III SA/Lu 1718/15
WyrokWSA w Lublinie2016-04-12
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Kowalczyk, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora przedszkola z funkcji, wydane na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, było uzasadnione "szczególnie uzasadnionym przypadkiem"?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora przedszkola, ponieważ zarzuty dotyczące nieprawidłowego zarządzania placówką i rzekomego rozpowszechniania szkalujących informacji nie stanowiły "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Ponadto, organ nie dopełnił procedury zasięgnięcia opinii kuratora oświaty przed wydaniem zarządzenia.Stan faktyczny
Wójt Gminy zarządzeniem odwołał dyrektora przedszkola ze stanowiska, wskazując jako przyczyny niewłaściwe zarządzanie przedszkolem, destabilizację jego funkcjonowania oraz rozpowszechnianie szkalujących informacji o Wójcie. Dyrektor wniosła skargę do WSA, zarzucając rażące naruszenie prawa i kwestionując zasadność zarzutów. WSA uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia, zasądził od Wójta Gminy na rzecz B. D. zwrot kosztów postępowania i nakazał zwrócić B. D. uiszczony wpis.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Michał Fiut po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. D. na zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora przedszkola I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; II. zasądza od Wójta Gminy na rzecz B. D. kwotę [...]zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania; III. nakazuje zwrócić B. D. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w L. kwotę [...]zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu.
Wójt Gminy zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm.) oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), odwołał B. D. z funkcji dyrektora Samorządowego Przedszkola w I. z dniem 15 lipca, bez wypowiedzenia.
W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że powodem odwołania B. D. ze stanowiska dyrektora Samorządowego Przedszkola w I. jest niewłaściwe zarządzanie przedszkolem, destabilizujące jego funkcjonowanie i zagrażające niepodjęciem działania przez tę placówkę oświatową od dnia [...] września 2015 roku, a także rozpowszechnianie szkalujących Wójta [...] i znieważających informacji o Wójcie Gminy wśród pracowników przedszkola.
Precyzując zarzuty stanowiące podstawę odwołania Wójt Gminy podniósł, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. B. D. przedłożyła do zatwierdzenia projekt arkusza organizacyjnego Przedszkola Samorządowego w I. na rok szkolny 2015/2016. Projekt nie zawierał szeregu informacji niezbędnych do jego zatwierdzenia, a mianowicie:
1) ogólnej liczby godzin zajęć edukacyjnych finansowanych ze środków przydzielonych przez organ prowadzący szkołę,
2) wykazu nauczycieli i posiadanych przez nich uprawnień do prowadzenia zajęć, stażu na stanowisku nauczyciela, stopni awansu zawodowego,
3) wymiaru zatrudnienia nauczyciela realizującego ustalone w szkole formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
4) liczby uczniów (w tym z orzeczeniami poradni psychologiczno-pedagogicznej) oraz tygodniowej liczby godzin zajęć z takimi uczniami,
5) brak informacji o powierzeniu dodatkowych funkcji nauczycielom (wychowawca, opiekun stażu).
Dodatkowo nie przekazano informacji o zaopiniowaniu projektu arkusza przez radę pedagogiczną przedszkola, wymaganego art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Tym samym dyrektor przedszkola naruszyła uprawnienia rady pedagogicznej.
Projekt arkusza organizacyjnego, pomimo braku powyższych informacji i braku opinii rady pedagogicznej, został zatwierdzony, gdyż jego niezatwierdzenie mogłoby spowodować zagrożenie niepodjęcia działania przez przedszkole od [...] września 2015 r.
Organ prowadzący podkreślił, że w okresie od maja do lipca 2015 r. próbował uzyskać od dyrektora przedszkola szereg informacji dotyczących funkcjonowania przedszkola, zatrudniania pracowników i ich kwalifikacji, w celu dokonania ewentualnych koniecznych zmian arkusza organizacyjnego przedszkola. Na wezwanie organ otrzymywał informację niepełną, a często wprowadzającą w błąd, np. co do posiadanych przez nauczycieli kwalifikacji i wymiaru zatrudnienia. Dyrektor nie przekazywała wszystkich informacji dotyczących kwalifikacji nauczycieli. W ocenie Wójta Gminy działania te były celowe. Ponadto dyrektor próbowała zatrudnić do nauczania języka angielskiego osobę nieposiadającą wymaganych prawem kwalifikacji.
Organ wskazał ponadto, że B. D. w miejscu pracy wypowiadała się w sposób szkalujący o obecnym Wójcie Gminy, co potwierdzają pisemne informacje przekazane Wójtowi Gminy przez pracownice przedszkola. Wypowiedzi te noszą znamiona przestępstwa znieważenia funkcjonariusza publicznego.
W świetle powołanych okoliczności, zdaniem Wójta Gminy nie jest możliwa normalna współpraca pomiędzy B. D., a organem prowadzącym.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. B. D. wezwała Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie zarządzenia z dnia [...] lipca 2015 r. Podniosła, że wszystkie podane w uzasadnieniu zarządzenia przyczyny odwołania są nieprawdziwe, a nawet gdyby były rzeczywiste, nie mogłyby stać się podstawą do odwołania z funkcji dyrektora.
Wójt [...] pismem z dnia [...] września 2015 r. odmówił uchylenia przedmiotowego zarządzenia.
B. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na zarządzenia Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2015 r., zarzucając rażące naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły podstawy do odwołania jej z funkcji dyrektora przedszkola. Powołując się na powyższy zarzut, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że powodem odwołania z funkcji dyrektora mogłyby być jedynie sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Natomiast negatywna ocena działalności dyrektora przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej lub innych zaniedbań dotyczących organizacji pracy placówki oświatowej, a zwłaszcza odmienna wizja prowadzenia takiej placówki czy też konflikt z organem prowadzącym nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków zawartym w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty i nie uzasadniają odwołania dyrektora w trybie tego przepisu.
Skarżąca nie zgodziła się z postawionymi jej zarzutami. Wskazała, że pracę wykonywała w sposób prawidłowy i przedłożyła arkusz organizacyjny, który zawierał wszelkie konieczne dane. Arkusz organizacyjny był składany każdego roku w analogicznej formie i organ prowadzący nie zgłaszał nigdy żadnych zastrzeżeń. Ponadto skarżąca na żądania organu prowadzącego dostarczała dokumenty dotyczące zatrudnienia mimo, że nie jest ona odpowiedzialna za politykę kadrową w placówce. Skarżąca nie wprowadzała w błąd organu prowadzącego i każda wątpliwość była natychmiast wyjaśniana, o czym świadczy korespondencja prowadzona w sprawie. Zarzut, iż arkusz organizacyjny placówki nie był opiniowany przez radę pedagogiczną jest bezpodstawny. Skarżąca wskazywała organowi na potrzeby przedszkola, kierując się dobrem placówki i dobrem dziecka. Natomiast nie akceptowała i nie akceptuje wizji prowadzenia przedszkola prezentowanej przez Wójta Gminy. Skarżąca zaprzeczyła, by miało miejsce opisane w zarządzeniu zachowanie polegające na wypowiadaniu się w sposób szkalujący o Wójcie Gminy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie Wójta Gminy wskazane w skarżonym zarządzeniu okoliczności spowodowały całkowitą utratę zaufania do skarżącej i stanowiły przyczyny odwołania B. D. ze stanowiska dyrektora.
Organ podniósł, że rozbieżne stanowisko pomiędzy dyrektorem szkoły, a organem prowadzącym w kwestiach merytorycznych nie może uzasadniać i usprawiedliwiać wypowiedzi o charakterze znieważającym. Krytyka taka powinna przybierać określone ramy i formy i nie może naruszać dóbr osobistych krytykowanego. Takich form można wymagać od każdego podwładnego, a tym bardziej od dyrektora szkoły, będącego jednocześnie nauczycielem i wychowawcą. Brak normalnych stosunków pomiędzy tymi organami zagraża, a wręcz uniemożliwia normalne funkcjonowanie placówki oświatowej. Relacja pomiędzy organem prowadzącym, a dyrektorem szkoły musi opierać się na zasadzie zaufania.
Wójt Gminy wskazał, iż nie podzielił stanowiska L. Kuratora Oświaty, który negatywnie zaopiniował zamiar odwołania B. D. ze stanowiska dyrektora. Wójt [...] zauważył, że w procedurze oceny pracy dyrektora placówki nie podlegają ocenie relacje interpersonalne i stosunek dyrektora do organu prowadzącego. Tej kwestii organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie poruszył w wydanej przez siebie opinii, pomimo że była to jedna ze wskazanych w piśmie organu prowadzącego przyczyn zamiaru odwołania dyrektora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wskazuje, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa.
W ramach podstawy prawnej zaskarżonego zarządzenia Wójt Gminy wskazał na przepisy art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego określone między innymi w art. 38 ust. 1 tej ustawy wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa. Do placówek systemu oświaty należą przedszkola, w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkola specjalne oraz inne formy wychowania przedszkolnego (art. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty). Z powołanych przepisów wynika zatem kompetencja wójta gminy w zakresie określonym w art. 38 ust.1 ustawy o systemie oświaty.
Przepis art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty przewiduje, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:
1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:
a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,
b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,
c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a;
2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego zarządzenia stanowił przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca zezwala na odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże uzależnia wskazany tryb odwołania od spełniania dwóch przesłanek, to jest przesłanki formalnoprawnej w postaci konieczności zasięgnięcia opinii kuratora oświaty, a także przesłanki materialnoprawnej określonej, jako "przypadki szczególnie uzasadnione".
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest ugruntowane stanowisko, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że użyte w tym przepisie pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych" należy interpretować zawężająco i o ich wystąpieniu można mówić w sytuacji konkretnych poważnych przyczyn, czy to niezależnych od dyrektora, czy też przez niego zawinionych (np. gdy w sposób istotny zostały naruszone obowiązki pracownicze – art. 52 § 2 kodeksu pracy), gdy konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez dyrektora funkcji, bowiem dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes placówki i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Regulacja przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty zawęża możliwość jego zastosowania do sytuacji wyjątkowych, w których organ odwołujący uznaje, że dalsze kierowanie szkołą przez osobę odwoływaną jest niemożliwe. Szczególnie uzasadnione przypadki, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, oznaczają sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły (przedszkola) (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15, LEX nr 1976299; z dnia 14 lutego 2013 r., I OSK 1797/12, LEX nr 1356976; z dnia 27 września 2012 r., I OSK 1386/12, LEX nr 1264557; z dnia 6 grudnia 2012 r., I OSK 1775/12, LEX nr 1366436, z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 1971/11, LEX nr 1264642; z dnia 7 lutego 2013 r., I OSK 2412/12, LEX nr 1356986; z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 2942/12, LEX nr 13333109 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 r., I PK 103/03 OSNP 2004, nr 21 poz. 371, LEX nr 125731).
W świetle więc art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty za "przypadki szczególnie uzasadnione" w rozumieniu tego przepisu można uznać
1/ zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne);
2/ mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela – dyrektora szkoły;
3/ przy czym stwierdzone uchybienia nauczyciela są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 13 października 2011 r., II SA/Bk 386/11).
Dopiero zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku w omówionym wyżej rozumieniu upoważnia organ prowadzący placówkę oświatową, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Jak podkreśla się w przywołanym wcześniej orzecznictwie, zakres swobody służącej właściwemu organowi przy odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły jest ograniczony przepisami prawa oświatowego. Sfera uznania kompetentnego organu jest co prawda znaczna, jednak niepełna, bo musi on uwzględniać m.in. ograniczenia wyraźnie ustanowione w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Jeżeli ustawodawca przyznał pewnej grupie pracowników dość rygorystyczne gwarancje, to żaden z organów nie jest zwolniony z obowiązku podejmowania działań w celu realnego funkcjonowania tych gwarancji.
Jednocześnie wskazuje się, że skoro art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych, oznacza to, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie odwołuje go z tego stanowiska, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, zaś ów wywód i argumentacja powinny podlegać wnikliwej kontroli zarówno organów nadzoru, jak i sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1997 r., III RN 3/97, LEX 29973 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 2942/12, LEX nr 13333109 i z dnia 27 września 2012 r., I OSK 1149/12).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę treść zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy nie spełnia powyższych wymogów wykazania wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na dokonanie odwołania B. D. ze stanowiska dyrektora w trybie określonym w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia wynika, że podstawę odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Przedszkola Samorządowego w I. stanowiła okoliczność przedstawienia projektu arkusza organizacyjnego przedszkola na rok szkolny 2015/2016 niezawierającego wszystkich informacji niezbędnych do jego zatwierdzenia, w tym informacji o zaopiniowaniu projektu przez radę pedagogiczną przedszkola, wymaganego art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty oraz okoliczność udzielania w związku z wezwaniami w tym przedmiocie niepełnych, a często wprowadzających w błąd informacji. Nadto organ prowadzący wskazał na próbę zatrudnienia przez B. D. do nauczania w przedszkolu języka angielskiego osoby, która nie dysponowała wymaganymi kwalifikacjami.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami wskazać należy, że zestawienie treści przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty z przepisem art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, przewidującym możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", przemawia za stwierdzeniem, iż szczególnie uzasadnione przypadki nie obejmują sytuacji zwyczajnych, typowych, dotyczących negatywnej oceny pracy czy wykonania bieżących zadań nauczyciela – dyrektora placówki, co może uzasadniać odwołanie dyrektora bez wypowiedzenia w trybie przewidzianym w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy. To wskazany ostatnio przepis uzależnia możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora bez wypowiedzenia od dokonanej w trybie określonym przepisami oceny pracy nauczycieli negatywnej oceny jego pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań z zakresu dysponowania przyznanymi placówce środkami finansowymi, a także gospodarowania mieniem, ewentualnie nieprzestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy placówki (art. 34a ust. 2 ustawy). Natomiast zaniedbania w zakresie gospodarki finansowej lub inne zaniedbania dotyczące organizacji pracy placówki nie stanowią "szczególnie uzasadnionych przypadków" odwołania osoby ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 2018/10, LEX nr 818630 oraz z dnia 9 lipca 2010 r., I OSK 525/10, LEX nr 595413).
Zatem zarzuty postawione przez organ prowadzący w niniejszej sprawie, dotyczące kwestii z zakresu organizacji pracy placówki, w tym rozbieżności co do treści sporządzanego przez dyrektora, a zatwierdzanego przez organ arkusza organizacyjnego oraz zatrudnienia określonego nauczyciela, niezależnie od tego czy mogłyby być uznane za zasadne, nie stanowiły szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Nie miały bowiem charakteru nadzwyczajnego i nie powodowały destabilizacji w realizacji funkcji wychowawczej, oświatowej i dydaktycznej placówki, z czym wiązałaby się konieczność natychmiastowego zaprzestania przez B. D. wykonywania funkcji dyrektora.
Jak podniesiono wyżej, dokonana we właściwym trybie negatywna ocena przestrzegania przez dyrektora przepisów dotyczących organizacji pracy placówki może doprowadzić do odwołania dyrektora szkoły (przedszkola) bez wypowiedzenia w trybie przewidzianym w art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Natomiast okoliczności wskazane w sprawie nie mogą być uznane za przewidzianą prawem podstawę określoną w przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Ponadto, twierdzenie o udzielaniu przez B. D., jako dyrektora przedszkola, celowo niepełnych i błędnych informacji na wezwania organu prowadzącego nie zostało we właściwy sposób uzasadnione, mając na względzie treść pism B. D. kierowanych do tego organu w dniach: [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2015 r. i [...] lipca 2015 r., a zawierających odpowiedzi na pisma organu prowadzącego.
Organ nie wskazał też, jakie ostatecznie informacje niezbędne do zatwierdzenia projektu arkusza organizacyjnego, mimo ich żądania, nie zostały przedstawione przez dyrektora przedszkola. Trzeba zaś zauważyć, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia, organ prowadzący, mimo formułowanych zarzutów, zatwierdził projekt arkusza organizacyjnego przedszkola na rok 2015/2016, co podważa stanowisko o wadliwościach w tym zakresie w stopniu stanowiącym zagrożenie dla działania przedszkola.
Organ nie wyjaśnił również, na jakich konkretnych dowodach oparte zostało stwierdzenie próby zatrudnienia przez skarżącą jako nauczyciela języka angielskiego osoby bez odpowiednich kwalifikacji. Sama treść pism organu prowadzącego oraz dyrektora przedszkola z dnia [...] lipca 2015 r. nie pozwalają na ustalenie takiej okoliczności. W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia organ nie wskazał, kogo miała dotyczyć próba zatrudnienia, jakich wymaganych prawem kwalifikacji nie spełniała ta osoba, a także jakie czynności podjęte przez dyrektora świadczą o próbie jej zatrudnienia mimo braku kwalifikacji.
W związku z podniesioną w zaskarżonym zarządzeniu okolicznością wypowiadania się przez skarżącą, w miejscu pracy, w sposób szkalujący Wójta Gminy wymaga podkreślenia, że skarżąca zaprzeczyła wskazanej okoliczności. Natomiast organ, poza powołaniem się na pisemną informację pracowników przedszkola, zawartą w aktach sprawy, nie wskazał na jakiekolwiek inne dowody, które pozwalałyby na zweryfikowanie tej informacji, zawartej w podpisanym przez dwie osoby piśmie z dnia [...] maja 2015 r., w sytuacji zaprzeczenia przez skarżącą opisanym w niej okolicznościom. Jak wskazuje się zaś w orzecznictwie, nawet fakt prowadzenia postępowania karnego – bez analizy okoliczności konkretnego przypadku i bez zgromadzenia rzetelnych dowodów wskazujących na konkretne uchybienia dyrektora i bez rozważenia związanych z tym zagrożeń dla interesu publicznego i prawidłowej działalności placówki, nie może być uznany za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2012 r., I OSK 1386/12, LEX nr 1264557). Zatem braki w zakresie wykazania zaistnienia omawianych okoliczności, przyjętych przez organ w niniejszej sprawie za podstawę zaskarżonego zarządzenia nie pozwalają na uznanie jego prawidłowości w świetle art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.
Trzeba także podkreślić, że sam konflikt pomiędzy dyrektorem placówki, a organem prowadzącym, jak również pomiędzy dyrektorem, a pracownikami placówki. nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r. I OSK 2018/10, LEX nr 818630).
W sprawie nie została zatem wykazana materialnoprawna przesłanka odwołania dyrektora przedszkola w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia.
Wymaga także podkreślenia, że zamiar odwołania we wskazanym trybie B. D. ze stanowiska dyrektora Samorządowego Przedszkola w I. został negatywnie zaopiniowany przez L. Kuratora Oświaty w opinii z dnia [...] lipca 2015 r., wydanej na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten przewiduje, że opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2 art. 38, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej.
Z powołanego przepisu, w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika zatem, że organ prowadzący powinien wstrzymać się z rozstrzygnięciem w przedmiocie odwołania dyrektora do czasu upływu terminu przewidzianego do wydania opinii. Natomiast z akt postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego zarządzenia nie wynika, aby wymóg ten został zachowany przez Wójta Gminy. Zgodnie z treścią opinii L. Kurator Oświaty otrzymał w dniu [...] lipca 2015 r. pismo z dnia [...] lipca 2015 r. zawierające wniosek o wyrażenie opinii. Zatem w dniu [...] lipca 2015 r., kiedy zostało wydane zaskarżone zarządzenie, nie upłynął jeszcze termin do wydania opinii, obejmujący 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu prowadzącego. Treść akt sprawy oraz treść zaskarżonego zarządzenia nie potwierdzają też podniesionej w odpowiedzi na skargę okoliczności przesłania opinii do Urzędu Gminy I. faxem w dniu [...] lipca 2015 r. i w związku z tym dysponowania tą opinią przez organ prowadzący w momencie wydawania zaskarżonego zarządzenia. Wójt Gminy w zaskarżonym zarządzeniu w ogóle nie wskazał na fakt wydania opinii przez L. Kuratora Oświaty i treść takiej opinii, w konsekwencji nie odniósł się też do podniesionych w niej argumentów kwestionujących możliwość odwołania w zastosowanym przez organ prowadzący trybie.
Z omówionych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowało stwierdzeniem jego nieważności stosownie do art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z przepisem § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku uzasadnia art. 225 p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi, a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Skarżąca uiściła bowiem kwotę 300 zł tytułem wpisu, podczas gdy zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a. nie miała obowiązku uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie.
Zarządzenie
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło