II SA/Łd 510/16

Dnia 17 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi S. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymania czynności egzekucyjnych i uznania zarzutów za nieuzasadnione w sprawie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. a.bł. W dniu 12 sierpnia 2015 r. S. T. za pośrednictwem organu zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymania czynności egzekucyjnych i uznania zarzutów za nieuzasadnione w sprawie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. Do skargi załączono dowód uiszczenia w dniu 10 sierpnia 2015 r. na rachunek bankowy tutejszego sądu kwoty 100 zł tytułem: "sygn. akt [...]". Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 września 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono stronie skarżącej w dniu 16 września 2015 r. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. tutejszy sąd na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę S. T.. W dniu 4 grudnia 2015 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 19 listopada 2015 r. zarzucając sądowi naruszenie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że istnieją przesłanki do odrzucenia skargi jako nieopłaconej mimo, że skarżący uiścił opłatę od skargi. Ponadto w tym samym dniu – to jest 4 grudnia 2015 r., skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2015 r. sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 p.p.s.a. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 19 listopada 2015 r. i orzekł o zwrocie wpisu sądowego od zażalenia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W dniu 4 stycznia 2016 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 grudnia 2015 r. o odrzuceniu zażalenia oraz odrębnym pismem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r. tutejszy sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Dnia 26 stycznia 2016 r. S. T. złożył zażalenie na wspomniane wyżej postanowienie z dnia 13 stycznia 2016 r. Postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II OZ 209/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2016 r. i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, argumentując, że wniesienie zażalenia na postanowienie odrzucające zażalenie z powodu uchybienia terminu stworzyło procesową przeszkodę dla merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu i z tej przyczyny postanowienie zapadłe w wyniku takiego rozpoznania podlegało uchyleniu, a sam wniosek o przywrócenie terminu odrzuceniu. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. sygn. akt II OZ 208/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 grudnia 2015 r. o odrzuceniu zażalenia, argumentując, że w świetle akt sprawy, sąd nieprawidłowo zastosował przepis art. 178 p.p.s.a., gdyż zażalenie na postanowienie WSA z dnia 19 listopada 2015 r. zostało przez skarżącego wniesione w wymaganym terminie 7 dni. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. tutejszy sąd działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylił własne postanowienie z dnia 19 listopada 2015 r. o odrzuceniu skargi, uznając tym samym, że skarga została należycie opłacona przez skarżącego. Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 15 lipca 2016 r. wezwano skarżącego do wypowiedzenia się, czy wobec treści powyższego postanowienia podtrzymuje wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, czy też cofa wniosek w tym przedmiocie – w terminie 7 dni. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący odwołując się do treści postanowienia NSA z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1692/11 stwierdził, że skoro skarga została należycie opłacona, a czynność procesowa polegająca na wniesieniu skargi jest skuteczna, to wniosek o przywrócenie terminu winien zostać uznany za bezprzedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu. W rozumieniu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – dalej w skrócie "p.p.s.a.", spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu powinna wynikać jednoznacznie z jego treści. Wniosek o przywrócenie terminu będzie niedopuszczalny, gdy wystąpi brak ustawowych warunków jego dopuszczalności, co będzie miało miejsce w następujących sytuacjach: gdy uchybienie terminu nie powoduje dla strony postępowania sądowoadministracyjnego ujemnych skutków w zakresie tego postępowania – art. 86 § 2 p.p.s.a.; gdy wniosek dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu (np. wniosek o przywrócenie terminu materialnoprawego), albo też terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowoadministracyjnego (np. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania); gdy nie nastąpiło uchybienie terminowi; gdy wniosek nie dotyczy terminu procesowego; gdy z uwagi na stan sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktualne (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2015, str. 478). Podkreślić przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. akt II CZ 129/99 - Lex nr 110599; z dnia 4 października 2001 r. sygn. akt I CZ 116/01 - Lex nr 52578; z dnia 10 stycznia 2002 r. sygn. akt I CZ 198/01 - lex nr 53302; z dnia 3 października 2002 r. sygn. akt I CZ 120/02 - Lex nr 74409; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. FZ 61/04 niepubl., z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GZ 222/12 – Lex nr 1230562, z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ960/12 – Lex nr 1240559, z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II GZ 283/09 – Lex nr 582847, z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1692/11 – Lex nr 965196, z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I FZ 39/13; z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 49/15; z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt II OZ 489/13 – dostępnie na stronie internetowej pod adresem - orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożenia środka zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 grudnia 2009 r. I GZ 120/09 - LEX582456). W rozpoznawanej sprawie w terminie otwartym do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi, u podstaw którego legło ustalenie o nieuiszczeniu w terminie wpisu od skargi, skarżący wystąpił zarówno z zażaleniem przeciwko postanowieniu odrzucającemu skargę, stojąc na stanowisku, że termin nie został naruszony oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, opierając jego żądanie o tezę, iż naruszenie terminu nie było przez niego zawinione. Konkurencyjność i sprzeczność podstaw obydwu tych środków prawnych była i jest oczywista. Wprawdzie obecnie postanowienie o odrzuceniu skargi zostało uchylone, bowiem tutejszy sąd doszedł do przekonania, że skarga została należycie opłacona przez skarżącego, nie zmienia to jednak w dalszym ciągu faktu, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w realiach tej sprawy podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Za niedopuszczalny należy też uznać wniosek, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności, a więc np. gdy czynność strony była dokonana w terminie. W tym stanie rzeczy sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 88 p.p.s.a. a.bł.