II SA/Łd 116/20
WyrokWSA w Łodzi2020-03-10
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk - Drozda, Agnieszka Grosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do P. S. z uwagi na brak legitymacji procesowej, a także czy utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze wobec P. S., ponieważ jego nieruchomość znajdowała się poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, co pozbawiało go statusu strony postępowania. Ponadto, sąd stwierdził, że decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji była zgodna z prawem, ponieważ organy nie naruszyły przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a raport o oddziaływaniu na środowisko zawierał wystarczające informacje.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która umorzyła postępowanie odwoławcze w stosunku do części odwołujących się, w tym P. S., z powodu braku legitymacji procesowej, a w pozostałym zakresie utrzymała w mocy decyzję Burmistrza K. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa mięsa drobiowego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące udziału społeczeństwa, analizy oddziaływania na środowisko oraz statusu stron.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 roku sprawy ze skargi P. S., A. K. – S., K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. a.bł.
Burmistrz K. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A S.A. z siedzibą w K. (dalej jako: "inwestor"), określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej w K. (dalej jako: "[...].S.S.E"), przewidzianego do realizacji w K. przy ul. A 20/22, na działkach nr ewid. 152/11, 152/13, 152/18, 152/30 i 152/32, w obrębie [...], gmina K..
Odwołania od powyższej decyzji złożyli: K. W., J. M., A. M., T. K., P. K., B. G., J. W., S. S., G. L., Z. P., A. K.-S. i P. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty lub uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
T. K., P. K., B. G., J. W., S. S., G. L., Z. P., A. K.-S. zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 9, art.10 § 1, art. 28, art. 39, art. 40 § 1, art. 61 § 4, art. 73 § 1, art. 81 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), poprzez ich niezastosowanie w związku nieuprawnionym zastosowaniem przez organ pierwszej instancji uproszczonego sposobu powiadamiania o czynnościach w toku postępowania (art. 49 K.p.a.), a co za tym idzie uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
2. art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1405 ze zm., dalej jako: "ustawa"), poprzez jego zastosowanie pomimo braku spełnienia przesłanek wynikających z tego przepisu dotyczącego liczby stron postępowania;
3. art. 7 i 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą wydaniem wadliwej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
4. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej;
5. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i użycie w nim ogólnikowych twierdzeń, brak odniesienia do dowodów wskazanych w art. 85 ust. 2 ustawy, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
Odwołujący się zarzucili także naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 37 oraz art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy, poprzez ogólnikowe i niepełne informacje w uzasadnieniu decyzji o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz brak wskazania w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa;
2. art. 3 ust 1 pkt 13 ustawy, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy planowane przedsięwzięcie polegające na budowie zakładu przetwórstwa konserwowania mięsa z drobiu na terenie [...].S.S.E w K. oraz przedsięwzięcie B Sp. z o.o. (dalej jako: "B") polegające na budowie dwóch studni stanowią jedno przedsięwzięcie i nie powinny być dzielone;
3. art. 5 i 33 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niepoinformowaniu o zmianie przez inwestora nazwy przedsięwzięcia, brakach formalnych dotyczących obwieszczeń;
4. art. 122 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne poprzez brak uzyskania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2005 roku w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
W odwołaniach K. W., J. M., A. M. zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
2. art. 107 § 3 K.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia niezgodnego z wymogami wynikającymi z tego przepisu i nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności dowodowej;
3. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli tej decyzji.
Zarzucili ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. § 19 i § 310 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
2. § 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej;
3. art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie;
4. art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy.
W odwołaniu P. S. zarzucono decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które miało wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez brak wszechstronnego rozważania materiału dowodowego, w tym w szczególności pominięcie dowodu z "Opinii w sprawie Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko Budowa zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu w K." z dnia 17 czerwca 2016 roku, sporządzonej przez dr inż. T. M., dołączonej do pisma strony z dnia 16 listopada 2016 roku; dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu w postaci ww. Raportu, co miało wpływ na błędne stwierdzenie, że raport może być podstawą do wydania decyzji;
2. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji;
3. art. 11 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.
P. S. zarzucił także naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie:
1. art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i wydanie decyzji pomimo szeregu braków i nieprawidłowości w Raporcie;
2. art. 79 ust. 1 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zapewniono udział społeczeństwa w postępowaniu, podczas gdy faktycznie nie zaproszono do udziału w postępowaniu właścicieli sąsiednich względem przedsięwzięcia posesji oraz lokalnych organizacji ekologicznych;
3. art. 85 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy, przez jego błędną wykładnię i pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnień w jaki sposób zostały rozpatrzone uwagi i wnioski społeczeństwa, w tym w szczególności uwagi i wnioski strony postępowania, wskazane w piśmie z dnia 6 lipca 2016 roku;
4. art. 42 ust. 2 ustawy, poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie istotnych i merytorycznie uzasadnionych uwag i wniosków do Raportu, które to uwagi były wskazane w piśmie strony postępowania z dnia 6 lipca 2016 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]roku, nr [...], [...], [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 pkt 1 i art. 85 ustawy, a także § 3 ust. 1 pkt 70, pkt 77, pkt 92 i pkt 95 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 71, dalej jako: "rozporządzenie"):
1. umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do: J. M., A. M., B.G. i P. S.;
2. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...]roku, nr [...] po rozpatrzeniu odwołań: K. W., T. K., P. K., J. W., S. S., G. L., Z. P., A. K.-S..
W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż przepisy ustawy nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących sposobu ustalania stron postępowania, zatem w sprawie mają zastosowanie ogólne zasady wynikające z art. 28 K.p.a. Status strony w postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej determinowany jest granicami oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, przy czym oddziaływanie takie może polegać np.: na emisji zanieczyszczeń, zapachów, hałasu. Wielkość obszaru oddziaływania inwestycji może być zróżnicowana. Na załącznikach graficznych do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (rys. 14-17; str. odpowiednio 91-94) obrazujących wyniki obliczeń hałasu w porze dziennej i nocnej, przedstawiony został zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Wynika z nich, że nieruchomości J. M. i A. M. (działki nr ewid. 2/3, 2/4 i 2/5 obręb [...] oraz nr ewid. 3098 obręb [...]) oraz P. S. (nr ewid. 81 obręb [...]), położone są poza obszarem tego oddziaływania. Tym samym właścicielom tych nieruchomości nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu, co wyłącza możliwość skutecznego wniesienia odwołania od decyzji. B. G., zgodnie ze stanem w ewidencji gruntów, nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) żadnej nieruchomości położonej na terenie gminy K., a jedynie mieszkańcem tej gminy. Z tego powodu Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do J. M., A.M., B. G. i P. S..
Następnie organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 70, pkt 77, pkt 92 i pkt 95 rozporządzenia, jako:
1. urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych lub sztuczne systemy zasilania wód podziemnych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 37, o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3 na godzinę;
2. instalacje do oczyszczania ścieków inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 40, przewidziane do obsługi nie mniej niż 400 równoważnych mieszkańców w rozumieniu art. 43 Prawa wodnego;
3. instalacje do przetwórstwa owoców, warzyw, ryb lub produktów pochodzenia zwierzęcego, z wyłączeniem tłuszczów zwierzęcych, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 50 t na rok;
4. instalacje do uboju zwierząt.
Kolegium wskazało, że inwestowany teren objęty jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w K. z dnia [...]roku, nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu ewidencyjnego [...], Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z [...] roku, poz. [...]) i znajduje się w jednostce urbanistycznej oznaczonej symbolem 14PU definiowanej jako tereny obiektów produkcyjnych, składów, magazynów i usług (§ 5 ust. 1 pkt 1d uchwały). Szczegółowe ustalenia dla jednostki 14PU zawarte w § 20 uchwały określają, obok podstawowego przeznaczenia terenu, także dopuszczalne (tj. obiekty administracyjne, socjalne, inne związane z obsługą przeznaczenia, o którym mowa w ust. 1; parkingi, place manewrowe; drogi wewnętrzne; zieleń urządzoną; obiekty infrastruktury technicznej). Plan ustala także szczegółowe cechy i parametry zabudowy. W zakresie zasad ochrony środowiska, w § 7 pkt 7 uchwały wprowadzono zakaz lokalizacji przedsięwzięć o uciążliwości wykraczającej poza granice działki, terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny, przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych, z wyłączeniem inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w rozumieniu przepisów odrębnych, dróg oraz infrastruktury technicznej oraz wyznaczonych terenów obiektów produkcyjnych, składów, magazynów i usług oznaczonych na rysunku planu symbolem PU. Na terenie obowiązywania planu ustalono też zakaz stosowania urządzeń i technologii powodujących emisję zanieczyszczeń stałych i gazowych powyżej dopuszczalnych parametrów oraz zakaz odprowadzania nieoczyszczonych ścieków bezpośrednio do gruntu i cieków oraz uwzględnianie ochrony wód, gleby i ziemi przed zanieczyszczeniem. W ocenie Kolegium, planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z ustaleniami planu miejscowego. Planowane hale realizują bowiem podstawową funkcję terenu o symbolu 14PU, tj. funkcję produkcyjną oraz nie naruszają postanowień ogólnych planu miejscowego także w zakresie ochrony środowiska. Podkreślił, że teren przyszłej inwestycji, zostanie wyposażony także w niezbędną infrastrukturę w zakresie: poboru wód, odprowadzania ścieków zarówno technologicznych, socjalno-bytowych, jak i przemysłowych, przyłącza sieci elektroenergetycznej, co czyni zadość warunkowi określonemu w § 15 ust. 1 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym ustala się zaopatrzenie wszystkich terenów przeznaczonych w planie na cele zabudowy w media infrastruktury technicznej poprzez istniejące i rozbudowywane zbiorowe systemy uzbrojenia (sieć wodociągową, sieć kanalizacji sanitarnej, sieci elektroenergetyczne średniego i niskiego napięcia, sieci teletechniczne oraz rozwiązania indywidualne w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych). Ponadto inwestor posiadał będzie własne ujęcie wody ze studni, co wynika ze specyfiki zakładu oraz znacznych ilości pobieranej wody na potrzeby produkcyjne oraz socjalno-bytowe. Ścieki komunalne z terenu zakładu odprowadzane będą do miejskiej kanalizacji. Ścieki te nie będą przekraczać norm określonych warunkach przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej wydanych przez gestora sieci. Odpady gromadzone będą w pojemnikach na terenie inwestora a postępowanie z nimi będzie zgodne z przepisami dotyczącymi gospodarki odpadowej. Tym samym, również w tym zakresie, planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z ustaleniami planu miejscowego, o których mowa w § 15 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 9 uchwały.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł., po zapoznaniu się z kartą informacyjną przedsięwzięcia, stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, określając zakres raportu z punktu widzenia wymagań sanitarno-higienicznych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. wyraził opinię, że dla inwestycji istnieje konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko. Burmistrz K. postanowieniem z dnia [...]roku nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W wykonaniu tego obowiązku inwestor w dniu 10 maja 2016 roku złożył do akt sprawy Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań higieniczno-zdrowotnych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki, których dotrzymanie przez inwestora gwarantuje spełnienie wymogów w zakresie ochrony środowiska.
W toku postępowania odwoławczego Kolegium analizując zgromadzone w sprawie dowody, w tym raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzupełniony przez inwestora w zakresie żądanym przez organ uzgadniający stwierdziło, że zawiera on wystarczającą analizę wpływu planowanej inwestycji na poszczególne elementy środowisko, zarówno w fazie budowy, eksploatacji, jak też likwidacji przedsięwzięcia. Przedłożony Raport, zdaniem Kolegium, odpowiada wymogom określonym w art. 66 ustawy, a zawarte w nim informacje dają podstawę do oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Na podstawie danych z raportu w decyzji przedstawiono oddziaływania przedsięwzięcia w fazie jego realizacji i eksploatacji, wskazano rodzaje emisji oraz źródła ich pochodzenia na każdym z tych etapów. Zarówno w raporcie, jak i aneksach zawarto informacje dotyczące przewidywanych ilości wykorzystywanej energii, sposobów zaopatrzenia zakładu w wodę oraz danych dotyczących odprowadzania ścieków. Potrzeby wodne projektowanego zakładu wynoszą 150 m3/h. Niedobór wody wynosi 62 m3/h, przy czym inwestor uzyskał zgodę Miasta K. na dostarczenie brakującej ilości wody z wodociągu miejskiego. Organ wskazał przy tym, że inwestycja budowy studni przez B nie wchodzi w zakres projektowanej inwestycji. Szczegółowe warunki korzystania z wód określone zostaną w pozwoleniu wodno-prawnym. W przypadku negatywnego wpływu ujęcia na inne ujęcia wód podziemnych Starosta określi w pozwoleniu wodno-prawnym sposób zabezpieczenia interesów dotychczasowych użytkowników wód podziemnych związanych z poborem wody.
Kolegium dodało, że w zakładzie stosowane będą środki techniczne mające na celu zapobieganie i ograniczenie emisji w odniesieniu do wymagań ochrony środowiska określonych w przepisach szczegółowych oraz w dokumentacjach referencyjnych opisujących Najlepsze Dostępne Techniki dla instalacji obowiązuje dokument referencyjny "Reference Document on Best Available Techniques in the Slaughterhouses and Animal Byproducts Industries" z maja 2005 roku. Wnioskodawca w przedstawionym raporcie zapewnia spełnienie wymagań ochrony środowiska wynikające z ww. dokumentu. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że dla emisji zanieczyszczeń do powietrza w ramach planowanego przedsięwzięcia dotrzymane są obowiązujące standardy, określone w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 roku w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Analiza emisji zanieczyszczeń do powietrza nie wykazała przekroczeń stężeń dopuszczalnych. Ponadto, zgodnie z opisem instalacji inwestor prowadził będzie działalność w zakresie przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu. Z opisu technologicznego oraz opisów zagospodarowania odpadów wytwarzanych podczas eksploatacji wynika, że zachowane zostaną wszelkie prawidłowości w funkcjonowaniu przedsięwzięcia i nie wystąpią nadzwyczajne zagrożenia biologiczne. W sektorze spożywczym, także w tym zakładzie zastosowane mają być wysokie standardy czystości, dla utrzymania wymaganego poziomu higieny. Kolegium podkreśliło, że prowadzona instalacja w zakładzie, ze względu na zamknięcie procesu technologicznego w hali (począwszy od rozładunku żywca) ogranicza oddziaływania na środowisko. Procesy technologiczne opisane w osobnym rozdziale raportu odbywają się w pomieszczeniach do tego przystosowanych i odpowiednio wyposażonych w nowoczesne urządzenia wchodzące w skład instalacji. Instalacja oczyszczalni wyposażona zostanie w biofiltry oczyszczające gazy na drodze biologicznej. Wszystkie elementy poubojowe będą bezpośrednio z linii instalacją próżniową dostarczane do zamkniętych pojemników zlokalizowanych w hali i wywożone z zakładu. Na terenie zakładu nie będą również zalegać osady, które powstają w procesie oczyszczania ścieków w przyzakładowej oczyszczalni. Transport do zakładu odbywał się będzie wyłącznie w zamkniętych, klimatyzowanych pojazdach ciężarowych.
Planowana inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń emisji hałasu na terenach chronionych akustycznie. W żadnym miejscu izofona 45 dB na wysokości 4 m nie przekracza granic pobliskich terenów mieszkaniowo-usługowych określonych w planie miejscowym, w związku z tym planowana inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń emisji hałasu na terenach chronionych akustycznie. Planowanie metod zmniejszenia hałasu według inwestora miało miejsce w fazie projektowania inwestycji, czyli wyboru urządzeń i ich lokalizacji, projektu hali, oczyszczalni. Przewidywane środki techniczne mające na celu zapobieganie lub ograniczanie wielkości emisji hałasu wyrażać się powinny dbałością o przeprowadzanie okresowych przeglądów technicznych i konserwacją urządzeń zapewniającą możliwość dalszej eksploatacji w dłuższym okresie czasu, przy spełnieniu wymagań najlepszej dostępnej techniki i wymagań ochrony środowiska. Agregat kogeneracyjny spalania biogazu (obiekt oznaczony jako 33) został uwzględniony jako przestrzenne źródło hałasu. Urządzenie umiejscowione jest w kontenerze o wysokości do ok. 3 m n.p.t., a hałas wydostający się na zewnętrz wynosi 85 dB. Przyjęto ponadto sposoby postępowania w celu ograniczenia uciążliwości oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na środowisko.
Faza eksploatacji inwestycji wiązała się będzie z powstawaniem odpadów związanych z funkcjonowaniem zakładu (ubojni) oraz oczyszczalni ścieków. Dodatkowo zakład generował będzie odpady z zaplecza socjalnego (biurowego). Wytwarzane będą odpady inne niż niebezpieczne oraz niebezpieczne. Wszystkie rodzaje odpadów zostały opisane w raporcie w rozdziale "Gospodarka odpadami", a uszczegółowione w aneksie nr 1 i 2. Główne strumienie wytwarzanych odpadów to produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego powstające podczas procesu uboju kurczaka transportowane ze stanowisk produkcyjnych, gdzie powstają do kontenerów i magazynów. Inwestor gromadził będzie produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego oraz oddawał do utylizacji innym podmiotom, posiadającym stosowne zezwolenia, bez zwłoki, w warunkach, które zapobiegają powstaniu zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i zwierząt. Do czasu odbioru produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego będzie przechowywany w pomieszczeniu chłodzonym.
W Raporcie przedstawiono ogólny opis sytuacji awaryjnych mogących wystąpić na terenie zakładu. W sposób szczegółowy opisano jakie zabezpieczenia przewiduje inwestor aby zapobiec ryzyku wystąpienia poważnej awarii, w tym zabezpieczenia pożarowe budynku.
Kolegium podkreśliło, że w sąsiedztwie projektowanego przedsięwzięcia na terenie [...].S.S.E w K. (przy ulicy A), nie ma obiektów o podobnym charakterze tj. ubojni i oczyszczalni ścieków. W najbliższym sąsiedztwie nie znajdują się także fermy drobiu. Inwestor w aneksie nr 2 do Raportu przewiduje pasy zieleni izolacyjnej o szerokości 3 m, składający się z zimozielonych nasadzeń iglastych drzew średniowysokich oraz iglastych krzewów gatunków rodzimych tworzący szpaler oddzielający teren zakładu od działki drogowej (ul. B) oraz od działek nr ewid. 152/33 i 152/31, co pozostaje w zgodzie z § 20 ust. 10 pkt 3d uchwały. Inwestycja zlokalizowana jest na terenie nieeksponującym ponadprzeciętnych walorów krajobrazowych i przyrodniczych. Realizacja inwestycji w terenie, którego szata roślinna jest silnie przekształcona przez działalność człowieka nie przyczyni się do zubożenia środowiska przyrodniczego. Inwestowany teren zlokalizowany jest poza siedliskami przyrodniczymi prawnie chronionymi. Na terenie bezpośredniego oddziaływania inwestycji nie stwierdzono także obecności gatunków rzadkich. Podane ilości miejsc parkingowych są spójne z wytycznymi planu miejscowego. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z sporządzoną w sprawie dokumentacją, wzięto pod uwagę strefę wybuchową dla pochodni i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Strefa zagrożenia wyznaczona została i pokazana graficznie na mapach "Projekt Zagospodarowania Terenu Inwestycji".
Końcowo organ podkreślił, że zaskarżona decyzja zawiera także wszystkie elementy określone w art. 82 ust. 1 ustawy i prawidłowo określa: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki ogólne i szczegółowe wykorzystania terenu w fazie realizacji, eksploatacji i likwidacji. Wskazał, że zmiany do ustawy wprowadzone ustawą z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 roku, nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem dla planowanego przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W decyzji nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej. W przekonaniu Kolegium, zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, ponieważ uzasadnienie oprócz elementów wymaganych przepisem art. 107 § 3 K.p.a. spełnia dodatkowo wymagania przewidziane w art. 85 ust. 2 ustawy.
Zdaniem Kolegium, zawarte w odwołaniach zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, tym samym nie mogą uzasadniać wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Dotyczy to także dokonanej w dniu 16 czerwca 2016 roku zmiany nazwy inwestycji z "Budowa ubojni drobiu A przy ul. A w K." na: "Budowa zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu na terenie [...].S.S.E. w K.". Zmiana nazwy nie wiązała się ze zmianą przedmiotu inwestycji i miała na celu wyłącznie "ujednolicenie nazewnictwa w projektach oraz opracowaniu środowiskowym". Ponadto, nowa nazwa przedsięwzięcia figuruje w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko co oznacza, że właśnie tak opisana inwestycja poddana została procedurze uzgodnieniowej. O zmianie nazwy przedsięwzięcia zarówno strony, jak też wszystkie osoby zainteresowane, były poinformowane obwieszczeniem z dnia 28 października 2016 roku inicjującym ponowne rozpoczęcie procedury z udziałem społeczeństwa. Ponadto, kwestie sporne dotyczące zakładu, ujawnione w toku postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, były przedmiotem spotkania z mieszkańcami, które odbyło się dniu 15 lutego 2016 roku. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ zgodnie z art. 80 ustawy przeanalizował i w całości wziął pod uwagę wszystkie uwagi i wnioski, które wpłynęły do tegoż organu. Dotyczy to także pisma z dnia 6 czerwca 2016 roku złożonego przez P. S., bowiem wszystkie okoliczności podnoszone w tym piśmie, a dotyczące oddziaływania inwestycji, były przedmiotem analizy w postępowaniu wyjaśniającym i znalazły swój wyraz w aneksie nr 1 do raportu przedstawionym przez inwestora w lipcu 2016 roku. Burmistrz wydając decyzję uwzględnił także wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz całość wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. W celu spełnienia oczekiwań mieszkańców, mając na uwadze zminimalizowanie negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko i życie mieszkańców, nałożono na inwestora (pkt II decyzji) szczegółowe warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, a także (w pkt III decyzji) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył P. S. (sygn. II SA/Łd 295/17), zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 105 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie przysługuje mu status strony postępowania podczas gdy ze stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że jest właścicielem nieruchomości położonej w obrębie oddziaływania planowanej inwestycji, a więc brak jest przesłanek do umorzenia postępowania. Zarzucił także naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które miało wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w tym w szczególności: oparcie rozstrzygnięcia w całości na dowodzie jakim jest Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko bez odniesienia się do uwag wniesionych przez stronę; przyjęcie jednego kryterium oddziaływania inwestycji na inne nieruchomości hałasu generowanego przez planowaną inwestycję z pominięciem innych sposobów oddziaływania inwestycji np. oddziaływania związanego z uciążliwościami zapachowymi; pominięcie dowodu z Opinii sporządzonej przez dr inż. T. M..
Skargę na powyższą decyzję złożyli także A. K.-S., B. G. i K. W. (sygn. II SA/Łd 296/17) zarzucając naruszenie:
1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 28, art. 39, art. 40 § 1, art. 61 § 4, art. 73 § 1, art. 81 i art. 109 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie w związku z nieuprawnionym zastosowaniem przez organ pierwszej instancji uproszczonego sposobu powiadamiania o czynnościach w toku postępowania (art. 49 K.p.a.), a co za tym idzie uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
2. art. 11 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stronom przesłanek, którymi organ się kierował przy załatwieniu sprawy;
3. art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy, przez jego zastosowanie pomimo braku ustalenia stron przez organ pierwszej instancji;
4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą wydaniem wadliwej decyzji;
5. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej;
6. art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji i użycie w nim ogólnikowych twierdzeń, brak odniesienia do dowodów wskazanych w art. 85 ust. 2 ustawy, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
7. art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., przez umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do B. G., mimo iż jest ona stroną postępowania i miała prawo do brania udziału w postępowaniu;
8. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy z powodu naruszeń prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja powinna być uchylona.
Skarżący zarzucili także naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 37 oraz art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy, poprzez ogólnikowe i niepełne informacje w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz brak wskazania w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa;
2. art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy przedsięwzięcie polegające na budowie zakładu przetwórstwa oraz przedsięwzięcie B polegające na budowie dwóch studni stanowią jedno przedsięwzięcie i nie powinny być dzielone;
3. art. 5 i art. 33 ustawy, przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niepoinformowaniu o zmianie przez inwestora nazwy przedsięwzięcia oraz brakach formalnych dotyczących obwieszczeń;
4. art. 114 ust. 3 Prawa ochrony środowiska, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, iż środki ochrony w nim wymienione mają zastosowanie do zabudowy mieszkaniowej, istniejącej przed powstaniem przedsięwzięcia emitującego hałas, tj. zabudowy na nieruchomości nr ewid. 152/33 w obrębie [...].
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 22 września 2017 roku Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi P. S. (sygn. II SA/Łd 295/17) ze sprawą ze skargi A. K.-S.j, B. G. oraz K. W. (sygn. II SA/Łd 296/17) i sprawę prowadzić pod sygn. II SA/Łd 295/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 września 2017 roku, sygn. II SA/Łd 295/17, po rozpoznaniu sprawy ze skarg P. S., A. K.-S., B. G., K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]roku, nr [...], [...], [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego:
1. uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 w stosunku do B. G. i P. S. oraz w punkcie 2 w całości, a nadto poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...]roku, nr [...];
2. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2019 roku, sygn. II OSK 75/18, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.:
1. uchylił pkt 1 zaskarżonego wyroku w części, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 w stosunku do P. S. oraz w części, w której uchylił punkt 2 zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto w której uchylił decyzję Burmistrza K. z dnia [...]roku, nr [...] i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi,
2. uchylił pkt 2 lit. "a", "b" i "c" zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi,
3. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd skargę oddala w całości lub w części.
W sprawie dostrzec wypada, iż sprawa przedmiotowa była już przedmiotem uwagi Sądu, który wówczas wyrokiem z dnia 22 września 2017 roku, sygn. II SA/Łd 295/17, po rozpoznaniu sprawy ze skarg P. S., A. K.-S., B. G., K. W. – w punkcie pierwszym – uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 w stosunku do B. G. i P. S. oraz w punkcie 2 w całości, a nadto poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] roku, nr [...] oraz – w punkcie drugim – zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2019 roku, sygn. akt: II OSK 75/18 uwzględnił skargę kasacyjną organu administracji uchylając kontestowany wyrok w części i przekazując w tym zakresie skargę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
W obliczu tego, stosownie do treści art. 190 P.p.s.a. należy podkreślić, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w ww. przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Sięgając do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dostrzec wypada, iż organ zakwestionował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części, w jakiej nie dotyczył on B. G., a więc w tej nieobjętej skargą kasacyjną części wyrok stał się prawomocny. Rozpoznając skargę kasacyjną w zakreślonych przez nią granicach Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oparta na uchybieniach raportu, była nieprawidłowa. Zdaniem NSA, a wbrew twierdzeniom WSA, raport zawiera niezbędna informacje dotyczące emisji hałasu (art. 66 ust. 1 pkt 1c ustawy). Analiza hałasu została szczegółowo przedstawiona na kartach 65-95 i dotyczy także agregatu kogeneracyjnego (s. 78 raportu). Raport zawiera także porównanie proponowanej technologii z technologią spełniającą wymagania, o których mowa w art. 143 Prawa ochrony środowiska. Na str. 211-236 raportu przedstawiono opracowanie w zakresie najlepszych dostępnych technik (BAT), o których stanowi art. 66 ust. 5 ustawy. NSA nie podzielił również stanowiska, że w sprawie doszło do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 13 i 14 ustawy, jakoby mapy załączone do raportu miały być nieczytelne. Tymczasem, mapy znajdujące się w raporcie są czytelne, można z nich odczytać numery działek na nich zaznaczone i nie budzą one zasadniczych wątpliwości po stronie składu orzekającego NSA. Z tych też przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów ustawy, zasługują na uwzględnienie. Jak następnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a., a także art. 28 K.p.a., zatem błędny jest pogląd, iż organy dokonały błędnej oceny materiału dowodowego w postaci raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji będzie zobowiązany dokonać ponownej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniając przy tym ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.
W tej sytuacji przedmiotem zainteresowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była skarga wywiedziona przez P. S., A. K.-S. i K.W.. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 września 2017 roku wydany w odniesieniu do skargi B. G. stał się prawomocny.
Sięgając do treści kontestowanej decyzji przypomnieć wypada, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpoznaniu odwołania P. S. – umorzyło postępowanie odwoławcze, a po rozpoznaniu odwołania A. K.-S. i K. W., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, czyli decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej w K., przewidzianego do realizacji w K. przy ul. A 20/22, na działkach nr ewid. 152/11, 152/13, 152/18, 152/30 i 152/32, w obrębie [...], gmina K..
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji i uwzględniając pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd uznał, że kontestowana decyzja, zarówno w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego, jak i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, odpowiada prawu. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co dopiero mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.
W pierwszej kolejności odnosząc się do skargi P. S. należy dostrzec, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu jego odwołania, umorzyło postępowanie odwoławcze stając na stanowisku, że nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
Na gruncie art. 28 K.p.a., przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony jest legitymowanie się interesem prawnym lub obowiązkiem w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie "interes prawnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego doktryna i orzecznictwo przyjmują, że oznacza to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, a nie ewentualny, sprawdzalny obiektywnie, zaś jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy tym samym interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w jego graniach wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc, interes prawny występuje, jeżeli pomiędzy sytuacją prawną podmiotu, a przedmiotem postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 kwietnia 1998 roku, sygn. IV SA 1106/97; z dnia 9 grudnia 2005 roku, sygn. II OSK 310/05; z dnia 25 października 2006 roku, sygn. II GSK 163/06 i inne; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego, na gruncie 28 K.p.a. krąg podmiotów uznanych przez organ za strony w postępowaniu zwykłym nie determinuje w sposób bezwzględny zakresu podmiotowego postępowania odwoławczego. Przymiot strony postępowania odwoławczego przysługuje bowiem niezależnie od tego, czy dany podmiot brał udział w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją. W konsekwencji będzie on przysługiwał również stronie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, a która nie była uznana za stronę postępowania przed organem pierwszej instancji. Organ rozpoznający odwołanie ma obowiązek z urzędu ustalić strony postępowania, bez względu na strony ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Odnosząc się zatem do przedmiotu postępowania, wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, która wydana została w oparciu o przepisy ustawy dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Na podstawie art. 73 ustawy, stroną postępowania o wydanie decyzji środowiskowej bez wątpienia jest podmiot wnioskujący o wydanie decyzji. Nie jest on jednak jedynym uczestnikiem tego postępowania, bowiem strony tego postępowania ustalać należy na zasadach ogólnych, wynikających z treści art. 28 K.p.a., gdyż w odniesieniu do postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych brak jest szczególnych regulacji co do kręgu podmiotów uczestniczących w tym postępowaniu.
Stosownie do powyższego, uwzględniając omówione wcześniej znaczenie pojęcia interesu prawnego w odniesieniu do przedmiotu postępowania, na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przymiot strony w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co związane jest z narażeniem na jego oddziaływanie. Oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia nie można jednak ograniczać jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być ono realizowane, bowiem może ono obejmować zarówno działki bezpośrednio przylegające do działki podlegającej zainwestowaniu, jak i działki sąsiednie, dalej zlokalizowane, ale tylko wówczas gdy takowe nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Z drugiej także strony niewątpliwie mogą także istnieć takie przedsięwzięcia, których oddziaływanie zamknie się w granicach inwestowanej działki. W literaturze przedmiotu wywiedziono słusznie, że mówiąc o zasięgu oddziaływania należy mieć przy tym na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w graniach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych (por. K. Gruszecki: "Prawo ochrony środowiska. Komentarz", Warszawa 2007 rok, s. 159 oraz "Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz", Wrocław 2009 rok, s. 208 – 209). Ustalenia w zakresie kręgu stron powinny być dokonywane na podstawie dołączonej do wniosku mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (art. 74 ust. 1 pkt 3 ustawy), jak również danych z ewidencji gruntów, które organ prowadzący postępowanie winien zgromadzić z urzędu.
W powyższym świetle, jak zasadnie wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podstawowe znaczenie dla ustalenia, czy P. S. mógł skutecznie złożyć odwołanie od decyzji Burmistrza K. z dnia [...]roku, miało wyjaśnienie, czy legitymuje się on interesem prawnym do bycia stroną postępowania. Zauważyć bowiem należy, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania odwoławczego ma strona postępowania oraz każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Kwestionowana przez P. S. decyzja Burmistrza K. z dnia [...]roku określała środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu przewidzianego do realizacji w K. przy ul. A 20/22, na działkach nr ewid. 152/11, 152/13, 152/18, 152/30 i 152/32, w obrębie [...], gmina K.. Tymczasem – jak wynika z akt administracyjnych i co jest okolicznością niewątpliwą w sprawie – P. S. jest właścicielem działki nr 81 zlokalizowanej w obrębie [...].
Z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mających swoje poparcie w materiałach załączonych do akt administracyjnych, w tym w szczególności w treści złożonego przez inwestora w toku postępowania raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko wynika, iż inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość P. S. pod kątem hałasu, co obrazują załączniki graficzne do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (rys. 14-17; str. odpowiednio 91-94) odnoszące się do obliczeń hałasu w porze dziennej i nocnej. Przedstawiony w tym dokumencie zasięg oddziaływania przedsięwzięcia wskazuje, że nieruchomość P. S. znajduje się poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji. Uzupełniając powyższe – zdaniem składu orzekającego – na nieruchomość P. S. nie będą miały wpływu żadne inne oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.
W obliczu tych ustaleń nie budzi wątpliwości składu orzekającego stanowisko zaprezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że P. S. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa. P. S. nie może wykazać się interesem prawnym w tym postępowaniu, co słusznie skłoniło organ do umorzenia postępowania odwoławczego. P. S. w treści zarówno odwołania, jak i skargi nie powołał się na żadną okoliczność, która mogłaby doprowadzić do zmiany stanowiska organu. Wszak P. S. wskazał na naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 105 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie przysługuje mu status strony postępowania podczas gdy ze stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że jest właścicielem nieruchomości położonej w obrębie oddziaływania planowanej inwestycji, a więc brak jest przesłanek do umorzenia postępowania. Ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, nie potwierdzają naruszenia art. 28 K.p.a. w zw. z art. 105 K.p.a. prowadząc do zgoła odmiennych wniosków. Ponadto P. S. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które miało wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w tym w szczególności: oparcie rozstrzygnięcia w całości na dowodzie jakim jest Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko bez odniesienia się do uwag wniesionych przez stronę; przyjęcie jednego kryterium oddziaływania inwestycji na inne nieruchomości hałasu generowanego przez planowaną inwestycję z pominięciem innych sposobów oddziaływania inwestycji np. oddziaływania związanego z uciążliwościami zapachowymi; pominięcie dowodu z Opinii sporządzonej przez dr inż. T. M.. Odnosząc się do tego zarzutu należy wyjaśnić, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, a nie urzędowym, co nie oznacza jednak, że musi być poddany ocenie przez biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. (zob. wyroki NSA: z dnia 12 listopada 2019 roku, sygn. II OSK 3179/17; z dnia 21 marca 2017 roku, sygn. II OSK 2316/15). Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora. Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie będą uznane za gołosłowne, jeżeli są poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. W ocenie składu orzekającego, odwołujący nie złożyli dokumentu, który w kompetentny sposób podważałyby moc dowodową raportu przygotowanego na zlecenie organu, bowiem za takowy nie można uznać Opinii sporządzonej przez dr inż. T. M..
Odnosząc się do skargi A. K.-S. i K. W., czyli tej części zaskarżonej decyzji, w którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, należy wskazać, że skarga w tym zakresie także nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie tej części rozważań należy wyjaśnić, że postępowanie prowadzące do wydania decyzji środowiskowej regulują przepisy powołanej już wcześniej ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań ustala się i ocenia bezpośredni oraz pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami, dostępność do złóż kopalni oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ustawy). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa więc wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:
a. weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b. uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c. zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Przedmiotem kontroli legalności w tym momencie jest decyzja w zakresie utrzymującym w mocy decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu.
W sprawie nie ulega wątpliwości, iż planowana inwestycja została – na mocy § 3 ust. 1 pkt 70, 77, 92 i 95 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku – zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena, czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko nie została pozostawiona organom wydającym decyzje środowiskowe, lecz wynika z przepisów prawa tj. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie to jednoznacznie wskazuje, które przedsięwzięcia mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również te, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a przy określaniu wskazanych przedsięwzięć uwzględniono uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Z przepisu § 3 ust. 1 pkt 70, 77, 92 i 95 rozporządzenia wynika, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Oczywiście powyższa okoliczność nie oznacza, że w sposób automatyczny powstaje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek ten może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzje środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując tej oceny organ winien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy. Podkreślenia jednak wymaga, że obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy nie oznacza, że dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagane jest stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy mają bowiem charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją. Nie każde bowiem przedsięwzięcie będzie związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych, czy też będzie występowało ryzyko jego awarii. Dlatego oczywistym jest, że pomimo sformułowania, że należy "uwzględnić łącznie" wskazane uwarunkowania, ich ocena ograniczy się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie. Dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów i nie we wszystkich łącznie (por. wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2012 roku, sygn. akt: IV SA/Po1065/12; w Warszawie z dnia 28 września 2010 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 1404/10).
Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, iż organ pierwszej instancji – po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, postanowieniem z dnia [...]roku nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. We wspomnianym postanowieniu organ ustalił zakres raportu, który winien złożyć inwestor. Wydając w sprawie postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, organ przedstawił jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Po złożeniu przez inwestora tegoż raportu, został on poddany kontroli oraz procedurze uzgadniania i opiniowania. W toku procedury uzgadniania raport – na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – był uzupełniany. Pozytywne uzgodnienie w sprawie wydał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a opinię – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Raport ostatecznie pozytywnie uzgodniony przez organ uzgadniający i pozytywnie zaopiniowany przez organ opiniujący, stał się podstawą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Podkreślić w tym miejscu wypada, iż raport został oceniony przez organ uzgadniający i opiniujący, a następnie przez organy orzekające w sprawie za rzetelny, jasny, szczegółowy, logiczny i spójny, zatem za taki, który może stanowić podstawę decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia.
W tym miejscu wskazać wypada, iż argumenty skarżących przedstawione w odwołaniu i w skardze zmierzają do kontestacji złożonego przez inwestora raportu, jako dokumentu, który może stanowić podstawę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, iż żaden z argumentów skarżących nie pozwala na zakwestionowanie treści raportu. W tym miejscu zasygnalizować wypada utrwalony w judykaturze pogląd, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, chociaż jest dokumentem prywatnym, ale jest opracowany przez osoby posiadające wiadomości specjalne, to musi być kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 ustawy, ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym. Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena Sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (por. np. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2015 roku, II OSK 2313/13; z dnia 28 czerwca 2014 roku, II OSK 495/13 i inne).
W ocenie składu orzekającego, w raporcie w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości zostały przeanalizowane wszystkie możliwe płaszczyzny oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Niewątpliwie rodzaj planowanej inwestycji określa możliwe płaszczyzny oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. W przypadku planowanej inwestycji (budowy zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu) czynnikami, które mogą wpływać na sąsiednie nieruchomości jest hałas. Obie wskazane kwestie zostały przeanalizowane w raporcie w sposób – jak wskazano – wyczerpujący i niewątpliwy. Do raportu dołączono czytelne mapy, które pokazują rozkład hałasu i jego odniesienie do dopuszczalnego poziomu hałasu określonego w przepisach prawa. Z raportu wynika, że w żadnym miejscu izofona 45 dB na wysokości 4 m nie przekracza granic pobliskich terenów mieszkaniowo-usługowych określonych w planie miejscowym, w związku z tym planowana inwestycja nie będzie powodowała przekroczeń emisji hałasu na terenach chronionych akustycznie. Planowanie metod zmniejszenia hałasu według inwestora miało miejsce w fazie projektowania inwestycji, czyli wyboru urządzeń i ich lokalizacji, projektu hali, oczyszczalni. Przewidywane środki techniczne mające na celu zapobieganie lub ograniczanie wielkości emisji hałasu wyrażać się powinny dbałością o przeprowadzanie okresowych przeglądów technicznych i konserwacją urządzeń zapewniającą możliwość dalszej eksploatacji w dłuższym okresie czasu, przy spełnieniu wymagań najlepszej dostępnej techniki i wymagań ochrony środowiska. Agregat kogeneracyjny spalania biogazu (obiekt nr 33) został uwzględniony jako przestrzenne źródło hałasu, został on zaplanowany w kontenerze o wysokości do ok. 3 m n.p.t., a hałas wydostający się na zewnętrz wyniesie 85 dB. Przyjęto ponadto sposoby postępowania w celu ograniczenia uciążliwości oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia na środowisko.
Następnie należy podkreślić, że – jak zapewnia autor raportu – w zakładzie stosowane będą środki techniczne mające na celu zapobieganie i ograniczenie emisji w odniesieniu do wymagań ochrony środowiska określonych w przepisach szczegółowych oraz w dokumentacjach referencyjnych opisujących Najlepsze Dostępne Techniki dla instalacji obowiązuje dokument referencyjny "Reference Document on Best Available Techniques in the Slaughterhouses and Animal Byproducts Industries" z maja 2005 roku. Z raportu wynika, że dla emisji zanieczyszczeń do powietrza w ramach planowanego przedsięwzięcia dotrzymane są obowiązujące standardy, określone w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 roku w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Analiza emisji zanieczyszczeń do powietrza nie wykazała przekroczeń stężeń dopuszczalnych. Z opisu technologicznego oraz opisów zagospodarowania odpadów wytwarzanych podczas eksploatacji zakładu przetwórstwa i konserwowania mięsa z drobiu wynika, że zachowane zostaną wszelkie prawidłowości w funkcjonowaniu przedsięwzięcia i nie wystąpią nadzwyczajne zagrożenia biologiczne. W sektorze spożywczym, także w tym zakładzie zastosowane mają być wysokie standardy czystości, dla utrzymania wymaganego poziomu higieny. Kolegium podkreśliło, że prowadzona instalacja w zakładzie, ze względu na zamknięcie procesu technologicznego w hali (począwszy od rozładunku żywca) ogranicza wszelkie oddziaływania na środowisko. Procesy technologiczne opisane w osobnym rozdziale raportu odbywają się w pomieszczeniach do tego przystosowanych i odpowiednio wyposażonych w nowoczesne urządzenia wchodzące w skład instalacji. Instalacja oczyszczalni wyposażona zostanie w biofiltry oczyszczające gazy na drodze biologicznej. Wszystkie elementy poubojowe będą bezpośrednio z linii instalacją próżniową dostarczane do zamkniętych pojemników zlokalizowanych w hali i wywożone z zakładu. Na terenie zakładu nie będą również zalegać osady, które powstają w procesie oczyszczania ścieków w przyzakładowej oczyszczalni. Transport do zakładu odbywał się będzie wyłącznie w zamkniętych, klimatyzowanych pojazdach ciężarowych.
W ocenie składu orzekającego, rację mają organy obu instancji stwierdzając, że wszelkie zaplanowane w ramach planowanego przedsięwzięcia działania, rozwiązania mają na celu minimalizację ewentualnego, możliwego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości. Realizacja tych rozwiązań w ramach przedsięwzięcia poskutkuje tym, że jakiekolwiek oddziaływanie planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie przekroczy dopuszczalnych granic.
Odnosząc się do zarzutów wskazujących na wadliwie przeprowadzone postępowanie z uwagi na naruszenie praw strony w postępowaniu wskazać wypada, iż również i te argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
W pierwszej kolejności należy dostrzec, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) i stojąc na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.). Wydane w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia zostały rzetelnie i rzeczowo uzasadnione, dlatego w tym stanie rzeczy zarzuty skargi o naruszeniu przepisów art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. należało uznać za nieuzasadnione. Organy obu instancji w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności celem oceny możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, były rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organy rozpatrujące sprawę. Przedmiotem uwagi organów były w szczególności zarzuty skarżących związane z raportem w zakresie mającym wpływ na rozstrzygnięcie. Wynikająca z art. 11 K.p.a. zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia i zarzuty strony oraz nie odniesie się i nie wyjaśni okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania oraz wyjaśnienie istotnych okoliczności danej sprawy (art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.). Jednak, ani zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.), ani zasada przekonywania (art. 11 K.p.a.) nie wymagają od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem.
W sprawie – wbrew twierdzeniom skarżących – nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 28, art. 39, art. 40 § 1, art. 61 § 4, art. 73 § 1, art. 81 i art. 109 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie w związku z nieuprawnionym zastosowaniem przez organ pierwszej instancji uproszczonego sposobu powiadamiania o czynnościach w toku postępowania (art. 49 K.p.a.), a co za tym idzie uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W sprawie Sąd nie podziela także argumentu, że doszło do naruszenia art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy, przez jego zastosowanie pomimo braku ustalenia stron przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z treścią art. 74 ust. 3 ustawy – w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy – jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt 1) oraz w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji (pkt 2) – przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie celem regulacji zawartej w art. 74 ust. 3 ustawy jest uproszczenie procedury dotyczącej doręczenia decyzji środowiskowej, obniżenie kosztów administrowania oraz ujednolicenie terminu skutecznego doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia. Treść przywołanego art. 74 ust. 3 ustawy nie zwalnia organów administracji z precyzyjnego ustalenia, komu w konkretnym przypadku przysługują przymioty strony. Pozwala to bowiem ustalić, kto zdaniem organu prowadzącego postępowanie brał w nim udział jako strona, jednakże regulacja ta nie nakłada na organ obowiązku informowania stron uczestniczących w postępowaniu o podejmowanych czynnościach w inny sposób niż wynikający z art. 49 K.p.a. Przejawem ustalenia stron postępowania jest wniosek wskazujący na konieczność stosowania w sprawie art. 49 K.p.a. Nadto przejawem tego jest rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które mocą kontestowanej decyzji umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniami konkretnych osób oraz utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w wyniku rozpoznania odwołania stron postępowania. Poza sporem w sprawie jest okoliczność, iż w przedmiotowym postępowaniu liczba stron w postępowaniu przekraczała 20 osób, zatem organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował procedurę wynikającą z art. 74 ust. 3 ustawy. Inną kwestią jest czy organ w decyzji określił strony postępowania poprzez wskazanie ich imion i nazwiska (ewentualnie nazw w odniesieniu do osób prawnych, czy jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) oraz ich adresów. Ustalenia te podlegają ochronie w myśl przepisów o ochronie danych osobowych.
Z tych powodów nie można Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzucić naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy z powodu naruszeń prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja powinna być uchylona. Zaistnienia opisanych naruszeń prawa procesowego, ani prawa materialnego Sąd nie dostrzegł.
Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., przez umorzenie postępowania odwoławczego w stosunku do B. G., mimo iż jest ona stroną postępowania i miała prawo do brania udziału w postępowaniu, wykracza poza zakres rozstrzygnięcia Sądu, bowiem – jak wskazano wcześniej – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 września 2017 roku wydany w odniesieniu do B. G. jest prawomocny.
Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego należy wskazać, ze także i te zarzuty nie mogą odnieść skutku. Przede wszystkim w sprawie nie doszło do naruszenia art. 37 oraz art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy, poprzez ogólnikowe i niepełne informacje w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz brak wskazania w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Wszystkie te kwestie – wbrew twierdzeniom autora skargi – zostały poddane odpowiedniej analizie. Zaakcentować należy, iż powodem odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań nie może być sprzeciw społeczny, czy protesty mieszkańców. Ugruntowany jest w judykaturze pogląd, iż sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia (por. np. wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 13 marca 2014 roku, sygn. akt: II SA/Sz 1208/13; w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2010 roku, sygn. akt: II SA/Kr 42/10 i inne). Innymi słowy, żaden przepis ustawy nie uzależnia wydania pozytywnej dla inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od zgody czy akceptacji, bądź braku sprzeciwu społeczności lokalnej, z tego powodu sprzeciw społeczny nie może blokować wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji gdy spełnione są wszystkie warunki do wydania takowej decyzji.
W sprawie nie można także mówić o naruszeniu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy przedsięwzięcie polegające na budowie zakładu przetwórstwa oraz przedsięwzięcie B polegające na budowie dwóch studni stanowią jedno przedsięwzięcie i nie powinny być dzielone. Obie inwestycje są realizowane przez inne podmioty, co już wyklucza możliwość uznania, że stanowią one jedno przedsięwzięcie.
Zmiana nazwy planowanej inwestycji zmierzała do jej ujednolicenia w treści dokumentów zgromadzonych w toku postępowania. Zmianie podlegała wyłącznie nazwa. Nie uległy jakiejkolwiek modyfikacji parametry inwestycji, czy rozwiązania w niej zaplanowane. Wbrew twierdzeniom skarżących, strony postępowania były informowane o zmianie nazwy, zatem nie można mówić o naruszeniu art. 5 ustawy, czy także art. 33 ustawy, przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niepoinformowaniu o zmianie przez inwestora nazwy przedsięwzięcia oraz brakach formalnych dotyczących obwieszczeń.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 114 ust. 3 Prawa ochrony środowiska, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, iż środki ochrony w nim wymienione mają zastosowanie do zabudowy mieszkaniowej, istniejącej przed powstaniem przedsięwzięcia emitującego hałas, tj. zabudowy na nieruchomości nr ewid. 152/33 w obrębie [...]. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli na terenach zamkniętych oraz na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy pomocy społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. W sprawie nie można mówić o naruszeniu tego przepisu, bowiem jego adresatami są organy odpowiedzialne za przygotowanie i uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz organy administracji architektoniczno-budowlanej, które w drodze decyzji mogą nakładać obowiązek zastosowania konkretnych rozwiązań technicznych, zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2017 roku, sygn. II OSK 129/16).
W konkluzji należy zaakcentować, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w obliczu zarzutów skargi, nie pozwala na przyznanie argumentom skarżących skuteczności. Organ uznawszy, iż spełnione są warunki określone w ustawie, wydał pozytywną dla inwestora decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu postępowania, w którym zapewnił zainteresowanym prawo do czynnego udział w postępowaniu oraz zapewnił udział społeczeństwa i – co najistotniejsze – poddał swojej analizie zarzuty stron postępowania.
Reasumując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 w zw. z art. 190 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło