III SA/Kr 948/23

WyrokWSA w Krakowie2023-11-15

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Katarzyna Marasek - Zybura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła to miejsce na stałe i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, nawet jeśli opuszczenie to nie było w pełni dobrowolne, ale osoba nie podjęła kroków prawnych w celu powrotu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymeldowanie jest uzasadnione, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego na stałe i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Nawet jeśli opuszczenie nie było w pełni dobrowolne, brak podjęcia przez osobę kroków prawnych w celu powrotu do lokalu lub przywrócenia posiadania po upływie znacznego czasu (ok. 12 lat) pozwala uznać opuszczenie za dobrowolne w rozumieniu przepisów. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy aktualizacji danych, nie rozstrzyga o prawach do nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania K. W. z miejsca stałego pobytu. Postępowanie wszczęto na wniosek współwłaścicielki nieruchomości, która podała, że skarżący opuścił lokal ok. 10 lat temu, zamieszkał z nową rodziną i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Organ I instancji ustalił, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od ok. 12 lat i nie posiada tam rzeczy. Sąd Rejonowy oddalił wnioski o ustanowienie kuratora dla skarżącego, wskazując na jego zamieszkiwanie pod innym adresem. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Katarzyna Marasek - Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 marca 2023 r. nr WO-II.621.1.12.2023 w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. Wojewoda Małopolski decyzją z 13 marca 2023 r. nr WO-II.621.1.12.2023 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako: "k.p.a."), w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1191, dalej jako: "ustawa o ewidencji ludności"), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. dnia 20 stycznia 2023 r., znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu K. W. (dalej: "skarżący") z lokalu przy ul. L. [...] w L. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego pod adresem: L., ul. L. [...], zostało wszczęte na wniosek M. W. (dalej: "wnioskodawczyni"), współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości, która wskazała, że skarżący około 10 lat temu opuścił miejsce stałego pobytu, zamieszkał z nowo założoną rodziną w innym miejscu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Oświadczyła, że skarżący nie posiada żadnych rzeczy w spornym lokalu, nie ma kluczy do przedmiotowego mieszkania i obecnie przebywa pod adresem: L., ul. J. [...]. Organ I instancji w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalił, że budynek mieszkalny pod adresem: L., ul. L. [...] znajduje się na działce ewidencyjnej [...] położonej w L. Współwłaścicielami ww. nieruchomości są: wnioskodawczyni, skarżący, U. I. i małoletnia A. W. Nadto wnioskodawczyni do protokołu sporządzonego w dniu 27 września 2022 r. w Urzędzie Miasta L., wyjaśniła, że po śmierci męża A. W. wszczęła postępowanie sądowe o podział majątku po zmarłym. Oświadczyła, że w toku ww. postępowania skarżący, nigdy nie odbierał adresowanej do niego korespondencji, aby uniemożliwić przeprowadzenie spraw związanych z podziałem majątku oraz sprawy w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu. Dlatego został mu ustalony kurator i komornik, którzy stwierdzili, że zamieszkuje pod adresem: L., ul. J. [...], lecz nie odbiera tam korespondencji. W toku postępowania, organ I instancji przesłuchał świadków tj. J. N., B. P. oraz M. W. które zgodnie oświadczyły, że od ok 10 – 12 lat, skarżący nie zamieszkuje przy ul. L. [...] oraz przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego przy ul. L. [...], podczas których ustalono, że w budynku znajduje się 16 pomieszczeń mieszkalnych, część z nich jest obecnie w remoncie. Budynek zamieszkuje wnioskodawczyni i A. W. W budynku nie było rzeczy należących do skarżącego. W tych okolicznościach organ I instancji stwierdził, że skarżący, nie przebywa pod adresem: L., ul. L. [...], tj. w miejscu stałego zameldowania. Nie zdołał jednak ustalić aktualnego miejsca pobytu skarżącego, wobec czego uznał go za osobę nieznaną z miejsca pobytu. Wystąpił dwukrotnie z wnioskami do Sądu Rejonowego w L., o wyznaczenie przedstawiciela dla skarżącego, zameldowanego na pobyt stały pod adresem: L., ul. L. [...], ale nieobecnego w miejscu zameldowania na pobyt stały. Sąd Rejonowy w L., III Wydział Rodzinny i Nieletnich, postanowieniem z 18 lutego 2022 r., sygn. akt [...] oraz z 16 września 2022 r., sygn. akt [...], oddalił wnioski Burmistrza Miasta L. o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego, albowiem z ustaleń poczynionych przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w L. wynika, że skarżący, zamieszkuje pod adresem: L., ul. J.[...]. W związku z powyższym, Burmistrz Miasta L., decyzją z 20 stycznia 2023 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. L. [...] w L. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł odwołanie do Wojewody Małopolskiego. Zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów, tj.: 1. art. 6 k.p.a., art. 7 i 7 a k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego załatwienia sprawy i w związku z tym nienależyte wyjaśnienie wszelkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, 2. art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu pozwalającego na wymeldowanie z pobytu stałego. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w ogóle nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu, co jest niezgodne z zasadami postępowania administracyjnego. Oświadczył, że nie zamieszkuje pod adresem: L. [...], z powodów istniejących po stronie wnioskodawczyni, która różnymi sposobami uniemożliwiła zamieszkiwanie pod wskazanym adresem, i nie wynika to z jego własnej woli. Do odwołania dołączył kopie wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej oraz księgi wieczystej Nr [...]. Opisaną we wstępie decyzją, Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy streścił przebieg postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że Przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania (w drodze decyzji administracyjnej) jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Celem decyzji w sprawie o wymeldowanie jest bowiem doprowadzenie do zgodności informacji zawartych w rejestrach państwowych z miejscem faktycznego pobytu osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Wojewody Małopolskiego materiał dowody niniejszej sprawy jednoznacznie wskazuje, że skarżący od około 12 lat nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem: L., ul. L. [...], co sam potwierdził w odwołaniu. Swoje życie ogniskuje wraz z żoną oraz małoletnimi dziećmi poza sporną nieruchomością. Nie posiada kluczy do lokalu, w którym zameldowany jest na pobyt stały, co oznacza, że nie ma do niego swobodnego dostępu. Z zapisów figurujących w prowadzonych rejestrach państwowych wynika, iż 12 lat temu, tj. 22 stycznia 2011 r. skarżący zawarł związek małżeński z A. W. z domu T. Z kolejnych zapisów wynika, że w 2011 r. urodził się syn skarżącego i A. W. – J. W., natomiast w 2017 r. na świat przyszła ich córka J. W.1. Z kolei w odwołaniu oświadczył, że nie zamieszkuje pod adresem zameldowania na pobyt stały, lecz nie z powodów na które powołuje się organ wydający decyzję, ale z powodów istniejących po stronie wnioskodawczyni, która różnymi sposobami uniemożliwiła zamieszkiwanie pod wskazanym adresem. W tych okolicznościach Wojewoda Małopolski podkreślił, że organy prowadzące ewidencję ludności nie ustalają i nie rozstrzygają kwestii spornych powstałych między członkami rodzin, w tym dotyczących uprawnień do korzystania i zamieszkania w budynku. Celem prowadzenia ewidencji ludności jest rejestrowanie faktycznego miejsca pobytu osób w określonym czasie, nie zaś rozstrzyganie o przysługujących im bądź nie prawach do poszczególnych nieruchomości. Jeżeli rzeczywistym zamiarem danej osoby jest stałe zamieszkiwanie w danym budynku, który został przez nią opuszczony, choćby niedobrowolnie - to powinna ona podjąć we właściwym czasie określone środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do niego. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, jakoby skarżący podjął kroki zmierzające do przezwyciężenia przeszkód do swobodnego korzystania ze spornej nieruchomości. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania budynku, dał wyraz woli rezygnacji z zamieszkania w nim, co z kolei pozwala uznać, że opuszczenie nabrało również charakteru trwałego, o czym świadczy przede wszystkim upływ czasu tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego stałego pobytu (około 12 lat) oraz skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Powyższe stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nadto organ odwoławczy podkreślił że sprawy meldunkowe nie mają żadnego związku z prawem do budynku, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego. Instytucja zameldowania osoby pod określonym adresem ma charakter wyłącznie ewidencyjny, winna odzwierciedlać rzeczywisty pobyt osoby w danym miejscu, nie daje tej osobie ani praw do budynku, ani też prawa do przebywania w nim. Przez zameldowanie nie nabywa się tytułu prawnego do nieruchomości, a przez wymeldowanie nie traci się tytułu prawnego (oczywiście pod warunkiem, że się go posiadało). Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za miejsce pobytu stałego można uznać budynek, w którym stale realizuje się swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego- funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. O opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy osoba zameldowana wyprowadziła się z przedmiotowego budynku, zogniskowała swoje sprawy życiowe pod innym adresem, natomiast nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku poinformowania o toczącym się postępowaniu skarżącego, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wnioskodawczyni składając zeznania w organie I instancji oświadczyłam, że skarżący wiedział, że z jej wniosku zostało wszczęte i jest prowadzone w Urzędzie Miasta L. postępowanie administracyjnego o jego wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu przy ul. L. [....] w L.; na dowód tego przedłożyła screen rozmowy przeprowadzonej ze skarżącym za pośrednictwem wiadomości sms na numer jego telefonu [...]. Ponadto żona skarżącego była przesłuchiwana w Urzędzie Miasta L. w przedmiocie wymeldowania męża z adresu: L., ul. L. [...]. W związku z powyższym trudno uwierzyć, żeby nie poinformowała męża o wezwaniu na przesłuchanie oraz fakcie stawienia się organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Ponadto skarżący pomimo faktu, iż nie odebrał decyzji Burmistrza Miasta L. z 20 stycznia 2023 r., złożył od niej odwołanie. Wojewoda Małopolski podkreślił, że zarówno posiadanie kluczy do budynku, pozostawienie w nim rzeczy osobistych, używanie adresu przedmiotowego budynku przy korespondencji z innymi podmiotami, posługiwanie się dokumentami, w których widnieje sporny adres, nie świadczy jeszcze o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem w miejscu stałego zameldowania. W tym zaś kontekście nie powinno uchodzić uwadze, że przedłożony wraz z odwołaniem wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowanej na nazwisko skarżącego pod adresem: L., ul. L. [...] pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie na tle całego materiału dowodowego. Fakt, że skarżący ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod adresem stałego zameldowania nie świadczy, że sporny lokal jest przez niego stale zamieszkiwany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcie niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, 2) art. 124 § 1 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego orzeczenia z uwagi na zawarcie w nim ogólnych i nietrafionych stwierdzeń, nie odnoszących się wprost do sprawy a także przez dowolność w wydaniu orzeczenia przez niedostateczne jego uzasadnienie, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, 3) art. 35 ustawy o ewidencji ludności przez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w sprawie zasadnym było oddalenie wniosku wnioskodawczyni, ponieważ nie zachodzą przesłanki określone tym przepisem. Mając powyższe zarzuty ma uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 13 marca 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. dnia 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie wymeldowania skarżącego z lokalu przy ul. L. [...] w L., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "u.e.l.". Zgodnie z art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w jej art. 28 ust. 1 wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W świetle wskazanej regulacji normatywnej decyzja w sprawie wymeldowania ma charakter związany i zapada, gdy jednocześnie spełnione zostaną przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. W pierwszym rządzie, interpretacji wymaga więc zwrot "pobyt stały". Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Należy przy tym wskazać, że w przeciwieństwie do regulacji prawa cywilnego nie jest wystarczające wskazanie samej miejscowości, jako miejsca stałego pobytu. W regulacji administracyjnoprawnej istotny jest bowiem konkretny adres, pod którym dana osoba stale przebywa. Z kolei "zamiar stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem (czyli element wewnętrzny) należy ustalać na podstawie całokształtu okoliczności zachowania danej osoby odnoszących się do kwestii związania z danym miejscem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że dla ustalenia miejsca zamieszkania (a więc analogicznie również pobytu) nie jest wystarczające samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, ale bez zamiaru stałego pobytu, ani też sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. Przy ustalaniu zamiaru natomiast nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, ponieważ sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości, i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów" (D. Trzcińska (w:) K. Biernat, M. Dobek-Rak, P. Mierzejewski, D. Trzcińska, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, Warszawa 2013 art. 25.). Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. następuje, gdy ma charakter trwały i jest dobrowolne. Wymagana jest więc realizacja dwóch koniecznych przesłanek przyjęcia, że mamy do czynienia z opuszczeniem miejsca stałego pobytu: trwałości i dobrowolności opuszczenia. Z trwałością opuszczenia miejsca spotykamy się w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym - nowym miejscu - ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego związane jest zazwyczaj z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Z kolei opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. O dobrowolności decyduje więc samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. Tym niemniej w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nadto, iż na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do rodziny). Innymi słowy, chodzi tu o wszystkie te sytuacje, gdy opuszczenie lokalu jest wynikiem wykonania prawomocnych wyroków sądów powszechnych bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. Jednocześnie zwraca się uwagę, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Tym samym na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie będą prawnie skuteczne (zob. w tej materii: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2012 r.; sygn. akt II OSK 299/11; z dnia 16 października 2013 r.; sygn. akt II OSK 1163/12; z dnia 20 maja 2016 r.; sygn. akt II OSK 2065/14; z dnia 11 stycznia 2018 r.; sygn. akt II OSK 1177/17; z dnia 8 czerwca 2019 r.; sygn. akt II OSK 2025/17; z dnia 18 grudnia 2019 r.; sygn. akt II OSK 3427/18; z dnia 19 grudnia 2019 r.; sygn. akt II OSK 3268/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy reprezentowane w powołanych orzeczeniach uznając, że wyłącznie opuszczenie lokalu będące efektem bezprawnego działania i zachowania osób trzecich, może podważać zaistnienie przesłanki dobrowolności (por. wyrok WSA w Gdańsku z 13.07.2023 r., III SA/Gd 157/23, LEX nr 3591127). Należy również podkreślić, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości (wyrok WSA w Krakowie z 22.05.2018 r., III SA/Kr 126/18, LEX nr 2500964). W niniejszej sprawie z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego wystąpiła M. W., żona zmarłego ojca skarżącego. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynikało, że skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania przy ul. L. [...] w L. ok. 12 lat przed wystąpieniem przez uczestniczkę ze stosowanym wnioskiem. Przyczyną tego było założenie przez skarżącego odrębnej rodziny, co nastąpiło jeszcze za życia ojca skarżącego. Skarżący przez wszystkie te lata nie podejmował jakichkolwiek kroków prawnych czy faktycznych celem powrotu do miejsca zameldowania. Stąd nawet jeżeli opuszczenie przez niego lokalu nie było dobrowolne, to z uwagi na znaczny upływ czasu i brak podejmowania jakichkolwiek kroków prawnych, należy przyjąć, że skarżący jednak dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania. Skarżący wprawdzie podnosi w skardze, że to wnioskodawczyni M. W. uniemożliwia mu zamieszkanie w miejscu stałego zameldowania, tym niemniej zarzut ten nie jest poparty jakimkolwiek dowodem wskazującym na fakt, że skarżący podjął kroki prawne celem przywrócenia utraconego posiadania. Także w niniejszej sprawie został zrealizowany wymów trwałości opuszczenia miejsca stałego zameldowania, co wiązało się z założeniem przez skarżącego nowej rodziny i wspólne zamieszkiwanie w innym lokalu. Skarżący nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od około 12 lat. Na podstawie oględzin ustalono, ze skarżący nie ma żadnych swoich rzeczy w lokalu przy ul. L. [...] w L. Również z zeznań świadków wynikało, że skarżący nie mieszka pod adresem stałego zameldowania. Nie ma przy tym znaczenia, że dom, w którym znajdowało się miejsce stałego zameldowania skarżącego jest częściowo jego własnością, gdyż w postępowaniu w sprawie wymeldowania istotny jest jedynie fakt trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu. W niniejszej sprawie kwestią podnoszoną przez skarżącego jest naruszenie przepisów procedury administracyjnej związanych z nie doręczaniem mu pism pochodzącej od organu prowadzącego postępowanie, co skutkowało niemożliwością obrony jego praw. Sąd uznał, że powyższy zarzut ma charakter pozorny i ma jedynie na celu uniemożliwić przeprowadzenie postępowania w sprawie o wymeldowanie. Miejsce zamieszkania skarżącego zostało ustalone przez organ w drodze odpowiedniej procedery sądowej i administracyjnej. Organ chciał ustanowić dla skarżącego kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, tym niemniej wniosek ten ostał oddalony przez Sąd Rejonowy w L., III Wydział Rodzinny i Nieletnich, postanowieniem z 18 lutego 2022 r., sygn. akt [...] oraz z 16 września 2022 r., sygn. akt [...], z uwagi na fakt, że z ustaleń poczynionych przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w L. wynika, że skarżący, zamieszkuje pod adresem: L., ul. J. [...]. Na ten też adres była kierowana korespondencja do skarżącego. Ponadto należy również zauważyć, że żona skarżącego była przesłuchiwana w przedmiocie wymeldowania męża z adresu: L., ul. L. [...], a wezwanie zostało skierowane na adres L., ul. J. [...]. Trafnie więc organ uznał, że trudno uwierzyć, żeby nie poinformowała męża o wezwaniu na przesłuchanie oraz fakcie stawienia się organie prowadzącym postępowanie administracyjne. W aktach organu II instancji znajduje się również dokument, pochodzący z akt sprawy cywilnej dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku, w którym to postępowaniu skarżący również unikał odbierania kierowanej do niego korespondencji, a z którego wynika, że stosowna korespondencja została mu jednak skutecznie doręczona z pośrednictwem komornika sądowego na adres L., ul. J. [...]. Fakt zamieszkiwania komornik sądowy ustalił na podstawie informacji uzyskanych od sąsiadki p. J. Ponadto skarżący pomimo faktu, iż nie odebrał decyzji organu I instancji z 20 stycznia 2023 r., złożył od niej odwołanie w terminie. Także skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie została złożona w terminie, pomimo nie odebrania przez skarżącego decyzji organu II instancji. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło