II SA/Lu 814/18

WyrokWSA w Lublinie2018-12-11

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowa mobilna stacja bazowa telefonii komórkowej, posadowiona na ruszcie stalowym opartym na bloczkach betonowych i płytach drogowych, z dodatkowym obciążeniem balastami i kotwami, może być uznana za obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, wymagający jedynie zgłoszenia zamiast pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaprojektowana konstrukcja tymczasowej mobilnej stacji bazowej, ze względu na jej rozmiar (27 metrów wysokości), sposób posadowienia na bloczkach betonowych i płytach drogowych, wymagający stabilnych podstaw obciążonych balastami i zakotwionych w podłożu, stanowi obiekt trwale związany z gruntem. W związku z tym, nie spełnia ona przesłanek zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, a zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia.
Stan faktyczny
Spółka T.-M. P. S.A. złożyła zgłoszenie zamiaru montażu tymczasowej mobilnej stacji bazowej telefonii komórkowej, składającej się z 27-metrowego masztu stalowego, posadowionego na ruszcie stalowym, obciążonego balastami i płytami drogowymi. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę ze względu na trwałe połączenie z gruntem. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., argumentując, że obiekt jest tymczasowy, niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki w ciągu 180 dni. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr IF – [...] – po rozpatrzeniu odwołania T.-M. P. S.A. z siedzibą w W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu stacji bazowej sieci T.-M. nr [...] na działce nr ewid. [...] w miejscowości S., gmina W. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. T.-M. P. S.A w W. złożyła w Starostwie Powiatowym w H. zgłoszenie zamiaru montażu mobilnej tymczasowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Decyzją z dnia [...] Starosta H., działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm. – dalej jako "Pr. bud."), wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonego zamierzenia budowlanego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że z załączonej do zgłoszenia dokumentacji projektowej wynika, że w skład stacji wchodzi: stalowy telekomunikacyjny maszt mobilny, na którym będą zainstalowane anteny, kable i urządzenia teletechniczne, a także widoczne na rysunkach anteny radiowe i sektorowe. Ponadto sposób zamocowania konstrukcji stalowej masztu z gruntem należy ocenić jako trwały, co przesądza o zaliczeniu jej do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr. bud. , której realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. T.-M. P. S.A. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie: - art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud. polegające na jego niezastosowaniu pomimo, że planowana inwestycja polegać będzie na budowie tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego trwale do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, i uznaniu, że tymczasowa stacja mobilna telefonii komórkowej wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i niewymagający takiego połączenia, zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud., wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Pr. bud.; - art. 30 ust. 7 pkt 4 Pr. bud. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadzi, nie utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich; - art. 20 ust. 1 "c" oraz art. 28 ust. 2 Pr. bud. polegający na ich nieprawidłowym zastosowaniu; - art. 30 ust. 5 "c" Pr. bud. polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji gdy organ powziął wątpliwości co do kompletności zgłoszenia i wystąpiła konieczność jego uzupełnienia; - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; - art. 8 oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia skarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia przyczyn, dla których organ uznał inwestycje za wymagającą sporządzenia projektu budowlanego; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegający na uznaniu, że objęta zgłoszeniem tymczasowa stacja bazowa przewidziana do rozbiórki przed upływem 180 dni oddziaływać będzie na działki sąsiednie w taki sposób, że wprowadzi ograniczenia w ich zagospodarowaniu, podczas gdy zrealizowanie jakiejkolwiek inwestycji na terenach sąsiednich w terminie krótszym niż 180 dni jest niemożliwe. W oparciu o powyższe zarzuty inwestor domagał się uchylenia w całości decyzji Starosty [...] i umorzenia postępowania tego organu, ewentualnie uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda stwierdził, że organ I instancji słusznie wniósł sprzeciw odnośnie planowanego zamierzenia budowlanego, przyjmując, że projektowany obiekt wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z opisu technicznego montażu tymczasowego masztu mobilnego, dołączonego do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych, wynika, że przedmiotem tych robót ma być maszt o wysokości 27 metrów. Ma on pełnić funkcję stacji bazowej telefonii komórkowej z zainstalowanymi na maszcie antenami, kablami i urządzeniami technicznymi. Maszt ma być posadowiony na ruszcie stalowym, ułożonym na poziomie gruntu, opartym na 4 słupach głównych i 2 słupach pośrednich, dodatkowo obciążonych balastami. Jako balast przewidziano bloczki betonowe. Dodatkowo, dla prawidłowego ustabilizowania masztu oraz właściwej pracy podpór, przewidziano zastosowanie płyt drogowych pod każdą z narożnych stóp. Wojewoda stwierdził, że przystosowanie konstrukcji masztu do wielokrotnego montażu i demontażu dla różnych lokalizacji oraz posiadanie fundamentu powierzchniowego (gotowe bloczki betonowe oraz płyty drogowe) nie przesądza o tym, że nie jest ona trwale związana z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Planowana przez stronę skarżącą wieża miała być zabezpieczona odpowiednim balastem: bloczkami betonowymi, płytami drogowymi oraz kotwami wklejanymi. Podjęcie takich działań bez wątpienia dowodzi tego, że wieża, dla swojego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania, musi być połączona trwale z gruntem; ma być stabilna i opierać się czynnikom zewnętrznym. W konsekwencji, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. Wskazując na powyższe argumenty organ odwoławczy stwierdził, że zamierzone przez inwestora przedsięwzięcie należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany (z uwagi na czasowość użytkowania w danej lokalizacji) stale związany z gruntem, które nie jest wymienione w katalogu obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zawartym w art. 29 Pr. bud. W takim wypadku zastosowanie będą miały regulacje nakładające obowiązek uzyskania takiego pozwolenia. Organ odwoławczy nie znalazł zatem podstaw ani do uwzględnienia zarzutów dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, w postaci przyjęcia że zgłoszony maszt posiada trwałe połączenie z gruntem. Podzielił natomiast częściowo stanowisko inwestora, że planowaną inwestycje należy zaliczyć do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 5 Pr. bud., jednakże z uwagi na czasowość użytkowania w danej lokalizacji, nie zaś brak trwałego połączenia z gruntem. Uchybienie to Wojewoda uznał jednak za pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, zwracając uwagę, że przy wskazanej kwalifikacji sprzeciw wniesiony na postawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr. bud. jest nadal zasadny. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego - w ocenie organu odwoławczego - nie zasługują na aprobatę. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 "c" Pr. bud. Wojewoda stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby Starosta powziął jakiekolwiek wątpliwości co do kompletności zgłoszenia. Wątpliwości jakie powziął organ I instancji dotyczyły jedynie zasadności stosowania uproszczonego postępowania, jakim jest przystąpienie do robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, w odniesieniu do planowanego przez inwestora zamierzenia budowlanego. Wbrew zarzutom odwołania organ II instancji nie dopatrzył się także naruszenia przez Starostę przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stwierdził, że organ pierwszej instancji z zachowaniem reguł wyznaczonych treścią ww. przepisów ustalił stan faktyczny, a także konsekwencje prawne jakie wynikają z zastosowania norm prawa materialnego. Stanowisko Starosty nie jest wynikiem dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału, albowiem znajduje potwierdzenie w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych. Za bezpodstawny Wojewoda uznał także zarzut naruszenia art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie dostrzegając braków w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewoda stwierdził, że uzasadnienie to zwięźle wskazuje powody, dla których zajęto stanowisko nakazujące uzyskanie pozwolenia na budowę w celu realizacji zamierzonych robót budowlanych. Zaznaczył, że utrzymując w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy może wzbogacić treść uzasadnienia tej decyzji o nowe elementy niedostrzeżone przez organ pierwszej instancji, czy też ujawnione w postępowaniu odwoławczym. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i nie ma podstaw do jej uchylenia. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na powyższą decyzję ostateczną T.-M. P. S.A. w W. podtrzymała wyrażone wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 5 Pr. bud. (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem - fundament) oraz art. art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud. (poprzez jego niezastosowanie pomimo, że planowana inwestycja, polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy - tymczasowego masztu mobilnego wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Pr. bud.). Skarżąca Spółka podtrzymała również zarzut wskazujący na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający na uznaniu, że sposób posadowienia tymczasowej stacji bazowej przewidzianej do rozbiórki przed upływem 180 dni charakteryzuje się trwałym połączeniem z gruntem. We wnioskach skargi Spółka zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 4 czerwca 2018 r. w całości i jednocześnie umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ponadto autor skargi wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej dr inż. O. P., na okoliczność ustalenia, czy wykonanie prac polegających na budowie przedmiotowego mobilnego tymczasowego masztu antenowego niepołączonego trwale z gruntem na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej, wymaga trwałego połączenia z gruntem. W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała stanowisko, że sposób zabezpieczenia obiektu, jaki wskazano w zgłoszeniu, nie stanowi trwałego połączenia z gruntem. W ocenie autora skargi każdy obiekt budowlany, w tym nietrwale połączony z gruntem, winien być zrealizowany w sposób uniemożliwiający jego łatwe przesunięcie, przeniesienie lub zniszczenie pod wpływem warunków atmosferycznych. Niewątpliwie dotyczy to również obiektów wymienionych w przepisie art. 3 ust. 5 Pr. bud. Przepisu tego nie można bowiem rozpatrywać w oderwaniu od art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Pr. bud., stanowiącego o konieczności zapewnienia m.in. podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących m.in. nośności i stateczności. W świetle tych regulacji każdy, nawet tymczasowy obiekt budowlany, winien być zaprojekowany i wykonany tak, by zabezpieczyć go przed niezamierzonym przesunięciem, zawaleniem czy przeniesieniem. Dlatego też, w ocenie skarżącej Spółki, za trwale połączone z gruntem należy uznać takie obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy owo trwałe połączenie zostało zapewnione m.in. poprzez badania nośności gruntu, obliczeń geotechnicznych, ukształtowanie konstrukcji obiektu, posadowionych za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowanych z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a którego demontaż wiąże się z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego i zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontażu. Połączenie z gruntem, które powyższych elementów nie zawiera, stanowić będzie połączenie nietrwałe. Spółka podkreśliła, że tymczasowa mobilna stacja bazowa, składająca się z wieży o wysokości 27 m, ma zostać posadowiona na gruncie bez trwałego z nim łączenia, a konieczna stabilność i bezpieczeństwo zostaną zapewnione poprzez obciążenie konstrukcji bloczkami betonowymi i płytami drogowymi. Dodatkowo zostanie usztywniona m.in. odciągami na aż trzech poziomach (łącznie 12 odciągów). To zapewnia stabilność konstrukcji. Przy masie stacji oraz charakterze jej struktury przyjęte rozwiązania, tj. płyty i bloczki oraz odciągi, wraz z pozostałymi elementami wzmacniającymi i obciążającymi ją u podstawy (ale bez fundamentów, o których wspomina organ w uzasadnieniu decyzji) z nawiązką zastępują trwałe połącznie z gruntem, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo mieniu i ludziom. W ocenie T.-M. P. S.A. brak jest zatem podstaw do uznania, że planowana inwestycja będzie trwale z gruntem połączona, bądź by konieczne było takie połączenie. Planowany obiekt może bowiem zostać odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia oraz przeniesiony w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności. Co więcej, celem jego wybudowania jest korzystanie przez określony, ograniczony czas (do przemijającego użytku). Ponadto w ocenie Spółki skoro inwestycja zostanie rozebrana bądź przeniesiona w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, to okoliczność ta wyłącza jej wpływ na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Niezależnie od tego inwestycja nie będzie generować uciążliwości dla tych terenów, ponieważ inwestor tak ją zaplanował, by moce anten i emitowane promieniowanie nie kwalifikowało jej do przedsięwzięć mogących znacząco czy choćby potencjalnie oddziaływać na środowisko. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała bowiem, aby naruszała ona przepisy prawa procesowego lub prawa materialnego w stopniu, który uzasadniałaby wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Prawidłowo bowiem Wojewoda zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wnoszącą sprzeciw wobec dokonanego przez T.-M. S..A.. w W. zgłoszenia zamiaru montażu tymczasowej mobilnej stacji bazowej sieci T.-M. na działce nr ewid. [...] w miejscowości S., gmina W.. Na wstępie rozważań Sądu wyjaśnić należy, że art. 28 ust. 1 Pr. bud. formułuje zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady, tj. katalog inwestycji zwolnionych z powyższego obowiązku, określa art. 29 Pr. bud. W myśl ust. 1 pkt 12 tego artykułu uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga inwestycja polegająca na budowie tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Ustawodawca w art. 30 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. dla tego rodzaju inwestycji zastrzegł jednak konieczność dokonania przez inwestora zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. W myśl art. 30 ust. 5 Pr. bud. zgłoszenia tego należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może jednak, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. W świetle art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr. bud. do przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zalicza się okoliczność, w której zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższy przepis stanowił podstawę wniesionego w niniejszej sprawie przez Starostę H. sprzeciwu wobec złożonego przez stronę skarżącą zgłoszenia budowy. Organ pierwszej instancji nie zgodził się bowiem z inwestorem, jakoby przedsięwzięcie objęte zgłoszeniem stanowiło tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i jako takie zwolnione było z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ze stanowiskiem tym co do istoty zgodził się organ odwoławczy, z tym że sporny obiekt uznał za "tymczasowy obiekt budowlany", jednak niemieszczący się w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 12 ze względu na jego stałe połączenie z gruntem. W ocenie Sądu stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji uznać należy za prawidłowe. Zgodnie z definicją tymczasowego obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 5 Pr. bud., pod pojęciem tym należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak podkreśla się w doktrynie, w przepisie tym ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych, pierwszy – przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (cecha tymczasowości) oraz drugi – niepołączony trwale z gruntem (cecha nietrwałości połączenia z gruntem), przy czym dla zakwalifikowania obiektu do jednej z ww. kategorii będą miały znaczenie przede wszystkim okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy, jak również konstrukcja projektowanego obiektu budowlanego, ale też i zamiar inwestora (por. A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo budowlane, uwaga 6 oraz A. Kosicki, Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo budowlane, uwaga 24 [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Prawo budowlane. Komentarz, WKP 2018, LEX online). Różnica definicji tymczasowego obiektu budowlanego zawartej w art. 3 pkt 5 Pr. bud. z zakresem przedmiotowym art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud. sprowadza się do wprowadzenia w tym drugim przepisie wyraźnego czasowego ograniczenia użytkowania obiektu do 180 dni od rozpoczęcia budowy, przy jednoczesnym wprowadzeniu wymogu braku stałego połączenia obiektu z gruntem. Innymi słowy, do tymczasowych obiektów budowlanych objętych procedurą zgłoszeniową z mocy art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud. należą tylko takie, spośród tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr. bud., które spełniają łącznie obie ww. przesłanki. Słusznie zatem w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że dla dopuszczalności realizacji przedmiotowego masztu mobilnego istotne znaczenie ma nie tyle możliwość przypisania mu cech tymczasowego obiektu budowlanego (co w przypadku spornego obiektu nie zostało przez Wojewodę zakwestionowane), lecz przede wszystkim ocena zachowania warunku braku trwałego połączenia obiektu z gruntem. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem, czy też technologia wykonania fundamentu, która w aktualnym stanie wiedzy technicznej może być różna oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, LEX nr 2314383). Trwałość związania obiektu z gruntem, nie musi oznaczać przy tym stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Co istotne, trwałości takiego związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, że można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1365/17, LEX nr 2443777). Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest zatem to, czy posadowiony jest on na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (por. wyroki NSA: z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 882/10, LEX nr 992653; z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09, LEX nr 597089; z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2758/15, LEX nr 2360874). Potwierdza to zawarte w art. 3 pkt 5 Pr. bud. przykładowe wyliczenie obiektów zakwalifikowanych przez ustawodawcę jako niepowiązane z gruntem w sposób trwały (strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe). Cechą charakterystyczną wszystkich wymienionych w tym katalogu obiektów jest bowiem ich stosunkowo niewielki rozmiar. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią załączonego do zgłoszenia opisu technicznego projektowanego masztu mobilnego, obiekt ten miał mieć postać wieży stalowej (masztu), konstrukcji kratowniczej o wysokości 27 metrów. Wieża ta miała zostać posadowiona na ruszcie stalowym, ułożonym na poziomie terenu, oparty na 4 słupach obciążonych dodatkowo balastami. Jako balast przewidziano bloczki betonowe (M6) o wymiarach 12x38x24 cm, które po ułożeniu pod każdą z narożnych podpór miały zostać zabezpieczone koszem osłonowym. Dodatkowo, dla prawidłowego ustabilizowania masztu oraz właściwej pracy podpór, przewidziano zastosowanie 4 płyt drogowych o wymiarach 300x150x15 cm pod każdą z narożnych stóp. Każda stopa miała być zakotwiona w płycie za pomocą 4 kotew wklejanych. W ocenie Sądu, w świetle przytoczonego opisu technicznego organy obu instancji zasadnie przyjęły, że objęty zgłoszeniem maszt posiada cechy trwałego związania z gruntem. Zaprojektowana konstrukcja obiektu - wobec umiejscowienia jej na "bloczkach" betonowych - wymaga bowiem stabilnych czterech podstaw (stóp) odpowiednio obciążonych balastami (o odpowiedniej masie), dodatkowo zakotwionych w podłożu. To zaś prowadzi do wniosku, że obiekt ten pozbawiony byłby możliwości niekontrolowanej zmiany jego położenia, bądź też utraty kontaktu z gruntem wskutek działania sił fizycznych wywołanych samą konstrukcją tego obiektu albo kumulatywnie - jego konstrukcją i działaniami natury (wiatr, woda, erozja gleby, itp.), ewentualnie innymi czynnikami zewnętrznymi (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1365/17, LEX nr 2443777). Sąd nie kwestionuje zasadności twierdzeń strony skarżącej, że obiekty budowlane posiadające cechę tymczasowości oraz nieposiadające trwałego związania z gruntem, także muszą być budowane (instalowane) z uwzględnieniem dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a Pr. bud., tj. w sposób zapewniający ich stabilność, odporność na warunki atmosferyczne oraz przede wszystkim bezpieczne ich użytkowanie. Należy jednak stwierdzić, gabaryty niektórych obiektów budowlanych, w tym takich jak objęty kontrolowanym postępowaniem, wymagają dla bezpiecznego ich użytkowania trwałego związania z gruntem, zarówno w przypadku ich tymczasowego, jak i stałego użytkowania. Podsumowując stwierdzić należy, że zasadnie organy orzekające w niniejszej sprawie, po przeanalizowaniu konstrukcji, rozmiaru i sposobu posadowienia przedmiotowej inwestycji, uznały, że wykracza ona poza zakres przedmiotowy art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud. i z tego powodu nie może zostać zrealizowana w oparciu o zgłoszenie, lecz wymaga pozwolenia na budowę. W tej sytuacji prawidłowo organ I instancji wniósł sprzeciw w oparciu o przesłankę z art. 30 ust 6 pkt 1 Pr. bud., zaś organ odwoławczy sprzeciw ten zasadnie utrzymał w mocy. Wywody autora skargi, że obiekt będzie użytkowany tylko przez określony, ograniczony czas (do przemijającego użytku) i następnie będzie on odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia i przeniesiony w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności, w ocenie Sądu należy ocenić w kategoriach próby obejścia przepisów Pr. bud. w zakresie nakładającym obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji nie mogły odnieść skutku podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr. bud., jak zarzuty naruszenia prawa procesowego poprzez błąd w ustaleniach faktycznych. Prawidłowo również przyjęły organy orzekające w niniejszej sprawie, że skoro inwestor będzie musiał uzyskać pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, to konieczne będzie ustalenie przez właściwe organy obszaru oddziaływania inwestycji, a także stron postępowania. Zatem zarzuty zawarte w skardze w zakresie wadliwych ustaleń organów co do możliwości oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, są bezpodstawne. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wymogom wynikającym z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zaś organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że rozpoznając sprawę był uprawniony do zawarcia w uzasadnieniu dodatkowych argumentów niedostrzeżonych przez organ I instancji czy też ujawnionych w postępowaniu przed organem II instancji. Końcowo wymaga wyjaśnienia, że Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej autorstwa dr inż. O. P. (dotyczącej zagadnienia trwałości związania z gruntem masztów przestawnych T. ), ze względu na niedopuszczalność tego wniosku. Podkreślić należy, że prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym co do zasady nie jest możliwe. Sąd administracyjny kontrolę legalności opiera bowiem na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Od tej zasady istnieje wprawdzie wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., a który przewiduje możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny – na wniosek strony lub z urzędu – dowodu uzupełniającego, jednak wyłącznie z dokumentów i jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie natomiast z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, opinia biegłego jest innym środkiem dowodowym niż "dowód z dokumentu" w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., a tym samym przeprowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z opinii biegłego nie jest możliwe (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1445/11, LEX nr 1367272; z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 412/16, LEX nr 2451248; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 698/16, LEX nr 2426811; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 698/16, LEX nr 2426811). Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło