III SA/Łd 135/25
WyrokWSA w Łodzi2025-06-25
Skład orzekający: Joanna Wyporska-Frankiewicz, Anna Dębowska, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Powiatu prawidłowo odmówiła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeśli uzasadnienie uchwały opiera się na ogólnikowych przesłankach i przypuszczeniach o związku przyczynowym z wykonywaniem mandatu, bez wykazania konkretnych zdarzeń?Ratio decidendi
Rada Powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, opierając się jedynie na ogólnikowych przesłankach i przypuszczeniach o związku przyczynowym z wykonywaniem mandatu. Uzasadnienie uchwały musi jasno wykazać, że podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu, a nie ogólne stwierdzenia pracodawcy dotyczące braku zaufania czy zmian organizacyjnych. W przypadku braku takiego wykazania, uchwała odmawiająca zgody jest sprzeczna z prawem.Stan faktyczny
Wojewoda Łódzki zaskarżył uchwałę Rady Powiatu Rawskiego, która odmówiła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Z.S., zatrudnionym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Pracodawca wskazał jako przyczynę zmiany organizacyjne i brak zaufania, zapewniając, że nie ma to związku z mandatem radnego. Rada Powiatu odmówiła zgody, uznając uzasadnienie pracodawcy za ogólnikowe i sugerując, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy mogą być związane z wykonywaniem mandatu radnego. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów o samorządzie powiatowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził od Powiatu Rawskiego na rzecz Wojewody Łódzkiego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Protokolant, Starszy asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej z dnia 9 października 2024 roku nr VI/44/2024 w sprawie rozwiązania stosunku pracy z radnym powiatu rawskiego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Powiatu Rawskiego na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 480,- (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
9Sygn. akt III SA/Łd 135/25
UZASADNIENIE
Uchwałą nr VI/44/2024 z 9 października 2024 r., podjętą na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 107), zwanej dalej "u.s.p.", Rada Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej odmówiła wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy (odwołanie ze stanowiska kierownika Wydziału Administracyjno-Gospodarczego) radnego Z. S. nawiązanego z Pracodawcą, tj. Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Ł.
W uzasadnieniu uchwały rada wskazała, że pismem z 30 września 2024 r. pracodawca – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Ł, wystąpił o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem Z. S., będącym jednocześnie radnym powiatu rawskiego. Jak wskazał pracodawca, wniosek ten związany jest ze zmianą koncepcji organizacji oraz kierowania jednostkami i komórkami organizacyjnymi Kasy przez Prezesa Kasy. Wprowadzenie nowej koncepcji wymaga, aby osoby kierujące jednostkami i komórkami organizacyjnymi Kasy dawały największą rękojmię prawidłowego jej wdrożenia. Zamiar odwołania radnego podyktowany jest brakiem wystarczającego zaufania do niego w aspekcie skuteczności wprowadzenia zaplanowanych zmian i nie ma żadnego związku z wykonywaniem przez niego mandatu radnego.
Na posiedzeniu Komisji Skarg, Wniosków i Petycji 7 października 2024 r. rozpatrzono wniosek pracodawcy. Radny wskazał na przebieg swojego zatrudnienia u pracodawcy występującego z wnioskiem, brak jakichkolwiek skarg, uwag dotyczących jakości jego pracy oraz poprawność działań kierowanego przez niego Wydziału Administracyjno-Gospodarczego KRUS OR w Ł. w wyniku odbytej w ostatnim czasie (kwiecień 2024 r.) kontroli kompleksowej przeprowadzonej przez Centralę KRUS w W. Przez cały czas zatrudnienia był nagradzany za swoją pracę "notorycznymi", najwyższymi premiami, nagrodami do wynagrodzenia, co miało miejsce także w bieżącym roku kalendarzowym. W opinii radnego Z. S. wniosek pracodawcy i wskazane tak przyczyny są ogólnikowe (nie wiadomo, o jaką zmianę koncepcji organizacji oraz kierowania jednostkami i komórkami organizacyjnymi Kasy chodzi). Nie jest mu wiadomo, dlaczego miałoby nie być do niego zaufania w kontekście skuteczności wprowadzenia planowanych dopiero zmian (nie wiadomo jakich, nie przedstawiono mu ich). Według radnego przyczyny, które wskazuje pracodawca we wniosku do Rady Powiatu Rawskiego, w sposób oczywisty wiążą się bezpośrednio z wykonywaniem przez niego mandatu radnego i członkostwem w partii opozycyjnej (w stosunku do partii obecnie rządzących w Rzeczpospolitej Polskiej, której członkami/sympatykami są osoby z kierownictwa Oddziału Regionalnego KRUS w Ł. To jest wyłączna przyczyna zamiaru jego odwołania ze stanowiska (rozwiązania z nimi stosunku pracy).
W wyniku głosowania Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Powiatu Rawskiego odrzuciła wniosek pracodawcy o odwołanie ze stanowiska radnego Z. S. Komisja rekomendowała tym samym Radzie Powiatu Rawskiego odmowę wyrażenia zgody na odwołanie ze stanowiska (rozwiązanie stosunku pracy) wskazanego radnego.
Zdaniem rady wniosek pracodawcy o wyrażenie zgody na odwołanie Z. S. ze stanowiska kierownika Wydziału Administracyjno-Gospodarczego w Oddziale Regionalnym KRUS w Łodzi jest związany z wykonywaniem przez radnego mandatu, a co za tym idzie nie może zostać wyrażona zgoda na jego odwołanie. Okoliczność wskazana literalnie przez pracodawcę, że odwołanie skarżącego nie ma żadnego związku z wykonywaniem przez niego mandatu radnego, nie została wykazana w zestawieniu ze wskazanymi przez pracodawcę przesłankami zamiaru jego odwołania. Tym bardziej, że przesłanki zamiaru jego odwołania, tj. zmiana koncepcji organizacji i kierowania jednostkami oraz komórkami organizacyjnymi Kasy przez Prezesa Kasy, a tym samym wymóg, aby osoby kierujące jednostkami i komórkami organizacyjnymi Kasy dawały największą rękojmię prawidłowego jej wdrożenia (i w konsekwencji niczym niepoparta – na tle dotychczasowego przebiegu zatrudnienia u pracodawcy radnego przesłanka, że brak jest w stosunku do radnego wystarczającego zaufania w aspekcie skuteczności wprowadzenia zaplanowanych zmian) zostały wskazane bardzo ogólnie, niekonkretnie, pokrętnie i stanowią "zawoalowaną" przesłankę zamiaru odwołania, tj. pozostającą w związku z wykonywaniem przez niego mandatu radnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą uchwałę Wojewoda Łódzki wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie art. 22 ust. 2 u.s.p. w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP przez zaniechanie wykazania w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały związku pomiędzy rozwiązaniem umowy o pracę a zdarzeniami związanymi z wykonywaniem mandatu radnego przez radnego Rady Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej.
Skarżący wskazał, że w uzasadnieniu uchwały nie wykazano, jakie zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu miałyby być podstawą rozwiązania stosunku pracy. Pracodawca wskazał inne przyczyny niż te związane z wykonywaniem mandatu radnego. Sam radny także nie wskazał żadnej przyczyny związanej z wykonywaniem mandatu radnego. Jedynie ogólnie określił, że w jego ocenie rozwiązanie umowy o pracę ma związek z wykonywaniem mandatu radnego oraz z członkostwem w partii politycznej opozycyjnej w stosunku do partii obecnie rządzących w Rzeczypospolitej Polskiej, których to sympatykami mają być osoby z kierownictwa Regionalnego KRUS w Łodzi. Radny nie wskazał zatem żadnej konkretnej sytuacji związanej z wykonywaniem mandatu. Członkostwo w partii politycznej nie jest jednak podstawą odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Do kompetencji rady nie należy dokonywanie oceny, czy rozwiązanie umowy o pracę jest związane z członkostwem w partii politycznej. Taką ocenę może ewentualnie prowadzić sąd pracy. Rada Powiatu Rawskiego nie wskazała na żadną konkretną okoliczność związaną z wykonywaniem mandatu radnego, która była przyczyną rozwiązania umowy o pracę. Artykuł 22 ust. 2 u.s.p. jest przepisem, który wprowadza wyjątek od rozwiązania umowy o pracę. Tym samym powinien być interpretowany ściśle, a nie jako podstawa do generalnej odmowy rozwiązania stosunku pracy. W związku z tym rada powinna ustalić konkretne okoliczności bezpośrednio związane z wykonywaniem mandatu. Przepis art. 22 ust. 2 u.s.p. powinien być wykładany w ten sposób, że rada powiatu nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy (na wypowiedzenie wynikających z umowy o pracę warunków pracy i płacy) z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W związku z tym rada powiatu jest uprawniona do oceny zasadności podstaw rozwiązania z radnym stosunku pracy tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do wykazania, że podane przez pracodawcę przyczyny są pozorne, zaś rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości jako złożonej przez nieuprawnionego pełnomocnika lub w imieniu niewłaściwego podmiotu, ewentualnie o oddalenie skargi w całości jako merytorycznie bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania od Wojewody Łódzkiego na rzecz Powiatu Rawskiego (Rady Powiatu Rawskiego), w tym ewentualnych kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm prawem przepisanych.
Według organu administracji załączone do skargi pełnomocnictwo jest wadliwe i nie uprawnia pełnomocnika do złożenia skargi w imieniu organu nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego tj. Wojewody Łódzkiego (skarżącego), który w sprawie skargi na uchwałę Rady Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej działa na podstawie przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (art. 171 ust. 2) i ustawy o samorządzie powiatowym (art. 76). W tym przypadku bowiem Wojewoda Łódzki powinien występować jako reprezentant (organ) administracji rządowej, a nie jako reprezentant Skarbu Państwa, co jednoznacznie wynika z treści załączonego do skargi pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo wskazuje, że w tym wypadku pełnomocnik może wyłącznie reprezentować Skarb Państwa – Wojewodę Łódzkiego. Złożenie skargi nastąpiło po upływie ustawowego terminu do samodzielnego stwierdzenia przez organ nadzoru (Wojewodę Łódzkiego) nieważności zaskarżonej uchwały – w trybie art. 79 ust. 1 u.s.p. W tym też terminie Wojewoda Łódzki nie zdecydowała się wydać rozstrzygnięcia nadzorczego o stwierdzeniu nieważności uchwały w całości, mimo że wszczęte zostało w tej sprawie postępowanie nadzorcze. Po wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu nadzorczym przez Radę Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej, organ nadzoru – Wojewoda Łódzki – niejako "milcząco" potwierdził argumentację Rady Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej, gdyż nie stwierdził nieważności tej uchwały. Wojewoda Łódzki nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 79 ust. 2 u.s.p. i nie wstrzymał wykonania uchwały.
Zdaniem organu administracji wniosek pracodawcy o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej był bardzo enigmatyczny, de facto złożony jedynie dla pozoru wyczerpania przepisu prawa. Jak się później okazało pracodawca w ogóle nie wziął pod uwagę (wbrew art. 22 ust. 2 u.s.p.) zaskarżonej uchwały składając radnemu akt odwołania ze stanowiska. Wskazane okoliczności oraz fakt, że to na pracodawcy spoczywa ciężar wyczerpującego wyjaśnienia powodów, na podstawie których chce rozwiązać stosunek pracy z radnym, świadczą o prawie Rady Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej do kwestionowania przyczyn wskazanych przez pracodawcę na tle wyjaśnień złożonych przez radnego.
Radny Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej złożył pozew przeciwko pracodawcy o niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy. Dopiero ten fakt spowodował, że organ nadzoru – Wojewoda Łódzki (pomimo wcześniejszego wszczęcia postępowania nadzorczego i braku wydania rozstrzygnięcia nadzorczego o stwierdzenia nieważności uchwały – de facto uznanie wyjaśnień Rady Powiatu Rawskiego w Rawie Mazowieckiej za zasadne) ponownie zainteresował się uchwałą i złożył na nią skargę do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Z uwagi na sformułowany w odpowiedzi na skargę zarzut złożenia skargi przez nieuprawnionego pełnomocnika należy jednak w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że oświadczenie woli zawarte w piśmie procesowym podlega wykładni zgodnie z regułami art. 65 § 1 i 2 k.c. (uzasadnienie uchwały I OPS 10/09; glosa A. Szpunara do uchwały Sądu Najwyższego z 11 września 1997 r., III CZP 39/97, PS 1998/6/100 i n.). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości sądu, że skarga została wniesiona przez Wojewodę Łódzkiego, a podpisujący ją radca prawny A. U. jest jego należycie umocowanym pełnomocnikiem. Należy bowiem do kręgu osób mogących być pełnomocnikiem w myśl art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Załączone do skargi pełnomocnictwo obejmuje m. in. reprezentację Wojewody Łódzkiego przed sądami administracyjnymi. Upoważnienie w pełnomocnictwie radcy prawnego A.U. do reprezentowania "Skarbu Państwa – Wojewody Łódzkiego" spowodowane jest z kolei tym, że ma ono szerszy zakres niż tylko postępowania przed sądami administracyjnymi. Obejmuje ono bowiem również postępowania przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym, zaś w obrocie cywilnoprawnym stroną jest zawsze Skarb Państwa, który działa i jest reprezentowany przez różne, działające w ramach jego struktury, jednostki organizacyjne, nie posiadające osobowości prawnej, wymienione w ustawie lub przez te, z których działalnością wiąże się określony stosunek prawny (stationes fisci).
Dalej wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 147 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Wedle przepisów art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie ustawy o samorządzie powiatowym. W myśl art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Po upływie terminu, o którym mowa w art. 79 ust. 1, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu powiatu. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego (art. 81 ust. 1 u.s.p.). Upływ określonego w art. 79 ust. 1 u.s.p. terminu nie wyłącza zatem badania legalności takiej uchwały przez sąd administracyjny. Wojewoda może bowiem zaskarżyć ją do sądu administracyjnego, który dokona jej kontroli co do zgodności z prawem. Wnosząc skargę do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest przy tym ograniczony terminem zaskarżenia, o którym mowa w art. 53 p.p.s.a. Okoliczność, że w niniejszej sprawie skarżący Wojewoda Łódzki, będący jednocześnie organem nadzoru, nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego w terminie określonym w art. 79 ust. 1 u.s.p., nie oznacza zatem jeszcze zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Nie mają także znaczenia przyczyny z powodu, których organ nadzoru nie wydał w tym terminie rozstrzygnięcia nadzorczego.
Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 2 u.s.p., na podstawie którego została podjęta zaskarżona uchwała, rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady powiatu, której radny jest członkiem. Rada powiatu odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Analogiczne uregulowania zawarte są też w ustawie z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 – por. art. 25 ust. 2 tej ustawy) oraz w ustawie z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 566 – por. art. 27 ust. 2 tej ustawy). Z tego względu poniższe rozważania aktualne są zarówno wobec radnych powiatu, gminy, jak i województwa.
Z powołanego art. 22 ust. 2 u.s.p. wynika, że ustawa zapewnia pracownikom, będącym radnymi, szczególną ochronę, której celem jest zapewnienie radnemu swobody w wykonywaniu mandatu. Jednoczenie jednak podkreśla się w orzecznictwie, że przepis ten nie służy tworzeniu szczególnych przywilejów w zakresie trwałości stosunku pracy radnego (por. uchwałę składu 7 sędziów SN z 24 listopada 1992 r., I PZP 55/92, OSNC 1993 r. nr 7-8, poz. 116).
Celem ograniczenia zagwarantowanego w art. 22 ust. 2 u.s.p., jest ochrona ważnego interesu publicznego w postaci zapewnienia jak największej niezależności w sprawowaniu funkcji radnego. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie zwracał wielokrotnie uwagę, że należy wyraźnie oddzielić sferę interesów radnego, jako funkcjonariusza publicznego, posiadacza mandatu pochodzącego z wyborów powszechnych i członka organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, od sfery interesów pracowniczych radnego jako pracownika. Dlatego bezwzględna odmowa wyrażenia przez radę zgody na rozwiązanie stosunku pracy może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy są wyłącznie zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Innymi słowy, przyjmuje się, że ochrona radnego ustanowiona została wyłącznie dla tych przypadków, w których pracodawca zamierza rozwiązać z radnym stosunek pracy z przyczyn związanych z wykonywaniem mandatu radnego i wówczas ustawodawca zobowiązuje radę do odmówienia zgody na rozwiązanie stosunku pracy (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., II OSK 847/16; z 24 października 2018 r., II OSK 659/17; z 7 czerwca 2018 r., II OSK 923/18; z 30 lipca 2019 r., II OSK 1714/18, z 26 listopada 2021 r., III OSK 4632/21 i z 3 grudnia 2021 r., III OSK 4443/21).
W każdym przypadku niewyrażenia zgody przez radę na rozwiązanie stosunku pracy z radnym należy wykazać, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu, determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę. Z art. 22 ust. 2 u.s.p. wynika zatem, że motywy pracodawcy, zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym, muszą być szczegółowo badane, ponieważ od tych ustaleń zależy stanowisko rady w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z powodu zdarzeń związanych z wykonywaniem przez radnego mandatu. Motywy, jakimi kierowała się rada, powinny wynikać z uzasadnienia uchwały. Uchwała rady powiatu w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie może być podjęta w oderwaniu od motywów podanych przez pracodawcę. Uchwała odmawiająca wyrażenia zgody powinna być uzasadniona w sposób umożliwiający zweryfikowanie argumentów, jak również mieć oparcie w stanie faktycznym dotyczącym powodów rozwiązania stosunku pracy.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2532/17, podniesiono, że wynikająca z art. 22 ust. 2 u.s.p. dodatkowa ochrona stosunku pracy radnego dotyczy tylko takiej sytuacji, w której przyczyną rozwiązania z nimi stosunku pracy jest związek ze sprawowaniem mandatu radnego. Natomiast radnemu, tak jak i każdemu pracownikowi, przysługują uprawnienia do kwestionowania przed sądem pracy przyczyn rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązanych z wykonywanym mandatem radnego.
W rozpoznawanej sprawie Rada Powiatu Rawskiego w żaden sposób nie wykazała, że przyczyny rozwiązania z radnym Z. S. stosunku pracy miały związek ze sprawowaniem przez niego mandatu radnego, co skutkowało odmową wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy.
W piśmie z 30 września 2024 r., będącym wnioskiem o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ł. wskazał, że wniosek o wyrażenie zgody na odwołanie radnego związany jest ze zmianą koncepcji organizacji i kierowania komórkami organizacyjnymi Kasy przez Prezesa Kasy. Wprowadzenie nowej koncepcji wymaga, aby osoby kierujące jednostkami i komórkami organizacyjnymi Kasy dawały największą rękojmię prawidłowego jej wdrożenia. Zamiar odwołania Z.S. ze stanowiska kierownika Wydziału Administracyjno-Gospodarczego Oddziału Regionalnego KRUS w Ł. podyktowany jest brakiem wystarczającego zaufania do niego w aspekcie skuteczności wprowadzenia zaplanowanych zmian. Nie ma natomiast żadnego związku z wykonywaniem przez niego mandatu radnego.
Rada Powiatu, podejmując zaskarżoną uchwałę, jak wynika z jej uzasadnienia, oparła się wyłącznie na samym wniosku pracodawcy oraz oświadczeniach radnego złożonych przed Komisją. Na tej podstawie uznała, że jest niczym niepoparte – na tle dotychczasowego przebiegu zatrudnienia radnego przedstawionego przez niego samego – twierdzenie o braku w stosunku do niego wystarczającego zaufania w aspekcie skuteczności wprowadzania zaplanowanych zmian. Według rady przesłanki zamiaru odwołania radnego wskazane zostały bardzo ogólnie, niekonkretnie, pokrętnie i stanowią "zawoalowaną" przesłankę zamiaru odwołania, tj. pozostającą w związku z wykonywaniem przez niego mandatu radnego.
W ocenie sądu uzasadnienie zaskarżonej uchwały uznać należy za niewystarczające. Rada w istocie nie ustosunkowała się do wskazanych w piśmie podstaw rozwiązania stosunku pracy z radnym. Uzasadnienie wniosku pracodawcy o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy, choć niezbyt obszerne, mogło zostać uznane za wystarczające do jej udzielenia.
Należy zauważyć, że jeżeli chodzi o stanowiska kierownicze, w tym przypadku stanowisko kierownika Wydziału Administracyjno-Gospodarczego Oddziału Regionalnego KRUS w Ł, pracownikom takim stawia się wyższe niż typowe wymagania, a pracodawca ma prawo doboru pracowników, do których ma zaufanie, że będą prawidłowo realizować powierzone im zadania. Jak stanowi art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 90, ze zm.), Prezes Kasy powołuje i odwołuje kierowników komórek organizacyjnych i ich zastępców w centrali, oddziałach regionalnych i placówkach terenowych oraz dyrektorów oddziałów regionalnych i ich zastępców, kierowników placówek terenowych i ich zastępców, a pozostałych pracowników zatrudnia na podstawie umowy o pracę, chyba że odrębne przepisy wymagają zatrudnienia na podstawie powołania. Zatrudnienie kierowników komórek organizacyjnych i ich zastępców w centrali, oddziałach regionalnych i placówkach terenowych następuje zatem na podstawie powołania. Zgodnie z art. 60 ust. 4 tej ustawy powołanie jest równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465). Jak stanowi art. 70 § 1 k.p. pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie – niezwłocznie lub w określonym terminie – odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Dotyczy to również pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony. Podkreślenia wymaga, że uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy rozwiązanie to ma ewidentny i ścisły związek ze sprawowaniem mandatu radnego. Radny, jak każdy inny pracownik, będzie przecież mógł – gdyby do tego doszło – wykazywać przed sądem pracy, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane są z wykonywanym mandatem radnego, przez co są nieuzasadnione i niezgodne z prawem. Nie jest natomiast rolą rady rozstrzyganie sporów z zakresu prawa pracy i ocena okoliczności uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy. Oznaczałoby to bowiem wkraczanie w kompetencje sądu pracy. Do kompetencji rady należy jedynie ocena, czy przyczyny rozwiązania z radnym stosunku pracy nie są jednak związane z wykonywaniem przez niego mandatu radnego (por. wyroki NSA: z 26 listopada 2021 r., III OSK 4632/21; z 26 września 2018 r., II OSK 2196/17 oraz z 13 maja 2016 r., II OSK 211/16).
W zaskarżonej uchwale Rada Powiatu uznała, że uzasadnienie wniosku jest bardzo ogólne, niekonkretne i pokrętne by wyrazić zgodę na rozwiązanie stosunku pracy. Wyraziła przypuszczenie, że przyczyną zamiaru odwołania radnego jest wykonywanie przez niego mandatu opierając się na wyjaśnieniach samego radnego. Rada niewystarczająco odniosła się do wniosku pracodawcy. Tymczasem motywy pracodawcy, zamierzającego rozwiązać stosunek pracy z radnym, nie tylko mogą, ale wręcz muszą być badane, ponieważ od tych ustaleń zależy, czy jednostka samorządu terytorialnego zobowiązana będzie odmówić wyrażenia zgody (zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu), czy też odmówi z innego powodu, kierując się okolicznościami konkretnego przypadku (por. wyrok NSA z 21 września 2010 r., II OSK 723/10). Dodać trzeba, że w aktach sprawy przekazanych przez organ administracji brak jest również dokumentów potwierdzających opisany w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przebieg posiedzenia Komisji Skarg, Wniosków i Petycji 7 października 2024 r. oraz złożone przez radnego wówczas oświadczenia.
Raz jeszcze należy podkreślić, że konstrukcja art. 22 ust. 2 u.s.p. wprowadza szczególną ochronę trwałości stosunku pracy osoby piastującej mandat radnego, gwarantującą większą, niż w przypadku pracowników objętych jedynie ochroną powszechną, zasadę trwałości zatrudnienia. Dla rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy z radnym wymagane jest uzyskanie uprzedniej zgody rady powiatu, wyrażonej w formie jej uchwały, a ewentualne złożenie pracownikowi oświadczenia woli zmierzającego do rozwiązania łączącego strony stosunku prawnego bez zgody rady stanowi czynność dokonaną z naruszeniem prawa. O motywach, jakimi kierowała się rada, można dowiedzieć się tylko z uzasadnienia uchwały. W przeciwnym razie nie będzie wiadomo, z jakiego powodu rada powiatu udzieliła, względnie odmówiła udzielenia takiej zgody. Powyższe stanowisko znalazło również swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w wyrokach: z 15 grudnia 2005 r., II OSK 1124/05; z 9 maja 2006 r., II OSK 194/06; z 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06, ONSAiWSA z 2007 r. Nr 2, poz. 48; z 18 lutego 2009 r., II OSK 1747/08).
Stanowisko takie zostało także wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 102/25 wydanym w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę je podziela.
W świetle przedstawionych okoliczności odmowa wyrażenia przez Radę Powiatu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Z.S. była sprzeczna z art. 22 ust. 2 u.s.p. Skarga tym samym była uzasadniona, czego skutkiem był obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły okoliczności wyłączające stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
O kosztach postępowania (wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego) sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło