III SA/Kr 1706/12
WyrokWSA w Krakowie2013-09-04
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Maria Zawadzka, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia z należności celnych przywozowych używanego samochodu osobowego, określając jednocześnie kwotę należności celnych przywozowych, po tym jak poprzednia decyzja została uchylona przez WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania w zakresie oceny dowodów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ celny prawidłowo wykonał wytyczne zawarte w poprzednim wyroku WSA, usuwając uchybienia dotyczące oceny opinii biegłych i wyjaśnienia wątpliwości. Organ celny prawidłowo ustalił, że nie zostały spełnione warunki do zwolnienia z należności celnych, a zastosowana metoda "ostatniej szansy" do określenia wartości celnej była właściwa.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwolnienie z należności celnych przywozowych używanego samochodu osobowego przywiezionego z USA w związku z przeniesieniem miejsca zamieszkania do Polski. Organ celny odmówił zwolnienia, uznając, że nie udokumentowano posiadania i używania pojazdu przez wymagany okres 6 miesięcy przed opuszczeniem USA. Następnie określono należność celną. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji z powodu wadliwej oceny dowodów, organ celny ponownie rozpoznał sprawę, uzyskując od biegłego wyjaśnienia i utrzymując w mocy decyzję o odmowie zwolnienia i określeniu należności.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka (Spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z należności celnych i określenia kwoty należności celnych skargę oddala
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 14 września 2012r., Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 121 § 1, art.122, art. 187 § 1, art. 191, art. 207, art. 210 § 1 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.), art. 4 pkt 9 i pkt 10, art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit. "c", art. 31, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 184, art. 201 ust. 1e, ust. 2 i ust. 3, art. 217, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. U. polskie wydanie specjalne 2004, roz. 2, t.4,,str.30; dalej: WKC); art. 2, art. 3, art. 4, art. 6, art. 131 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28.03.1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. WE L 105 z dnia 23.04.1983 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 918/83); rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniającego załącznik l do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. WE L 291 z dnia 31.10.2008 r.) oraz art. 65 ust. 5 i art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm. dalej: Prawo celne) utrzymał w mocy decyzję nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2010 r. na mocy której organ pierwszej instancji:
1) odmówił B. S. (dalej: skarżącej) zwolnienia z należności celnych przywozowych używanego samochodu osobowego marki BMW 128i, rok produkcji 2008, poj. silnika 3000 cm3, zgłoszonego w dniu [...] 2009r. do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD OGL [...], jako mienie osobiste przywiezione ze Stanów Zjednoczonych Ameryki w związku z przeniesieniem miejsca zamieszkania do Polski,
2) określił kwotę należności celnych przywozowych wynikającą z długu celnego w wysokości 7.447 zł podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu ww. pojazdu.
Powyższe decyzje zostały wydane w niżej opisanym stanie faktycznym. W dniu 23 września 2009 r. skarżąca zgłosiła do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...] wyżej opisany samochód osobowy marki BMW 128i o deklarowanej wartości 30.000,00 USD oraz kosztach transportu 2.230,00 USD – jako mienie osobiste przywożone przez osobę fizyczną przenoszącą swoje miejsce stałego zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. W wyniku weryfikacji dokonanego zgłoszenia organ celny uznał, iż nie zostały spełnione warunki określone w art. 3 rozporządzeniu nr 918/83, który stanowi, że zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu stałego zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim które opuściła. Z akt sprawy wynikało, że skarżąca przebywała w USA od maja 1998 r. do dnia 16 września 2008 r. i nie udokumentowała faktu posiadania i używania ww. pojazdu przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy przed datą, w której przestała zamieszkiwać w USA. W związku z powyższym w dniu [...] 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...], w której odmówił zwolnienia z należności celnych przywozowych przedmiotowego samochodu. Ustalił jednocześnie należność celną w oparciu o wnioskowaną przez skarżącą metodę tzw. ostatniej szansy na podstawie art. 31 WKC, opierając się na opinii biegłego z zakresu mechaniki pojazdów samochodowych J. M. z dnia 11.03.2010 r. i 23.07.2010 r., nie uwzględniając przedłożonej przez skarżącą opinii rzeczoznawcy SIMP inż. L. K.
Odwołanie od powyższej decyzji skarżąca zawęziła do rozstrzygnięcia w części określenia kwoty należności celnych. Podniosła zarzuty przedłużania się postępowania, odniesienia się w wycenie biegłego do samochodu Lexus o dwie klasy wyższy niż importowany, dokonanie wyceny samochodu bez oględzin a także zakwestionowała zobowiązanie jej do samodzielnego wyliczenia odsetek od kwoty głównej należności i wyznaczenie 10 – dniowego terminu do zapłaty, podczas gdy wpłaciła już organowi kwotę wyższą o 10 000 zł niż wymagana.
Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z [...] 2011r. nr [...], która następnie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 373/11. Sąd przyjął za prawidłowe orzeczenie organów w kwestii odmowy zwolnienia z należności celnych przedmiotowego samochodu, niemniej motywem uchylenia decyzji było naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów postępowania w zakresie oceny dowodów – opinii biegłych. Sąd zwrócił uwagę, że organ nie wyjaśnił rozbieżności polegających na tym, że z jednej strony biegły stwierdza, iż z uwagi na parametry techniczne samochodu BMW 125i, jego wyposażenie i klasę brak jest możliwości wskazania samochodu podobnego a z drugiej wskazuje na samochód zbliżony parametrami i klasą marki LEXUS SC 300. Brak jest według Sądu wyjaśnienia wpływu wyboru samochodu o zbliżonych parametrach na ustalenie wartości celnej samochodu. Kolejnymi nieścisłościami niewyjaśnionymi według Sądu były okoliczności polegające na tym, że w treści opinii następuje odwołanie do modelu 125 i a w załączniku do opinii mowa jest o modelu 128 i, następnie do obliczeń biegły przyjął stan licznika spornego samochodu odczytanego na dzień odprawy celnej 23 września 2009 r. a wartość rynkową brutto określono w tej opinii na dzień 15 września 2009 r. Także w opinii z 23 lipca 2010 r. znajduje się oznaczenie wartości samochodu Lexus na dzień 15.09.2009 r. Sąd zauważył także, że do opinii nie załączono stosownych wydruków z katalogu "Pojazdy samochodowe – Wartości Rynkowe IX 2009".
Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Urzędu Celnego wydał opisaną na wstępie decyzję, ponownie utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2010 r.
Organ wskazał na wstępie na poczynione w wykonaniu wskazań Sądu działania, tj. na zwrócenie się pismem z dnia 11 maja 2012 r. do rzeczoznawcy J. M. o wyjaśnienie kwestii zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu. Rzeczoznawca odpowiedział na powyższe wezwanie pismem z dnia 25 maja 2012 r., uzupełniając wyjaśnienia pismem z dnia 31 lipca 2012 r.
Wyjaśniając kwestie prawne organ zaznaczył, że skupił się na kwestii wartości celnej przedmiotowego pojazdu z uwagi na niekwestionowane przez stronę skarżącą ustalenie organu pierwszej instancji, iż nie udowodniła warunku użytkowania pojazdu w określonym przepisami czasie przed przesiedleniem się (tj. sześć miesięcy przed datą przesiedlenia się).
Odnośnie ustalania wartości celnej organ wyjaśnił motywy nieodniesienia się do ceny nabycia samochodu w Stanach Zjednoczonych, wskazując, że nie jest to cena transakcyjna w rozumieniu przepisów WKC. Tego rodzaju cena ma dotyczyć towaru nabywanego z przeznaczeniem na rynek unijny, natomiast przedmiotowy samochód został zakupiony na cele używania go w Stanach Zjednoczonych. Organ wyjaśnił również z jakiego powodu nie ma możliwości ustalenia wartości celnej metodami transakcyjnymi towarów identycznych, podobnych, wartości opartej na cenie jednostkowej i wartości kalkulowanej. Wartość samochodu zgłoszona przez skarżącą 30.000 USD nie jest wartością wynikającą z faktury, ta wynosiła 39,472 USD i zawierała wewnętrzne podatki. Z tego względu organ uznał, że zastosowanie winna znaleźć wycena "ostatniej szansy" dokonywana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie. Wyjaśnił następnie powody, dla których odmówiono ustalenia wartości celnej w oparciu o opinię przedstawioną przez skarżącą inż. L. K. Mianowicie opinia odnosiła się do pojazdu wyprodukowanego w Niemczech, a jak organ wyjaśnił, metoda ostatniej szansy wyklucza ustalenie wartości celnej na podstawie cen sprzedaży na obszarze Wspólnoty. Dodatkowo organ zakwestionował w tej opinii wyliczenie wartości samochodu w oparciu o cenę pojazdu na rynku wywozu jak i przyjęcie niezgodnego z datą zgłoszenia kursu USD, niewiadomą cenę transportu a także przyjęcie wartości wg Eurotaxu, która nie odzwierciedla wartości pojazdu BMW 128 i ani BMW 125 i. Przyjęcie za podstawę opinii z 11 marca 2010 r. i 23 lipca 2010 r. uzasadniono koniecznością wskazania pojazdu podobnego do BMW 128i ale wyprodukowanego poza Wspólnotą, a także w zakresie wartości rynkowej pojazdu podobnego do BMW 128i. Jak stwierdził, samochód Lexus SC 300 jest samochodem podobnym (o zbliżonych parametrach techniczno-eksploatacyjnych oraz odpada klasa) i posiada wartość 123,722 zł. Kwota ta została pomniejszona o korekty dodatnie z tytułu pierwszej rejestracji, korektę za przebieg oraz uwzględniono korekty ujemne, następnie pomniejszona została o podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy i cło, w ten sposób uzyskując kwotę 74,465 zł. Organ wyjaśnił przy tym, że nie było potrzeby dokonywania oględzin, gdyż ekspertyza wskazywała na sprawność samochodu i brak uszkodzeń. Organ wskazał, że ocenę tego czy samochód jest "podobny" do zgłoszonego do odprawy pozostawia się ocenie biegłego, a w sprawie takie stwierdzenie nastąpiło. Organ zaznaczył, że zgodne jest stanowisko rzeczoznawców, iż wersja BMW 128i amerykańska jest odpowiednikiem europejskiej Wersji BMW 125i. Potwierdziło to też pismo BMW Group Poland. Dalej organ wyjaśnił, że wartość rynkową pojazdu określono w wysokości 122.900,00 zł na dzień 15 września 2009 r., a nie na dzień 23 września 2009 r. gdyż jak wyjaśnił organ, program, z którego korzysta rzeczoznawca ustala wartość na 15. dzień każdego miesiąca jako średnią, która jest jednakowa w każdym miesiącu. Dlatego przyjęcie jej na dzień odprawy nie stanowi błędu. Organ sprecyzował, że w tym zakresie nie korzystał z wyceny z 11 marca 2010 r. Oparł się jedynie na wskazaniu pojazdu podobnego, ale wyprodukowanego poza Wspólnotą oraz na wycenie z 23 lipca 2010 r. w zakresie wartości rynkowej pojazdu podobnego do BMW 128i. W ustaleniu wartości rynkowej miały znaczenie nie tylko wartości katalogowe, ale także przebieg, korekty odnoszące się do badań technicznych i importu prywatnego. Dalej organ wskazał, że wyliczeń dokonywano w komputerowym programie systemu INFO-EKSPERT bez korzystania z katalogów Pojazdy samochodowe – Wartości Rynkowe IX 2009. Odnosząc się do zarzutów w kwestii samodzielnego wyliczenia odsetek i zobowiązania do wpłaty należności w wyznaczonym terminie organ wyjaśnił, że są to kwestie regulowane ściśle przepisami prawnymi, a kwota, która wpłaciła skarżąca jest zabezpieczeniem na poczet należności celnych i podatkowych i nie stanowi nadpłaty.
Pismem z dnia 22 października 2012 r. B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania: art. 190 § 1 i 2 w zw. z art. 123 O.p. i naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. "g" WKC. Rozwijając zarzuty podniosła, że organ nie spełnił obowiązku zawiadomienia jej na 7 dni przed przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego a w związku z tym nie miała możliwości zadać pytań biegłemu. Ogólnie wskazała na naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuciła organowi w kwestiach natury merytorycznej, że organ uznał za "samochód podobny" do importowanego samochód o najwyższej wartości, gdy tymczasem biegły w opinii z dnia 25 lipca 2012 r. nie wykluczył by samochody Hyundai Coupe, Nissan 35OZ Coupe i Lexus SC 300 nie były samochodami podobnymi do BMW 128i.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wobec braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim jednak należy podkreślić kontekst procesowy, w którym rozstrzygana była niniejsza sprawa. Stała się bowiem już wcześniej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 373/11 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W jego uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu administracyjnym nie dokonano oceny merytorycznej opinii wykonanych z urzędu i przyjęto ustalenia biegłego bez przeprowadzenia stosowanej analizy ich treści, mimo, że jak wyżej wskazano, pojawiły się wątpliwości, na które brak jest odpowiedzi w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć. Treść opinii jest niespójna, nieprzekonywująca i niepoddająca się weryfikacji. Organy zobowiązane zostały zatem do weryfikacji, na jakich przesłankach biegły oparł swoje konkluzje i skontrolować prawidłowość jego rozumowania. Treść wydanych rozstrzygnięć nie potwierdzała bowiem wykonania przez organy tych obowiązków.
Wobec powyższego należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Obowiązywanie przytoczonych przepisów oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Traci więc ona moc wiążącą tylko w razie zmiany stanu prawnego, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do tego trybie oraz z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (zob. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10 oraz z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 670/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na fakt, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w danej sprawie. (wyroki WSA w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 118/12 oraz w Gliwicach z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 59/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również zwrócić uwagę na treść art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż twierdzenie, jakoby art. 170 p.p.s.a. w ogóle nie dotyczył kwestii związania ocenami prawnymi zawartymi w wyroku sądu administracyjnego, gdyż kwestię tę reguluje art. 153 p.p.s.a., stanowiąc o związaniu ocenami organu i sądu tylko w tej samej sprawie, jest błędne (zob. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2171/09, LEX nr 1081336). Stąd należy zaznaczyć, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia – w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. – co do zasady dotyczy rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia (zob. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1008/12, LEX nr 1219228). To zaś oznacza, że jeżeli strona nie zgadza się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, to powinna kwestionować w odpowiednim środku odwoławczym orzeczenie, w którym zawarte są ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko będzie bowiem wiążące wobec wszystkich organów wskazanych w art. 170 p.p.s.a. (wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 936/11, LEX nr 1113957).
Wskazane regulacje oznaczają, że sąd administracyjny nie może powoływać się w toku kontroli wykonania zapadłego wcześniej wyroku na inne uchybienia natury prawnej niż te, które wskazał w jego pisemnych motywach (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1184/10). Sąd winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (zob. wyroki NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, LEX nr 1081870 oraz z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II FSK 1057/11). Te zaś kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i których strona nie kwestionowała poprzez zaskarżenie orzeczenia sądowego, ponownie oceniane być nie mogą (zob. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 468/09, LEX nr 744798, postanowienie NSA z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt II FSK 2155/11, LEX nr 1069861).
W świetle powyższych rozważań Sąd zauważa, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 373/11, nie został zaskarżony przez żadną ze stron i stał się prawomocny. Wynika z tego, że strony nie kwestionowały ani kierunku rozstrzygnięcia, ani przyczyny uchylenia poprzedniej decyzji organu odwoławczego.
Rozpoznając sprawę w tak skonkretyzowanych granicach należało w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów naruszenia art. 190 § 1 i 2 oraz art. 123 O.p. Skarżąca twierdziła bowiem, że w toku postępowania naruszono jej prawo do udziału w postępowaniu. Miało mieć to związek z ukryciem przed skarżącą przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i co za tym idzie, uniemożliwieniem skarżącej zadawania pytań biegłemu (również poprzez wydanie postanowienia z dnia 13 września 2012 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu).
Zgodzić się zatem należy z Dyrektorem Izby Celnej, iż w sprawie nie doszło do takiego uchybienia. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w toku ponownego postępowania organ celny nie przeprowadzał autonomicznego dowodu z opinii biegłego. Organ zwrócił się bowiem do rzeczoznawcy o wyjaśnienia związane z treścią opinii, która podlegała (negatywnej) ocenie dokonanej przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, pismo zawierające żądanie organu wyjaśnień, adresowane do rzeczoznawcy, zostało również doręczone pełnomocnikowi skarżącej (dowód doręczenia – k. 210 akt celnych). Skarżąca była zatem świadoma, iż organ celny przystąpił do wykonania wytycznych wynikających z ww. wyroku. Z kolei udzieloną przez rzeczoznawcę odpowiedzi skarżąca również nie mogła czuć się zaskoczona, albowiem jej pełnomocnik, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 200 § 1 O.p. skorzystał z prawa do zapoznania się z aktami sprawy (w tym z zalegającą w nich odpowiedzią rzeczoznawcy), a następnie wystosował pismo, w którym wypowiedział się co do zebranego materiału dowodowego wnosząc o przedstawienie rzeczoznawcy szeregu pytań. Co istotne, pytania te zostały bez zbędnej zwłoki przedstawione rzeczoznawcy przez organ celny, a z odpowiedziami rzeczoznawcy pełnomocnik skarżącej zapoznał się w dniu 22 sierpnia 2012 r.
W ocenie Sądu, organ nie pozbawił strony prawa do zadawania pytań biegłemu odmawiając przedstawienia tych, które pełnomocnik skarżącej zawarł w piśmie z dnia 23 sierpnia 2013 r. Słusznie bowiem wskazano w postanowieniu z dnia 13 września 2012 r., iż to Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. (niezaskarżonym przez skarżącą) uznał, iż dokonanie oględzin samochodu skarżącej nie jest konieczne. Ponadto przemawia za tym fakt, że skarżąca nie podnosiła w toku postępowania, by pojazd ten posiadał uszkodzenia lub modyfikacje, które czyniłyby udzielenie opinii na podstawie dokumentów (bez oględzin) nierzetelną. Sąd zgadza się również z twierdzeniem organu, iż zbędne jest ustalanie ceny nowego samochodu LEXUS cabrio w 2008 r. na rynku amerykańskim, gdyż organ celny jest w posiadaniu informacji pozwalających na porównanie cen obu samochodów na rynku polskim, a tylko ta ostatnia okoliczność ma istotne znaczenie dla sprawy. Podobnie, pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były rozbieżności w zakresie ewentualnego zaliczenia BMW 128i do obecnie produkowanej samochodów BMW serii 1. Przedmiotem postępowania celnego nie była bowiem kategoryzacja motoryzacyjna nowych samochodów tego producenta, a jedynie ustalenie jego ceny. Wobec powyższego Sąd zaakceptował odmowę przekazania rzeczoznawcy pytań w powyższym zakresie. Przypomnieć przy tym należy, że choć strona nie jest w toku postępowania celnego i podatkowego pozbawiona inicjatywy dowodowej, to jednak gospodarzem postępowania, na którym spoczywa ciężar dokonania ustaleń faktycznych jest organ celny. Stąd nie każda odmowa rozszerzenia postępowania dowodowego jest równoznaczna z naruszeniem przepisów o postępowaniu dowodowym czy też zasady czynnego udziału strony. Organ celny odpowiada bowiem za postępowanie dowodowe i odmawiając przedstawienia pytań biegłemu naraża się na zarzut naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie jednak takiego uchybienia nie popełnił, gdyż odpowiedzi kolejne już pytania adresowane do biegłego nie wnosiły do sprawy nic nowego ani istotnego dla jej rozstrzygnięcia. W toku postępowania skarżąca nie wykazała jednak, by nieprzedstawienie tych pytań rzeczoznawcy miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, stąd nie sposób nie podzielić konkluzji organu celnego z postanowienia z dnia [...] 2009 r.
Organ celny nie naruszył również przepisów prawa materialnego ani procesowego, w zakresie w jakim bezpośrednio realizował wytyczne wynikające z wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2011 r.
Ponownie należy w tym miejscu za Dyrektorem Izby Celnej podać, że wbrew twierdzeniom skarżącej, uzupełniona w ponownym postępowaniu opinia biegłego wyraźnie wskazywała na różnice między BMW 128i a Nissanem 350Z i Hyundaiem, zarówno w zakresie pojemności silnika, jak przede wszystkim w zakresie mocy silnika. Nieadekwatność tych ostatnich pojazdów do BMW 128i obrazuje również drastyczna różnica w ich cenach detalicznych w roku produkcji samochodu skarżącej. Trafnie zatem konkludował organ celny, iż zaakceptowanie twierdzeń skarżącej o podobieństwie tych trzech pojazdów doprowadziłoby do nieuzasadnionego zaniżenia wartości samochodu skarżącej, wskazując przy tym na szczegółowe stanowisko biegłego zawarte w jego piśmie z dnia 25 lipca 2012 r. O zasadności rozstrzygnięcia organu w analizowanym zakresie przemawia również podobieństwo ceny Lexusa SC300 do ceny BMW 128i (różnica wartości wynosi jedynie 4.400 zł, przy odpowiednio 30.300 zł i 48.900 zł w przypadku pojazdów sugerowanych przez skarżącą).
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ celny usunął zatem wszelkie uchybienia, które były podstawą uchylenia decyzji z dnia [...] 2011 r. Obecnie, po udzieleniu przez rzeczoznawcę wyjaśnień w pismach z dnia 25 maja i 25 lipca 2012 r. nie sposób uznać, by opinia, mająca dla sprawy znaczenie podstawowe, była niespójna, nieprzekonywująca czy też nie poddawała się weryfikacji. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono bowiem, na czym polega podobieństwo między pojazdem skarżącej a samochodem będącym podstawą oszacowania jego wartości, jak również wyjaśniono uprzednie wątpliwości Sądu w zakresie związków modelu 128i z modelem 125i. Organ przekonywująco wyjaśnił również, dlaczego wartość pojazdu została ustalona na 15 września 2009 r. Zastosowana w niniejszej sprawie metoda "ostatniej szansy", mająca charakter swoistego szacowania, istotnie polegała zatem wyliczeniu wartości celnej samochodu w wysokości najbardziej zbliżonej do rzeczywistości (zob. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt I GSK 1039/2010, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych przyczyn należało uznać, że organ celny właściwie wykonał wytyczne wynikające z wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2011 r., a zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją ponowne postępowania nie cechują się uchybieniami, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. Wobec tego, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło