I SA/Lu 734/17
WyrokWSA w Lublinie2017-11-24
Skład orzekający: Danuta Małysz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, w sytuacji gdy skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o VAT oraz Konstytucji RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym było uzasadnione. Organy podatkowe wykazały istnienie wątpliwości co do zasadności zwrotu, wynikających z analizy transakcji z kontrahentem zagranicznym oraz informacji od zagranicznych administracji podatkowych, co wyczerpało ustawową przesłankę dodatkowej weryfikacji. Sąd uznał również, że uzupełnienie postanowienia o przedłużenie terminu zwrotu o konkretną datę było zgodne z prawem i orzecznictwem NSA.Stan faktyczny
Spółka wykazała w deklaracji VAT za maj 2015 r. nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, powołując się na potrzebę weryfikacji transakcji z zagranicznym kontrahentem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Spółka zaskarżyła postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak podstaw do przedłużenia terminu zwrotu oraz nieprawidłowe przeprowadzenie czynności sprawdzających. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca) Protokolant specjalista Julita Kula po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. sprawy ze skargi L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. - oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ("organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia L. ("spółka", "skarżąca") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. do czasu zakończenia postępowania kontrolnego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w deklaracji podatku od towarów i usług [...] za maj 2015 r. złożonej 25 czerwca 2015 r. spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł przypadającej do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni, tj. do 21 sierpnia 2015 r. W ramach podjętych czynności sprawdzających organ pierwszej instancji ustalił, że spółka zadeklarowała nabycie towarów i usług od podmiotów krajowych opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 23 % lub 0% oraz dostawy usług organizacji transportu świadczonych poza terytorium kraju na rzecz jedynego kontrahenta - brytyjskiej spółki T. . o wartości [...] zł. Organ pierwszej instancji wystąpił w dniu 17 lipca 2015 r. z wnioskiem do administracji podatkowej [...] celem sprawdzenia rzetelności tej transakcji. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w dniu 30 lipca 2015 r. wszczął wobec spółki postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczenia podatku w deklaracji VAT za maj 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przedłużył spółce termin zwrotu wykazanego przez nią podatku do czasu zakończenia postępowania kontrolnego.
Postanowieniem z [...] na podstawie art. 213 § 2 w związku z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) organ ten uzupełnił postanowienie z [...] poprzez oznaczenie terminu przedłużenia zwrotu podatku przy użyciu formuły "tj. nie później niż do 31.03.2017 r.". Jednocześnie sprostował zawarte w nim pouczenie poprzez poinformowanie o przysługującym zażaleniu.
W zażaleniu na to postanowienie, za które uznane zostało złożone przez spółkę stosownie do pierwotnego pouczenia "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", spółka zarzuciła naruszenie :
1) zasad postępowania podatkowego wynikających z art. 121, art. 124, art. 125 oraz art. 181 Ordynacji podatkowej,
2) normy wynikającej z art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem prawa;
3) art. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,
4) art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług przez brak wskazania przez organ okoliczności sprawy, które uzasadniają wątpliwości co do zasadności zwrotu oraz wskazania ustaleń jakich organ zamierza dokonać w ramach weryfikacji i określenia stronie czasu, jaki przewiduje na zakończenie weryfikacji.
W uzasadnieniu spółka nawiązała do prowadzonych przez organ podatkowy pierwszej instancji kontroli podatkowych za wcześniejsze okresy rozliczeniowe, które również były powodem przedłużenia terminu zwrotu podatku. Zwróciła uwagę na niecelowość występowania do administracji podatkowej [...] w sytuacji posiadania od grudnia 2014 r. dowodu potwierdzającego wykonanie usług organizacji międzynarodowego transportu drogowego towarów na rzecz kontrahenta brytyjskiego. Powołując się z kolei na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2016 r. sygn. akt I FPS 3/16 spółka stwierdziła, że zaskarżone postanowienie nie spełnia wymagań prawa wobec nieokreślenia daty przedłużenia terminu zwrotu podatku.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazał, że w świetle art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017, poz. 1221, zamiennie powoływana również jako "ustawa o VAT"), podstawą przedłużenia terminu zwrotu jest konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu i w tym celu podejmowane były przez organ odpowiednie czynności. W ocenie organu odwoławczego w odniesieniu do spółki istniały przyczyny przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji jej rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za okres objęty postanowieniem, w związku z wykazaną w nim usługą na rzecz podmiotu zagranicznego, co do której usługi istniały wątpliwości w zakresie jej prawnopodatkowej kwalifikacji jako niepodlegającej opodatkowaniu na terytorium kraju. W zaskarżonym postanowieniu organ argumentował, że celowość wystąpienia do organów administracji podatkowej w [...] znalazła ostatecznie potwierdzenie w otrzymanej od tych organów odpowiedzi (pismo z 19 sierpnia 2015 r.), z której wynikało, że kontrahent spółki – spółka T. nie prowadzi działalności gospodarczej pod zgłoszonym adresem w [...]. Adres ten jest adresem zamieszkania wykorzystywanym przez polskie firmy zarejestrowane dla celów VAT w [...], a wszelkie czynności związane z aktywnością gospodarczą w zakresie organizacji transportu wykonywane były na terenie Polski, gdzie spółka wykonywała tego rodzaju usługi na rzecz dwóch polskich firm, które jak ustalił organ zostały wykreślone z rejestru podatników z dniem 23 lutego 2015 r. Organ odwoławczy powołał się również na informacje otrzymane wcześniej od niemieckiej administracji podatkowej, dotyczące transakcji zawieranych przez spółkę w okresie styczeń – marzec 2014 r. z niemieckim kontrahentem - spółką M. , uznaną przez te organy za firmę fikcyjną.
W przekonaniu organu odwoławczego te okoliczności wyczerpały ustawową przesłankę przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku, rozumianą nie tylko w kategoriach poprawności dokumentacji podatnika, ale wymagającą także pozytywnego zweryfikowania transakcji u kontrahenta.
Organ odwoławczy powołał się również na wyrok WSA w Lublinie z 26 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 1298/15, oddalający skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji za maj 2015 r., podkreślając, iż w wyroku tym sąd uznał za zasadne przedłużenie terminu zwrotu podatku za ten okres, z uwagi na istnienie wątpliwości co do prawidłowości opodatkowania usług transportowych na rzecz firmy T.
Odnosząc się do zarzutu o bezterminowym przedłużeniu terminu do zwrotu VAT, organ odwoławczy powołując się na treść uchwały NSA z 24 października 2016 r. I FPS 2/16 wyjaśnił, że uzupełnienie postanowienia organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminu zwrotu dokonane postanowieniem tego organu z 3 lutego 2017 r. było pochodną zawartych w niej wytycznych co do wskazania do jakiego dnia organ wydłuża termin zwrotu, zaś podstawę prawną jego wydania z jednoczesnym sprostowaniem pouczenia stanowił przepis art. 213 § 2 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych przez spółkę, organ odwoławczy stwierdził, że odmienne stanowisko strony odnośnie interpretacji przepisów prawa nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że organ narusza wynikającą z przepisu art. 7 Konstytucji RP zasadę praworządności oraz podstawowe zasady postępowania podatkowego wynikające z treści przepisów art. 120, 121 § 1 i 124 Ordynacji podatkowej, a także, zawartą w art. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zasadę poszanowania interesów przedsiębiorcy.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził istnienie przesłanek uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu zadeklarowanej przez spółkę kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. Stwierdził również, że wydanie postanowienia o przedłużeniu zwrotu nastąpiło przed upływem ustawowego terminu do zwrotu.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, spółka podniosła następujące zarzuty:
1) naruszenia przepisu określonego w pkt. 1 i 2 artykułu 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie zasady neutralności, według której podatek VAT nie może stanowić żadnego kosztu dla przedsiębiorcy będącego płatnikiem tego podatku, zasady konsumenckiej, według której podatkiem VAT jest obciążany ostatni nabywca i uznanie, że w ramach czynności sprawdzających, o których mowa w dziale V ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, możliwe jest badanie zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego ponad kwotę podatku należnego na podstawie art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez zaakceptowanie powodu nie otrzymania odpowiedzi administracji podatkowej (kontrolowanego kontrahenta) kontrolowanej Spółki w rozpoczętej przez organ pierwszej instancji kontroli krzyżowej w ramach czynności sprawdzających, jako powodu przedłużającego termin zwrotu podatku VAT i w konsekwencji zaakceptowanie wszczęcia postępowania kontrolnego, po upływie terminu zwrotu wskazanego przez skarżącą w deklaracji VAT-7 jako wszczętego w terminie przed dokonaniem tego zwrotu, będącego podstawą przedłużenia do czasu zakończenia postępowania kontrolnego;
2) naruszenie przepisu stypizowanego w art. 86 ust. 1 i art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, poprzez ich niezastosowanie i zaakceptowanie naruszenia przez organ pierwszej instancji zasady proporcjonalności, neutralności i tym samym naruszenia prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego;
3) naruszenie przepisu zdefiniowanego w art. 86 ust. 1 w zw. art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT poprzez ich nie zastosowanie i zaakceptowanie złamania przez organ pierwszej instancji prawa skarżącej do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym;
4) naruszenie przepisu przedstawionego w art. 87 ust. 6 ustawy o VAT, poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie i zaakceptowanie braku zwrotu skarżącej przez organ pierwszej instancji nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w terminie 25 dni, mimo spełnienia warunków wymaganych w ustawie o podatku od towarów i usług;
5) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121 i art. 124 w zw. z art. 239 i art. 235 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, iż organ pierwszej instancji był uprawniony do przedłużenia terminu zwrotu podatku pomimo braku wskazania, że w sprawie zachodziła konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, będące wynikiem prowadzenia postępowania z naruszeniem podstawowych zasad procedury podatkowej, tj. odpowiednio zasady: działania organu na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa oraz wyjaśnienia przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy;
6) naruszenie przepisu określonego w art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji braku przesłanek do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym;
7) naruszenie przepisu zdefiniowanego w art. 217 § 2 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 219 oraz art. 239 i art. 235 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niesprostanie wymogom uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego w drodze braku wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia;
8) naruszenie przepisu stypizowanego w art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyrażenie "ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami", w zakresie, w jakim odnosi się do "zgodności z przedstawionymi dokumentami", dotyczy także dokumentów przedstawionych przez innych podatników niż podatnik wnioskujący o zwrot nadwyżki podatku i w konsekwencji uznaniu, że zakres planowanych czynności sprawdzających uzasadniających przedłużenie terminu zwrotu VAT jest adekwatny do okoliczności, jakie organ podatkowy był uprawniony ustalać w ramach czynności sprawdzających;
9) naruszenie przepisu wskazanego w art. 274b Ordynacji podatkowej w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. miał prawo przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc maj 2015 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia w ramach czynności sprawdzających, polegających na sprawdzeniu kontrahenta skarżącej, gdy przepisy Ordynacji podatkowej nie dają uprawnień do zajmowania się kontrahentem kontrolowanej spółki w ramach czynności sprawdzających, dokonywanych w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w przedmiocie zasadności wniosku o zwrot podatku VAT.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji z [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...]
Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w skardze.
W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła najważniejsze jej zdaniem elementy stanu faktycznego sprawy. Przechodząc do prawnego uzasadnienia skargi wskazała, że organ podatkowy przy każdym złożonym przez spółkę wniosku o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wszczyna w stosunku do niej czynności sprawdzające, kontrole podatkowe oraz inicjuje postępowania kontrolne prowadzone równolegle przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. za ten sam okres, które następnie są przedłużane do bliżej nieokreślonego "czasu zakończenia weryfikacji", uniemożliwiając skarżącej należny jej zwrot podatku. Skarżąca przekonywała, że sam fakt powzięcia wątpliwości nie może stanowić przesłanki przedłużenia terminu zwrotu. W ramach argumentów wspierających zarzut naruszenia przez organy przepisów art. 272 oraz 274 b Ordynacji podatkowej w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT akcentowała, że charakter czynności sprawdzających nie daje podstaw do dokonywania kontroli krzyżowej u kontrahenta podatnika. Jako kolejny argument wspierający zarzut naruszenia tego przepisu wskazywała okoliczność nieuprawnionej zmiany przez organ odwoławczy ustawowego terminu zwrotu podatku wykazanego w deklaracji VAT za maj 2015 r., który przypadał 20 lipca, a nie jak wskazano w decyzji 21 sierpnia 2015 r. Skarżąca podważała również legalność postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku z 17 lipca 2015 r. jako wydanego z naruszeniem przepisu art. 272 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie przedstawiciel skarżącej zawnioskował dodatkowo o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci europejskiego nakazu zapłaty w sprawie [...] oraz formularza wymiany informacji, złożonych na okoliczność sprostowania zaskarżonego postanowienia i odpowiedzi na skargę. Sąd odmówił uwzględnia wniosków dowodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu. Nakreślone kryteria kontroli obejmują również między innymi postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem wskazanych przepisów doprowadziła do uznania, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT- 7 za maj 2015 r.
Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia i podlegającą w niniejszej sprawie ocenie sądu jest zasadność przedłużenia terminu zwrotu podatku w świetle przesłanek określonych w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz prawidłowość tego rozstrzygnięcia pod względem formalnym, w związku z dokonanym z urzędu jego uzupełnieniem oraz sprostowaniem w drodze postanowienia z 3 lutego 2017 r.
Zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Z kolei w myśl z ust. 2 zdanie pierwsze tego artykułu zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 (dotyczącego 25 dniowego terminu zwrotu) następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...) lub na (inny) wskazany przez podatnika rachunek.
W rozpoznawanej sprawie materialną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi zaś przepis art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2015 roku, według którego jeżeli zasadność zwrotu różnicy podatku wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć termin zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej.
Z treści powołanego przepisu wynika po pierwsze, że organ ma prawo do weryfikacji rozliczenia podatnika (zbadania zasadności zwrotu podatku) w ramach procedur wymienionych w tym przepisie, a po drugie, że jeżeli taka weryfikacja jest przeprowadzana, to wówczas naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć termin zwrotu różnicy podatku. Zakreślając ramy postępowania organu podatkowego, w jakich to badanie ma się odbywać przepis ten wskazuje jednocześnie na różne procedury weryfikacyjne, tj. czynności sprawdzające, kontrolę podatkową, postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej.
W rozpoznawanej sprawie przedłużenie terminu zwrotu podatku nastąpiło najpierw w toku weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego przez organ podatkowy w ramach czynności sprawdzających (postanowienie z 17 lipca 2015 r.), a następnie na podstawie postanowienia tego organu z dnia 4 sierpnia 2015 r. wydanego już w ramach postępowania kontrolnego wszczętego postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] Należy wskazać, iż niezależnie od stosowanej przez organy podatkowe procedury weryfikacji rozliczenia podatnika, formę działania organu podatkowego w tym zakresie jaką jest rozstrzygnięcie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku narzuca przepis art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią, jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Innymi słowy niezależnie od stosowanej wobec podatnika procedury weryfikacyjnej, przedłużenie terminu zwrotu odbywa się zawsze w procedurze czynności sprawdzających na podstawie art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej, co oznacza że formą działania organu jest postanowienie, na które podatnikowi przysługuje zażalenie. Stanowisko to wynika z treści Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r. o sygn. akt I FPS 2/16; dalej powoływanej w skrócie jako "uchwała NSA I FPS 2/16" (por. pkt 6.9 i 6.16 tej uchwały).
Przechodząc do kwestii materialnych przesłanek przedłużenia terminu zwrotu podatku należy odwołać się do treści przytoczonego wyżej w całości przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT akcentując część jego hipotezy w brzmieniu "jeżeli zasadność zwrotu różnicy podatku wymaga dodatkowego zweryfikowania (...). Wynika z niej, iż przesłankę przedłużenia terminu zwrotu stanowi potrzeba dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu. Nie ma wątpliwości, że zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT opiera się na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje użyte w nim określenie "organ może". Nie można też zanegować tezy, iż użyte w nim sformułowanie "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" oznacza weryfikację w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Innymi słowy, chodzi tu o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. I FSK 610/13; wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I FSK 2127/13,). Wspomniany warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Na tym etapie postępowania organ decyduje bowiem wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu, wobec czego czynności organu nie zmierzają do wykazania, że zwrot jest niezasadny ani do wykazania, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu.
Dlatego też, w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu VAT organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości oraz wskazać, dlaczego uznał, że takie wątpliwości wystąpiły. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód przedłużenia terminu zwrotu VAT (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt. I FSK 2039/15).
Kontrolowane w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie spełnia te warunki. W jego uzasadnieniu organ wskazał, iż źródłem wątpliwości były zidentyfikowane w oparciu o przedłożoną dokumentację podatkową transakcje świadczenia usług na rzecz brytyjskiej firmy T. Dotyczyły one prawnopodatkowej kwalifikacji tych usług jako wykonywanych w siedzibie usługobiorcy, a więc niepodlegających opodatkowaniu na terytorium kraju. W okresie objętym kontrolowaną deklaracją organ zwracał uwagę na wartość tej usługi opiewającą na kwotę [...]zł, która to wartość zasadniczo wpływała na kwotę zwrotu podatku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono przy tym, że źródłem wątpliwości co do zasadności zwrotu były wyniki kontroli podatkowej prowadzonej wobec skarżącej za wcześniejsze okresy rozliczeniowe (od stycznia do marca 2015 r.) ujawniające fakt cyklicznego wystawiania przez nią faktur na ten sam podmiot zagraniczny. Organ wskazał również na informacje otrzymane od niemieckiej administracji podatkowej odnośnie faktur wystawionych przez skarżącą na innego zagranicznego kontrahenta – spółkę M. z siedzibą w N. uznanego przez te organy za podmiot uchylający się od płacenia podatku, co do którego zachodziło jednocześnie przypuszczenie o pełnieniu wyłącznie roli uczestnika fikcyjnego łańcucha dostaw. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał też na okoliczność, że w okresie, którego dotyczyła objęta nim deklaracja, firma T. była jedynym kontrahentem, na rzecz którego skarżąca wystawiła fakturę za usługę organizacji transportu, co wespół z pozostałymi ustaleniami rodziło w ocenie organu konieczność dalszej weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, a tym samym kolejnego przedłużenia terminu zwrotu.
Wbrew zarzutom skargi, organ przedstawił wątpliwości jakie powziął w związku ze złożoną deklaracją i podał przyczyny przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku. Dodać należy, że w motywach postanowienia organu drugiej instancji uwzględnione zostały też informacje zawarte w odpowiedzi administracji podatkowej W. B. z dnia [...] z których wynikało, że kontrahent skarżącej firma T. . nie prowadzi działalności gospodarczej w A. pod wskazanym adresem, który jest jedynie adresem zamieszkania wykorzystywanym przez polskie firmy zarejestrowane dla celów VAT w W. B., że faktycznie działalność ta prowadzona jest na terytorium Polski gdzie zamieszkuje dyrektor tej firmy A. J., prowadzący jednocześnie ewidencjonowaną działalność gospodarczą pod nazwą U. M., oraz że rejestry firmy T. przechowywane są w Polsce, i firma posiada rachunek w polskim banku.
Organ drugiej instancji powołał się również na protokół badania ksiąg podatkowych z 28 listopada 2016 r. sporządzony w toku postępowania prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L., z którego wynikało, że w 2015 roku skarżąca uczestniczyła w łańcuchu podmiotów organizujących usługi transportowe firm zarejestrowanych za granicą a w rzeczywistości prowadzących działalność w Polsce, w celu oszustwa lub nadużycia w podatku VAT.
W świetle przedstawionych przez organ ustaleń i argumentów, za prawidłowe należy uznać jego stanowisko w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku. Opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności wskazywały bowiem na istotne wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczenia skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług wynikającego z deklaracji VAT złożonej za okres objęty kontrolowanym postanowieniem. Tym samym wyczerpywały one ustawową przesłankę przedłużenia terminu zwrotu wynikającej z tej deklaracji nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, określoną w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT.
W kontekście przedstawionych argumentów, wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów art. 86 ust. 1 oraz art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT,
W ocenie sądu, organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie odpowiadającym hipotezie normy prawnej z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, którą przyjęły za podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wymaga przy tym podkreślenia, iż w ramach czynności sprawdzających zasadność zwrotu nadwyżki podatku, chodzi tylko o stwierdzenie wystąpienia okoliczności wskazujących na istnienie wątpliwości co do zasadności zwrotu, a nie o udowodnienie jego bezzasadności. Mając zatem na uwadze charakter instytucji przedłużenia terminu zwrotu, w szczególności zaś to, że nie można jej utożsamiać z postępowaniem podatkowym zakończonym wydaniem decyzji, za chybiony należało uznać zarzut naruszenia przepisu art. 99 ust. 12 ustawy o VAT, który zasadniczo może być podstawą prawną decyzji w przedmiocie określenia kwoty zwrotu podatku lub jego odmowy, a nie rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu. Z omówionych wyżej względów sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia przez organy zasady neutralności podatku od towarów i usług, co skarżący podnosi w pierwszym punkcie zarzutów skargi odwołując się do pkt 1 i 2 artykułu 1 Dyrektywy 2006/112/W E.
W ocenie sądu zaskarżone postanowienie realizuje wymogi w zakresie legalności prowadzonego postępowania, zasady zaufania i zasady wyjaśniania przesłanek podejmowanych rozstrzygnięć, a tym samym nie narusza przepisów art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił motywy leżące u podstaw przyjęcia, że zasadność zwrotu skarżącej nadwyżki podatku wymagała dodatkowego zweryfikowania, dając im wyraz w przekonującej argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W konsekwencji za chybione należało uznać także zarzuty naruszenia przepisów art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, mających w istocie charakter norm kompetencyjnych, będących podstawą działania organu drugiej instancji czyli wydania przez ten organ zaskarżonego postanowienia.
Kolejny podnoszony w skardze zarzut dotyczył naruszenia przepisu art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Skarżąca opiera go na twierdzeniu o przekroczeniu kompetencji organu podatkowego dokonującego kontroli krzyżowej jej kontrahenta (T. w ramach czynności sprawdzających, podczas gdy dla tego rodzaju czynności zastrzeżony jest tryb postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. W argumentacji przywoływanej w uzasadnieniu na poparcie tego zarzutu skarżąca wskazywała, że zarzut ten odnosi się wprawdzie do postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu z 17 lipca 2015 r., wydanego w ramach czynności sprawdzających, które bezpośrednio poprzedzało kontrolowane w niniejszym postępowaniu postanowienie z 4 sierpnia 2015 r. (utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem organu odwoławczego), jednakże zdaniem skarżącej skoro wskazywana wadliwość jest tego rodzaju, że eliminuje z obrotu prawnego postanowienie z 17 lipca 2015 r., to tym samym, powoduje, że nie mogło być wydane kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu, czyli postanowienie z 4 sierpnia 2015 r.. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2016 r. o sygn. akt I FPS 3/16, skarżąca akcentowała brak możliwości wykonania kontroli krzyżowej w ramach czynności sprawdzających. Odnosząc się do tego zarzutu sąd w pełni podziela stanowisko przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej uchwale lecz jednocześnie stwierdza, że oparta na treści tej uchwały argumentacja skarżącej jest nieadekwatna do okoliczności faktycznych sprawy. Twierdzenia skarżącej jakoby organ w toku czynności sprawdzających przeprowadził kontrolę krzyżową dokumentów, w rozumieniu art. 274c § 1 Ordynacji podatkowej, nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Stosownie do wskazanego przepisu, dla wykonania tzw. kontroli krzyżowej w ramach postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej organ może żądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów w zakresie objętym kontrolą u podatnika. Na podkreślenie zasługuje tu sformułowanie "żądać od kontrahentów podatnika". Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, ani z materiału sprawy podatkowej nie wynika aby organ podatkowy zwracał się do kontrahenta skarżącej z żądaniem okazania faktury, czy też stosownych ewidencji. Organ podatkowy w dniu 17 lipca 2015 r. zwrócił się do organu podatkowego W. B. o nadesłanie informacji potwierdzających prowadzenie na terenie tego państwa działalności przez spółkę T. , jednakże tej czynności nie można utożsamiać z kontrolą krzyżową w rozumieniu art. 274c § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazać nadto należy, że postanowienie organu podatkowego z [...] zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] które następnie było przedmiotem kontroli przez tutejszy sąd. Prawomocnym wyrokiem z dnia z 26 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 1298/15 skarga spółki na to postanowienie została oddalona.
Nawiązując zaś do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisu art. 272 Ordynacji podatkowej polegającego na jego błędnej wykładni należy wyjaśnić, iż zakres czynności sprawdzających ramowo określony w tym przepisie ma na celu między innymi ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami, w tym deklaracjami (pkt 3). Oznacza to, że organ podatkowy może podejmować różne działania w celu zrealizowania określonego tym przepisem celu. Ustawodawca nie wymienia katalogu czynności, które mogą być podejmowane, zakładając, że ich dobór determinowany jest przydatnością do osiągnięcia celu, o którym mowa w tej jednostce redakcyjnej przepisu. W ocenie sądu organ wykazał celowość podejmowanych czynności w aspekcie wątpliwości co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku na gruncie przesłanek określonych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT. Sformułowany zatem w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej, również należało uznać za chybiony.
Mając na uwadze dokonanie oceny zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów (art. 134 p.p.s.a.) sąd za zasadne uznaje również wypowiedzenie się w kwestii formy działania organu w zakresie przedłużenia terminu zwrotu podatku. Dla przypomnienia należy wskazać, iż w osnowie postanowienia organu podatkowego z 4 sierpnia 2015 r. określono przedłużenie terminu zwrotu do czasu zakończenia kontroli podatkowej, natomiast w pouczeniu zawarto informację o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Trzeba też zaznaczyć, że zagadnienie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku było przedmiotem powoływanej wyżej uchwały NSA I FPS 2/16.
Otóż zgodnie z treścią przepis art. 274b Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji), jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających (§ 1). Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (§ 2). W świetle powołanej uchwały NSA I FPS 2/16 oraz aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 Ordynacji podatkowej, niezależnie od stosowanej procedury weryfikacyjnej (w ramach czynności sprawdzających kontroli podatkowej, lub postępowania podatkowego, (por. też wyrok NSA z 31 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 2099/15, wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r. sygn. akt I FSK 1748/15).
W tym kontekście za prawidłowe należy uznać uzupełnienie postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji z [...] r., dokonane przez ten organ postanowieniem z [...] i sprostowanie zawartego w nim błędnego pouczenia w zakresie trybu zaskarżenia. Jak wspomniano wyżej, w postanowieniu organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, w pouczeniu zawarto informację o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, co pozostawało w sprzeczności z treścią normy prawnej zawartej w art. 274b § 2 Ordynacji podatkowej. Stosownie natomiast do art. 213 § 1 i 2 w związku z art. 219 tej ustawy, w takiej sytuacji organ podatkowy może z urzędu w każdym czasie uzupełnić albo sprostować postanowienie, co powoduje, że termin do jego zaskarżenia biegnie od doręczenia postanowienia o sprostowaniu (art. 213 § 4 O.p.).
Postanowieniem z [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. uzupełnił swoje rozstrzygnięcie także w zakresie określenia terminu zwrotu podatku poprzez dodanie sformułowania "nie później niż do dnia 31 marca 2017 r."
Ponieważ strona nie kwestionuje samej zasadności dokonania tego uzupełnienia, dla porządku jedynie wskazać należy, że w uzasadnieniu uchwały NSA I FPS 2/16, Naczelny Sąd Administracyjny krytycznie ocenił pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawaniu kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął.
Mając na względzie przytoczone powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i odnosząc je do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli należy stwierdzić, że postanowienie organu podatkowego z [...] zawierające oznaczenie terminu zwrotu "do czasu zakończenia postępowania kontrolnego", poprzez uzupełnienie (postanowieniem z dnia 3 lutego 2017 r.) jego osnowy datą dzienną "tj. nie później niż do dnia 31 marca 2017 r.", czyniło zadość wskazaniom zawartym w omawianej uchwale i było zgodne z zawartym w niej stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do wymogu oznaczania przedłużonego terminu zwrotu podatku datą dzienną. W konsekwencji utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy tego rozstrzygnięcia, z omawianych względów nie narusza prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 maja 2017 r. (syn. akt I FSK 2099/15) odwołującym się również do uchwały NSA I FPS 2/16, wyraził następujący pogląd: "ponieważ zwrot różnicy podatku powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), to jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli powinno wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony)". Również w świetle tego poglądu, wskazanie konkretnej daty przedłużenia terminu zwrotu, z zachowaniem trybu określonego w art. 213 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, czyli poprzez uzupełnienie postanowienia, należy postrzegać jako skuteczne przywrócenie prawidłowego brzmienia osnowy rozstrzygnięcia i w efekcie oceniać jako zgodne z przepisem art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT. Nie stanowi ono bowiem kolejnego przedłużenia terminu zwrotu lecz w ten sposób dopełnia jedynie pierwotne rozstrzygnięcie poprzez wskazanie terminu zwrotu nadwyżki podatku za pomocą daty dziennej.
Zwrócić należy nadto uwagę, że przepisy art. 231 Ordynacji podatkowej nie wyznaczają ram czasowych dla uzupełnienia postanowienia. Wobec tego należy przyjąć, że organ podatkowy uzupełniając je w dniu 3 lutego 2017 r. działał zgodnie z prawem i jego wykładnią dokonaną w uchwale NSA I FPS 2/16. W piśmiennictwie wyraża się pogląd, że uzupełnienie rozstrzygnięcia sprawy doprowadza decyzję do zgodności z treścią art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, usuwa jej wadę naruszającą przepis procesowy i to niezależnie od przyczyn, które ją spowodowały (przeoczenie faktów i prawa, błąd techniki sporządzania decyzji). Decyzja, która nie zostanie uzupełniona w trybie przewidzianym w art. 213 Ordynacji podatkowej, w toku kontroli wykonywanej przez sąd administracyjny powinna być uznana za kwalifikującą się do uchylenia (...) – por. J. Borkowski B. Adamiak, Ordynacja podatkowa Komentarz, wyd. Unimex 2016 s. 1086). Wnioski te należy uznać za adekwatne również w przypadku innej formy działania organu administracji jaką jest postanowienie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca utrzymuje, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki VAT nastąpiło po upływie terminu zwrotu argumentując, że organ podatkowy dokonał nieuprawnionej zmiany ustawowego terminu zwrotu poprzez wskazanie w postanowieniu, iż przypada on na 21 sierpnia 2015 r. podczas gdy dla deklaracji VAT złożonej za maj w dniu 25 czerwca 2015 r. – dwudziestopięciodniowy termin zwrotu nadwyżki przypadał w dniu 20 lipca 2015 r. Okoliczność błędnego wskazania w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego daty ustawowego terminu zwrotu podatku, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie budzi wątpliwości, że skoro deklaracja VAT została złożona 25 czerwca 2015 r., to termin ten upływał z dniem 20 lipca 2015 r. Wskutek postanowienia organu podatkowego z dnia 17 lipca 2015 r. został on jednak skutecznie przedłużony, najpierw do czasu zakończenia weryfikacji podatnika, a następnie postanowieniem z [...] uzupełnionym postanowieniem z [...] – do czasu zakończenia postępowania kontrolnego nie później niż do 31 marca 2017 r., co w świetle przedstawionych wyżej argumentów należy uznać za prawidłowe oraz skuteczne. Zaskarżone postanowienie, o czym wskazano powyżej, zawiera pełne uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT. Jak wskazano wyżej, realizuje też wymogi przed nim stawiane i nie narusza przepisów art. 120, 121, 124 oraz 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W ustalonym stanie faktycznym organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, a podniesione w skardze zarzuty oceny tej nie podważają.
Nie uwzględniając wniosków dowodowych skarżącej sąd kierował się treścią przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., który zakreśla granice postępowania dowodowego.
Zgodnie z jego treścią oraz utrwaloną linią orzecznictwa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wszelkie dowody strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku.(wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1319/17). Przesłankami prowadzenia postępowania dowodowego są konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości przy jednoczesnym niespowodowaniu nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym inicjowanie postępowania dowodowego wymaga co najmniej wskazania konkretnego faktu podlegającego stwierdzeniu, mającemu dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (tezy dowodowej) i podania konkretnego środka dowodowego, przy pomocy którego fakt ten zostanie udowodniony (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 558/16,). Kierując się powyższymi regułami, w odniesieniu do wnioskowanych dowodów z dokumentów należało stwierdzić, iż skarżąca nie sprostała wymaganiom wniosku dowodowego w zakresie jego tezy dowodowej. Nie wskazała bowiem konkretnego faktu podlegającego stwierdzeniu na podstawie europejskiego nakazu zapłaty wydanego wobec firmy M. , jak też na podstawie formularza wymiany informacji, poprzestając jedynie na ogólnym sformułowaniu, iż chodzi o sprostowanie zaskarżonego postanowienia oraz odpowiedzi na skargę. Abstrahując od tego rodzaju istotnej wadliwości wniosku dowodowego, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził istotnych wątpliwości w zakresie okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło