III SA/Kr 767/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Jakub Makuch Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 grudnia 2022 r. znak SKO-RD-4120-119/22 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Nowosądeckiego orzekającej o cofnięciu K. T. (dalej: "skarżąca") uprawnienia diagnosty do przeprowadzania badań technicznych nr [...] wydanego przez Starostę Nowosądeckiego. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm., dalej: "p.r.d.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Wydział II Karny z dnia 20 kwietnia 2022 r. (sygn. akt [...]) uznano skarżącą za winną popełnienia czynów stanowiących ciąg przestępstw z art. 271 § 1 i § 3 Kodeksu karnego w zw. z art. 91 § 1 k.k. i za to na mocy art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzono skarżącej karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres dwóch lat próby (punkt I); orzeczono karę 200 stawek dziennych grzywny, orzeczono przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionych przestępstw 3069 zł. Skarżąca była oskarżona o to, że w okresie od dnia 8 lipca 2019 r. do dnia 10 sierpnia 2019 r. w miejscowości N. z wykorzystaniem tej samej sposobności dopuściła się 31 przestępstw polegających na działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pełniąc funkcję publiczną osoby uprawnionej do wydawania zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdów mechanicznych uprawniających je do użytkowania w ruchu lądowym, jako diagnosta o nr uprawnień [...] Stacji Kontroli Pojazdów w N. poświadczała w dowodach rejestracyjnych pojazdów nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, przeprowadzenia okresowego badania pojazdów, podczas gdy w rzeczywistości nie przeprowadziła w tym dniu badania technicznego pojazdu. Pismem z dnia 28 czerwca 2022 r. Starosta Nowosądecki został zawiadomiony przez Sąd Rejonowy w Nowym Sączu o wydaniu wobec skarżącej prawomocnego wyroku skazującego. Zawiadomieniem z dnia 1 lipca 2022 r. skarżąca został poinformowana o wszczęciu z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącej uprawnień diagnosty. Decyzją z dnia 19 lipca 2022 r. Starosta Nowosądecki orzekł o cofnięciu skarżącej uprawnienia diagnosty do przeprowadzania badań technicznych pojazdów [...] wydanego przez Starostę Nowosądeckiego. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca została uznana winną popełnienia czynu zabronionego wielokrotnego (31 razy) poświadczenia nieprawdy w dowodach rejestracyjnych pojazdów, których faktycznie nie badała. Organ wskazał, że prawomocny wyrok skazujący może stanowić wyłączną podstawę do cofnięcia uprawnień diagnosty. Starosta Nowotarski podkreślił, że informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokumentu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami prawa nie muszą pochodzić wyłącznie z wyników kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy, mogą w szczególności pochodzić od innych organów. Celem art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Organ wskazał, że stopień winy i szkodliwości społecznej czynów popełnionych przez skarżącą są wysokie, a ilość popełnionych przestępstw oraz sposób działania skarżącej, nie dają się pogodzić z obowiązkami ciążącymi na diagnostach. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez cofnięcie skarżącej uprawnienia diagnosty w sytuacji nieprzeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 84 ust. 3 p.r.d, co skutkuje naruszeniem zasady legalizmu, zgodnie z którą przepisy zawierające sankcje administracyjne powinny być interpretowane literalnie, a wykładnia rozszerzająca albo zawężająca może mieć miejsce tylko wówczas, gdy przepis jest niejasny, a jest korzystna względnie neutralna dla sprawcy deliktu; - art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez brak przesłuchania skarżącej w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu II Wydział Karny skarżąca została prawomocnie skazana za dopuszczenie się w okresie od 8 lipca 2019 r. do 10 sierpnia 2019 r. w miejscowości N. [...] przestępstw polegających na tym, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pełniąc funkcję publiczną osoby uprawnionej do wydania zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdów mechanicznych uprawniających je do użytkowania w ruchu lądowym, poświadczała nieprawdę w dowodach rejestracyjnych pojazdów co do faktu przeprowadzenia okresowych badań technicznych pojazdów, podczas gdy w rzeczywistości badań tych nie przeprowadzała, w rezultacie w stanie faktycznym sprawy, z uwagi na brak przeprowadzania przez skarżącą badań doszło do naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów wykorzystywanych przy tych badaniach. SKO podkreśliło, że po doręczeniu prawomocnego wyroku, Starosta Nowosądecki był zobowiązany do wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia skarżącej uprawnień diagnosty. Organ podkreślił, że w świetle treści prawomocnego wyroku skazującego, organ nie był zobowiązany do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zignorowanie i powtórzenie uchybień popełnionych przez organ I instancji polegających na zaniechaniu wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, prowadzących w konsekwencji do braku odtworzenia pełnego stanu faktycznego; - art. 84 ust. 3 p.r.d. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że możliwe jest zakwestionowanie uprawnień diagnosty bez przeprowadzenia kontroli stacji wymaganej tym przepisem. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji. W czasie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie skarżąca zwróciła uwagę, że jest kobietą i trudno się jej utrzymać w zawodzie, firma w której pracowała jest zamknięta od dwóch miesięcy z uwagi na brak możliwości zapłaty honorariów dla diagnostów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. W niniejszej sprawie skarżąca została skazana prawomocny wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Sączu II Wydział Karny za dopuszczenie się w okresie od 8 lipca 2019 r. do 10 sierpnia 2019 r. w miejscowości N. [...] przestępstw polegających na tym, że w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pełniąc funkcję publiczną osoby uprawnionej do wydania zaświadczenia o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdów mechanicznych uprawniających je do użytkowania w ruchu lądowym, poświadczała nieprawdę w dowodach rejestracyjnych pojazdów co do faktu przeprowadzenia okresowych badań technicznych pojazdów, podczas gdy w rzeczywistości badań tych nie przeprowadzała. Sporną okolicznością była możliwość cofnięcia uprawnień diagnosty w oparciu o treść prawomocnego wyroku skazującego. W ocenie skarżącej cofnięcie uprawnień diagnosty powinno być bowiem każdorazowo poprzedzone kontrolą przeprowadzoną u przedsiębiorcy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., który stanowi, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zgodnie natomiast z § 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm., dalej: "rozporządzenie") badania techniczne polegają na: 1) sprawdzeniu, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym określonym w: a) ustawie dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2805), ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej "ustawą" lub ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570, 1598 i 1852), b) rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem o warunkach technicznych", c) rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 21 października 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz trybu nadawania i umieszczania w pojazdach cech identyfikacyjnych (Dz. U. poz. 1401), d) rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1038), e) przepisach umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 874 i 1307), wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, ogłoszonymi we właściwy sposób, zwanej dalej "umową ADR", jeżeli pojazd jest przystosowany do przewozu tych towarów, f) międzynarodowych porozumieniach dotyczących transportu drogowego, oraz 2) ocenie prawidłowości działania pojazdu. W § 2 rozporządzenia wskazano, że badanie obejmuje m. in. identyfikację pojazdu, sprawdzenie dodatkowego wyposażenia pojazdu, sprawdzenie i ocenę prawidłowości działania poszczególnych zespołów i układów pojazdu, w szczególności pod względem bezpieczeństwa jazdy i ochrony środowiska, sprawdzenie warunków dodatkowych dla pojazdów. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że wydanie przez skarżącą zaświadczeń o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu bez ich rzeczywistego przeprowadzenia stanowiło naruszenie przepisów rozporządzenia oraz ustawy prawo o ruchu drogowym (art. 83 ust. 1 p.r.d.). Odnosząc się do zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11 wyjaśniono, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Starosta może cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych nie tylko wtedy, gdy ten dopuści się naruszeń w toku kontroli, ale również, gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego nierzetelność. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawą jest na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. związany, a równocześnie w pełni podziela wyrażone w uchwale stanowisko. Prawidłowo wskazał bowiem organ w zaskarżonej decyzji, że przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałoby, że przepis nie mógłby spełniać swojej funkcji, jaką jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale dodał, że brak jest argumentów dla wykazania, że tylko w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście z powodów określonych w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. zostało wszczęte w wyniku przeprowadzonej kontroli, wobec diagnosty można zastosować sankcje administracyjnoprawne i karnoprawne, natomiast nieujawnienie fałszu intelektualnego "w wyniku kontroli" znosi sankcję administracyjną. "Wynik kontroli", o którym mowa w tym przepisie, nie stanowi bowiem przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście (por. np. wyrok NSA z 6 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5577/16.). Mając na względzie powyższe okoliczności, należy wskazać, że zasadne było oparcie się przez organ I i II instancji na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu II Wydział Karny z dnia 20 kwietnia 2022 r., z którego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że skarżąca dokonywała wpisów w dowodzie rejestracyjnym w sposób niezgodny z przepisami (wystawiła 31 zaświadczeń o pozytywnym wyniku okresowego badania technicznego bez jego przeprowadzenia), a zatem spełnione były przesłanki zastosowania sankcji, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Pozyskanie przez organ administracji informacji o wyroku skazującym za poświadczenie przez diagnostę nieprawdy w dowodach rejestracyjnych pojazdów w trakcie wykonywania okresowych badań technicznych nie tylko uzasadnia, ale wręcz nakazuje wszczęcie postępowania o cofnięcie uprawnienia diagnosty na zasadzie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., przy czym zbędne jest dla tego postępowania prowadzenie przez organ uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność wykazania naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1357/18). Tym samym, za niezasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym oraz zaniechania wyczerpującego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy przez organ I i II instancji. Podzielić przy tym należy stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., stanowiący podstawę prawną cofnięcia skarżącej uprawnień diagnosty, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że stwierdzenie określonych uchybień rodzi obowiązek zastosowania przez organ administracji przewidzianej sankcji. Ustawodawca nie dopuścił w tym zakresie żadnego wyjątku, który mógłby wziąć pod uwagę organ administracji i na jego podstawie odstąpić od stosowania sankcji, bądź ograniczyć jej dolegliwość. Co więcej, organ nie bada motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., gdyż odpowiedzialność z tego tytułu nie jest uzależniona od tego rodzaju okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1933/18). Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikające z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracyjnego zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego, a wypowiedź sądu karnego co do faktu popełnienia przestępstwa nie może być podważona przez sąd administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2023 r., I FSK 866/23). Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Sąd administracyjny nie może zatem badać i we własnym zakresie oceniać, czy ustalenia te były prawidłowe i czy znajdowały potwierdzenie w zebranym przez sąd karny materiale dowodowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2023 r., I FSK 1979/18). W rezultacie, treść wyroku skazującego wydanego w odniesieniu skarżącej oraz wynikające z niego ustalenia, w sposób bezsprzeczny wiążą Sąd przy orzekaniu w niniejszej sprawie i nie dają postaw do kwestionowania zasadności zaistnienia przesłanek cofnięcia skarżącej uprawnień diagnosty zgodnie z treścią art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Odnosząc się do zarzutu niezgodności z Konstytucją przepisu art. 84 ust. 3 p.r.d. należy wskazać, że o kwestii zgodności z Konstytucją RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie podkreślał, że przepis ten nie narusza ani konstytucyjnej zasady proporcjonalności ani zasady państwa prawnego (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r., II GSK 1535/19 i cyt. tam orzecznictwo). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa dających podstawę do jej uchylenia, a w rezultacie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.