III SA/Łd 91/19

Dnia 8 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2019 roku sprawy ze skargi G. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. III SA/Łd 91/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a.; art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1382 ze zm.)- dalej: u.e.l., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] orzekająca o wymeldowaniu G. J. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A 11 w Ł.. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2018 r. S. J. wystąpił o wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu przy ul A 11 w Ł. swojej byłej żony – G. J., która nie przebywa pod tym adresem od czerwca 2014 r. Jak wynika z oświadczenia wnioskodawcy wyżej wymieniona obecnie zamieszkuje w Ł. przy ul. B 19 w Ł. Zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2018 r. Prezydent Miasta Ł. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania G. J., a następnie decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu przy ul. A 11 w Ł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono w sposób bezsporny, że G. J. nie koncentruje swojego życia osobistego w miejscu stałego zameldowania, bowiem opuściła przedmiotowy lokal, zabierając wszystkie należące do niej rzeczy osobiste. Skarżąca nie posiada także kluczy do przedmiotowego lokalu. Natomiast odnośnie podnoszonych przez skarżąca twierdzeń, co do zamiaru powrotu do miejsca stałego zameldowania organ wskazał, iż strona nie podjęła żadnych działań w ramach przysługujących jej środków prawnych, celem realizacji deklarowanego zamiaru. Tym samym spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 35 u.e.l. uzasadniające wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała prawidłowość dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych oraz zarzuciła pozbawienie przysługującego jej uprawnienia do wypowiedzenia się w sprawie. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, co do dobrowolnego opuszczenia miejsca stałego zameldowania, wskazując, iż było to następstwem bezprawnego działania jej byłego męża, który w porozumieniu z policją i pogotowiem przenosi ją siłą do szpitala psychiatrycznego, uniemożliwiając jej tym samym wejście do domu i znajdującego się w tym miejscu gabinetu stomatologicznego prowadzonego przez skarżąca. Tym samym skarżąca, która ma na utrzymaniu 4 domy, dwoje dzieci , dwa auta oraz ziemię rolną, jest pozbawiona możliwości zarobkowania. Skarżąca wyjaśniła także, że nie posiada kluczy do domu i nie może doprosić się ślusarzy o pomoc przy wejściu do domu. W jej ocenie, jak wskazuje w odwołaniu, skoro sama opuściła dom, to powinna do niego wrócić. Ponadto oświadczyła, ze nie zgadza się na wymeldowanie , gdyż mogłaby przedmiotowy dom wynająć. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy przedstawił dotychczas dokonane ustalenia faktyczne oraz wskazał na podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności art. 25 ust. 1 u.e.l. zawierający ustawową definicję pobytu stałego, art. 33 ust. 1 u.e.l. dotyczący obowiązku wymeldowania się, jak i art. 35 u.e.l., zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W oparciu o powyższe organ odwoławczy wywiódł, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego polega na trwałym i dobrowolnemu przeniesieniu, skoncentrowaniu swego centrum życiowego w innym miejscu, bez jednoczesnego dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Przy czym, jak podkreślił organ odwoławczy zamiar obiektywnego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu winien być określany według obiektywnych kryteriów, a nie tylko ustnych, czy pisemnych deklaracjach strony. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż na gruncie niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, że skarżąca w połowie 2014 r. opuściła miejsce swojego stałego zameldowania – to jest lokal położony przy ul. A 11 w Ł., zabierając wszystkie należące do niej rzeczy osobiste i przeniosła swoje centrum życiowe do lokalu położonego w Ł. przy ul. B 19, gdzie mieszka aktualnie. Powodem opuszczenia miejsca stałego zameldowania był konflikt z byłym mężem oraz problemy zdrowotne skarżącej, jednakże jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym między innymi wyjaśnień skarżącej, jak i protokołów przesłuchania świadków powołanych przez organ I instancji, opuszczenie lokalu przez skarżąca było dobrowolne i nie wynikało z jakichkolwiek działań innych osób. Ponadto strona skarżąca nie skorzystała z przewidzianych prawem środków mających na celu umożliwienie jej powrotu do przedmiotowego lokalu. Natomiast treść składanych przez nią, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wyjaśnień i argumentów, pozwala na stwierdzenie, iż intencją skarżącej jest nie zamiar powrotu do lokalu, a odzyskanie zajmowanego wcześniej gabinetu stomatologicznego oraz ewentualne zyski wynikające z możliwości wynajęcia nieruchomości zlokalizowanej przy ul. A 11 w Ł., a więc kwestie pozostające poza zakresem postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie wymeldowania. Co prawda skarżąca deklaruje chęć powrotu do lokalu, jednakże w ocenie organu odwoławczego fakt nieposiadania kluczy do lokalu, brak w nim jakichkolwiek rzeczy osobistych skarżącej, relacja z byłym mężem, jak i okres jaki upłynął od momentu przedmiotowego lokalu, czyni obiektywnie niemożliwym realizację zamiaru skarżącej. Tym samym dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącej pod adresem A 11 w Ł. stanowiłoby de facto fikcję meldunkową, sprzeczną z celem ewidencji meldunkowej wynikającym z art. 28 ust. 4 u.e.l. Natomiast, co do zarzutów naruszenia prawa procesowego, w szczególności pozbawienia skarżącej prawa wypowiedzenia się w sprawie, organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, ponowiła dotychczas podnoszone zarzuty oraz argumenty, która w jej ocenie czynią jej wymeldowanie z adresu stałego zameldowania wadliwym. Podkreśliła, ze sporna nieruchomość należy do niej i ma pełne prawo do korzystania z niej, jak i ze znajdującego się pod wskazanym adresem gabinetu stomatologicznego. Ponownie wskazała, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania nie było dobrowolne, a wynikało z bezprawnego zachowania jej byłego męża, który przy pomocy policji i lekarzy, bez jakiejkolwiek przyczyny umieszcza ją w szpitalu psychiatrycznym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddana została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]., nr [...] orzekająca o wymeldowaniu G. J. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A 11 w Ł. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz.1382) – dalej: u.e.l. Zgodnie z treścią art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia wskazanej normy prawnej wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym prawidłowe stosowanie art. 35 u.e.l. wymaga, by, przed podjęciem decyzji o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego w określonym lokalu zostało ustalone w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, iż osoba ta przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie w sposób trwały, bądź też opuszczenie lokalu wynika z czynności właściwego organu mających oparcie w przepisach obowiązującego prawa. Opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania na podstawie powołanego art. 35 u.e.l., winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Przy czym rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu winna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, lub też, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyrażą wolę danej osoby, polegające na między innymi na zerwaniu wszelkich więzi z dotychczasowym lokalem i koncentracja swojego centrum życiowego w innym miejscu, sposób opuszczenia lokalu, czy też obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu.(por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2017 r., III SA/Kr 1095/16; wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 grudnia 2016 r., II SA/Ke 801/16; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 listopada 2016 r., II SA/Bk 233/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2016 r., III SA/Kr 348/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2016 r., III SA/Gd 610/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 maja 2016 r., II SA/Wr 20/16 – www.cbois.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że tożsamy pogląd wyrażany był w orzecznictwie sądów administracyjnych zapadłym na gruncie art. 15 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.), z której to ustawy zaczerpnięta została, aktualnie obowiązująca konstrukcja wymeldowania w formie decyzji administracyjnej, zawarta w art. 35 ustawy o ewidencji ludności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05; wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, www.cbois.nsa.gov.pl).Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby, w rozumieniu art. 25 ust. 1 u.e.l., to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Ponadto, co istotne z wyżej wskazanej definicji pobytu stałego wynika, iż aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, konieczny jest fizyczne zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem oraz wola stałego przebywania w ty miejscu, przy czym, oba te elementy muszą występować łącznie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 września 2015 r., II SA/Po 563/15 – www.cbois.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż bezspornym pozostaje fakt, że skarżąca od czerwca 2014 r. w sposób nieprzerwany nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, to jest w posesji położonej w Ł. przy ul. A 11. Poza sporem, na tle ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego pozostaje również fakt, iż opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu uznać należy za dobrowolne. Jak wynika bowiem z załączonych do skargi akt administracyjnych, w szczególności z załączonych do akt sprawy: wyjaśnień skarżącej (k. 14-15, k. 34-38, 45-57 akt administracyjnych); protokołów przesłuchań świadków w tym: A. M. N., D. S. (sąsiadów zamieszkałych przy ul. A k. 28, k. 33 akt administracyjnych ); D. J. (córki skarżącej k. 32 akt administracyjnych) skarżąca opuściła miejsce stałego zameldowania w roku 2014, zabierając ze sobą należące do niej rzeczy osobiste i przenosząc swojej centrum życiowe do lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. W. 19, gdzie przebywa nadal. W miejscu stałego zameldowania pozostał były mąż skarżącej –S. J. oraz dwójka ich dzieci , w tym małoletnia A. J. oraz D. J. Z dokonanych ustaleń wynika także, że po opuszczeniu przedmiotowego lokalu skarżąca dwu, trzykrotnie, w okresie ostatnich dwóch lat próbowała się dostać do miejsca stałego zameldowania, co kończyło się interwencją Policji. Ponadto, co bezsporne skarżąca nie skorzystała z przewidzianych prawem środków umożliwiających jej powrót do miejsca stałego zameldowania. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę pozwalają na stwierdzenie, że lokal położony Ł. przy ul. A 11 nie stanowi centrum życiowego G. J., a co za tym idzie procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji zasadnie uznały, iż w sprawie wystąpiły, określone w art. 35 u.e.l. przesłanki uzasadniające orzeczenie o wymeldowaniu skarżącej spod w/w adresu. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie/zameldowanie ma charakter jedynie ewidencyjno-rejestrowe, gdyż służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie ma wobec tego żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczy uprawnień w zakresie ich przyznawania czy pozbawiania. Postępowanie w sprawie o wymeldowanie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych, a jego celem, z uwagi na swój ewidencyjny charakter, jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Ma wyłącznie charakter porządkowy i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2017 r., III SA/Kr 1095/16; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 marca 2017 r., IV SA/Po 1033/16; wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2017 r., II SA/Ke 69/17 ; www.cbois.nsa.gov.pl). Tym samym podnoszone przez skarżąca argumenty, co do przysługujących jej praw rzecz\owych do spornego budynku oraz gabinetu stomatologicznego pozostaję bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia. Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc przedmiotowe postępowanie organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy, zapewniając skarżącej czynny udział w postępowaniu. Mając na uwadze fakt długotrwałego nieprzebywania skarżącej w przedmiotowym lokalu i koncentrowanie swojego centrum życiowego w innym miejscu, organy administracji publicznej zasadnie uznały, że wystąpiły przesłanki określone w art. 35 u.e.l., uzasadniające wymeldowanie G. J. z pobytu stałego w lokalu położonym w Ł. przy ul. A 11. Natomiast odmowa wymeldowania i dalsze utrzymywanie fikcji meldunkowej, w sytuacji, gdy skarżąca od ponad 4 lat faktycznie nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, naruszałaby sens i wiarygodność ewidencji ludności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił. a.l.