I SA/Łd 449/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-04-23

Skład orzekający: Sędzia NSA: Anna Świderska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wójt gminy, który wydał decyzję w pierwszej instancji w sprawie podatku od nieruchomości, posiada legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą tę decyzję i umarzającą postępowanie?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie może być jednocześnie stroną postępowania administracyjnego ani sądowoadministracyjnego, ponieważ jego rola polega na władczym orzekaniu o cudzych prawach i obowiązkach, a nie na obronie własnego interesu prawnego. W związku z tym, skarga wniesiona przez taki organ jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Wójt Gminy S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która uchyliła w całości jego własną decyzję w sprawie określenia A. Spółce Akcyjnej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok i umorzyła postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, argumentując brak legitymacji skargowej wójta, który działał jako organ podatkowy pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: uchylenia w całości decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok postanawia: odrzucić skargę. W dniu 13 marca 2015 roku Wójt Gminy S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy S. z [...] roku w sprawie określenia A. Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok i umarzającą postępowanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej odrzucenie, argumentując, że w sprawie niniejszej skarżący wójt działał jako organ podatkowy I instancji i dlatego nie posiada legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jak z powyższego wynika wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że postępowanie to może być wszczęte jedynie na żądanie pochodzące od legitymowanego podmiotu. Legitymacja skargowa na mocy powołanego przepisu jest jednym z wielu elementów przesądzających o dopuszczalności skargi. W sytuacji zaś, gdy skarga zostanie wniesiona przez podmiot nie mający przymiotu strony, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega ona odrzuceniu jako niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...]r. wniósł Wójt Gminy S.. Oceniając jej dopuszczalności należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt. OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) stwierdził, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. i wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie w sposób władczy i jednostronny orzekając o cudzych prawach lub obowiązkach. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Powyższe stanowisko uznać należy za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m. in. postanowienia NSA z 20.12.2006 r., I OSK 1919/06, z 27.11.2008 r., II OSK 132/08, z 25.11.2009, I OSK 1551/09, z 10.02.2010 r., I OSK 181/10, z 10.01.2012 r., I OSK 2428/11, z 19.01.2012 r., II OSK 2585/11, dostępne na stronie http//cbois.nsa.gov.pl). Na podstawie art. 13 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości jest (między innymi ) wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa. W takich wypadkach będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego dane postępowanie. Z tego względu powierzenie Wójtowi Gminy S. właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego (podobnie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II FSK 300/06 oraz w postanowieniu z 13 maja 2010 r. sygn.. akt II FSK 773/10 dostępne na stronie http//cbois.nsa.gov.pl). W postanowieniu z 13 maja 2010 roku NSA podkreślił również, że analiza treści art. 50 § 1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, iż o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2008 r. Nr 88 poz.539 ze zm.) gmina jest beneficjentem podatku od nieruchomości. Niezależnie od wyniku załatwienia konkretnych indywidualnych spraw podatkowych gmina jest nadal beneficjentem wpływów z określonych ustawowo podatków. Rozstrzygnięcia te mogą wprawdzie mieć wpływ na poziom dochodów gminy, jednakże powyższe należy już do obszaru jej interesu faktycznego a nie prawnego. Reasumując powyższe wskazać należy, że organ powołany do wydania decyzji w postępowaniu podatkowym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i, co za tym idzie nie dopuszczalna jest sytuacja kiedy stroną skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest jednocześnie organ podatkowy, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy, skarżący - Wójt Gminy S. w niniejszej sprawie był organem podatkowym, który wydał w I instancji decyzję z [...] roku określającą A. S.A. w W. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 rok z tego powodu wniesiona przez niego skarga jest niedopuszczalna i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 i § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło