II SA/Łd 847/20

16 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 16 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić na rzecz skarżącego A z siedzibą w K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100,00 (sto) złotych, zaksięgowaną 6 listopada 2020 r. pod poz. [...]. dc Radca prawny W.W. wniósł w imieniu A z siedzibą w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Do skargi załączył pełnomocnictwo udzielone mu przez przedstawiciela skarżącego stowarzyszenia P.B. Zarządzeniem z 3 grudnia 2020 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał radcę prawnego W.W., jako pełnomocnika skarżącego stowarzyszenia, do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia bądź uchwały Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia, z której wynikałoby prawo do jego reprezentowania. W zarządzeniu tym wezwano radcę prawnego W.W. również do przedłożenia dokumentu, z którego wynikałoby, kto jest członkiem stowarzyszenia oraz do złożenia odpisu skargi podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem. Wezwanie do usunięcia wskazanych w zarządzeniu z 3 grudnia 2020 r. braków doręczono radcy prawnemu W.W. 15 grudnia 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania k. 76). Nie zostało ono wykonane. Zarządzeniem z 16 marca 2021 r. wezwano radcę prawnego W.W., jako pełnomocnika skarżącego stowarzyszenia, do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia poprzez złożenie dokumentu, z którego wynika skład osobowy skarżącego stowarzyszenia, odpisu skargi podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi udzielonego mu przez skarżące stowarzyszenie i podpisanego przez wszystkich członków skarżącego stowarzyszenia lub pełnomocnictwa procesowego dla P.B. upoważniającego go do wniesienia skargi w imieniu skarżącego stowarzyszenia oraz reprezentowania skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym z prawem substytucji podpisanego przez wszystkich członków skarżącego stowarzyszenia lub uchwały podjętej przez walne zebranie członków skarżącego stowarzyszenia, z której wynikałoby umocowanie P.B. do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz udzielania dalszych pełnomocnictw. Jednocześnie poinformowano radcę prawnego W.W. o tym, że w oparciu o przedłożony regulamin złożenie skargi w tej sprawie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji czego nie można przyjąć, że P.B., jako przedstawiciel, jest uprawniony do wniesienia skargi w imieniu skarżącego stowarzyszenia i udzielania pełnomocnictw do jego reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wezwanie do usunięcia wskazanych w zarządzeniu z 16 marca 2021 r. braków formalnych skargi doręczono radcy prawnemu W.W. 30 marca 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania k. 105). Nie zostało ono jednak wykonane. Następnie zarządzeniem z 29 kwietnia 2021 r. wezwano bezpośrednio skarżące stowarzyszenie (kierując przesyłkę na jego adres wskazany w skardze) do usunięcia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez: podpisanie skargi wniesionej w imieniu skarżącego stowarzyszenia przez radcę prawnego W.W. przez wszystkich jego członków lub nadesłanie podpisanej w ten sposób skargi; złożenie dokumentu, z którego wynika skład osobowy skarżącego stowarzyszenia; złożenie odpisu skargi podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem wraz z załącznikami. Jednocześnie poinformowano skarżące stowarzyszenie, że w oparciu o przedłożony regulamin złożenie skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w konsekwencji czego nie można przyjąć, że P.B., jako przedstawiciel, jest uprawniony do wniesienia skargi w imieniu skarżącego stowarzyszenia i udzielania pełnomocnictw do jego reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym winno być podpisane przez wszystkich członków stowarzyszenia bądź wynikać z uchwały walnego zebrania członków podpisanej przez wszystkich jego członków. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu stowarzyszeniu 17 maja 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania k. 133). Nie zostało ono jednak wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określono w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Wobec tego do skargi znajdują zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. W przepisach tych ustawodawca wprowadził wymóg podpisania skargi przez skarżącego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli skargę wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył pełnomocnictwa przed sądem, także dołączenia do niej pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powyższego przepisu wynika, że na pełnomocniku skarżącego, wnoszącemu do sądu skargę, ciąży obowiązek dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do działania w imieniu skarżącego. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 37 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny przy przyjęciu założenia, że udzielono pełnomocnictwa, a do pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z 23 czerwca 2005 r., II OZ 519/05, publik. OSP 2006/5/63; postanowienia NSA z: 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14 i 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14). Sąd nie posiada kompetencji do uznania, że nieuzupełniony, istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę pełnomocnika) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu (por. postanowienia NSA z: 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10; 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14). W rozpoznawanej sprawie radca prawny W.W., wnosząc skargę, załączył do niej pełnomocnictwo udzielone przez przedstawiciela skarżącego stowarzyszenia P.B. (k. 8). Wobec tego wskazać należy, że zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 226) stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności (art. 41a ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach). W § 3 ust. 8 regulaminu skarżącego stowarzyszenia również określono, że podejmowanie przez przedstawiciela czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Z regulaminu skarżącego stowarzyszenia nie wynika, aby realizowało ono swoje cele regulaminowe poprzez wnoszenie skarg do sądów administracyjnych. Brak jest w nim postanowień świadczących wyraźnie o tym, że aktywność sądowadministracyjna jest jednym z konstytutywnych celów powołania stowarzyszenia. W § 2 ust. 2 lit. b regulaminu jest wyłącznie zapis o występowaniu z wnioskami i opiniami do właściwych władz i urzędów oraz sądów w sprawach dotyczących celów regulaminowych (k. 11-12). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu stowarzyszenia zwykłego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Wola wszystkich członków stowarzyszenia w zakresie wniesienia w imieniu stowarzyszenia skargi winna być wyrażona co do konkretnej sprawy, a nie ogólnie, abstrakcyjnie. Konkretna sprawa dotycząca konkretnej decyzji, postanowienia może wiązać się z różnymi skutkami nie tylko faktycznymi, ale i prawnymi. Niektóre sprawy mogą powodować daleko idące skutki prawne. W określonych sprawach w przypadku wniesienia skargi do sądu pierwszej instancji czy też skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie chodzi bowiem tylko o obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od takiej skargi, ale także o skutki jakie mogą powstać w przyszłości w związku z konkretną sprawą, np. odszkodowanie dochodzone przez inwestora (por. wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., II OSK 1445/15; postanowienie NSA z 30 stycznia 2019 r., II OZ 13/19). Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Za źródło takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego. W związku z powyższym skarga stowarzyszenia winna zostać podpisana bądź przez wszystkich członków stowarzyszenia, bądź też przez przedstawiciela stowarzyszenia, z jednoczesnym nadesłaniem dokumentu (uchwały podpisanej przez wszystkich członków stowarzyszenia), z którego wynika jego upoważnienie do reprezentowania stowarzyszenia (por. wyrok NSA z 12 lutego 2018 r., II OSK 1157/17). W świetle powyższego uznać należy, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. W konsekwencji tego nie można przyjąć, że P.B., jako przedstawiciel, jest uprawniony do wniesienia skargi w imieniu skarżącego stowarzyszenia i udzielania w jego imieniu pełnomocnictw do jego reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tej sytuacji nie można uznać, że z załączonego do skargi pełnomocnictwa, udzielonego radcy prawnemu W.W. przez P.B. wynika umocowanie do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Konieczne zatem było złożenie przez pełnomocnika pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia udzielonego mu przez skarżące stowarzyszenie i jego podpisania przez wszystkich jego członków lub pełnomocnictwa procesowego dla P.B. upoważniającego go do wniesienia skargi w imieniu skarżącego stowarzyszenia oraz reprezentowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym z prawem substytucji podpisanego przez wszystkich członków skarżącego stowarzyszenia lub uchwały podjętej przez walne zebranie członków skarżącego stowarzyszenia, z której wynikałoby umocowanie P.B. do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw. Pełnomocnictwo takie ani uchwała nie zostały jednak w niniejszej sprawie złożone. Brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie wywołuje skutek w postaci jej odrzucenia, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z kolei stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jest to obligatoryjny wymóg ustawowy. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ (art. 32 p.p.s.a.). Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 12 i art. 33 § 1 p.p.s.a.). Odpisy skargi należy zatem doręczyć również uczestnikom postępowania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w sprawie, w której stroną był inwestor K.W. W związku z tym w stosunku do tego uczestnika postępowania zachodzi konieczność doręczenia odpisu wniesionej przez skarżące stowarzyszenie skargi. Do skargi nie załączono jednak jej odpisu dla doręczenia go uczestnikowi postępowania. Niedołączenie przez skarżące stowarzyszenie odpisu skargi dla uczestnika postępowania, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu. Brak ten nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13). Z uwagi na powyższe zarządzeniem z 16 marca 2021 r. wezwano radcę prawnego W.W., jako pełnomocnika skarżącego stowarzyszenia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie odpisu skargi podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi udzielonego mu przez skarżące stowarzyszenie i podpisanego przez wszystkich członków skarżącego stowarzyszenia lub pełnomocnictwa procesowego dla P.B. upoważniającego go do wniesienia skargi w imieniu skarżącego stowarzyszenia oraz reprezentowania skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym z prawem substytucji podpisanego przez wszystkich członków skarżącego stowarzyszenia lub uchwały podjętej przez walne zebranie członków skarżącego stowarzyszenia, z której wynikałoby umocowanie P.B. do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz udzielania dalszych pełnomocnictw. 30 marca 2021 r. doręczono radcy prawnemu W.W. wezwanie do usunięcia wskazanych wyżej braków formalnych skargi. W związku z tym siedmiodniowy termin do ich usunięcia zakończył swój bieg 6 kwietnia 2021 r. (we wtorek). Braki te nie zostały jednak usunięte. Podkreślić przy tym należy, że już w zarządzeniu z 3 grudnia 2021 r. wezwano radcę prawnego W.W. do złożenia odpisu skargi oraz złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego stowarzyszenia lub uchwały walnego zebrania członków stowarzyszenia, z której wynikałoby prawo do jego reprezentowania. Zarządzenie to również nie zostało wykonane. Wezwanie do usunięcia wskazanych wyżej braków formalnych skargi skierowane bezpośrednio do skarżącego stowarzyszenia na jego na adres w wykonaniu zarządzenia z 29 kwietnia 2021 r., zostało natomiast doręczone 17 maja 2021 r. Siedmiodniowy termin do ich usunięcia zakończył swój bieg 24 maja 2021 r. (w poniedziałek). Wezwanie to także nie zostało wykonane. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie jest jej odrzucenie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. sąd odrzucił skargę. Rozstrzygnięcie o zwrocie na rzecz skarżącego stowarzyszenia uiszczonego wpisu sądowego od skargi uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. dc