III SAB/Lu 57/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na bezczynność Starosty w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie danych i informacji z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego p o s t a n a w i a odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt III SAB/Lu 57/14. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III SAB/Lu 57/14 odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W skardze kasacyjnej wniesionej od wydanego w sprawie niniejszej wyroku skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Do skargi kasacyjnej dołączono wypełniony druk PPF datowany na dzień 31 lipca 2015 r., w którym skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną oraz pełnoletnim synem, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 71 m2 i utrzymuje się ze swojej renty w kwocie [...]złotych brutto oraz wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...]złotych brutto. Skarżący oświadczył, że wraz z żoną utrzymuje niepełnosprawnego syna i ledwo wystarcza mu pieniędzy na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania. Pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. wezwano skarżącego do nadesłania oświadczenia wyjaśniającego dlaczego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 31 lipca 2015 r. podał, inny stan majątkowy niż w poprzednio złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez pominięcie uprzednio wykazanego domu, nieruchomości rolnej oraz nieruchomości o powierzchni 401 m2; aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy określającego wielkość posiadanej przez skarżącego nieruchomości rolnej w hektarach fizycznych i przeliczeniowych lub nakazu płatniczego podatku rolnego za ostatni rok oraz do nadesłania wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych i kont, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy. Ponadto wezwano skarżącego do nadesłania aktualnej decyzji dotyczącej pobieranej przez niego renty bądź ostatniego odcinak jej wypłaty/odbioru, aktualnego zaświadczenia z zakładu pracy żony wskazującego na wysokość jej zarobków w kwocie brutto i netto, oświadczenia wskazującego na datę powstania i stopień niepełnosprawności syna oraz wyjaśniającego czy syn posiada źródła dochodu oraz do nadesłania oświadczenia skarżącego wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego oraz dokumentów potwierdzających te wydatki. Pismo przesłane zostało na adres pełnomocnika skarżącego adwokata I. J.. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pismo odebrane zostało w dniu 24 sierpnia 2014 r. przez adwokata M. D., który poinformował Sąd, że pełnomocnik skarżącego uległa wypadkowi komunikacyjnemu w dniu 20 sierpnia 2015 r. i co najmniej do dnia 25 września 2015 r. przebywać będzie na zwolnieniu lekarskim (pismo z dnia 28 sierpnia 2015 r.). Adwokat M. D. przesłał niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia z dnia 24 sierpnia 2015 r., z którego wynika, że adwokat I. J. od dnia 20 sierpnia 2015 r. przebywa na leczeniu w szpitalu oraz niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia lekarskiego druk ZUS ZLA, z którego wynika, że adwokat I. J. przebywa na zwolnieniu lekarskim do dnia 25 września 2015 r. Adwokat M. D. wezwany do nadesłania pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącego, które uprawniałoby go do występowaniu w imieniu skarżącego w niniejszej sprawie, nie wykonał wezwania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 1 grudnia 2014 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych starszy referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Od postanowienia tego nie wniesiono sprzeciwu. Skarżący wniosek ten ponowił wraz z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SAB/Lu 57/14. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że kolejny złożony w tej samej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy odpowiadający swoim zakresem uprzednio złożonemu wnioskowi, traktować należy jak wniosek o zmianę postanowienia rozstrzygającego w zakresie pierwszego z wniosków o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ 543/11, z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ 540/11, z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I FZ 539/11, z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1247/11, z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FZ 311/11 czy postanowienia z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 110/11 – wszystkie publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 p.p.s.a. referendarz sądowy jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie. Stwierdzone różnice w powoływanych przez wnioskodawcę okolicznościach mogą zostać uznane za nieistotne. Jednak jeśli analiza powtórnie złożonego wniosku nie pozwala na jednoznaczne konkluzje w tym zakresie (np. jeśli podane przez wnioskodawcę dane są niewystarczająco precyzyjne dla oceny ich znaczenia w kontekście możliwości zastosowania art. 165 p.p.s.a.) sąd powinien rozważyć zasadność zastosowania art. 255 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 508/12 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Analiza informacji zawartych na druku PPF z dnia 31 lipca 2015 r. wykazała, że są one nieprecyzyjne i tym samym niewystarczające do oceny wystąpienia przesłanek zastosowania art. 165 p.p.s.a. Skarżący wykazując bowiem, że zmniejszył się jego stan posiadania, nie wykazał domu, nieruchomości rolnej oraz nieruchomości o powierzchni 401 m2, nie wyjaśnił jednocześnie, co stało się z tymi składnikami jego majątku po rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy z dnia 1 grudnia 2014 r. Jednocześnie skarżący wniosek z dnia 31 lipca 2015 r. uzasadnił nową okolicznością to jest tym, że na jego utrzymaniu pozostaje niepełnosprawny syn. Przy czym nie wskazał ani stopnia niepełnosprawności, ani daty jej powstania czy też tego, czy w związku z nią jego syn otrzymuje świadczenie pieniężne dla osób niepełnosprawnych. Artykuł 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na uwadze brzemiennie art. 255 p.p.s.a oraz wątpliwości powstałe w związku z nowo złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wezwano skarżącego do nadesłania oświadczeń i dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby wyjaśnić wątpliwości dotyczące jego stanu majątkowego a tym samym i tego, czy istotnie zmniejszyły się jego możliwości ponoszenia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Niewykonując wezwania skarżący nie wykazał, aby w sprawie zaszły podstawy do zastosowania art. 165 p.p.s.a. Nie wykazał bowiem, że sytuacja materialna jego i rodziny po wydaniu postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 stycznia 2015 r. pogorszyła się na tyle, iż obecnie ponoszenie kosztów sądowych grozi jemu i rodzinie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wyjaśnić, że na ocenę powyższą nie wpływa to, że pełnomocnik skarżącego w okresie od dnia 20 sierpnia 2015 r. do dnia 25 września 2015 r. pozostawał na zwolnieniu lekarskim. Na profesjonalnym pełnomocniku procesowym spoczywa bowiem obowiązek takiej organizacji pracy, która uniemożliwi powstaniu zaniedbań w związku ze świadczoną pomocą prawną (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II GZ 581/13 i z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 412/14 – oba publikowane w centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W aktach sprawy brak jest zaś informacji o tym, aby pełnomocnik skarżącego przesłała wezwanie mocodawcy celem jego wykonania, nie ma też wniosku o przywrócenie terminu do wykonania wezwania ani informacji o tym, iż właściwa okręgowa rada adwokacka w miejsce dotychczasowego pełnomocnika skarżącego wyznaczyła innego adwokata. Brak jest też informacji o tym, aby pełnomocnik skarżącego po dniu 25 września 2015 r. jak i obecnie była na zwolnieniu lekarskim bądź, aby wypowiedziała pełnomocnictwo skarżącemu. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 p.p.s.a. i art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.