II SO/Lu 12/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. C. o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida w Ś. grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi p o s t a n a w i a I. wymierzyć Dyrektorowi Zespołu Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida w Ś. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Dyrektora Zespołu Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida w Ś. na rzecz P. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. C. (wnioskodawca, skarżący) złożył w dniu 10 czerwca 2024 r. (data wpływu do Sądu) – na podstawie art. 55 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida w Ś. grzywny za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w ustawowym terminie skargi. Wnioskodawca stwierdził, że 5 marca 2024 r. skierował do Zespołu Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida w Ś. skargę, która do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny (10 czerwca 2024 r. wpływ do Sądu wniosku o wymierzenie grzywny) nie została przekazana do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga do sądu administracyjnego jest wnoszona za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Obowiązkiem organu jest przekazanie sądowi skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zasadniczo w terminie 30 dni od daty jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej obowiązują przepisy szczególne, modyfikujące termin przekazania skargi wraz z aktami do sądu. Jak wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek skarżącego o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida w Ś. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie Sądowi skargi zasługuje na uwzględnienie. Z nadesłanych przez organ akt sprawy wynika, że skarga na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 5 marca 2024 r. Skarga została przekazana do Sądu w dniu 8 lipca 2024 r., w pliku dokumentów nadesłanych wraz z odpowiedzią organu na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu (odpowiedź nadesłana na wezwanie Sądu). Z powyższego wynika niewątpliwie, że organ nie dopełnił obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w ustawowym terminie 15 dni, od dnia kiedy do organu wpłynęła skarga (od 5 marca 2024 r.). Naruszenie powyższego obowiązku uzasadnia uwzględnienie wniosku i wymierzenie grzywny organowi. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest już pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (por. przykładowo postanowienia NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OZ 232/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13; z 12 lutego 2014 r., I OZ 72/14; z 6 marca 2014 r., I OZ 141/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 23 września 2014 r., I OZ 759/14). Ma służyć nie tylko zmuszeniu organu do wykonania ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi do sądu, ale także napiętnowania już popełnionych zaniedbań w tym zakresie, tak aby nie powtarzały się one w przyszłości. Płynie z tego dalsza konkluzja, że przekazanie skargi z opóźnieniem nie czyni wniosku o wymierzenie organowi grzywny bezprzedmiotowym. W zakresie wymiaru grzywny ustawodawca nie wskazał konkretnych dyrektyw orzekania, poza górną jej granicą - dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 17 stycznia 2014 r. (I OZ 1259/13), sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w symbolicznej w istocie kwocie 100 zł. Sąd określając wymiar grzywny wziął pod uwagę fakt, że skarga, choć ze znacznym opóźnieniem została jednak przekazana do sądu. Sąd uwzględnił również okoliczność, że adresat skargi nie jest typowym organem administracji publicznej, jakkolwiek jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jako podmiot wykonujący zadania publicznej – w zakresie realizowania tych funkcji (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Ma to znaczenie o tyle, że w jakimś zakresie usprawiedliwia brak wiedzy organu o zasadach dotyczących przekazywania skarg do sądu administracyjnego. Dyrektor szkoły (zespołu szkół) w ograniczonym jedynie stopniu stosuje typowe formy działań administracji publicznej, nie ma również wyspecjalizowanej obsługi prawnej, która służyłaby pomocą w realizacji obowiązków związanych z udostępnianiem informacji publicznej. W ocenie Sądu nie istnieje realne niebezpieczeństwo, że błąd organu, który pojawił się w rozpoznawanej sprawie, stanie się przyczynkiem do pojawienia się praktyki naruszania przez organ obowiązku przekazywania skargi do sądu. Uwzględnienie wniosku i wymierzenie grzywny będzie zatem miało funkcję raczej sygnalizacyjną, wskazującą organowi na obowiązki, jakie spoczywają na nim w związku ze sprawami o dostęp do informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na treści art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.