III SA/Łd 711/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W F, S. U., M. U., K. F.i N. F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. F., S. U., M. U., K. F. i N. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o wymeldowaniu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. k.p. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda[...] na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. orzekł o uchyleniu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. o wymeldowaniu W. F. wraz z dziećmi S U i M U z pobytu stałego w miejscowości B., ul. J. [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W. F. w imieniu własnym oraz swoich małoletnich dzieci: S U, M U, K F i N F wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby doprowadzić do wymeldowania skarżących z miejsca stałego zameldowania, co skutkowałoby wyrządzeniem im znacznej szkody oraz trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia ich miejsca stałego zameldowania. W rezultacie skarżący staliby się osobami nie posiadającymi jakiegokolwiek meldunku, co naraziłoby ich na liczne konsekwencje tak w życiu prywatnym, jak i zawodowym skarżącej W F. Brak meldunku uniemożliwi im normalne funkcjonowanie. Wstrzymanie wykonania decyzji nie narusza interesu publicznego. Nie zachodzą przesłanki negatywne uniemożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. – Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest więc istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi jednakże wątpliwości, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą więc być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania. W orzecznictwie przyjmuje się, że nie podlegają wykonaniu, a tym samym ochronie tymczasowej, decyzje kasacyjne wydawane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., tak jak w sprawie niniejszej. Kasacyjny charakter rozstrzygnięcia oznacza, że decyzja administracyjna nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków na adresata tego rodzaju decyzji, albowiem obowiązki prawne, jakie są związane z powyższym aktem, dotyczą jedynie organu administracji publicznej, a nie strony postępowania. Nie dochodzi zatem w sprawie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, a decyzja organu odwoławczego wywołuje jedynie skutki procesowe (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2008 r., II GZ 220/07 i 24 stycznia 2014 r., II OZ 34/14). W tej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja nie posiada przymiotu wykonalności i wywołuje jedynie skutki procesowe, to nie powoduje skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza tym, z uwagi na przedmiot postępowania, w którym została wydana zaskarżona decyzja – o wymeldowanie, należy mieć też na względzie, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz.U. z 2006r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.) zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Potwierdza jedynie, że stałe miejsce pobytu osoby, niezależnie od przyczyn zmiany tego miejsca, jest inne niż dotychczas. Decyzja ta nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw. Skutki decyzji o wymeldowaniu nie mają charakteru nieodwracalnego (por. wyrok TK z dnia 27 maja 2002r., K 20/01 – Lex nr 54068, OTK-A 2002/3/34, postanowienia NSA: z dnia 24 października 2013r., II OZ 914/13, z dnia 13 listopada 2013r., II OZ 976/13, 9 grudnia 2013r., II OZ 1146/13, z dnia 19 grudnia 2013r., II OZ 1189/13). Tym samym nawet decyzja o wymeldowaniu nie może spowodować negatywnych skutków, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadto należy wyjaśnić, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny, a nie ocena legalności tego aktu. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. natomiast wynika, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). W niniejszej sprawie w uzasadnieniu wniosku nie wskazano natomiast żadnych konkretnych okoliczności mogących świadczyć o istniejącej w sprawie potencjalnie możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sposób ogólnikowy wskazano na "liczne konsekwencje tak w życiu prywatnym, jak i zawodowym" skarżącej W. F. oraz "brak możliwości normalnego funkcjonowania" mające stanowić skutek decyzji o wymeldowaniu, która na obecnym etapie postępowania została wyeliminowana z obrotu prawnego zaskarżoną decyzją. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został zatem nawet w wystarczającym stopniu uzasadniony. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. k.p.