III SA/Łd 572/12

WyrokWSA w Łodzi2012-08-29

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnienie funkcji prezesa spółdzielni mieszkaniowej, która zarządza nieruchomością wspólną z lokalami stanowiącymi własność gminy, stanowi naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego?
Ratio decidendi
Pełnienie funkcji prezesa spółdzielni mieszkaniowej, która zarządza nieruchomością wspólną z lokalami stanowiącymi własność gminy, stanowi naruszenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego przez radnego. Sam fakt wykorzystywania mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego, a przepis art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, dotyczący zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, nie ma zastosowania do sytuacji, gdy radny objął funkcję po rozpoczęciu wykonywania mandatu.
Stan faktyczny
Wojewoda Łódzki wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego R. K. z powodu naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, polegającego na objęciu funkcji Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej, która zarządzała nieruchomością wspólną z lokalami należącymi do gminy. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie przepisów, nieuwzględnienie możliwości sanowania sytuacji zgodnie z art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym oraz omyłkę w podstawie prawnej zarządzenia. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na to zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant ref. staż. Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 roku sprawy ze skargi R. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Pismem z dnia 13 stycznia 2012 r. nr PNK-I.00552.2.2012 Wojewoda Ł. na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wezwał Radę Miejską w W. do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego R. K. W uzasadnieniu organ wskazał, że radny naruszył zakaz, o którym mowa w treści art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gdyż w dniu 2 grudnia 2010 r. przystąpił do wykonywania mandatu radnego, a w dniu 7 grudnia 2010 r. objął funkcję Prezesa W. Spółdzielni Mieszkaniowej w W. Z odpisu KRS nr [...] z dnia [...] r. wynika, że ww. Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą między innymi w zakresie zarządzania nieruchomościami, w tym nieruchomością, w skład której wchodzą lokale stanowiące własność gminy. Rada Miejska w W. w terminie 30 dni od wezwania nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśniecie mandatu radnego wobec nieuzyskania zwykłej większości głosów. Pismem z dnia [...] r. Wojewoda Ł. na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym powiadomił Ministra Administracji i Cyfryzacji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego R. K. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Ł. na podstawie art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego R. K. W uzasadnieniu organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dokonaniu oceny materiału dowodowego ustalono, iż radny Rady Miejskiej w W. pełni funkcję Prezesa W. Spółdzielni Mieszkaniowej, czym naruszył zakaz wynikający z treści art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. Organ wyjaśnił także, że z odpisu KRS nr [...] WSM Spółdzielni Mieszkaniowej w W. z dnia [...] r. wynika, że Spółdzielnia ta prowadzi działalność gospodarczą między innymi w zakresie zarządzania nieruchomościami na zlecenie. Stosownie do postanowienia zawartego w § 174 Statutu Spółdzielni działalnością Spółdzielni kieruje Zarząd – prezes, z-ca prezesa, członek – który jednocześnie reprezentuje spółdzielnie na zewnątrz. Zdaniem Wojewody Ł. nie ulega wątpliwości, że W. Spółdzielnia Mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Organ podkreślił, że działalność Spółdzielni polegająca na zarządzaniu nieruchomością wspólną przy ul. O. [...] w W. ma charakter działalności gospodarczej prowadzonej z wykorzystaniem mienia gminnego w postaci dwóch lokali mieszkalnych gminy W. Wojewoda stwierdził ponadto, że bezspornym jest, iż mienie gminy wchodzące w skład wspólnot pozostaje mieniem gminnym. W skardze z dnia 4 czerwca 2012 r. R. K. zarzucił naruszenie art. 24f ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędne przyjęcie, że radny wobec pełnienia funkcji Prezesa W. Spółdzielni Mieszkaniowej naruszył zakaz wskazany w tym przepisie. Zdaniem skarżącego, organ nie uwzględnił treści art. 24f ust. 1a ustawy, wobec faktu, iż w terminie wskazanym ww. przepisie kolizja interesów została usunięta, co rady podał składając wyjaśnienia. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisu art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików wojewódzkich poprzez jego wskazanie jako podstawy merytorycznej wydanego zarządzenia – wygaśnięcia mandatu w związku z utratą prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów, co w sprawie nie miało miejsca. Skarżący zwrócił również uwagę na uchybienie polegające na przesłaniu odpisu zarządzenia zastępczego kierowanego imiennie do radnego na adres Urzędu Miejskiego w W., co spowodowało naruszenie prawa do zaskarżenia decyzji, gdyż pismo radny otrzymał przypadkowo kilka dni później niż data potwierdzenia na kopercie. R. K. wniósł o uchylenie zarządzenia zastępczego. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 2 grudnia 2010 r. złożył ślubowanie, a Zarząd Spółdzielni wypowiedział Wspólnocie przy ul. O. [...] zarząd nieruchomością wspólną z dniem 22 stycznia 2011 r., czyli w jego ocenie – w przewidzianym terminie 3 miesięcy podjął czynności w celu zaprzestania prowadzenia działalności, z którą ewentualnie wiązałby się problem naruszenia zakazu z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem skarżącego przepis art. 24f ust. 1a powołanej ustawy, wprowadza możliwość sanowania sytuacji, w której doszłoby do ewentualnego naruszenia zakazu z art. 24f ust. 1. Ta kwestia została pominięta przez Wojewodę Ł. przy wydawaniu zarządzenia zastępczego. W odpowiedzi na skargę z dnia 29 czerwca 2012 r. Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. pełnomocnik organu oświadczył, że w zarządzeniu zastępczym z dnia [...] r. na skutek omyłki maszynowej wskazano jako podstawę prawną art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw zamiast art. 190 ust. 1 pkt 2a tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl natomiast § 2 art. 1 tej ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. zarządzenie zastępcze wojewody. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu było zarządzenie zastępcze Wojewody Ł. z dnia [...] r. stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w W. Zakres kontroli sądu administracyjnego dokonywanej w sprawach dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego pokrywa się z ogólnym zakresem sądowej kontroli legalności działania organów administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie wnikając w ocenę jego słuszności, czy celowości (patrz: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 291/07, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zarządzenie zastępcze wojewody o wygaśnięciu mandatu stanowi rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy, o jakim mowa w art. 3 par. 2 pkt 7 p.p.s.a. W powyższym utwierdza treść art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako: u.s.g.) odsyłającego przy zarządzeniach zastępczych do odpowiedniego stosowania art. 98 ustawy dotyczącego rozstrzygnięć nadzorczych. Podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia stanowił przepis art. 98a u.s.g. Stosownie do treści art. 98a ust. 1 powołanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2011 r.), jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (art. 98a ust. 2 u.s.g.). Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z przyczyny niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia (art. 98 ust. 1 w zw. z art. 98 a ust. 3 u.s.g.). W tym miejscu należy zaznaczyć, iż z dniem 1 sierpnia 2011 r. w oparciu o art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190) utraciła swoją moc. Uznać jednak należy, że w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r., do wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów nadal mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Zmiany w prawie wyborczym mogą bowiem dotyczyć przyszłych wyborów i kadencji rozpoczętych po tych wyborach, a nie wyborów i kadencji, w czasie której te zmiany weszły w życie. Obszerne uzasadnienie takiego stanowiska zawarte zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r. w spr. o sygn. akt II OSK 1304/12 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a pogląd wyrażony w powołanym rozstrzygnięciu skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni aprobuje. Sąd stwierdził w powołanym wyżej wyroku m.in., że stanowisko, iż do wygaśnięcia mandatu radnego, wójta, burmistrza i prezydenta miasta stosuje się przepisy Kodeksu wyborczego, które weszły w życie w czasie trwającej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego wybranych w wyborach samorządowych w 2010 r., naruszałoby wartości konstytucyjne. Konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska jest bowiem akceptacja zmiany reguł określających sprawowanie mandatu w trakcie kadencji, ale także akceptacja nierównego traktowania osób, które uzyskały mandat w wyborach samorządowych w 2010 r. (do 31 lipca 2011 r. utrata mandatu według przepisów dotychczasowych, a od 1 sierpnia 2011 r. według przepisów Kodeksu wyborczego). Sytuacja prawna radnych i wójtów wybranych na kadencję rozpoczętą w 2010 r. byłaby zróżnicowana w zależności od tego kiedy zaszłaby przesłanka wygaśnięcia mandatu. Zdaniem Sądu, skutki zastosowania Kodeksu wyborczego w czasie kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej przed jego wejściem w życie, byłyby nie do pogodzenia także z zasadą proporcjonalności. Zmiana sytuacji prawnej radnych, wójtów, burmistrzów, prezydentów oraz ich wyborców w trakcie kadencji wymaga stosowania tej zasady, a nie da się wskazać żadnego celu dostatecznie ważnego, który mógłby uzasadniać konieczność i przydatność takiej zmiany. Prawidłowo zatem Wojewoda Ł. w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym powołał się na przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Co prawda, w podstawie prawnej zarządzenia z dnia [...] r. organ wskazał art. 190 ust. 1 pkt 3 zamiast art. 190 ust. 1 pkt 2a tej ustawy, jednak zgodnie ze stanowiskiem pełnomocnika Wojewody wyrażonym na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r., powyższe uchybienie uznać należy za oczywistą omyłkę pisarską, bowiem z treści zarządzenia wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego był fakt naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Jak wynika ponadto z treści skargi, R. K. również nie miał wątpliwości z jakiej podstawy prawnej wszczęte zostało postępowanie w sprawie wygaśnięcia przysługującego mu mandatu radnego Gminy W. Zarzut skarżącego dotyczący wskazania błędnej podstawy prawnej zaskarżonego zarządzenia uznać zatem należy za nieistotny i pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonego zarządzenia zastępczego przepisem odrębnym, o którym mowa w art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw jest art. art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowiący, iż radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Z przepisu tego wynika więc nie tylko zakaz prowadzenia działalności na własny rachunek z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, lecz również zarządzania taką działalnością lub występowania w charakterze pełnomocnika czy przedstawiciela w prowadzeniu takiej działalności. Bezspornym jest, iż R. K. w dniu 2 grudnia 2010 r. przystąpił do wykonywania mandatu radnego w Gminie W.. Jednocześnie, od dnia 7 grudnia 2010 r. skarżący jest prezesem Spółdzielni Mieszkaniowej w W., która prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu nieruchomościami wspólnot mieszkaniowych. Na podstawie umowy z dnia [...] r. Spółdzielnia zarządzała nieruchomością wspólną przy ul. O. nr [...] w W., w której skład wchodzą dwa lokale mieszkalne stanowiące własność Gminy W.. Skarżący twierdzi, że Spółdzielnia Mieszkaniowa ze względu na swoją specyfikę nie jest typowym podmiotem gospodarczym mającym na celu osiągnięcie zysku, a nadto zarząd sprawowany przez spółdzielnię służy jedynie ogólnemu administrowaniu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania nieruchomości a nie korzystaniu czy też dysponowaniu wyodrębnionymi lokalami. Zdaniem skarżącego, prezes nie ma bezpośredniego wpływu na działalność gospodarczą prowadzoną przez spółdzielnię, a zatem funkcja radnego w organie zarządzającym spółdzielni nie ma wpływu na ewentualne działania takiej osoby jako radnego. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r, Nr 220, poz. 1447 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i wydobywanie kopalin, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Natomiast z art. 1 ust 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika, że spółdzielnia może prowadzić również inną niż zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych swoich członków działalność gospodarczą. Stosownie do art. 48 § 1 powyższej ustawy organem zarządzającym w spółdzielni mieszkaniowej jest zarząd, który kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Dlatego jak to słusznie wskazuje Wojewoda, bez wątpienia pełnienie funkcji członka zarządu spółdzielni nawet w przypadku w którym w skład tego organu wchodzi więcej niż jedna osoba, a statut przewiduje zasadę reprezentacji łącznej, wyczerpuje znamiona określone w art. 24f ust.1 u.s.g. gdy spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego. Problem ten został już wyczerpująco rozstrzygnięty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo NSA w wyrokach w sprawach sygn. akt. II OSK 718/10 i II OSK 877/10 stwierdził, że przez zarządzanie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 24f u.s.g. należy rozumieć tzw. prowadzenie spraw czyli możliwość wywierania wpływu na wewnętrzny sposób funkcjonowania osoby prawnej (spółdzielni mieszkaniowej) a nie uprawnienie do reprezentacji osoby prawnej. Należy też podkreślić, że mienie komunalne będące we władaniu wspólnot mieszkaniowych, nie staje się własnością wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnoty mieszkaniowe są bowiem tworzone do wspólnego zarządzania lokalami mieszkalnymi należącymi do różnych podmiotów, w tym współwłasnych części budynków wielomieszkaniowych, a fakt wejścia lokalu mieszkalnego do wspólnoty mieszkaniowej nie zmienia jego właściciela. W stanie faktycznym niniejszej sprawy mienie to pozostaje nadal własnością gminy i należy w dalszym ciągu do mienia, z którego korzystanie w celu prowadzenia działalności gospodarczej wyczerpuje znamiona "korzystania z mienia komunalnego" z art. 24f ust. 1 u.s.g. Gmina wprawdzie zarządza własnymi zasobami mieszkaniowymi poprzez wspólnoty mieszkaniowe, ale ta forma gospodarowania lokalami nie oznacza wyłączenia tych zasobów z zakresu pojęciowego "mienia komunalnego" (tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1263/06 LEX nr 321487). Niewątpliwym zatem jest, że część mienia wspólnoty mieszkaniowej, którą zarządzał skarżący była własnością Gminy W., gdzie skarżący uzyskał mandat radnego. Ponadto ustawa o samorządzie gminnym nie określa wymiaru mienia komunalnego, z którego korzystanie (lub zarządzanie którym) wyczerpywałoby dyspozycję przepisu art. 24f ust. 1 tej ustawy (na takim stanowisku stanął też NSA w wyrokach z 16 września 2009 r. sygn. akt II OSK 951/09, z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1840/10, z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1572/10 i z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1263/06. Trzeba tu dodać, że przy ocenie prawnej okoliczności w jakich znajduje się skarżący należy mieć na uwadze antykorupcyjny cel rozwiązań zawartych w ustawach samorządowych, w tym w art. 24f ust. 1 u.s.g., tj. wyeliminowanie związków pomiędzy mieniem jednostki samorządowej a jej radnym, w tym niedopuszczenie do sytuacji, gdy radny poprzez wykorzystywanie swojej funkcji, uzyskiwałby nieuzasadnione korzyści, np. na rzecz zarządzanego mienia wspólnot mieszkaniowych. Podkreślić też należy, że ustawodawca w art. 24f ust. 1 u.s.g. nie wprowadza kryterium bezpośredniego związku funkcjonalnego wykorzystywania mienia komunalnego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Korzystanie to nie musi stanowić istoty działalności gospodarczej, może to być korzystanie z mienia komunalnego w celu prowadzenia określonej części działalności gospodarczej. Z powołanego przepisu nie można wywodzić również innych przesłanek, które miałyby zawęzić zakres jego stosowania. Sam fakt wykorzystywania mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego. Konkluzja taka płynie z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 1 lipca 2010r. sygn. akt II OSK 921/10. Mając na uwadze powyższe wywody Sąd uznał, że w sprawie zachodzi też wymagany w art. 24f ust 1 u.s.g. związek funkcjonalny wykorzystywanego mienia gminy z zarządzaną przez skarżącego działalnością gospodarczą. W sprawie nie mają natomiast zastosowania poglądy prezentowane w powołanych w skardze wyrokach, które zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych. Niezasadny jest również zarzut nieuwzględnienia przez Wojewodę Ł. treści art. 24f ust. 1a u.s.g., który stanowi, że jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 2 grudnia 2010 r. złożył ślubowanie, a Zarząd Spółdzielni wypowiedział Wspólnocie przy ul. O. [...] zarząd nieruchomością wspólną z dniem 22 stycznia 2011 r., czyli w jego ocenie – w przewidzianym terminie 3 miesięcy podjął czynności w celu zaprzestania prowadzenia działalności, z którą ewentualnie wiązałby się problem naruszenia zakazu z art. 24f ust. 1 ustawy. Stanowisko strony uznać należy za chybione. Art. 24f ust. 1a u.s.g. nie ma bowiem w ogóle zastosowania do sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący. Ustawodawca w art. 24f ust. 1a posłużył się sformułowaniem "przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą", słowo "prowadził" zostało użyte w czasie przeszłym. Wykładnia językowa przepisu wskazuje więc, iż radny już do momentu ślubowania musiał prowadzić działalność gospodarczą na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Skarżący tymczasem objął funkcję prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej w W. po rozpoczęciu wykonywania mandatu radnego. Celem uregulowania zawartego w art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym było zapewnienie radnym już wykonującym taką działalność czasu na dokonanie czynności koniecznych do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Nie sposób zaakceptować tezę, iż uregulowanie to może mieć zastosowanie do radnych podejmujących po dniu złożenia ślubowania działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, skoro ustawodawca zakazuje łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystywaniem takiego mienia. Jeżeli radny od dnia wykonywania mandatu takiej działalności prowadzić nie może, to brak jest racjonalnych przesłanek ku temu, by radny podejmujący tą działalność w tym dniu musiał mieć czas na jej zakończenie w terminie trzech miesięcy, skoro działalności tej nie prowadził, a ją dopiero podejmuje. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez Wojewodę przepisów dotyczących doręczeń. Wbrew stanowisku skarżącego, nie zostało naruszone jego prawo do zaskarżenia zarządzenia, gdyż skarga wniesiona została w terminie i podlegała merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd. Reasumując, słusznie Wojewoda Ł. uznał, że skarżący prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy W., w której uzyskał mandat radnego. W tym stanie rzeczy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jako radny znalazł się w sytuacji objętej dyspozycją art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda, zasadnie zatem stwierdził wygaśnięcie, przysługującego skarżącemu, mandatu radnego. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. A. B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło