III SA/Łd 934/13

Dnia 6 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 roku sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku, Prezydent Miasta B., działając w oparciu o art. 5 ust.1,3,5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r., Nr 71, poz. 734 ze zm.), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156 poz.1817 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a., odmówił Z. M. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji odwołując się do treści art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazał, iż w przypadku wnioskodawczyni nie ma podstaw do powiększenia o 15 m2 normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego, wynoszącej 35 m2 dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, mimo posiadania przez skarżącą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Skarżąca nie porusza się bowiem na wózku inwalidzkim, zamieszkuje w lokalu sama, a to oznacza, że ma do swojej dyspozycji całe mieszkanie i nie wymaga oddzielnego pokoju. Nie ma również podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem normy wynikającej z art. 5 ust. 5 wymienionej ustawy. Powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wnioskodawczyni wynosi 48,60 m 2 i przekracza powierzchnię normatywną, która dla rodziny jednoosobowej wynosi 35 m2 , o więcej niż 30 %. Udział powierzchni pokoi i kuchni (39,05 m2) w powierzchni użytkowej lokalu wynosi 80,35%.. Dodatek mieszkaniowy w świetle art. 5 ust. 5 ustawy przysługuje natomiast, gdy powierzchni użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W związku z czym organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Od wymienionej decyzji Z. M. wniosła odwołanie podnosząc, że jest pokrzywdzona gdyż ma bardzo niski dochód (735 zł netto), sam czynsz wynosi 390 zł, a w sezonie letnim 310 zł. Ma również duże wydatki na leki i jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że aby otrzymać dodatek mieszkaniowy wnioskodawca musi spełniać łącznie warunki dotyczące : - posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego ( art. 2) - średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego ( art. 3) - powierzchni użytkowej lokalu ( art. 5). Z. M. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu oraz spełnia kryterium dochodowe lecz nie spełnia kryterium powierzchni użytkowej lokalu. Zgodnie z treścią art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71 poz.734 z późn. zm.) normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. W myśl art.5 ust.3 wymienionej ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2 jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1. 30 % lub 2. 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Z. M. jest osobą niepełnosprawną i ma prawo zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Powierzchnia użytkowa jej mieszkania wynosi 48,60 m2 a więc przekracza normatywną powierzchnię dla jednej osoby (35 m2). Nie ma do niej zastosowanie przepis art.5 ust.3 ustawy, gdyż sama zamieszkuje w mieszkaniu. Pogląd taki wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych. Nie jest również spełniony żaden z warunków wymienionych w art.5 ust. 5 ustawy gdyż powierzchnia lokalu (48,60 m2) jest większa od normatywnej powierzchni dla 1 osoby powiększonej o 30% (45,50 m2). Natomiast udział powierzchni pokoi i kuchni (39,05 m2) w powierzchni użytkowej lokalu (48,60 m2) wynosi 80,35%. Przekroczona jest więc norma 60%, o której mowa w punkcie 2 art. 5 ust.5 ustawy. W związku z tym Z. M. nie spełnia przesłanek do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na wymienioną decyzje Z. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że przysługująca jej powierzchnia lokalu winna być powiększona o 15 m2 , gdyż jest osobą niepełnosprawną i wymaga oddzielnego pokoju, co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zaskarżona decyzja jest więc dla niej krzywdząca. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz.270) , [dalej p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71 poz.734 ze zm., nazywanej dalej ustawą). Zgodnie z treścią art. 5 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 1. 35 m2 – dla 1 osoby W myśl art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15m2 , jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz.776 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 3. 30 % lub 4. 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Z wymienionych przepisów wynika, iż jedną z przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego jest to, aby normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekraczała powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy, która w przypadku gospodarstwa jednoosobowego wynosi 35 m2 , z zastrzeżeniem unormowań zawartych w art. 5 ust. 3 i 5 ustawy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powierzchnia użytkowa mieszkania skarżącej wynosi 48,60 m2. Z. M. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a więc powierzchnia jej mieszkania przekracza normę, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy (35 m2). W stosunku do skarżącej nie jest również spełniony żaden z warunków wymienionych w art. 5 ust. 5 wymienionej ustawy. W przypadku gospodarstwa jednoosobowego normatywna powierzchnia użytkowa lokalu powiększona o 30 % wynosi 45,50 m2. Powierzchnia lokalu zajmowanego przez Z. M. (48,60 m2) jest zatem większa od normatywnej powierzchni powiększonej o 30 %. Udział powierzchni pokoju i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu skarżącej wynosi 39,05 m2 (24,87 m2 – pokój + 8 m2 – pokój + 6,18 m2 – kuchnia) co stanowi 80,35 % całości powierzchni lokalu. Przekroczona jest więc norma 60 %, o której mowa w punkcie 2 art. 5 ust. 5 ustawy. Ustalenia i wyliczenia organu w tym zakresie nie budzą żadnych wątpliwości. Prawidłowo zatem organ uznał, że nie został spełniony żaden z warunków określonych w art. 5 ust. 5 wymienionej ustawy. Sąd również uznał, iż brak jest podstaw do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu skarżącej o 15m2 z przyczyn wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Z. M. jest osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Fakt ten potwierdza orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 29 lutego 2008 roku. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje natomiast, aby skarżąca zmuszona była poruszać się na wózku inwalidzkim. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia, czy powiększenie normatywnej powierzchni o 15m2 dotyczy osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, w sytuacji gdy mieszka ona sama i ma zapewniony oddzielny pokój. Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, iż w takim przypadku brak jest podstaw do powiększenia normatywnej powierzchni o 15 m2. Należy zaznaczyć, iż celem przepisu art. 5 ust. 3 ustawy jest to, aby osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, dysponowała pokojem dla własnych potrzeb. Chodzi o to, aby zapewnić takiej osobie odpowiednie warunki bytowe. W przypadku bowiem pewnego rodzaju niepełnosprawności, wymagane jest aby osoba niepełnosprawna, ze względu na swoje schorzenie, miała do dyspozycji własny pokój. Dotyczy to jednak tylko sytuacji gdy zamieszkuje ona wraz z inną osobą. Nie dotyczy to natomiast przypadku gdy osoba niepełnosprawna mieszka sama i cały lokal ma do swojej wyłącznej dyspozycji. W tym ostatnim przypadku nie byłoby celowe wyodrębnianie dla niej dodatkowo osobnego pokoju. Przesłanka wymienione w art. 5 ust. 3 ustawy odnosi się więc tylko i wyłącznie do przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. W wyroku z dnia 2 września 2010 roku w sprawie I OSK 10/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "głównym celem powyższego przepisu jest wyrównanie szans i możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego przez wszystkie osoby do tego uprawnione, jeżeli w danym lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna albo poruszająca się na wózku inwalidzkim lub wymagająca ze względu na swoją niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W takim bowiem przypadku istnieje konieczność wyłączenia tego pomieszczenia z korzystania przez pozostałych współlokatorów. Natomiast jak wiadomo ustawa przewiduje przyznanie dodatku mieszkaniowego w zależności od ilości osób. Jeżeli nie byłoby tego przepisu to mogłoby dojść do wyłączenia możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego, gdy faktycznie współlokatorzy korzystają z mniejszej powierzchni mieszkalnej, niż to wynika z całkowitej powierzchni lokalu. Dlatego też w sytuacji kiedy lokal mieszkalny zajmuje jedna osoba, która na mocy orzeczenia wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to nie można wyłączyć z powierzchni tego lokalu oddzielnego pokoju. Przepis ten nie został stworzony dla korzyści samego niepełnosprawnego, lecz dla wyrównania prawa wszystkich tych osób, które zamieszkują wraz z osobą niepełnosprawną, a które faktycznie mają zmniejszoną powierzchnię lokalu, z uwagi na konieczność wydzielenia osobnego pokoju dla niepełnosprawnego. Dlatego powiększenie powierzchni o 15m2 jest niezbędne dla wyrównania szansy skorzystania z dodatku mieszkaniowego. Odmienne odczytanie przepisu art. 5 ust. 3 mogłoby skutkować nierównym traktowaniem podmiotów ubiegających się o to samo świadczenie. Przyznanie przywileju tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami, jest uzasadnione posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej - dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni. Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama, jest w takiej samej sytuacji – z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju – jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, która dzieli mieszkanie z innymi osobami i korzysta z oddzielnego pokoju". Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach : z dnia 23 sierpnia 2012r. w spr. I OSK 73/12, z 10 maja 2012r., w spr. I OSK 2044/11 i z 16 grudnia 2010r. w spr. I OSK 1262/10. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. W rozpoznawanej sprawie Z. M. mieszka sama w lokalu składającym się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 48,60 m2. W tym kontekście nie ma znaczenia okoliczność, że wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Kluczowe w tym zakresie jest bowiem określenie "oddzielny pokój", które ma sens tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. Zatem w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06). Pogląd, iż powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m2 dotyczy osoby niepełnosprawnej tylko w sytuacji, gdy mieszka ona z innymi osobami w lokalu mieszkalnym, a nie dotyczy przypadku gdy mieszka sama wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: wskazanych powyżej , a także w wyroku z dnia 15 grudnia 2006r. w spr. I OSK 565/06, z dnia 5 października 2010r. w sprawie I OSK 804/10 i w wyroku z dnia 23 listopada 2010r., w sprawie I OSK 1037/10. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w powyższych wyrokach stanowisko. Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Powierzchnia lokalu mieszkalnego Z. M. przekracza normę określoną w art. 5 ust.1 ustawy. Nie zostały też spełnione warunki przekroczenia tej normy wymienione w art.5 ust.5 jak również brak jest podstaw do powiększenia powierzchni lokalu o 15 m2 gdyż skarżąca mieszka sama i ma do dyspozycji cały lokal mieszkalny. W tej sytuacji organy administracji obu instancji słusznie odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego. Podnoszone przez skarżącą okoliczności wskazujące na bardzo trudną sytuację materialną niestety nie mają znaczenia prawnego przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, wydanej zgodnie z obowiązującym prawem. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził zatem naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę Z. M. k.p.