III SO/Łd 3/13

Dnia 8 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 roku sprawy z wniosku A. J. w przedmiocie wymierzenia grzywny Rektorowi Wyższej Szkoły Studiów Międzynarodowych w Ł. za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi wraz z aktami sprawy p o s t a n a w i a : wymierzyć Rektorowi Wyższej Szkoły Studiów Międzynarodowych w Ł. grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi wraz z aktami sprawy Pismem z dnia [...] (data stempla pocztowego na kopercie) A. J., na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o wymierzenie Rektorowi Wyższej Szkoły "A" grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania za nieprzesłanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu 8 stycznia 2013 r. przesłała listem poleconym skargę na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły "A". Mimo upływu terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. organ nie przekazał skargi sądowi. Do wniosku załączyła kserokopie: skargi na bezczynność z dnia 5 stycznia 2013 r. oraz dowodu jej doręczenia organowi. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. Rektor Wyższej Szkoły "A" wniósł o odrzucenie, a ewentualnie o oddalenie wniosku. Organ wskazał, że otrzymał skargę w dniu 14 stycznia 2013 r. Zaznaczył, że skargę o podobnej treści A. J. wniosła także do Departamentu Organizacji Szkolnictwa Wyższego Kontroli i Nadzoru, a także do Departamentu Budżetu i Finansów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Organ wyjaśnił, że powołana Komisja ustaliła, że przedstawione w skardze problemy są nieprawdziwe, gdyż udzielono jej stosownych wyjaśnień. Następnie wobec wyczerpania możliwości dalszych wyjaśnień i nie przyjmowania przez A. J. żadnych racjonalnych argumentów w dniu 20 lutego 2013 r. przesłano skargę do Sądu. Skarga A. J. na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły "A" polegająca na nierozpoznaniu jej wniosków o stypendium wysłana została przez wnioskodawczynię w dniu 8 stycznia 2013 r., a wpłynęła do "A" 11 stycznia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 4 i 4 odw.). Skarga przekazana została do Sądu w dniu 25 lutego 2013 r. (data stempla pocztowego – k. 24 w aktach III SAB/Łd 6/13) i zarejestrowana pod sygn. III SAB/Łd 6/13. Na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że opóźnienie w przesłaniu skargi wyniosło 11 dni, a wymierzenie grzywny jest niezasadne, skoro organ przekazał skargę wraz z aktami do Sądu. Skarżąca poparła wniosek o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) zasadą jest, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, winien przekazać wniesioną do sądu administracyjnego za jego pośrednictwem skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywna o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-represyjny. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest bowiem sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na przyczyny mające uzasadniać zwłokę w zaniechaniu tej powinności. Przyczyny te mogą zostać uwzględnione przez sąd wyłącznie dla potrzeb ustalenia wysokości nakładanej na organ grzywny. Istotne jest, iż dopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z cytowanej normy prawnej, z uchybieniem terminu nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd może wymierzyć grzywnę w każdym przypadku stwierdzenia uchybienia terminu przez organ, choćby organ już spełnił, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, niewykonany w terminie obowiązek (por. postanowienia NSA: z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. I OZ 868/12, z dnia 17 maja 2011r., sygn. akt I OZ 344/11; z dnia 29 grudnia 2010r., sygn. akt I OZ 972/10; z dnia 10 grudnia 2010r., sygn. akt I OZ 936/10; z dnia 30 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 895/10; z dnia 20 października 2010r., sygn. akt I OZ 668/10; z dnia 6 stycznia 2010r., sygn. akt I OZ 1108/09; z dnia 5 lipca 2006r., sygn. akt II OSK 1024/06; z dnia 6 maja 2005r., sygn. akt II OZ 171/05, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Jak podkreślił NSA w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 597/11, Sąd, który wymierza grzywnę mimo dopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed posiedzeniem sądu, ale z uchybieniem terminu, wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu. W tym względzie funkcja represyjna art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje również uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości (Lex nr 896315). Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny wskazuje natomiast, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okres, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk. M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarze, Warszawa 2005, s. 259). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że A. J. wniosła za pośrednictwem Rektora Wyższej Szkoły "A" skargę na bezczynność Rektora polegającą na nierozpoznaniu wniosków o stypendium Rektora dla najlepszych studentów oraz Ministra za wybitne osiągnięcia w nauce. Skarga została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 8 stycznia 2013 r. Zatem termin na przekazanie skargi wraz z aktami upłynął bezskutecznie w dniu 7 lutego 2013 r. Zaznaczyć należy, że Rektor Wyższej Szkoły "A" przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 25 lutego 2013 r. – k. 24, data stempla pocztowego na kopercie w aktach o sygn. III SAB/Łd 6/13, czyli 18 dni po terminie. Nie budzi w związku z tym wątpliwości fakt, że organ uchybił obowiązkowi wynikającemu wyraźnie z przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Zostały zatem spełnione przesłanki wynikające z art. 55 § 1 p.p.s.a., przy czym przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Odnosząc się natomiast do okoliczności wskazywanych przez organ w odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. to wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W zaistniałym stanie faktycznym uznanie skargi na bezczynność za niezasadną przez powołaną w tym celu Komisję nie jest okolicznością, która pozwala na uznanie, że organ wypełnił obowiązek wynikający z treści art. 54 § 2 p.p.s.a. Jak już bowiem powyżej wyjaśniono, w przedmiotowym postępowaniu Sąd bada czy organ wykonał ustawowy obowiązek przekazania skargi w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jednak wypływ na jej wysokość. W tej sytuacji, nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie pełnomocnika organu, że wymierzenie grzywny jest niezasadne, skoro skarga została przekazana do Sądu. Wymierzenie grzywny jest nie tylko środkiem dyscyplinującym, mającym spowodować wykonanie przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale pełni też funkcję prewencyjną i represyjną. W związku z tym, że obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy nie został w przedmiotowej sprawie wykonany przez organ w terminie zachodzi podstawa do wymierzenia grzywny. Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. (M.P. z 2013 r. poz. 89) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3.521,67 złotych. W ocenie Sądu, z uwagi na stosunkowo niewielkie opóźnienie w przesłaniu skargi wymierzenie Rektorowi Wyższej Szkoły "A" grzywny w wysokości 300 złotych osiągnie cel przewidziany w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. Grzywna w takiej wysokości będzie odpowiednim środkiem dyscyplinującym Rektora, odpowiada czasowi uchybienia i jak również będzie stanowiła wystarczającą dolegliwość z uwagi na jej represyjno-prewencyjny charakter. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. b.a.