanie rzeczy nie było podstaw do rozpoznawania zarzutów skargi dotyczących naruszeń prawa materialnego, gdyż w postępowaniu organy administracji nie rozpoznały istoty sprawy. Ustalenia stanu faktycznego zostały bowiem dokonane ze wskazanymi wyżej naruszeniami przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji będą miały na uwadze przede wszystkim realizację obowiązku zapewnienia stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Wobec stwierdzonych naruszeń prawa istnieje bowiem konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w szczególności dowodu z oględzin, z udziałem stron postępowania.
Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję należało uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. są stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej końcowego załatwienia. Powyższy przepis stanowi podstawę uchylenia również decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o powołane wyżej przepisy, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło