III SA/Łd 495/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 298/09 w sprawie ze skargi S.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania M.P. i G.P. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. U.K. Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 lutego 2010r., III SA/Łd 298/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania M. P. i G. P. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...]., nr [...]. W dniu 8 maja 2015r. S. P. złożył pismo, w którym wniósł o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt III SA/Łd 298/09 oraz "wszystkich sygn. akt leżących w WSA w Łodzi począwszy od 1995r.". W odpowiedzi na wezwanie do wskazania konkretnych orzeczeń, których dotyczy wniosek o wznowienie, w piśmie z dnia 20 maja 2015r. skarżący wskazał, że na podstawie art. 156 § 1 i art. 235 k.p.a. wnosi o wznowienie postępowania w sprawie, w której został w dniu 12 lutego 2010r. wydany wyrok i na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych żąda uchylenia "bezprawnych i korupcyjnych meldunków" J. P. i jego rodziny. Zarządzeniem z dnia 25 maja 2015r. Przewodniczący Wydziału III wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie, wskazanie, kiedy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia i złożenie 3 odpisów skargi o wznowienie postępowania. Wezwanie do usunięcia powyższych braków doręczono skarżącemu w dniu 2 czerwca 2015r. W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia 3 czerwca 2015r. skarżący wskazał, że "na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. z 2012r., poz. 270) powtórnie wnosi o nadanie biegu" sprawie i uchylenie trzech "bezprawnych zameldowań i wymeldowania z 1977r. (...) J. i jego całej rodziny wraz z żoną G. i dziećmi", którzy zostali zameldowani bez jego zgody. Ustosunkowując się do wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, skarżący oznajmił "stop korupcji administracyjnej i sądowniczej wypowiedzianej przez Prezydenta RP Elekta Andrzeja Dudę. Wniosek jest w pełni zasadny", zażądał wznowienia postępowania w terminie 7 dni oraz stwierdził, że ciężko pracował i "budował posesję Wiaderno 90 – 222" i nie pozwoli na "korupcję i kradzież". Skarżący nie złożył 3 odpisów skargi o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, nie budzi wątpliwości, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym od prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, który umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu – zbadanie jego zasadności. Do ogólnych warunków dopuszczalności wznowienia postępowania zalicza się: istnienie orzeczenia sądu, od którego została wniesiona skarga o wznowienie postępowania; prawomocność tego orzeczenia oraz to, że orzeczenie takie musi kończyć postępowanie w sprawie (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2005r., I OZ 299/05, LEX nr 1289205). Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy przyczyny wznowienia, a także, gdy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 i art. 47 p.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271 – 273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2014r., I GSK 1928/13). Stosownie do treści art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jest to obligatoryjny wymóg ustawowy. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ (art. 32 p.p.s.a.). Przy czym uprawnienia strony przysługują też uczestnikom postępowania (art. 12 i art. 33 § 1 p.p.s.a.). Niewątpliwie skarga o wznowienie postepowania jest pismem, którego odpisy należy doręczyć stronie przeciwnej oraz uczestnikom postępowania. W myśl art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (pkt 1); jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (pkt 2). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3 zd. 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 273 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że: orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (pkt 1); orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (pkt 2). Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 zd. 1 p.p.s.a.). W art. 273 p.p.s.a. wymienione zostały restytucyjne podstawy wznowienia postępowania, tj. stanowiące podstawę uchylenia prawomocnego orzeczenia sądowego, jeśli jest ono niesłuszne, tzn. niezgodne ze stanem faktycznym. Niezbędne jest więc istnienie związku przyczynowego pomiędzy nimi a treścią prawomocnego orzeczenia (vide: A. Kabat, Komentarz do art. 273 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex z dnia 30 kwietnia 2013r.; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2007r., II OZ 845/06, ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 116). Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (vide: wyrok NSA z dnia 8 lipca 2014r., II GSK 690/13, LEX nr 1519183, czy wyrok NSA z dnia 9 maja 2006r., II FSK 743/05, LEGALIS). Z kolei stosownie do treści art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Przepis ten nie określa ustawowej podstawy wznowienia, lecz jedynie warunki dodatkowe, których spełnienie jest konieczne w przypadku, gdy podstawą wznowienia ma być przepis art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a więc gdy żądanie wznowienia opiera się na tym, że orzeczenie sądowe zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.).Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w wypadku, gdy jej podstawę stanowi orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie, określa art. 272 § 2 p.p.s.a. Termin ten wynosi trzy miesiące od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską wynosi także trzy miesiące i biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (art. 272 § 3 p.p.s.a.). Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie określonym w powołanych wyżej art. 272 § 2 i 3 oraz art. 277 p.p.s.a., w zależności od podstawy wznowienia, i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 271 - 273 p.p.s.a.) W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuca. Pierwszy etap sprowadza się więc do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Na tym etapie nie chodzi o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. Samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271 - 274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (por. postanowienia NSA: z dnia 25 września 2001r., II SA/Gd 970/01; z dnia 19 kwietnia 2005r., GSK 1242/04, LEX nr 176988; z dnia 21 lutego 2006r., II OSK 45/06, niepubl.; z dnia 17 kwietnia 2007r., I FSK 607/06, LEX nr 341337; z dnia 23 lutego 2011r., II OSK 257/11; postanowienia SN: z dnia 29 stycznia 1968r., I CZ 122/67, OSNCP 1968 nr 8 - 9 poz. 154; z dnia 30 maja 1996r., I CRN 101/95, OSNC 1996r. nr 10 poz. 138; z dnia 14 stycznia 1999r., II UKN 417/98, OSNAPiUS 2000/6/254; z dnia 28 października 1999r., II UKN 174/99; uchwały SN: z dnia 21 lutego 1969r., III PZP 63/68, OSN 1969r., nr 12, poz. 208; z dnia 28 października 1981r., I CO 5/81, OSNCP 1982 nr 5 - 6 poz. 77). W razie braku jednego ze wskazywanych wymagań sąd odrzuca skargę, jeżeli zaś spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępując do drugiego etapu wyznacza rozprawę (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2013r., I FSK 1424/13). W związku z powyższym w pierwszej kolejności należało ocenić, czy wniesiona w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania odpowiada wymaganiom formalnym stawianym pismom strony oraz czy zawiera oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie (czy jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia), okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. W rozpatrywanej sprawie w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z dnia 12 lutego 2010r., oprócz skarżącego i organu administracji, brali udział uczestnicy postępowania – M. P. i G. P.. Skarżący tymczasem nie dołączył do skargi o wznowienie postępowania jej odpisów. Jest to brak formalny, który uniemożliwia nadanie skardze o wznowienie postepowania prawidłowego biegu, który nie może być uzupełniony przez sporządzenie odpisów przez sąd. Wnosząc o wznowienie postępowania skarżący nie wskazał także podstawy wznowienia ani tego, kiedy dowiedział się o podstawie wznowienia. Koniecznym więc było wezwanie skarżącego do usunięcia powyższych braków. Z tych względów zarządzeniem z dnia 25 maja 2015r. skarżący został wezwany do ich usunięcia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Wobec doręczenia skarżącemu w dniu 2 czerwca 2015r. stosownego wezwania, siedmiodniowy termin do ich usunięcia upłynął w dniu 9 czerwca 2015r. (we wtorek). Skarżący nie złożył odpisów skargi o wznowienie postępowania, a z pisma z dnia 3 czerwca 2015r., mającego stanowić odpowiedź na wezwanie do usunięcia powyższych braków formalnych, nie wynika, aby skarga o wznowienia postępowania została oparta na ustawowej podstawie. W piśmie tym skarżący nie odniósł się w żaden sposób do ustawowych podstaw wznowienia i nie wskazał okoliczności mogących świadczyć o tym, że został zachowany termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Trudno bowiem uznać, że oświadczenia skarżącego zawarte w piśmie z dnia 3 czerwca 2015r., opisane na wstępie, stanowią wskazanie ustawowej podstawy wznowienia i jej uzasadnienie, a tym bardziej świadczą o zachowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skutkiem niespełnienia opisanych wyżej warunków dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania jest – stosownie do powołanego art. 280 § 1 p.p.s.a. – jej odrzucenie. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. e.o.