III SA/Kr 2094/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w . na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 września 2024 r. nr NP.9081.2.9.2024 w przedmiocie stwierdzenie choroby zawodowej. oddala skargę. Decyzją z dnia 27 września 2024 r. znak: NP.9081.2.9.2024 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 338, dalej: u.p.i.s.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1836), po rozpatrzeniu odwołania V. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (dalej: strona skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie nr 4/24 z dnia 15 lutego 2024 r. znak: PSE.HP-450-52/18 w sprawie stwierdzenia u D. M. (dalej: uczestniczka) choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. DZ. U. z 2023 t. poz. 1465, dalej: k.p.). Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chrzanowie, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej, decyzją nr 4/24 z dnia 15 lutego 2024 r. znak: PSE.HP-450-52/18, stwierdził u uczestniczki chorobę zawodową t.j. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i jego wszechstronnego rozpatrzenia, - art. 25 k.p.a., poprzez nieustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania, - art. 80 w zw. z art. 107 § 6 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, - art. 2351 k.p., poprzez niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej. W oparciu o powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w zakresie określonym w uzasadnieniu odwołania, ze wskazaniem na ewentualną konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca zarzuciła bezkrytyczne przyjęcie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej oraz niedopełnienie obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Zdaniem strony skarżącej, organ I instancji zaniechał ustalenia, czy uczestniczka w czasie swojego zatrudnienia w N. Sp. z o.o. w W., Zakład Produkcji [...] w N. 2, pracowała w narażeniu na ruchy monotypowe. Strona skarżąca podkreśliła, że organ I instancji pierwotnie wskazał, że ww. zakład został zlikwidowany i nie ma możliwości ustalenia dokumentacji, która umożliwiłaby sporządzenie oceny narażenia zawodowego. Tym samym dokument otrzymany od P. Sp. z o.o. zatytułowany: "Zakres obowiązków dekoratora ozdób choinkowych w Zakładzie N. firmy N." nie został zweryfikowany w ramach żadnego przesłuchań z uczestniczką. Ponadto pismem z dnia 20 maja 2022 r. organ I instancji zwrócił się do P. Sp. z o.o. o przekazanie dokumentacji wskazując jedynie "zakres wykonywanych czynności zawodowych" uczestniczki, co jest wąskie i nie obejmuje swoim zakresem oceny narażenia zawodowego. Ponadto strona skarżąca poddała w wątpliwość spełnienie drugiej przesłanki z art. 2351 k.p., tj. stwierdzenia bezspornego lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, która w ocenie strony skarżącej nie została wykazana przez organ I instancji. Zdaniem strony skarżącej organ I instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego, w związku z tym orzeczenie lekarskie wydane na jego podstawie nie uwzględnia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ odwoławczy uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 27 września 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że uczestniczka była zatrudniona w następujących zakładach pracy: - od dnia 3 marca 1992 r. do dnia 31 maja 1995 r. w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C., Plac [...], C. (zlikwidowane) oraz w Przedsiębiorstwie [...] "C." Sp. z o.o. w C. na stanowisku obuwnik szwacz, gdzie wykonywała czynności polegające na wszywaniu poszczególnych elementów do obuwia; nosków, podnosków, przyszew, języków, wyściółek na maszynie przemysłowej szwalniczej. W ciągu zmiany roboczej trwającej 8 godzin z przerwami regulaminowymi musiała wszyć określoną ilość poszczególnych elementów. Prace wykonywała w systemie akordowym. Czynności zszywania poszczególnych elementów wykonywała na dużej maszynie przemysłowej szwalniczej, gdzie wykonywała ruchy monotypowe w obrębie nadgarstków przy przesuwaniu, obracaniu materiału pod stopką maszyny. Aby wszyć jeden element musiała pobrać np. nosek i podnosek włożyć pod stopkę maszyny do szycia, następnie uruchomić maszyny i przesuwać zszywane elementy. Aby wszyć po kolei nosek, podnosek, przyszwę, język, wyściółkę wykonywała od 17 do 20 ruchów. Uczestniczka nie pamięta dokładnie ile musiała przeszyć butów, ale mogło to być ok. 150 sztuk na zmianę roboczą; - od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 marca 1998 r. w Firmie Handlowej T. w T. (obecnie P. W. M.), ul. R. [...], T. na stanowisku szwaczka, gdzie wykonywała prace polegające na szyciu na maszynie szwalniczej: prześcieradeł, podkładów, czepków i maseczek lekarskich. Na dniówkę roboczą wykonywała ok. 100 prześcieradeł oraz 50 czepków i 50 maseczek - przy obszywaniu jednego prześcieradła wykonywała ok. 10 ruchów obu rąk w obrębie nadgarstków, a przy szyciu jednego czepka lub jednej maseczki było to od 15 - 20 ruchów. W ciągu zmiany roboczej przy szyciu prześcieradeł, czepków i maseczek uczestniczka wykonywała ok. 2500 - 3000 ruchów rąk w obrębie nadgarstków; - od dnia 2 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2010 r. w A. Sp. z o.o. w W., Plac [...], [...] W., wykonując pracę w V. Sp. z o.o. Oddział V. w C. na stanowisku operator produkcji w oddziale APU-4 na wtryskarkach, metalizatorach. Pracując na wtryskarkach pobierała gotowe komponenty z taśmy wtryskarki, komponenty były rożnej wielkości i o rożnej masie w zależności od produkowanego typu lampy. Każdy komponent brała do obu rąk i oglądała w różnych kierunkach w celu określenia, czy nie ma jakiejś wady. Jeżeli na komponencie była jakaś wypływka czyli nadmiar materiału, usuwała ją za pomocą nożyka i nożyka obrotowego. Na dniówkę z taśmy wtryskarki musiała odebrać i obejrzeć od 800 do 1000 komponentów w zależności od typu lampy. Pobrany, sprawdzony komponent następnie owijała w folię lub pakowała do worka i umieszczała w pudełku plastikowym (greenboxach). Pełne pudełka plastikowe z etykietę produkcyjną umieszczała na wózku z kółkami i odwoziła do vipów produkcyjnych. Przy wyżej wymienionych pracach wykonywała ruchy monotypowe, w zależności od produkowanego komponentu polegające na: - pobraniu i oglądnięciu komponentu, gdzie trzymając komponent wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków od 800 do 1000 razy, - owijaniu i pakowaniu komponentu, gdzie również wykonywała ruchy obrotowe w obrębie nadgarstków od 800 do 1000 razy, - usuwanie nadmiaru materiału za pomocą nożyka i nożyka obrotowego, gdzie również wykonywała ruchy rąk w obrębie nadgarstków od 800 do 1000 razy. Pracując przy obsłudze metalizatora najpierw musiała pobrać komponent z plastikowego pudełka lub z szafy, rozpakować, obejrzeć pod różnymi kątami i założyć na bęben metalizatora. W bębnie mieści się, w zależności od wielkości komponentu, od 20 do 60 sztuk. Następnie używając siły obu rąk przesuwała bęben do metalizatora. Po zakończonym automatycznym procesie metalizacji, wyciągała ręcznie bęben, ściągała i sprawdzała komponenty pod względem jakościowym. Pobrany, sprawdzony komponent następnie owijała w folię lub pakowała do worka i umieszczała w pudełku plastikowym (greenboxach), pełne pudełka plastikowe z etykietą produkcyjną umieszczała na wózku z kolkami i odwoziła do vipów produkcyjnych. Przy wyżej wymienionych pracach - przy pakowaniu 1 bębna - wykonywała ruchy monotypowe w zależności od produkowanego komponentu polegające na: - pobraniu i dokładnym obejrzeniu komponentu, gdzie trzymając komponent wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków od 20 do 60 razy; - na odebraniu, dokładnym obejrzeniu i spakowaniu komponentu, wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków od 20 do 60 razy. W zależności od czasu procesu metalizacji, na zmianie roboczej pakowała ok. 16 bębnów metalizatora. W czasie prac na wtryskarkach metalizacji zdarzały się postoje związane z konserwacją, przezbrojeniem, parametryzacją i ustawieniem, które trwały od 30 do 70 min na zmiany roboczą w zależności od ilości referencji produkowanych na danej maszynie. Uczestniczka podczas postojów wykonywała następujące czynności; sprzątanie maszyny, dostarczanie komponentów, uzupełnianie dokumentacji produkcyjnej, sprawdzanie parametrów komponentu, np. waga, rozmiar itp. Były to prace różnorodne bez ruchów monotypowych; - od dnia 1 grudnia 2010 r. do nadal w V. Sp. z o.o. Oddział V. w C., ul. [...], [...] C., na stanowisku operator produkcji, gdzie przez pierwsze pięć lat pracowała w oddziale APU-4, APU-6, APLI-3 na wtryskarkach, metalizatorach. Od 2015 r. do dnia 27 marca 2018 r. pracowała na montażu lamp przednich Toyota 982, Citroen B618. Od dnia 28 marca 2018 r. do nadal pracuje jako logistyk-operator produkcji, gdzie wykonuje pracę polegającą na przywożeniu komponentów, wywożeniu pustych pudeł, dokładaniu komponentów na stanowiska, zamawianiu komponentów zakupowych. Pracując na wtryskarkach pobierała gotowe komponenty z taśmy wtryskarki, komponenty były rożnej wielkości i o rożnej masie w zależności od produkowanego typu lampy. Każdy komponent brała do obu rąk i oglądała w różnych kierunkach w celu określenia czy nie ma jakiejś wady. Jeżeli na komponencie była jakaś wypływka, czyli nadmiar materiału, usuwała ją za pomocą nożyka i nożyka obrotowego. Na zmianę roboczą z taśmy wtryskarki musiała odebrać i obejrzeć ok. 700 komponentów, w zależności od typu lampy. Pobrany, sprawdzony komponent następnie owijała w folię lub pakowała do worka i umieszczała w pudełku plastikowym (greenboxach). Pełne pudełka plastikowe z etykietą produkcyjną umieszczała na wózku z kółkami i odwoziła do vipów produkcyjnych. Przy wyżej wymienionych pracach wykonywała ruchy monotypowe, w zależności od produkowanego komponentu polegające na: - pobraniu i dokładnym obejrzeniu komponentu, gdzie trzymając komponent wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków ok. 700 razy, - owijaniu i pakowaniu komponentu, gdzie również wykonywała ruchy obrotowe w obrębie nadgarstków ok. 700 razy, - usuwaniu nadmiaru materiału za pomocą nożyka i nożyka obrotowego, wówczas również wykonywała ruchy rąk w obrębie nadgarstków ok. 700 razy. Pracując przy obsłudze metalizatora najpierw musiała pobrać komponent z plastikowego pudełka lub z szafy, rozpakować, obejrzeć pod rożnymi kątami i założyć na bęben metalizatora. W bębnie mieści się w zależności od wielkości komponentu od 20 do 60 sztuk. Następnie używając siły obu rąk przesuwała bęben do metalizatora. Po zakończonym automatycznym procesie metalizacji, wyciągała przesuwając ręcznie bęben, ściągała i sprawdzała komponenty pod względem jakościowym. Pobrany, sprawdzony komponent następnie owijała w folię lub pakowała do worka i umieszczała w pudełku plastikowym (greenboxach), pełne pudełka plastikowe z etykietą produkcyjną umieszczała na wózku z kółkami i odwoziła do vipów produkcyjnych. Przy wyżej wymienionych pracach - przy pakowaniu jednego bębna - wykonywała ruchy monotypowe w zależności od produkowanego komponentu polegające na: - pobraniu i dokładnym obejrzeniu komponentu, gdzie trzymając komponent wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków od 20 do 60 razy; - na odebraniu, dokładnym obejrzeniu i spakowaniu komponentu, wykonywała ruchy obrotowe w obrębie obu nadgarstków od 20 do 60 razy. W zależności od czasu procesu metalizacji na zmianę roboczą pakowała ok. 16 bębnów metalizatora. W czasie prac na wtryskarkach i metalizacji występowały postoje związane z konserwacją, przezbrojeniem, parametryzacją i ustawieniem, które trwały od 30 do 70 min na zmianę roboczą, w zależności od ilości referencji produkowanych na danej maszynie. Uczestniczka podczas postojów wykonywała następujące czynności: sprzątanie maszyny, dostarczanie komponentów, uzupełnianie dokumentacji produkcyjnej, sprawdzanie parametrów komponentu, np. waga, rozmiar itp. Były to prace różnorodne bez ruchów monotypowych. Od 2015 r. do dnia 27 marca 2018 r. uczestniczka pracowała na montażu lamp przednich Toyota 982, Citroen B618 gdzie w zależności od rodzaju składanej lampy, występowała różna ilość komponentów. Najdłużej pracowała przy składaniu lampy Toyota 982A, w czasie zmiany roboczej składała od 200 do 400 lamp. Podczas pracy wykonywała na: - pierwszym stanowisku (MO 01) pobranie housinga (obudowy lampy), umieszczenie go w narzędziu, pobranie jednej śruby, reflektora i kasetki, a następnie włożenie ich do housinga, odebranie zmontowanego housinga, odłożenie na następne stanowisko. Przy tych czynnościach wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków od 8 ruchów razy 200 lamp do 8 ruchów razy 400 lamp, - drugim stanowisku (MO 05) pobranie housinga (obudowy lampy), umieszczenie go w narzędziu, nałożenie łącznika plastikowego, wkręcanie dwóch śrub przy użyciu wkrętaka pneumatycznego, następnie założenie wcześniej podmontowanego reflektora i przykręcenie trzeciej śruby mocującej i odłożenie na następne stanowisko. Przy tych czynnościach wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków od 8 ruchów razy 200 lamp do 8 ruchów razy 400 lamp, - trzecim stanowisku (MO 10) pobranie housinga (obudowy lampy), umieszczenie go w narzędziu, pobranie soczewki, trzech kapsułek, nałożenie do soczewki kapsułek, zmontowanie kabli razem, załączenie cyklu na maszynie i odebranie zmontowanej wcześniej soczewki i ułożenie ich na housinga, poprawienie ułożenia kabla w obudowie, odłożenie na następne stanowisko. Przy tych czynnościach wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków od 11 ruchów razy 200 lamp do 11 ruchów razy 400 lamp. Waga gotowej lampy Toyota wynosiła 3,5 kg. Praca przy składaniu lampy na linii Citroen B618 charakteryzowała się mniejszą ilością komponentów. Na zmianę roboczą, było wykonywanych maksymalnie do 720 sztuk lamp. Przy tych czynnościach uczestniczka wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków - przy montażu jednej lampy było to 46 ruchów obu rąk. Na stanowiskach montażu od MO 10 do MO 70 co godzinę odbywała się rotacja pracowników. W czasie prac montażowych na liniach produkcyjnych zdarzały się postoje ze względu na awarie linii, modyfikacje narzędzi i usprawnienia trwające ok. 25 min na zmiany roboczą, podczas których były wykonywane różnorodne prace bez ruchów monotypowych, takie jak: prace porządkowe, zamiatanie linii, mycie narzędzi, czytanie instrukcji. Zgodnie z oceną dokonaną przez PPIS w Chrzanowie wykonywane w ww. zakładach pracy czynności wymagały długotrwałej powtarzalności, wiązały się z koniecznością wykonywania seryjnych ruchów zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto uczestniczka pracowała w N. Sp. z o.o. w W., Zakład Produkcji [...] w N. 2 (zlikwidowane), od dnia 8 czerwca 1998 r. do dnia 30 września 2003 r., na stanowisku dekoratora ozdób choinkowych. W ww. zakładzie uczestniczka nie pracowała w narażeniu na ruchy monotypowe w obrębie nadgarstka. W związku z powyższym nie uznano też za stronę w toczącym się postępowaniu tego zakładu pracy i zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - nie doręczono mu decyzji administracyjnej. Dalej organ odwoławczy wskazał, że uczestniczka badana była w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu 29 października 2019 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazano m.in., że : "W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, badanie neurologiczne, badania laboratoryjne, badanie EKG, badanie rtg nadgarstków, ocenę dostarczonej dokumentacji radiologicznej: rtg kręgosłupa szyjnego, zapoznano się z dostarczoną dokumentacją medyczną oraz dokonano analizy narażenia zawodowego pod kątem narażenia na ruchy monotypowe nadgarstków. Obustronny zespół cieśni nadgarstka rozpoznano badaniem EMG w dniu 12.10.2016 r., operowano po stronie prawej w dniu 05.01.2018r. Zgodnie z wiedzą medyczną kanał nadgarstka ograniczony jest przez dłoniowe powierzchnie kości nadgarstka i przez niepodatny na rozciąganie troczek zginaczy. Przez kanał nadgarstka przechodzą między innymi ścięgna mięśni palców, ścięgna zginaczy nadgarstka oraz nerw pośrodkowy. Ta topografia anatomiczna kanału nadgarstka czyni tę przestrzeń ciasną, co wpływa na zwiększone ryzyko ucisku szczególnie wrażliwego na niedokrwienie nerwu pośrodkowego. Ciśnienie w kanale nadgarstka pozostaje w ścisłym związku ze stanem napięcia mięśni i pozycją przedramienia, nadgarstka oraz palców. Seryjne (monotypowe, powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami, używanie siły nacisku na narzędzia przez zginacze palców powodują podwyższone ciśnienie w kanale nadgarstka. Wiedzie to do powstania ciasnoty w kanale i niedokrwienia nerwu pośrodkowego, wiodące do powstania zespołu cieśni kanału nadgarstka. Ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez PPIS w Chrzanowie potwierdza, że pracownik w trakcie czynności zawodowych na stanowisku szwaczki i operatora produkcji wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych. Wyżej wymienione dają podstawę do uznania z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy". Dalej MPWIS, podkreślił, że przedmiotowa sprawa jest rozpatrywana po raz trzeci. Pierwsza decyzja PPIS w Chrzanowie nr 12/21 z dnia 6 września 2021 r., stwierdzająca chorobę zawodową, została uchylona przez Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzją z dnia 29 listopada 2021 r. znak: NP.9081.2.39.2021 i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. MPWIS wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia stron postępowania, sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego z okresów zatrudnienia w [...] Zakładach [...] "C." S.A., Przedsiębiorstwie [...] "C." Sp. z o.o. oraz w firmie N. Sp. z o.o. w W. (Zakład Produkcji [...] w N. 2). Podkreślono potrzebę ustalenia, czy sposób wykonywania pracy wiązał się z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych, poprzez seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstka, maksymalne zgięcia dłoniowe i grzbietowe lub chwytanie i zaciskanie dłoni na narzędziu pracy z użyciem siły. Wskazano, że oceny narażenia należy dokonać na podstawie dokumentacji archiwalnej lub, w przypadku jej braku, przesłuchania pracownika i ewentualnie świadków. Realizując wytyczne, PPIS w Chrzanowie ustalił, że dokumentacja pracownicza z zakładów "C." znajduje się w firmie A. Sp. z o.o. w K., a z firmy N. w P. Sp. z o.o. w Ś.. Zwrócono się do tych archiwów o kopie dokumentacji. A. Sp. z o.o. poinformowała o braku dokumentów dotyczących zakresu czynności, oceny ryzyka i ilości wykonywanych produktów w aktach osobowych uczestniczki. P. Sp. z o.o. przesłała uwierzytelnioną kopię zakresu obowiązków dekoratora ozdób choinkowych, która nie wniosła istotnych informacji. Ponadto uczestniczka oświadczyła mailowo w dniu 29 września 2022 r., że nie posiada świadków, którzy mogliby potwierdzić jaką i w jaki sposób wykonywała swoja pracę w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C., Przedsiębiorstwie [...] "C." Sp. z o.o. w C. oraz w firmie N. Sp. z o.o. w W., Zakład [...] w N. 2. Jednakże w protokole przesłuchania z dnia 7 maja 2019 r. uczestniczka przedstawiła szczegółowe informacje dotyczące pracy w firmie N. Sp. z o.o. w W. Na podstawie zebranych informacji organ I instancji zaktualizował kartę oceny narażenia zawodowego uczestniczki i przesłał ją do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie w celu uzyskania opinii medycznej do orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 29 października 2019 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie w dniu 9 listopada 2022 r. stwierdził, że sposób wykonywania pracy wiązał się z dużym obciążeniem stawów nadgarstkowych ruchami monotypowymi, co mogło skutkować zespołem cieśni nadgarstka. Dodatkową opinię medyczną, wydaną w związku z nowymi ustaleniami w zakresie narażenia zawodowego, uwzględniono jako dowód w decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej Nr 56/22 z dnia 30 grudnia 2022 r. znak: PSE.HP-450-52/18. Następnie MPWIS decyzją z dnia 29 marca 2023 r. znak: NP.9081.2.12.2023 ponownie uchylił decyzję organu I instancji, wskazując na konieczność ponownego przesłuchania uczestniczki w celu dokładnego ustalenia charakteru chronometrażu wykonywanych czynności podczas zatrudnienia na stanowisku jako obuwnik szwacz w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C. oraz w Przedsiębiorstwie [...] "C." Sp. z o.o. w C., zweryfikowania karty oceny narażenia zawodowego z dnia 11 października 2022 r. pod kątem ryzyka zespołu cieśni nadgarstka oraz ustalenia wszystkich stron postępowania. Organ I instancji, realizując wytyczne, zwrócił się w dniu 8 sierpnia 2023 r. do PPIS w Oświęcimiu o informacje dotyczące analogicznych postępowań w sprawie podejrzenia choroby zawodowej byłego pracownika [...] Zakładów [...] "C." S.A. w C. oraz Przedsiębiorstwa [...] "C." Sp. z o.o. w C. PPIS w Oświęcimiu w dniu 5 września 2023 r. poinformował o braku dokumentacji, ale posiadał decyzję z 2016 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u innej byłej pracownicy "C.", gdzie w karcie oceny narażenia zawodowego znaleziono opis czynności szwacza: "do jej obowiązków należało szycie elementów skórzanych przy użyciu specjalnej maszyny, wycinanie form, krojenie, obcinanie za pomocą nożyczek elementów skórzanych. Obrabianym materiałem była skóra o różnej grubości i twardości". Również PPIS w Chrzanowie zwrócił się do Archiwum Państwowego w Katowicach w dniu 8 sierpnia 2023 r., ale Archiwum nie wytypowało akt zawierających zakres czynności z lat 1993-1995, wskazując firmę A. Sp. z o.o. jako przechowawcę dokumentacji. Organ I instancji przesłuchał uczestniczkę w dniu 19 października 2023 r., która wskazała, że jako obuwnik szwacz wszywała na maszynie szwalniczej elementy obuwia (nosek, podnosek, przyszwa, język, wyściółka) w systemie akordowym, wykonując od 17 do 20 ruchów na jeden element i szyjąc około 150 par butów na zmianę. W związku z tym organ I instancji ponownie zaktualizował kartę oceny narażenia zawodowego uczestniczki w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C. oraz Przedsiębiorstwie [...] "C." Sp. z o.o. w C., uznając pracę w narażeniu na ruchy monotypowe. Opracowaną kartę oceny narażenia zawodowego przesłano ją do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie, który w dniu 3 stycznia 2024 r. potwierdził duże obciążenie ruchami monotypowymi nadgarstków, co z wysokim prawdopodobieństwem wskazuje na związek przyczynowo-skutkowy ze stwierdzonym schorzeniem. Opinia podkreśliła, że ocena narażenia zawodowego i wnioski końcowe mieszczą się w kompetencjach PPIS. Dodatkową opinię medyczną uwzględniono jako materiał dowodowy w decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej nr 4/24 z dnia 15 lutego 2024 r. znak: PSE.HP-450-52/18. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie orzekała upoważniona jednostka tj. Małopolski Ośrodek Pracy w Krakowie, która po przeprowadzeniu specjalistycznych badań i oceny dokumentacji medycznej oraz po dokonaniu oceny narażenia zawodowego (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 29 października 2019 r. oraz uzupełniające opinie medyczne z dnia 15 lipca 2021 r., 9 listopada 2022 r. i 3 stycznia 2024 r. do tego orzeczenia), rozpoznała schorzenie, które figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Dodatkowo MPWIS po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego uznał, iż wykonywane przez uczestniczkę czynności zawodowe od 1992 r. do 1995 r. na stanowisku obuwnika szwacza, następnie od l stycznia 1998 r. do 31 marca 1998 r. na stanowisku szwaczki oraz od 2009 r. do nadal na stanowiskach operatora produkcji, logistyka-operatora produkcji wymagały seryjnych ruchów zginania i prostowania nadgarstków, powtarzanych wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, a zatem spełniających kryteria ruchów monotypowych w zakresie stawów nadgarstkowych. Aby uznać schorzenie za chorobę zawodową muszą być spełnione następujące warunki: - choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; - choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy; - wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej u uczestniczki tj.: upoważniona jednostka orzecznicza rozpoznała schorzenie, które figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych, analiza narażenia zawodowego wykazała, iż sposób wykonywania pracy wiązał się z monotypią w zakresie stawów nadgarstkowych oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w trakcie zatrudnienia (badanie EMG z rozpoznaniem zespołu cieśni nadgarstka po stronie prawej wykonane w dniu 12 października 2016 r.). Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie organ odwoławczy ocenił w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. i uznał je za nie budzące wątpliwości, jasno i wyczerpująco uzasadnione w kwestii dokonanego rozpoznania przedmiotowej choroby. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania uznając je za bezpodstawne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania przez organ I instancji ustalenia, czy uczestniczka pracowała w narażeniu na ruchy monotypowe w firmie N. Sp. z o.o. w W. Zakład [...] w N. 2, oraz zaniechania sprawdzenia, czy dokumenty dotyczące oceny narażenia w tym zakładzie znajdują się w archiwach państwowych, organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego uczestniczka przedstawiła szczegółowe informacje dotyczące sposobu wykonywania pracy. Od dnia 8 czerwca 1998 r. do dnia 30 września 2003 r. pracowała na stanowisku dekoratora ozdób choinkowych, malując szklane bombki. Praca była precyzyjna, a ilość wykonanych bombek zależała od stopnia trudności; przy prostych wzorach malowała około 500 bombek na zmianę, przy trudniejszych na dużych bombkach około 50. Lewą ręką podtrzymywała bombkę, a prawą malowała wzory, wykonując około 50 ruchów prawą ręką w obrębie nadgarstka przy prostych wzorach i 3-4 razy więcej przy dużych bombkach. Ponadto, przy dużych bombkach lewa ręka była obciążona ciężarem bombki (około 35 dkg). W dniu 29 września 2022 r. uczestniczka oświadczyła, że nie posiada świadków mogących potwierdzić zakres i ilość wykonywanych czynności. PPIS w Krakowie pismem z dnia 11 lutego 2019 r. poinformował o braku możliwości przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego w firmie N. Sp. z o.o. z uwagi na jej likwidację. Ustalono, że dokumentacja pracownicza zakładu przechowywana jest w P. Sp. z o.o. w Ś. W odpowiedzi na prośbę o przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentacji pracowniczej, otrzymano w dniu 3 czerwca 2022 r. jedynie uwierzytelnioną kserokopię zakresu wykonywanych czynności, która nie wniosła nowych istotnych informacji, ponieważ uczestniczka szczegółowo opisała swoje czynności podczas przesłuchania. Po zebraniu materiału dowodowego i analizie dokumentacji, PPIS w Chrzanowie sporządził ocenę narażenia zawodowego, w której stwierdzono, że czynności wykonywane przez uczestniczkę nie spełniały kryteriów ruchów monotypowych. Ruchy monotypowe charakteryzują się seryjnym zginaniem i prostowaniem nadgarstka, powtarzalnymi wielokrotnie w krótkich odstępach czasu, maksymalnym zgięciem dłoniowym i grzbietowym nadgarstków, lub chwytaniem i zaciskaniem dłoni na narzędziu pracy z użyciem siły. W przypadku uczestniczki, prawy nadgarstek był obciążony statycznie, co wynikało z trzymania pędzelka i precyzyjnego nanoszenia wzoru. Takie stanowisko zajął również Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, który w pismach z dnia 20 września 2018 r. i dnia 13 grudnia 2018 r. stwierdził, że wykonywane czynności nie nosiły znamion monotypowości ruchów, a prawy nadgarstek był obciążony statycznie. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji nie uznał N. Sp. z o.o. w W. za stronę postępowania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania skierowania do weryfikacji przez jednostkę orzeczniczą II stopnia orzeczenia nr [...] z dnia 29 października 2019 r. wydanego przez Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, organ odwoławczy informuje, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, tylko pracownik lub były pracownik, niezgadzający się z treścią orzeczenia, może wystąpić o ponowne badanie. Właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji może żądać dodatkowego uzasadnienia orzeczenia. W toku postępowania administracyjnego trzykrotnie wystąpiono do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie w celu weryfikacji orzeczenia, a otrzymane opinie potwierdzały z wysokim prawdopodobieństwem związek przyczynowy między schorzeniem a sposobem wykonywania pracy. W kwestii zarzutu zaniechania wyjaśnienia istotnych okoliczności, tj. ustalenia związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy, MPWIS informuje, że według opinii biegłych jednostek orzeczniczych, współwystępowanie schorzeń pozazawodowych nie wyklucza zawodowej etiologii w przypadku potwierdzenia narażenia zawodowego. Obowiązujący wykaz chorób zawodowych, w przypadku schorzeń obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy (w tym zespół cieśni nadgarstka), nie określa minimalnego czasu narażenia, co oznacza, że każdy przypadek jest rozpatrywany indywidualnie. MPWIS, odnosząc się zarzutu zaniechania ustalenia, czy dokumentacja pracownicza N. Sp. z o.o. znajduje się w archiwach państwowych oraz wąski zakres informacji z akt osobowych, zwrócił się pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r. do PPIS w Chrzanowie z prośbą o uzupełnienie materiału dowodowego, w tym o przesłanie uwierzytelnionych kopii całej dokumentacji pracowniczej uczestniczki oraz dokumentacji BHP dotyczącej stanowiska dekoratora ozdób choinkowych z okresu od 8 czerwca 1998 r. do 30 września 2003 r. Ponadto, zwrócono się o informację, czy zakład przekazał całą dokumentację pracowniczą i płacową tylko do P. Sp. z o.o. w Ś. W odpowiedzi z dnia 25 czerwca 2024 r., PPIS w Chrzanowie przekazał pismo z P., informujące o braku oceny narażenia zawodowego oraz orzeczeń lekarskich uczestniczki w przekazanej dokumentacji oraz że archiwum to jest jedynym przechowawcą akt osobowo-płacowych zakładu N. Sp. z o.o. W związku z tym, ocena narażenia zawodowego została przeprowadzona na podstawie protokołu przesłuchania uczestniczki z dnia 7 maja 2019 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca, reprezentowaną przez pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.: a) art. 138 § 2 w zw. z art.7, 10 § 1, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że organ ten wydał decyzję bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało tym, że orzekł nie wyjaśniając wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę, tj. nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności kwalifikujących możliwość wystąpienia choroby zawodowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ ten nie wskazał w uzasadnieniu pełnej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; c) art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji zmierzającego do całościowego rozpoznania analizowanej sprawy. 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) naruszenie art. 2351 k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba uczestniczki wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 września 2024 r., a także – z mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie nr 4/24 z dnia 15 lutego 2024 r., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Zgodnie z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z chorobą zawodową mam więc do czynienia, gdy zostaną spełnione następujące dwie przesłanki: występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić po przeprowadzeniu postępowania na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, które odnosi się do zachorowania pozostającego w związku przyczynowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2021 r., sygn. II GSK 52/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. II OSK 567/19 (opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że na gruncie art. 2351 k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Z kolei zgodnie z art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało uregulowane w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 z późn. zm., dalej: rozporządzenie). Podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej należy zgłosić odpowiedniemu organowi państwowemu, którym jest miedzy innymi państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Z kolei jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, 2) kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych) - w zakresie wszystkich chorób zawodowych; 3) poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych; 4) podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Z kolei narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do: 1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego; 2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie kontaktu, okresu utajenia oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika; 3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika; 4) czynników o działaniu rakotwórczym - substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określone w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy oraz pierwotną lokalizacje nowotworu i okres latencji; 5) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydaje na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a organ prowadzący postępowanie nie może jej odrzucić. Organ administracji nie jest - co do zasady - upoważniony do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozpoznania czy zaklasyfikowania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi bowiem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej mogą więc odstąpić od ustaleń lekarskich wyłącznie wtedy, gdy ustalenia te budzą wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych dowodów. Innymi słowy, skoro organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, to są związane orzeczeniami lekarskimi (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. II OSK 1408/18, opubl. w CBOSA). Trafnie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 451/21, opubl. w CBOSA). Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem zaskarżoną decyzję, może kwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do podważenia pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. jeżeli zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź lekarza uprawnionego, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu jednostce organizacyjnej. Ocena Sądu nie może jednak wnikać w merytoryczną treść orzeczenia lekarskiego, które - jak już wcześniej podkreślono - ma charakter opinii biegłego. Podobnie organy administracji, nie dysponując wiedzą medyczną, nie mogą podważać opinii specjalistów. W niniejszej sprawie bezsporne jest istnienie choroby przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych) u uczestniczki. Choroba ta została wymieniona w rozporządzeniu jako choroba zawodowa wśród przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy. Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok. Schorzenie to jest między innymi wynikiem ruchów monotypowych. Jak wynika z akt sprawy, uczestniczka pracowała w narażeniu na ruchy monotypowe w: - od dnia 3 marca 1992 r. do dnia 31 maja 1995 r. w [...] Zakładach [...] "C." S.A. w C. oraz w Przedsiębiorstwie [...] "C." Sp. z o.o. w C. na stanowisku obuwnik szwacz, gdzie wykonywała czynności polegające na wszywaniu poszczególnych elementów do obuwia na maszynie przemysłowej szwalniczej, co wiązało się z ruchami monotypowymi w obrębie nadgarstków (17-20 ruchów na jeden element, ok. 150 butów na zmianę). - od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 marca 1998 r. w Firmie Handlowej T. w T. na stanowisku szwaczka, gdzie wykonywała prace polegające na szyciu na maszynie szwalniczej prześcieradeł, podkładów, czepków i maseczek lekarskich, wykonując ok. 2500 - 3000 ruchów rąk w obrębie nadgarstków na zmianę. - od dnia 2 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2010 r. w A. Sp. z o.o. w W., wykonując pracę w V. Sp. z o.o. Oddział V. w C. na stanowisku operator produkcji, gdzie przy obsłudze wtryskarek i metalizatorów wykonywała ruchy obrotowe w obrębie nadgarstków od 800 do 1000 razy na zmianę przy komponentach oraz przy obsłudze metalizatora od 20 do 60 razy przy jednym bębnie, pakując ok. 16 bębnów na zmianę. - od dnia 1 grudnia 2010 r. do nadal w V. Sp. z o.o. Oddział V. w C. na stanowisku operator produkcji, a następnie logistyk-operator produkcji. Przez pierwsze pięć lat, pracując na wtryskarkach i metalizatorach, wykonywała ruchy monotypowe (ok. 700 ruchów obrotowych nadgarstków na zmianę). Od 2015 r. do dnia 27 marca 2018 r. pracowała na montażu lamp przednich, gdzie wykonywała powtarzalne ruchy w obrębie nadgarstków od 8 do 11 ruchów na jedną lampę (składając od 200 do 400 lamp na zmianę) lub 46 ruchów na jedną lampę (składając do 720 lamp na zmianę). Z oceny narażenia zawodowego przeprowadzonego przez PPIS w Chrzanowie wynika, że czynności te wymagały długotrwałej powtarzalności i wiązały się z koniecznością wykonywania seryjnych ruchów zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, stwarzając ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka. Uczestniczka była badana w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu 29 października 2019 r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej, potwierdzone uzupełniającymi opiniami medycznymi z dnia 15 lipca 2021 r., 9 listopada 2022 r. i 3 stycznia 2024 r. Opinie te jasno wskazywały na związek przyczynowy między chorobą a warunkami pracy, podkreślając duże obciążenie stawów nadgarstkowych ruchami monotypowymi. Należy wskazać, że postępowanie było prowadzone trzykrotnie, a organy obu instancji dokładnie wyjaśniły wszystkie okoliczności, w tym zakres czynności wykonywanych w poszczególnych zakładach pracy, po kilkukrotnym uzupełnianiu materiału dowodowego i przesłuchaniu uczestniczki, zgodnie z wytycznymi Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W szczególności, zbadano kwestię pracy w firmie N. Sp. z o.o. w W., w której uczestniczka była zatrudniona w okresie od 8 czerwca 1998 r. do 30 września 2003 r. na stanowisku dekoratora ozdób choinkowych. W ramach postępowania wyjaśniającego uczestniczka szczegółowo opisała sposób wykonywania swoich obowiązków. Poinformowała, że malowała szklane bombki, trzymając bombkę w lewej ręce i malując wzory prawą ręką. Podkreśliła, że praca ta była precyzyjna, a liczba wykonanych bombek zależała od stopnia trudności. Przy prostych wzorach malowała około 500 bombek na zmianę, natomiast przy trudniejszych, dużych bombkach – około 50. Wykonywała przy tym około 50 ruchów prawą ręką w obrębie nadgarstka przy prostych wzorach, a 3-4 razy więcej przy dużych bombkach. Dodatkowo, przy dużych bombkach lewa ręka była obciążona ich ciężarem (około 35 dkg). Podkreśliła, że nie posiada świadków, którzy mogliby potwierdzić szczegóły wykonywanej pracy w tym zakładzie. Organy podjęły próby uzyskania dokumentacji dotyczącej zakresu obowiązków i oceny narażenia zawodowego z archiwów (P. Sp. z o.o. w Ś.), jednak otrzymana dokumentacja ("Zakres obowiązków [...] w Zakładzie N. firmy N.") nie wniosła nowych, istotnych informacji, ponieważ uczestniczka sama szczegółowo opisała swoje czynności. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, pismami z dnia 20 września 2018 r. i dnia 13 grudnia 2018 r., a także w ogólnej ocenie, potwierdził, że czynności wykonywane na tym stanowisku nie nosiły znamion monotypowości ruchów. Wskazano, że prawy nadgarstek był obciążony statycznie, co wynikało z trzymania pędzelka i precyzyjnego nanoszenia wzoru, a ruchy te nie spełniały kryteriów ruchów monotypowych, które charakteryzują się seryjnym zginaniem i prostowaniem nadgarstka, powtarzanymi wielokrotnie w krótkich odstępach czasu, maksymalnym zgięciem dłoniowym i grzbietowym nadgarstków, lub chwytaniem i zaciskaniem dłoni na narzędziu pracy z użyciem siły. W ocenie Sądu, bezsporne jest więc wystąpienie choroby stanowiącej chorobę zawodową oraz wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy kwestii, czy powyższe ustalenia dają podstawę do przyjęcia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy w skarżącej spółce, czy też jest wynikiem czynników o charakterze pozazawodowym. Art. 2351 k.p. wyraźnie zakłada konieczność występowania związku przyczynowego między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem. Zatem w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie (tak wyrok WSA z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. II SA/Bd 538/11, z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. IV SA/Wr 134/12, orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r., sygn. II OSK 2217/18, opubl. w CBOSA) dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej występuje, nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem. Przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Stąd zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanym orzeczeniu, istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest więc ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 3175/19 oraz z dnia 9 maja 2018 r. sygn. II OSK 1502/16; opubl. w CBOSA). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2019 r., sygn. II OSK 993/17; opubl. w CBOSA). Jak słusznie podnosi się w judykaturze, współistnienie czynników pozazawodowych - przy uznanym przez organy narażeniu zawodowym - nie jest bowiem wystarczające do wzruszenia domniemania związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 października 2015 r., sygn. IV SA/Gl 183/15, opubl. w CBOSA). Szczegółowa analiza czynników pozazawodowych ma jedynie znaczenie w przypadku krótkotrwałego narażenia, czy też w przypadku gdy narażenie występuje co prawda przez długi czas, ale charakter pracy powoduje, że w ciągu dnia pracy pracownik częściowo pracuje w narażeniu, a częściowo wykonuje prace w warunkach, które nie narażają na chorobę. W niniejszej sprawie uczestniczka przez wiele lat pracy była narażona na wystąpienie choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Stąd zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, istniał związek przyczynowy między warunkami pracy, a ujawnionym schorzeniem u uczestniczki. W niniejszej sprawie, to właśnie orzeczenia i opinie Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie, będącego uprawnioną jednostką orzeczniczą I stopnia, potwierdziły ten związek z wysokim prawdopodobieństwem. Opinie medyczne, wydawane przez specjalistów medycyny pracy, wyraźnie wskazywały na: rozpoznanie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, potwierdzone badaniem EMG; fakt, że praca na stanowiskach szwaczki, obuwnika szwacza oraz operatora produkcji charakteryzowała się seryjnymi (monotypowymi) ruchami zginania i prostowania nadgarstków, wymagającymi długotrwałej powtarzalności oraz związek przyczynowy między tymi warunkami pracy a powstałym schorzeniem, określony jako "wysokie prawdopodobieństwo". W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 29 października 2019 r., a także w uzupełniających opiniach, szczegółowo wyjaśniono mechanizm powstawania zespołu cieśni nadgarstka w kontekście seryjnych ruchów i obciążeń. Podkreślono, że "seryjne (monotypowe, powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narzędzia pracy palcami, używanie siły nacisku na narzędzia przez zginaczy palców powodują podwyższone ciśnienie w kanale nadgarstka. Wiedzie to do powstania ciasnoty w kanale i niedokrwienia nerwu pośrodkowego, wiodące do powstania zespołu cieśni kanału nadgarstka". Ta fachowa ocena została następnie skorelowana z oceną narażenia zawodowego, sporządzoną przez PPIS w Chrzanowie, która również potwierdziła obecność tych czynników w środowisku pracy uczestniczki. Argumentacja strony skarżącej oparta na art. 2351 k.p., nie przedstawia żadnych nowych dowodów ani okoliczności, które mogłyby podważyć konkluzje jednostki orzeczniczej. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął ustalenia orzeczenia lekarskiego i opinii uzupełniających, ponieważ zostały one wydane przez uprawnioną jednostkę, w oparciu o pełną dokumentację medyczną i ocenę narażenia zawodowego, a ich uzasadnienie jest logiczne i spójne. Organy administracji, jak już wcześniej wskazano, nie posiadają kompetencji do podważania merytorycznych ustaleń medycznych. W ocenie Sądu niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej, albowiem w trakcie postępowania organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i podjęły wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również w sposób wyczerpujący uzasadniły swoją decyzję. Po pierwsze, organy inspekcji sanitarnej trzykrotnie prowadziły postępowanie wyjaśniające, co świadczy o dążeniu do kompleksowego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. Pierwsza decyzja PPIS w Chrzanowie została uchylona przez Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (MPWIS) właśnie z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, m.in. w zakresie prawidłowego ustalenia stron postępowania oraz sporządzenia kart oceny narażenia zawodowego dla wszystkich istotnych okresów zatrudnienia. Wytyczne MPWIS precyzyjnie wskazywały na potrzebę ustalenia, czy sposób wykonywania pracy wiązał się z ruchami monotypowymi w obrębie stawów nadgarstkowych, z uwzględnieniem dokumentacji archiwalnej lub przesłuchań pracownika i świadków. W odpowiedzi na te wytyczne, PPIS w Chrzanowie podjął konkretne kroki. Zwrócił się do firm archiwizacyjnych (A. Sp. z o.o. i P. Sp. z o.o.) o udostępnienie dokumentacji pracowniczej. Co prawda, część tej dokumentacji, jak np. dotycząca zakresu czynności czy oceny ryzyka, okazała się niekompletna lub nie zawierała wszystkich poszukiwanych informacji (np. od P. Sp. z o.o. otrzymano jedynie uwierzytelnioną kopię zakresu obowiązków dekoratora ozdób choinkowych, która nie wniosła nowych istotnych informacji, gdyż uczestniczka wcześniej szczegółowo opisała te czynności). Jednakże, brak dokumentacji archiwalnej nie doprowadził do zaniechania dalszych działań. Organy, zgodnie z zasadą zupełności materiału dowodowego, przeprowadziły przesłuchania uczestniczki, która szczegółowo opisała charakter wykonywanych prac na poszczególnych stanowiskach. To właśnie na podstawie jej zeznań, organ I instancji był w stanie zaktualizować karty oceny narażenia zawodowego. Dodatkowo, w związku z drugą decyzją uchylającą MPWIS, organ I instancji ponownie dokonał weryfikacji danych, co doprowadziło do kolejnego przesłuchania uczestniczki i dalszej aktualizacji karty oceny narażenia zawodowego, szczególnie w odniesieniu do pracy na stanowisku obuwnika szwacza. Zwrócono się również do innych PPIS-ów o informacje dotyczące analogicznych postępowań, co pozwoliło na wykorzystanie szerszego kontekstu i doświadczeń z podobnych spraw. Co istotne, wszelkie zebrane dane dotyczące narażenia zawodowego były konsekwentnie przesyłane do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie – jednostki orzeczniczej I stopnia – w celu uzyskania opinii medycznej. Ośrodek ten trzykrotnie wydał uzupełniające opinie medyczne (z dnia 15 lipca 2021 r., 9 listopada 2022 r. i 3 stycznia 2024 r.), które potwierdzały wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy, w tym monotypowymi ruchami nadgarstków. Fakt, że te opinie były spójne i konsekwentnie potwierdzały wcześniejsze ustalenia, świadczy o rzetelności oceny. Zarzut, że organ nie miał możliwości rzetelnego zbadania całokształtu okoliczności, jest zatem chybiony. Działania organów były ukierunkowane na wszechstronne zebranie informacji, a w przypadku braku dokumentacji – na jej odtworzenie poprzez przesłuchania. Zgodnie z art. 7 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Obowiązek ten został spełniony, a brak "idealnej" dokumentacji archiwalnej nie uniemożliwił organom zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego do podjęcia merytorycznej decyzji. Jednocześnie zaznaczyć należy, że art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Nie jest to jednak obowiązek bezwzględny, a jedynie fakultatywna możliwość. Organ odwoławczy ma prawo, na podstawie zgromadzonego już materiału dowodowego, ocenić, czy dalsze postępowanie jest konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie, jak już wcześniej podkreślono, materiał dowodowy został zgromadzony w sposób bardzo szczegółowy i wyczerpujący w toku postępowania przed organem I instancji, a także w ramach dwukrotnie ponawianego postępowania wyjaśniającego zgodnie z wytycznymi MPWIS. Wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione, w tym te dotyczące braku dokumentacji archiwalnej i konieczności odtworzenia przebiegu pracy na podstawie przesłuchań uczestniczki. Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyraźnie wskazał, że dokonano ponownej, wnikliwej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego. W ramach tej analizy, MPWIS odniósł się również do zarzutu skarżącego dotyczącego nieustalenia narażenia w firmie N. Sp. z o.o. Zwrócono się ponownie do PPIS w Chrzanowie o uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie (m.in. przesłanie uwierzytelnionych kopii całej dokumentacji pracowniczej i BHP, oraz informację, czy P. Sp. z o.o. jest jedynym przechowawcą akt). Po uzyskaniu informacji, że w dostępnej dokumentacji brak jest oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich, a P. jest jedynym archiwum, organ odwoławczy uznał, że dalsze poszukiwania w tym kierunku są bezcelowe, a ocena narażenia została prawidłowo dokonana na podstawie protokołu przesłuchania uczestniczki. Ponadto, zarówno PPIS w Chrzanowie, jak i Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie, stwierdzili, że czynności wykonywane przez uczestniczkę w N., nie spełniały kryteriów ruchów monotypowych. W świetle tak kompleksowo zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego, organ odwoławczy miał podstawy do przyjęcia, że dalsze postępowanie dowodowe nie jest konieczne. Zgodnie z zasadą szybkości i efektywności postępowania administracyjnego, organ nie jest zobligowany do prowadzenia działań dowodowych, które nie wniosą do sprawy nowych, istotnych okoliczności. Skarżący nie wskazał w skardze konkretnych, nowych dowodów, które organ odwoławczy powinien był przeprowadzić, a które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.