III SA/Kr 307/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala Komendant Powiatowy Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2010r. nałożył na L. J. karę pieniężną w kwocie 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków - na podstawie art. 93 ust. 1; art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym w związku z L.p. 2.2 pkt 3 załącznika do ustawy oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] 2010 r. o godz. 16:07 stwierdzono, że S. G. kierujący autobusem m-ki Mercedes nr rej. [...] własności przedsiębiorcy, wykonując regularny przewóz osób na linii komunikacyjnej A - W, zmienił wyznaczoną w zezwoleniu trasę przejazdu i zatrzymał się na przystanku Plac [...] w W na ul. S gdzie wysadzał pasażerów. Powyższy kurs miał zakończyć się na przystanku W - P na ul. M, a przystanek Plac [...] na ul. S nie jest przystankiem wyznaczonym w rozkładzie jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnego przewozu osób wydanego przez Starostę. Postępowanie administracyjne w trakcie którego przesłuchano świadków wykonywania w/w przewozu oraz kierującego pojazdem, w pełni uzasadnia nałożenie kary administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Po zakończeniu postępowania strony biorące w nim udział zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z jego materiałami. L. J. odwołał się od powyższej decyzji. Wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucił decyzji naruszenie: I. art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym przez nieuwzględnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia określonych w zezwoleniu na wykonywania regularnych przewozów osób warunków dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków; II. art. 31 § 1 k.p.a. przez bezzasadne dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia Prywatnych Przewoźników, podczas gdy przesłanki uzasadniające dopuszczenie tej organizacji społecznej na prawach strony do udziału w postępowaniu nie zostały spełnione; III. art. 107 § 3 k.p.a. przez niedokonanie w uzasadnieniu decyzji prawidłowego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej przyjętego przez organ rozstrzygnięcia, przez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn rozstrzygnięcia, gdy zaś chodzi o uzasadnienie prawne - niewyjaśnienie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 24 stycznia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odnosząc się do naruszenia wskazał, że postanowił nie przychylić się do stanowiska strony w tej kwestii. Samowolne działanie kierowcy - zmiana trasy przejazdu, zatrzymanie się na przystanku niefigurującym w obowiązującym rozkładzie jazdy - nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym. Organ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 386/10: "Za powstałe naruszenia nie może zostać nałożona kara na kierowcę pojazdu, lecz na przewoźnika, który ponosi odpowiedzialność za działania zatrudnionego przez siebie kierowcy. Ustawodawca jednoznacznie odniósł sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Osobami takimi nie mogą być, zatem kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika przede wszystkim z definicji transportu drogowego i przewozów na potrzeby własne zawartych w art. 4 pkt. 1 - 3 i 4 ustawy. Kierowca pojazdu nie wykonywał transportu drogowego w rozumieniu ustawy i nie był przewoźnikiem. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy na mocy uprawnienia administracyjnego odpowiedzialność administracyjną ponosi - z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca i jego organy. Także za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje - niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osoba (także, co do obowiązku właściwej realizacji obowiązującego rozkładu jazdy)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 listopada 2005 r. (VI SA/Wa 1486/05) podkreśla, że "Wykładnia językowa i celowościowa przepisów zmierza do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawa przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem". Przedsiębiorca w sytuacji takiej jak w sprawie - w przypadku naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, które powstało w wyniku samowolnego działania zatrudnionego kierowcy, na które podmiot nie ma wpływu - może dochodzić swoich praw względem kierowcy na drodze cywilnoprawnej, na zasadach określonych w ustawie Kodeks Cywilny. Odnosząc się do zarzutu wydania przez organ l instancji postanowienia dopuszczającego Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu z naruszeniem art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy po analizie statutu Stowarzyszenia oraz treści przepisu nie podzielił stanowiska strony w tej materii. W ocenie organu odwoławczego, pomimo, iż organ I instancji w sposób lakoniczny odniósł się do wymogów zawartych w treści art. 31 §1 pkt 2, dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu spełniło wymogi zawarte w treści tego artykułu. W zgodzie z interesem społecznym pozostaje zwalczanie nieuczciwej konkurencji, czyli takiej, która nie stosuje się do obowiązujących przepisów prawa. Również cele statutowe tej organizacji w pełni uzasadniają dopuszczenie do postępowania - rozdział II statutu Stowarzyszenia pn. "Cele i sposoby ich realizacji" - celem stowarzyszenia jest: pkt 6 - krzewienie zasad zdrowej konkurencji wśród przedsiębiorców wykonujących usługi w zakresie przewozów; pkt 11 -prowadzenie działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Co do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy skonstruował w treści decyzji zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. Podając podstawę prawną wydania decyzji oparł się o właściwe artykuły ustawy o transporcie drogowym. Również uzasadnienie faktyczne zawarte w treści decyzji organu l instancji, spełnia przesłanki zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. L. J. wniósł skargę na po wyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: I. prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym przez bezzasadne przyjęcie nieograniczonej odpowiedzialności przewoźnika w sytuacji, gdy naruszenie przez kierowcę warunków określonych w zezwoleniu nastąpiło w okolicznościach, których skarżący, jako podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć i pomimo prawidłowej organizacji przez niego stanowiska pracy, mającej na celu uniemożliwienie podjęcia przez kierowcę działań sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa; - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: II. art. 107 § 3 k.p.a. przez niedokonanie w uzasadnieniu decyzji prawidłowego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, a mającego polegać na wskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn takiego a nie innego rozstrzygnięcia, gdy zaś chodzi o uzasadnienie prawne nie wyjaśnienie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia; III. art. 31 § 1 k.p.a. przez bezzasadne dopuszczeniu do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia Prywatnych Przewoźników, podczas gdy przesłanki uzasadniające dopuszczenie tej organizacji społecznej na prawach strony do udziału w postępowaniu nie zostały spełnione. Ad. I. Skarżący nie mógł przewidzieć naruszenia przez kierowcę warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Skarżący podjął wszelkie wymagane prawem działania w celu prawidłowej organizacji stanowiska pracy kierowcy, mających na celu uniemożliwienie podjęcia przez kierowcę działań sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Kierowca został wyposażony we wszelkie wymagane prawem dokumenty, w tym w wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, wydanego w dniu 15 czerwca 2009 r. przez Starostę, zawierającego rozkład jazdy ze wskazaniem przystanków, godzin odjazdu i przyjazdu. Skarżący organizując pracę kierowcy, w tym w szczególności wyposażając go w prawidłowy rozkład jazdy, dołożył wszelkiej staranności, aby wykonywany w tym dniu regularny przewóz osób na linii komunikacyjnej miał miejsce zgodnie z obowiązującym go, jako przewoźnika rozkładem jazdy. Skarżący nie może, bowiem przewidzieć sytuacji, w której z przyczyn całkowicie od niego niezależnych, wbrew jego woli i wiedzy, kierowca zmienia ustaloną w rozkładzie trasę przejazdu, nie informując o tym pracodawcy i nie mając na to jego zgody. W takiej sytuacji mamy do czynienia z przesłanką z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, egzonerującą odpowiedzialność przewoźnika. Przepis stanowi ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy w razie spełnienia przesłanki polegającej na braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisów. Chodzi, zatem o tego rodzaju sytuację, w której doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć, w tym także działań i zaniechań osób trzecich. Skarżący przytoczył pogląd WSA w Warszawie, wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lutego 2007 r. (VI SA/Wa 1956/06, LEX nr 311989), że "podmiot, który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności". Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. (II GSK 989/08, LEX nr 563516), iż na zachowanie kierowcy naruszającego prawo przedsiębiorca ma tylko wtedy wpływ, jeżeli mógł to przewidzieć, a nie zapobiegł temu. W sprawie brak jakichkolwiek podstaw ku temu, by stwierdzić, iż skarżący miał wpływ na zachowanie kierowcy. Wręcz przeciwnie, ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci zeznań kierowcy wynika, że zmienił on trasę przejazdu samowolnie, wbrew wiedzy i woli pracodawcy. Z zestawienia treści przepisów art. 92 ust. 1 pkt 5, art. 92a ust. 1, 3-5 oraz art. 93 ust. 1-10 ustawy o transporcie drogowym wynika, że: odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika, nie wyklucza ewentualna odpowiedzialność kierowcy, umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika uzależnione jest od stwierdzenia, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć (art. 93 ust. 7) niezależnie od odpowiedzialności kierowcy. Zdarzeniem obciążającym na gruncie ustawy przewoźnika nie jest każde działanie kierowcy, lecz tylko takie, które wynika z nieprawidłowej organizacji jego stanowiska pracy przez przewoźnika (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r., II GSK 567/08). Jeżeli przewoźnik prawidłowo zorganizował pracę kierowcy, nie może ponosić bezwarunkowej odpowiedzialności za takie jego działania, które są sprzeczne z tą organizacją pracy i obowiązującymi przepisami prawa. Nie można twierdzić, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy jest oparta na zasadzie ryzyka i do obciążenia tą odpowiedzialnością wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków, a podmiot, który naruszył wymogi ustawy w żadnej sytuacji nie może uwolnić się od konsekwencji tego naruszenia (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. II SA/Bk 503/09). Ad. II. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. skarżący wskazał, iż zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, organ winien nie tylko powołać z numeru przepisy leżące u podstawy prawnej decyzji, lecz przede wszystkim wyjaśnić, jaki był cel stworzenia takiego stanu prawnego i jaki jest tryb realizacji założeń leżących u podstawy wskazanych w uzasadnieniu decyzji przepisów. Zadaniem organu administracyjnego jest wyjaśnienie, jakie przesłanki wynikające z obowiązujących w tym względzie przepisów muszą zostać spełnione, by można było wydać w sprawie takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Z uzasadnienia decyzji wynikać ma, bowiem ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W sprawie organ powołując w części przepisy prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, nie przytacza ich treści, ani też nie wyjaśnia, co konkretnie one znaczą i dlaczego znalazły zastosowanie w sprawie. W szczególności organ nie wyjaśnia motywów, jakimi się kieruje przyjmując odpowiedzialność administracyjną skarżącego, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że naruszenie przepisów o transporcie drogowym nastąpiło w warunkach zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej odpowiedzialność przewoźnika. Skarżący przytoczył tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.12.1999 r. (sygn. akt III SA 1756/99 LEX nr 47228) "Brak podania w uzasadnieniu motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia rozstrzygnięć nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia." Ad. III. Postanowieniem z dnia 19 października 2010 r., wydanym w toku postępowania, organ dopuścił do udziału w nim Stowarzyszenie Prywatnych Przewoźników. Postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania- art. 31 § 1 k.p.a. Skarżący wskazał na brak dwóch z trzech przesłanek dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, tj. przesłanki uzasadnienia dopuszczenia do udziału w postępowaniu celami statutowymi organizacji oraz interesem społecznym. Wśród wskazanych w Statucie ww. stowarzyszenia celów tej organizacji, brak jakichkolwiek uzasadniających dopuszczenia jej do udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym. W przypadku, gdy między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy nie ma prawnego związku, brak jest przesłanki dopuszczenia tej organizacji na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby. Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być ponadto uzasadnione interesem społecznym. W tym przypadku także ta przesłanka nie zostaje spełniona, albowiem Stowarzyszenie reprezentuje interesy zrzeszonych w nim przedsiębiorców, konkurujących na lokalnym rynku z działalnością skarżącego. Brak w takim wypadku podstaw do przyjęcia uzasadnienia udziału tej organizacji w dotyczącym skarżącego postępowaniu jakimkolwiek interesem społecznym. Wskazany przez organ II instancji interes w rzeczywistości jest partykularnym interesem członków stowarzyszenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ponadto wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek zawiadomienia złożonego przez Prezesa Stowarzyszenia Prywatnych Przewoźników – J. M. Z zawiadomienia tego wynikało, że do Stowarzyszenia napływają liczne skargi od przewoźników wykonujących transport regularny osób, iż firma L. J. realizuje przewozy niezgodnie z rozkładem jazdy, tzn. kursy, które powinny kończyć się na przystanku W – P są wydłużane do przystanku W Pl. [...], nieujętego w rozkładzie jazdy dla tych kursów. W związku z tym zawiadomieniem F. K. z KPP w dniu [...] 2010r. od godz. 15.40 przebywał na przystanku W Plac [...] przy ul. S, obserwując zatrzymujące się tam busy. O godz. 16.07 na przystanek podjechał kolejny bus z pasażerami, należący do skarżącego, z tabliczką kierunkową "A", do którego zaczęli wsiadać pasażerowie. W rozkładzie jazdy brak było kursu, dla którego byłby przewidziany przystanek - Pl. [...] o godz. 16.07 lub zbliżonej, natomiast przewidziany był kurs z przystankiem o godz. 16.05 w W - P. Funkcjonariusze Policji przystąpili do kontroli kierującego – S. G., który do protokołu kontroli złożył oświadczenie, iż wyjechał z A o godz. 15.18 i zakończył kurs na przystanku Plac [...] w W o godz. 15.48, jednak z uwagi na utrudnienia w ruchu przyjechał na ten przystanek o godz. 16.07. Z zeznań jednego z przeprowadzających kontrolę funkcjonariuszy – W. K. wynika, że wielokrotnie pytali kierowcę, o której godzinie wyjechał z A i który kurs wykonuje, na co za każdym razem odpowiadał coś innego. Po rozmowie telefonicznej z L. J. oświadczył ostatecznie, że odbywał kurs, który miał się planowo zakończyć o godz. 15.48 na przystanku Plac [...], lecz spóźnił się z powodu utrudnień w ruchu. Przesłuchany w charakterze świadka S. G. zeznał, że przed spisaniem protokołu kontroli powiedział policjantowi, że wykonuje kurs opóźniony z uwagi na roboty drogowe, ale w rzeczywistości wyjechał z A zgodnie z rozkładem o godz. 15.45 i miał zakończyć kurs o godz. 16.05 na przystanku W - P. Pojechał na przystanek Plac [...] bez wiedzy szefa. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły odpowiedzialność przedsiębiorcy – L. J. za stwierdzone naruszenie, nie obciążając go przy tym nieograniczoną odpowiedzialnością, jak twierdzi w skardze. Nie doszło do naruszenia art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ organizowanie przewozów w sposób zgodny z prawem, posiadanymi zezwoleniami i rozkładami, w tym podejmowanie działań dyscyplinujących pracowników leży w sferze obowiązków przedsiębiorcy. Nie wykazał on w sposób wiarygodny istnienia okoliczności, których nie mógł przewidzieć, a zwłaszcza wyłącznej winy pracownika. Zachowanie kierowcy w czasie kontroli, tj. konsultowanie z przedsiębiorcą informacji udzielanej policjantom i treść oświadczenia złożonego do protokołu kontroli w porównaniu z później złożonymi zeznaniami, jeśli nie wskazują, to co najmniej nasuwają przypuszczenie, co do podejmowania przez skarżącego prób uwolnienia się od odpowiedzialności z wykorzystaniem dominującej pozycji pracodawcy wobec pracownika. Niesłuszny jest zarzut wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Została w niej podana i wyjaśniona podstawa prawna nałożenia kary oraz stan faktyczny sprawy. Wskazano na fakty, które organ uznał za udowodnione, jak również odniesiono się do okoliczności podnoszonych przez przedsiębiorcę, wyjaśniając i dokonując prawidłowej interpretacji zastosowanych przepisów. Zasadne było dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej - Stowarzyszenia Prywatnych Przewoźników. Celami statutowymi tej organizacji jest m.in. podnoszenie jakości świadczonych usług, krzewienie zasad zdrowej konkurencji wśród przedsiębiorców wykonujących usługi przewozowe oraz prowadzenie tej działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jest oczywiste, że osiąganie tych celów służy nie tylko przedsiębiorcom, ale także pasażerom korzystającym z ich usług, co oznacza działania realizowane również w interesie społecznym. Ja wynika z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania administracyjnego Stowarzyszenie Prywatnych Przewoźników wpisane do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS: [...] reprezentowane przez Prezesa Zarządu J. M. pismem z dnia 30.09.2010 r. zwróciło się Komendy Powiatowej Policji o przeprowadzenie kontroli przewoźnika L. J. W piśmie wskazano, że do Stowarzyszenia napływają liczne skargi od przewoźników wykonujących transport regularny osób, iż firma L. J. realizuje przewozy niezgodnie z rozkładem jazdy, tzn. kursy, które powinny kończyć się na przystanku W - P są wydłużane do przystanku W Pl. [...], nieujętego w rozkładzie jazdy dla tych kursów. W trakcie wszczętego zawiadomieniem z dnia 4.10.2010 r. postępowania administracyjnego, organ I instancji skierowanym do Stowarzyszenia Prywatnych postanowieniem z dnia 19.10.2010 r. na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. dopuścił do udziału w postępowaniu administracyjnym to Stowarzyszenie. W aktach postępowania znajduje się kopia Statutu Stowarzyszenia Prywatnych Przewoźników, wpisanego do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS: [...]. Rozdział II statutu Stowarzyszenia pn. "Cele i sposoby ich realizacji" – określa w § 8: celem stowarzyszenia jest: pkt 6 - krzewienie zasad zdrowej konkurencji wśród przedsiębiorców wykonujących usługi w zakresie przewozów; pkt 11 - prowadzenie działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy(art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarga nie jest zasadna. Ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007r., nr 125, poz. 874 ze zm.) zwana dalej u.t.d, zawiera szczegółowe uregulowania przewozu regularnego. Z przepisów tych wynika, że wykonywanie przewozów wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób, a załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1 pkt 2, 3 i ust. 1a u.t.d.). Wśród wielu zasad wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym ustawodawca wymienia m.in. to, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywać się ma tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 3 u.t.d.). Sankcje za naruszenie tych zasad określone zostały w rozdziale 11 ustawy. W art. 92 ust. 1 u.t.d. wskazano mianowicie, że kto wykonuje przewóz drogowy naruszając obowiązki lub warunki określone wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł., którą nakłada się w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1 u.t.d.). W załączniku do ustawy wymienione zostały naruszenia ze wskazaniem wysokości kar za poszczególne naruszenia. W L.p. 2.2 pkt 3 załącznika wskazano, że wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem określonych w zezwoleniu warunków dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości 3.000 zł. Bezsporne w sprawie jest to, że w dniu [...] 2010 r. o godz. 16:07, S. G. kierujący autobusem m-ki Mercedes nr rej. [...], własności skarżącego jako przedsiębiorcy, wykonując regularny przewóz osób na linii komunikacyjnej A – W zmienił wyznaczoną w zezwoleniu trasę przejazdu i zatrzymał się na przystanku Plac [...] w W na ul. S gdzie wysadzał pasażerów. Według obowiązującego w dniu kontroli rozkładu jazdy powyższy kurs, który kierujący rozpoczął o godz.15.45 w A, miał zakończyć się na przystanku W – P na ul. M, a przystanek, na którym się zatrzymał w przypadku w/w kursu, nie jest przystankiem wyznaczonym w rozkładzie jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnego przewozu osób wydanego przez Starostę. Organy uznały, że naruszenie powyższe zgodnie z art. 92 ust. 1 u.t.d., było podstawą do nałożenia na skarżącego, jako przewoźnika, w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1 u.t.d.), kary pieniężnej w wysokości 3000 zł określonej w L.p. 2.2 pkt 3 załącznika do ustawy. Trafnie w ocenie Sądu, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie miał zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d., a tym samym niezasadny był zarzut skargi w tym zakresie. W toku postępowania przed organami oraz w skardze do Sądu skarżący kwestionował niezastosowanie wobec niego wyłączenia odpowiedzialności przewidzianego w art. 93 ust. 7 u.t.d. Zdaniem Sądu, organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do argumentów i pisemnych wyjaśnień skarżącego dotyczących okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie w sprawie art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu (zdanie pierwsze), przepisów ust. 1-3 (stanowiących o nałożeniu na wykonującego przewozy drogowe kary pieniężnej) nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Stosownie do zdania drugiego tego przepisu, w takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Samowolne działanie kierowcy - zmiana trasy przejazdu, zatrzymanie się na przystanku niefigurującym w obowiązującym rozkładzie jazdy - nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d.. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowym i Sąd orzekający w sprawie poddanej kontroli na skutek wniesionej skargi to stanowisko w pełni podziela. Jak wskazał np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6.07.2011 r. sygn. II GSK 716/10 (LEX nr 920618): "Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorstwa z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną wykazane okoliczności wymienione w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2002 r. sygn. akt P 12/01. Trybunał stwierdził, że obiektywna koncepcja odpowiedzialności administracyjnej nie jest odpowiedzialnością absolutną, tzn. że naruszający przepisy może zwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Pogląd Trybunału Konstytucyjnego zachowuje aktualność na gruncie ustawy o transporcie drogowym. Ustawa przewiduje, bowiem możliwość obalenia domniemania odpowiedzialności przedsiębiorcy. Istnieje możliwość zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną wykazane okoliczności wymienione w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. 1. Zarówno w art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a nie związane z doborem pracowników. 2. Nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnoprawnej nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała dodatkowych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2010-06-16, sygn. VIII SA/Wa 197/10, LEX nr 644054). W dyspozycji art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 u.t.. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wymieniony przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną. Nie wystarczy, zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, przy czym okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2010-09-14, sygn. VI SA/Wa 1399/10, LEX nr 759573). W przepisach art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć, a niezwiązane z doborem pracowników. Wymieniony przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną, zmuszającą stronę postępowania administracyjnego nie tylko do przedsięwzięcia wszystkich niezbędnych środków, ale i bezpośredniej przyczyny powstałych naruszeń prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2010-11-29, sygn. VI SA/Wa 1680/10, LEX nr 759646). Sąd w pełni podziela powyższe poglądy, co w odniesieniu do sprawy oznacza, ze nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego, że w stanie faktycznym sprawy brak podstaw ku temu, by stwierdzić, iż miał wpływ na zachowanie kierowcy, a wręcz przeciwnie, ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci zeznań kierowcy wynika, że zmienił on trasę przejazdu samowolnie, wbrew wiedzy i woli pracodawcy. Przewidziane w art. 93 ust. 7 u.t.d. wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy uzasadnione jest zaistnieniem zdarzenia, którego - jak wynika z literalnego brzmienia przepisu - przewoźnik nie mógł przewidzieć, czyli chodzi tu o zdarzenie nagłe (awaria, nagły atak choroby itp.). Podnoszone w uzasadnieniu skargi argumenty dotyczące samowolnej zmiany trasy przejazdu przez kierowcę, nie uzasadniają zdaniem Sądu, zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Samowolne zatrzymanie się kierowcy w miejscu, które nie było wyznaczonym przystankiem, nie uwalnia przedsiębiorcy od kary. Nie można generalnie uznać za okoliczność wyłączającą odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy brak możliwości kontroli kierowcy w czasie gdy wykonuje on transport drogowy (wyrok NSA z dnia 2011-01-28, sygn. II GSK 118/10, LEX nr 952790). Nie była, zatem trafna argumentacja, że skarżący podjął wszelkie wymagane prawem działania w celu prawidłowej organizacji stanowiska pracy kierowcy, mających na celu uniemożliwienie podjęcia przez kierowcę działań sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, że kierowca został wyposażony we wszelkie wymagane prawem dokumenty, w tym w wypis z zezwolenia, zawierającego rozkład jazdy ze wskazaniem przystanków, godzin odjazdu i przyjazdu, że skarżący organizując w prawidłowy sposób pracę kierowcy, w tym w szczególności wyposażając go w prawidłowy rozkład jazdy, dołożył wszelkiej staranności, aby wykonywany w tym dniu regularny przewóz osób na linii komunikacyjnej miał miejsce zgodnie z obowiązującym go, jako przewoźnika rozkładem jazdy oraz, że skarżący nie może przewidzieć sytuacji, w której z przyczyn całkowicie od niego niezależnych, wbrew jego woli i wiedzy, kierowca zmienia ustaloną w rozkładzie trasę przejazdu, nie informując o tym pracodawcy i nie mając na to jakiejkolwiek jego zgody. Sąd w sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 496/08, że po to są ustalone procedury uzyskiwania zezwoleń na transport regularny, poprzedzone uzgodnieniem rozkładu jazdy i korzystania z przystanków, aby zapewnić niezbędny porządek i bezpieczeństwo na drodze. Nie jest możliwa taka interpretacja przepisów prawa, że samowolne działanie kierowcy pozwala na odejście od ustalonych w rozkładzie jazdy przystanków i zatrzymywanie się gdziekolwiek. Godziłoby to zarówno w interesy samego przewoźnika, jak i innych przewoźników, a także pasażerów, bowiem mogłoby zagrażać zasadom uczciwej konkurencji, zaburzać korzystanie z przystanków oraz generować opóźnienia przewozów Nie mógł przynieść zamierzonego skutku zarzut wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a więc naruszenia art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., przez niewskazanie w treści decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (tzw. uzasadnienie faktyczne). W ocenie Sądu niewątpliwie organ I instancji w decyzji powołując w części przepisy prawne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, nie przytacza ich treści, ani też nie wyjaśnia, co konkretnie one znaczą i dlaczego znalazły zastosowanie w sprawie. Ponadto z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ I instancji zebrał materiał dowodowy w postaci zeznań świadków: F. K. z KPP, jednego z przeprowadzających kontrolę funkcjonariuszy – W. K., J. M., kierowcy S. G. Tak, więc organ I instancji nie wskazał wszystkich dowodów, na których oparł ustalenia stanu faktycznego. W powyższym zakresie organ I instancji uchybił tym samym obowiązkom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Wadliwości tej nie zauważył organ odwoławczy uchybiając w tym zakresie obowiązkom wynikającym z treści art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego jest działaniem, co do zasady, merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji jak i kontrolnym. Zatem również uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nie było, zatem wystarczającym wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy skonstruował w treści decyzji zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne, że podając podstawę prawną wydania decyzji oparł się o właściwe artykuły ustawy o transporcie drogowym, że uzasadnienie faktyczne zawarte w treści decyzji organu l instancji, spełnia przesłanki zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. Należy też zauważyć, że odpowiedź na skargę, w której Komendant Wojewódzki Policji powołał i omówił zeznania przesłuchanych przez organ I instancji świadków nie spełnia wymogów wynikających z treści art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ jako pismo procesowe w sprawie wywołanej skargą nie zastępuje argumentacji organu, która winna znaleźć się w uzasadnieniu stanowiącym część decyzji. Zgodnie jednak z treścią art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W ocenie Sądu, wskazane powyżej uchybienia przepisom postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania skoro dowody te organ przeprowadził, potwierdzają one dokonane przez organy ustalenia stanu faktycznego prawidłowo odniesionego do obowiązującego stanu prawnego. Sąd miał na uwadze także to, że o zakończeniu postępowania strony zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z jego materiałami. Skarżący z tego uprawnienia skorzystał a nadto w trakcie postępowania aktywnie w nim uczestniczył m. in. składając pisemne wyjaśnienia. Należy też zauważyć, że z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół kontroli zawierający opis naruszenia, a zeznań przesłuchanych w sprawie świadków skarżący nie kwestionuje. Nie był trafny zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy- art. 31 § 1 k.p.a. przez bezzasadne dopuszczeniu do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia Prywatnych Przewoźników, podczas gdy przesłanki uzasadniające dopuszczenie tej organizacji społecznej na prawach strony do udziału w postępowaniu nie zostały spełnione. Zgodnie z treścią art. 31 § 1 k.p.a.: Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (§ 2). Ustalenie, czy zakres działalności statutowej danej organizacji uzasadnia jej udział w postępowaniu, powinno sprowadzać się do porównania zakresu tej działalności z przedmiotem danej sprawy. Każdy cel działania określony w statucie nadanym, czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 2010-12-22, sygn. II OSK 1965/09, LEX nr 746857). Zdaniem Sądu, zasadne było dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej - Stowarzyszenia Prywatnych Przewoźników, z którego wniosku była przeprowadzana kontrola przewozów wykonywanych przez skarżącego. Celami statutowymi tej organizacji jest m.in. krzewienie zasad zdrowej konkurencji wśród przedsiębiorców wykonujących usługi przewozowe oraz prowadzenie tej działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jest oczywiste, że osiąganie tych celów służy nie tylko przedsiębiorcom, ale także pasażerom korzystającym z ich usług, co oznacza działania realizowane również w interesie społecznym. Ponadto przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. stosuje się także w takich przypadkach, gdy prowadzone jest postępowanie w sprawie jakiegoś podmiotu, a organizacja społeczna zabiega o udział w postępowaniu, nie dlatego ażeby wesprzeć stronę, ale żeby przeciwstawić się jej żądaniom i interesom. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, a może też nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu społecznego. Trafnie, więc odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu wydania przez organ l instancji postanowienia dopuszczającego Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu z naruszeniem art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy po analizie statutu Stowarzyszenia oraz treści przepisu wskazał, że pomimo, iż organ I instancji w sposób lakoniczny odniósł się do wymogów zawartych w treści art. 31 §1 pkt 2 k.p.a., dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu spełniło wymogi zawarte w treści przepisu. W zgodzie z interesem społecznym pozostaje zwalczanie nieuczciwej konkurencji, czyli takiej, która nie stosuje się do obowiązujących przepisów prawa. Również cele statutowe tej organizacji w pełni uzasadniały dopuszczenie Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania - rozdział II statutu Stowarzyszenia pn. "Cele i sposoby ich realizacji" - § 8 celem stowarzyszenia jest: pkt 6 - krzewienie zasad zdrowej konkurencji wśród przedsiębiorców wykonujących usługi w zakresie przewozów; pkt 11 - prowadzenie działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 wskazanej ustawy.