I SA/Ol 242/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-05-29
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Jolanta Strumiłło, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym naruszył zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a także zasadę równego traktowania wnioskodawców, poprzez negatywną ocenę projektu z powodu niespełnienia kryteriów dotyczących możliwości uzyskania dofinansowania i trwałości projektu, w sytuacji gdy wnioskodawca nie przedstawił promesy kredytowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ zarządzający prawidłowo ocenił projekt. Wnioskodawca, akceptując regulamin konkursu, miał obowiązek wykazać potencjał finansowy do realizacji projektu już na etapie składania wniosku, co obejmuje wskazanie źródeł finansowania, w tym wkładu własnego. Przedłożona warunkowa promesa kredytowa nie stanowiła wystarczającego dowodu zdolności kredytowej, a organ nie był zobowiązany do wzywania do uzupełnienia dokumentacji merytorycznej.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca, ocenił projekt negatywnie, wskazując na niespełnienie kryteriów dotyczących możliwości uzyskania dofinansowania (brak historii finansowej i środków na realizację projektu) oraz trwałości projektu. Wnioskodawca wniósł protest, argumentując, że promesę kredytową przedstawi przed podpisaniem umowy i że inne podmioty również są nowymi spółkami celowymi. Organ odwoławczy utrzymał negatywną ocenę, wskazując na brak wiarygodnych dokumentów potwierdzających możliwość sfinansowania wkładu własnego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej i regulaminu konkursu, w tym zasad przejrzystości, rzetelności i równego traktowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło ( sprawozdawca ) asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 maja 2019r. sprawy ze skargi Spółki A na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
M Sp. z o.o. (dalej: "strona", "skarżąca", "Spółka", "wnioskodawca") złożyła w dniu "[...]" r. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt.: "[...]" do konkursu nr "[...]"ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 – 2020 w ramach Osi priorytetowej – "[...]".
Rozstrzygnięciem z dnia "[...]"r. Zarząd Województwa, działając jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa "[...]" na lata 2014 – 2020 (dalej jako: "IZ"), poinformowała wnioskodawcę o negatywnej ocenie projektu. W uzasadnieniu wskazano, że projekt przeszedł pozytywnie weryfikację wymogów formalnych i został przekazany do oceny formalno - merytorycznej Komisji Oceny Projektów (zwanej dalej KOP). Następnie wniosek przeszedł pozytywną ocenę kryteriów formalnych i został przekazany do oceny kryteriów merytorycznych. Na podstawie złożonej dokumentacji oraz wyjaśnień strony IZ przy udziale ekspertów KOP dokonując oceny kryteriów ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) uznała, że projekt nie spełnia dwóch kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych): kryterium nr 1 "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt – wskazując, że wnioskodawca nie dysponuje środkami na realizację projektu – Spółka jest nowopowstałym podmiotem bez "historii finansowej" oraz kryterium nr 8 "Trwałość projektu", gdyż Spółka nie dysponuje środkami na realizację projektu oraz nie dostarczyła żadnych wiarygodnych dokumentów, które potwierdzałyby na możliwość sfinansowania wkładu własnego, przykładowo wskazano na promesę kredytową od wiarygodnej instytucji bankowej.
W proteście z dnia "[...]"r. strona nie zgodziła się ze stanowiskiem IZ wskazując na postanowienia Regulaminu konkursu - Załącznik nr 3. Podniosła, że zgodnie z Regulaminem przedłożyłaby promesę przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca nie zgodził się z twierdzeniami, że Spółka jest nowopowstałym podmiotem "bez historii". Wskazał, że inne podmioty na pierwszych miejscach listy rankingowej są również podmiotami z kapitałem zakładowym 5.000 zł i głównym PKD 35.11.Z. Są to zatem spółki celowe, które swoje funkcjonowanie uzależniają od faktu otrzymania dofinansowania i wybudowania instalacji. Strona podniosła, że wniosek został odrzucony w oparciu o nieuzasadnione przypuszczenia eksperta, że wnioskodawca nie może otrzymać kredytu.
Pismem z dnia "[...]" r. Zarząd Województwa poinformował o nieuwzględnieniu protestu. W ocenie IZ w zakresie procedury odwoławczej konieczne było skorzystanie z pomocy ekspertów. IZ wyznaczyła do udziału w rozpatrzeniu protestu niezależnych dwóch ekspertów z dziedziny dotyczącej zaskarżonych kryteriów.
W uzasadnieniu swojego stanowiska IZ odnosząc się do zarzutów odwołała się do zapisów Regulaminu Konkursu oraz złożonych przez wnioskodawcę załączników do wniosku o dofinansowanie projektu. Wyjaśniła, iż w negatywnej ocenie zaważył brak przedstawienia i uzasadnienia źródła finansowania/możliwości sfinansowania wkładu własnego z kredytu, a nie brak promesy kredytowej czy fakt, że Spółka jest nowo powstałym podmiotem. Jednocześnie IZ wskazała, że wnioskodawca planuje sfinansować projekt o łącznej wartości 5.530.080 zł z uzyskanego dofinansowania w kwocie 2 290 400, 81 zł. oraz środków własnych pochodzących z kredytu w kwocie odpowiadającej wkładowi własnemu (3.239.679, 81 zł), a jak wynika z złącznika nr 14 do wniosku o dofinansowanie projektu (bilans sporządzony na dzień 31.12.2016 r. oraz rachunek zysków i strat na dzień 31.12.2016 r.) Spółka nie posiada aktywów trwałych i obrotowych (oprócz kapitału podstawowego w wysokości 5.000 zł) oraz przychodów zabezpieczających planowany kredyt. Ponadto IZ zwróciła uwagę, iż zgodnie z Instrukcją sporządzania studium wykonalności (ppkt 2.4.2.) wnioskodawca miał obowiązek opisać potencjał finansowy niezbędny do realizacji projektu (w tym dysponowanie środkami na realizację projektu lub możliwości pozyskania tych środków) i przedstawić źródła potwierdzające możliwość ich pozyskania. IZ odnosząc się do złożonej wraz z protestem warunkowej promesy kredytowej wskazała, że nie można jej uznać za promesę kredytową, o której mowa w dokumentacji konkursowej, gdyż zawiera ona warunki, które wnioskodawca musi spełnić aby kredyt otrzymać, a nie gwarancję przyznania kredytu. W tym zakresie wskazała także, że określona w dokumencie Banku kwota (2.205.599,19 zł) nie odpowiada zadeklarowanej przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie (3.239.679,81 zł). IZ wyjaśniła, iż projekty oceniane są indywidualnie na podstawie złożonych dokumentów i nie ma podstaw do porównywania oceny innych wniosków o dofinansowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona zarzuciła kwestionowanej ocenie negatywnej projektu naruszenie:
- art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, dalej zwana ustawą wdrożeniową) poprzez jego niezastosowanie i brak rzeczywistej weryfikacji wyników dokonanej oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy,
- zasady równego traktowania wnioskodawców w procedurze wyboru projektów do dofinansowania, określonej w przepisie art. 37 i art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez zastosowanie indywidualnie w stosunku do wnioskodawcy nieprzejrzystych, nierzetelnych i stronniczych kryteriów oceny,
- postanowień załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu "[...]" "Instrukcja wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa na lata 2014-2020 na etapie oceny i realizacji projektu" poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że wnioskodawca jest zobligowany do przedłożenia promesy kredytowej na etapie wnioskowania o dofinansowanie,
- art. 11 ust. 17 załącznika nr 2 w postaci Regulaminu konkursu poprzez nie wezwanie wnioskodawcy do udzielenia dodatkowych wyjaśnień/informacji w zakresie zdolności finansowej.
W uzasadnieniu podniesiono argumenty zawarte w proteście oraz wskazano m.in., że wnioskodawca na etapie dokonywania oceny merytorycznej nie został przez IZ wezwany do złożenia wyjaśnień/uzupełnień w zakresie, o który została podjęta negatywna decyzja. KOP na etapie uzupełnień merytorycznych nie wskazała konieczności uzupełnienia dokumentacji aplikacyjnej o dokument w postaci promesy kredytowej lub inny dokument w oparciu, o który wnioskodawca wykaże swoją zdolność pozyskania finansowania zewnętrznego. Zdaniem wnioskodawcy zastosowano w stosunku do niego nierzetelne, nieprzejrzyste i stronnicze kryteria oceny. W jego przypadku dokonano oceny w oparciu o kryteria, które nie były stosowane w stosunku do innych wnioskodawców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018, poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej: p.p.s.a) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 – dalej w skrócie ustawa wdrożeniowa) które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., z włączeniami o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust 8: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Zdaniem Sądu ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej stanowiącym, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Projekt oceniono pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art.37 ust.2 ustawy wdrożeniowej).
Należy podkreślić, że w ustawie wdrożeniowej, jak trafnie zauważył NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2018 r. (sygn. akt I GSK 3139/18), ustawodawca inaczej niż w p.p.s.a. nie wskazał, że naruszenie prawa to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena projektu jest przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, kiedy naruszono system realizacji programu operacyjnego zawierający warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje.
Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ustawy wdrożeniowej). Ocena projektu jest przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, kiedy naruszono ogłoszone w trybie art. 40 ust. 2 ustawy wdrożeniowej informacje o konkursie, regulamin konkursu, w tym kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej), jak również zasady normatywne określone w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z tym przepisem, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3435/16, dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (zob. J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 - 2020"; LEX/el. 2014 nr 208524).
Przywołana regulacja jest zatem przepisem postępowania tj. zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniającą przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta. Reguły te znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zachodzi wówczas, kiedy konkurs nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniający stronie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Jest to ustalenie z zakresu faktów.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Regulamin konkursu określa m. in. przedmiot konkursu, termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania w nich braków formalnych oraz poprawiania w nich oczywistych omyłek, wzór umowy o dofinansowanie projektu, kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia, maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu, formę i sposób udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu.
Godzi się zauważyć, że w myśl art. 39 ust. 1 ustawy, w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów (art. 44 ust. 1 ustawy), zaś rzeczą właściwej instytucji jest rozstrzygnąć konkurs (art. 46 ust. 1 ustawy). Wedle zaś art. 46 ust. 5 ustawy, jeżeli projekt otrzymał negatywną ocenę, należy o tym poinformować wnioskodawcę i zawiadomić go ponadto o możliwości wniesienia protestu. Ocena dokonana w ramach poszczególnych kryteriów musi być poparta wyczerpującym uzasadnieniem.
W przedmiotowej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Szczegółowe zasady oceniania wniosków o dofinansowanie w konkursie, w którym brała udział strona skarżąca, określał Regulamin konkursu "[...]"w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 4 Efektywność energetyczna Działanie 4.1 Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych (dalej zwany Regulaminem). Regulamin wraz z dokumentacją konkursową zamieszczony jest na stronie internetowej RPO oraz Portalu Funduszy Europejskich (§ 7 ust. 5 Regulaminu). Zgodnie z § 1 ust. 3 Regulaminu przystąpienie do konkursu jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawcę jego postanowień. Należy podkreślić, że strona miała możliwość, a nawet obowiązek zapoznania się z warunkami uczestnictwa w konkursie, w celu oceny własnego potencjału aplikacyjnego, w tym możliwości spełnienia kryteriów oceny projektu. W przypadku wątpliwości dopuszczono możliwość zwrócenia się o uzyskanie informacji i wyjaśnień do IZ (§ 17 Regulaminu).
W § 11 Regulaminu określono sposób dokonywania oceny wniosków - ocena formalno-merytoryczna. W ust.1 § 11 Regulaminu wskazano, że wnioski o dofinansowanie projektów, które pozytywnie przeszły weryfikację wymogów formalnych są poddawane ocenie formalno- merytorycznej. Ocena formalno- merytoryczna wniosku jest oceną kilkustopniową (ust. 6). W pierwszej kolejności wnioski podlegają ocenie w ramach kryteriów formalnych pozytywnie ocenione w ramach oceny kryteriów formalnych zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący i określonych w Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (ust 7). Wnioski pozytywnie ocenione w ramach oceny kryteriów formalnych podawane są ocenie co do kryteriów merytorycznych, które również zostały zatwierdzane przez Komitet Monitorujący i określone w Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (ust. 13). W przypadku oceny kryteriów merytorycznych w ocenie uczestniczy dwóch Ekspertów z danej dziedziny powołanych w skład Komisji Oceny Projektów, zgodnie z zasadą "dwóch par oczu" (ust. 14). Eksperci rozpoczynają ocenę wniosków od kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) zawartych w Karcie oceny kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) wyboru projektów, stanowiącej załącznik do Regulaminu (ust. 17). W trakcie oceny kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) dopuszcza się uzyskanie dodatkowych wyjaśnień/informacji od Wnioskodawcy (ust. 17). W przypadku konieczności uzyskania dodatkowych wyjaśnień/informacji od wnioskodawca zobowiązany jest do ich dostarczenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma informującego o konieczności złożenia dodatkowych wyjaśnień/informacji (ust. 19). Niespełnienie co najmniej jednego z kryteriów merytorycznych - ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych) powoduje negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu (ust. 22).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów ustawy wdrożeniowej i Regulaminu konkursu. Należy podkreślić, że przystępując do konkursu, strona skarżąca zaakceptowała jego zasady (§ 1 ust. 3 Regulaminu). Zauważyć również należy, że kwestia prawidłowości zapisów Regulaminu nie może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Kontrola ta obejmuje zbadanie, czy w toku oceny projektu doszło do naruszenia przez organ zasad oceny wynikających z ustawy wdrożeniowej, SZOOP oraz Regulaminu konkursu.
W przedmiotowej sprawie ocena projektu wnioskodawcy w zakresie zaskarżonych kryteriów, została dokonana na podstawie zapisów Karty z definicjami kryteriów wyboru projektów wraz z wymogami formalnymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 4 Efektywność energetyczna Działanie 4.1 Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014- 2020 (załącznik nr 12 do Regulaminu, dalej Karta z definicjami). W Karcie z definicjami określono, że w ramach kryterium nr 1 Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt weryfikowana będzie możliwość uzyskania dofinansowania na podstawie analizy studium wykonalności/biznes planu. Natomiast w ramach kryterium nr 8 Trwałość projektu weryfikowano m.in.: potencjał finansowy wnioskodawcy lub partnerów do realizacji projektu, tj. dysponowanie środkami na realizację projektu lub możliwość ich pozyskania, wskazanie źródła finansowania projektu.
Należy wskazać, że w Instrukcji wypełnia załączników do wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (załącznik nr 3 do Regulaminu, dalej Instrukcja) wskazano, że studium wykonalności należy sporządzić zgodnie z Instrukcją sporządzania Studium Wykonalności w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (str. 6). Dokument ten stanowi, że w studium wykonalności w części dotyczącej potencjału finansowego do realizacji wybranego wariantu należy opisać potencjał finansowy niezbędny do realizacji projektu, co oznacza m.in.: dysponowanie środkami na realizację projektu lub możliwości pozyskania tych środków. Należy wykazać wszystkie źródła finansowania projektu oraz przedstawić źródła potwierdzające możliwość pozyskania tych źródeł (pkt 2.4.2, str. 11).
W Instrukcji określono także dokumenty niezbędne do finansowej oceny wnioskodawcy, do których zaliczono m. in. bilans, rachunek zysków i strat lub inne (pkt 14, str. 17-18). Należy podkreślić, że promesa kredytowa/umowa kredytowa nie była dokumentem obligatoryjnym do wniosku o dofinansowanie projektu. Zgodnie z pkt 15 Instrukcji w przypadku projektów realizowanych przez przedsiębiorców, którzy w Studium wykonalności założyli współfinansowanie projektu kredytem, wnioskodawcy mogą dołączyć promesę. Jeżeli promesa nie została załączona, dokument tan należało obowiązkowo dostarczyć przed podpisaniem umowy. Przy czym zaznaczono, że wartość środków na którą wystawiono promesę kredytu musi odpowiadać wartości projektu pomniejszonej o wartość dofinansowania projektu (str. 18 i 25). Prawidłowe jest stanowisko IZ, że brzmienie powyższych unormowań jednoznacznie wskazuje na konieczność wykazania przez wnioskodawcę posiadania środków niezbędnych do sfinansowania wkładu własnego na realizację projektu już we wniosku (a konkretnie w studium wykonalności). Skoro Instrukcja określa dokumenty jako niezbędne do finansowej oceny wnioskodawcy, złożone przez niego dokumenty muszą potwierdzać powyższą okoliczność. Z przytoczonych wyżej unormowań wynika, że w przypadku założenia w Studium wykonalności współfinansowania projektu kredytem i nie złożenia wraz z wnioskiem promesy kredytowej, finansowa ocena wnioskodawcy dokonywana jest na podstawie informacji zawartych w Studium wykonalności, bilansie, rachunku zysków i strat lub innych dokumentach przedstawionych przez wnioskodawcę. Skarżąca przed przystąpieniem do konkursu, w oparciu o w/w zapisy dokumentacji konkursowej, winna mieć wiedzę, że dla spełnienia zaskarżonych kryteriów niezbędna będzie promesa wystawiona przez banki lub instytucje leasingowe, czy też umowa kredytu. W przeciwnym razie eksperci dokonają analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy na podstawie dokumentów wymaganych dokumentacją konkursową.
Strona skarżąca w Studium wykonalności wskazała, że planuje sfinansować projekt z uzyskanej dotacji - w kwocie 2.290.400, 81 zł. oraz środków własnych pochodzących z kredytu w kwocie odpowiadającej wkładowi własnemu w tym wydatkom niekwalifikowanym 3.239.679, 81 zł. Z dokumentów: bilansu oraz Rachunku zysków i strat (przedstawionych przez Skarżącą) wynika, że Spółka nie posiada historii finansowej, aktywów trwałych i obrotowych mogących zabezpieczyć planowany kredyt, a majątek Spółki stanowi jedynie kapitał podstawowy w wysokości 5.000 zł, co przy wartości wskazanego wkładu własnego jest kwotą symboliczną.
Zgodzić się należy z Instytucją Zarządzającą że skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej zdolność kredytową w wysokości ok. 3 milionów zł. Wnioskodawca nie wykazał bowiem posiadania potencjału finansowego do realizacji projektu oraz źródeł finansowania kosztów podczas jego realizacji, a następnie eksploatacji.
Podzielić należy stanowisko IZ dotyczące wzywania strony do złożenia wyjaśnień. Wezwanie do złożenia wyjaśnień uregulowane w § 11 ust. 17 i n. Regulaminu nie służy uzupełnianiu dokumentów w przypadku gdy na etapie oceny merytorycznej eksperci stwierdzą, że dane kryterium jest niespełnione. Intencją tych postanowień Regulaminu jest bowiem umożliwienie wnioskodawcom wyjaśnienie tych zapisów wniosku, które są niejednoznaczne, a nie umożliwienie wprowadzenia dokumentów w sprawie, które nie stanowią braków formalnych wniosku. Oznacza to, że niedopuszczalne jest w ramach wyjaśnień zapisów wniosku dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, włączenie do ocenianych dokumentów promesy kredytowej. Przedmiotowe wezwanie dotyczy konieczności uzyskania dodatkowych wyjaśnień/informacji, co w realiach niniejszej sprawy nie miało miejsca, skoro z dokumentacji finansowej wnioskodawcy wprost wynika, że projekt nie spełnił zaskarżonych kryteriów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 45 ust.3 ustawy wdrożeniowej należy zwrócić uwagę, że powołany przepis wszedł w życie 2 września 2017 r. i nie miał zastosowania dla projektów ocenianych w ramach konkursu, w którym brała udział skarżąca. W zakresie uzupełnień i poprawek wniosku organ procedował w oparciu o art. 43 ustawy wdrożeniowej obowiązujący w trakcie oceny projektu skarżącej w następującym brzmieniu: W razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (ust.1), a uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji (ust. 2). Przepis ten wyraźnie wskazuje jedynie na możliwość poprawy braków formalnych lub oczywistych omyłek. W związku z powyższym IZ nie była uprawniona do wzywania strony o uzupełnienie lub poprawienie wniosku o nieobowiązkowe dokumenty (niestanowiące braków formalnych) w części dotyczącej spełniania kryteriów wyboru projektów, w przypadku gdy projekt ma otrzymać negatywna ocenę.
Należy podkreślić, że skarżąca miała obowiązek skompletować i przedstawić załączniki do wniosku z sposób niebudzący wątpliwości. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wnioskodawca, przystępując do konkursu, winien znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Braki w złożonej dokumentacji czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających, winny zostać ocenione negatywnie (por. wyrok NSA 9 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 896/17; wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt. II GSK 60/17).
W ocenie Sądu wezwanie skierowane w sposób, jaki życzyłaby sobie skarżąca byłoby niedopuszczalne na gruncie zasady równego traktowania beneficjentów i bezstronności określone w ustawie wdrożeniowej. Jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, z art. 43 ustawy wdrożeniowej nie można wywodzić uprawnienia ani też obowiązku właściwej instytucji do wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dalsze dokumenty celem wykazania spełnienia określonego kryterium merytorycznego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku może dotyczyć wyłącznie braków formalnych wniosku odnoszących się do jego poprawności (składników wniosku) oraz oczywistych omyłek, nie może natomiast dotyczyć uzupełnienia treści merytorycznych (por. wyroki NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1428/17; z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3979/17). Przyjęcie odmiennego sposobu rozumowania sprzeczne byłoby z ideą konkursu, gdzie premiowane winny być wnioski najlepiej sporządzone i najlepiej wpisujące się w cel danego programu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 772/17). W związku z powyższym skarżąca nie może przerzucać na IZ obowiązku korygowania i merytorycznego "dopasowywania" projektu do warunków konkursu. Uzupełnianie wniosku o dofinansowanie projektu o dodatkowe dokumenty i informacje, które nie stanowią braków formalnych, byłoby sprzeczne z zasadami oceny zdefiniowanymi w art. 37 i 43 ustawy wdrożeniowej w brzmieniu sprzed 2 września 2017 r, a w szczególności z zasadą przejrzystości, bezstronności wyboru projektów, a także zasadę równego traktowania wnioskodawców.
Podkreślić należy, że strona nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów, które wskazywałyby na możliwość sfinansowania wkładu własnego z kredytu.
Również załączona do protestu warunkowa promesa kredytowa nie potwierdza powyższej okoliczności. Prawidłowe jest stanowisko IZ uznające, że wskazana promesa nie gwarantuje udzielenia/uzyskania kredytu przez wnioskodawcę. W przypadku promesy będzie to dopiero zapewnienie banku o udzieleniu kredytu, jednak musi ono być prawdopodobne, zakładane jako realne do uzyskania. Z przytoczonych wyżej regulacji dokumentacji konkursowej wynika, że w przypadku takim jak w przedmiotowej sprawie promesa musi stanowić dowód na to, że Beneficjent spełnia kryteria udzielenia mu kredytu w wysokości zadeklarowanej w studium wykonalności. Istotą tego rodzaju promesy jest umożliwienie przedsiębiorcy wykazania wiarygodnych źródeł finansowania swojej inwestycji w procesie ubiegania się o dofinansowanie. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego promesa kredytowa jest wystawiana dlatego, że treść umowy kredytowej została między stronami uzgodniona, tylko jej zawarcie z różnych powodów zostało odsunięte w czasie (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 3.03.2010 sygn. akt I SA/Op 67/10 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5.10.2017 r., sygn. akt III SA/Wr 645/17). Natomiast przedstawiona w proteście warunkowa promesa kredytowa zawiera szereg uwarunkowań do uruchomienia kredytu, niezbędnych do spełnienia przez skarżącą (np. warunek w postaci posiadanie przez Wnioskodawcę zdolności kredytowej). W związku z powyższym słuszne jest stanowisko IZ, że nie przeprowadzono jeszcze pełnej aktualnej analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy, co wskazuje, że skarżąca nie spełniła obydwu zaskarżonych kryteriów.
Zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia art. 56 ust.2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Organ dokonał rzetelnej oceny zarówno zarzutów jak i argumentacji zawartej w uzasadnieniu protestu. Rozpatrując protest skarżącej, zweryfikowano prawidłowość pierwotnej oceny projektu zarówno w zakresie kryteriów, jak i zarzutów strony. Z uzasadnienia zaskarżonej informacji w sposób jednoznaczny wynika jakie były powody uznania spornych kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych): kryterium nr 1 "Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt oraz kryterium nr 8 "Trwałość projektu" za niespełnione i strona w sposób jednoznaczny otrzymała informację wskazującą na powody, które legły u podstaw negatywnej oceny protestu. Organ w tym zakresie oparł swoje rozstrzygnięcie na prawidłowo zinterpretowanych i zastosowanych postanowieniach dokumentacji konkursowej oraz przepisach ustawy wdrożeniowej.
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze nieprawidłowości w działaniach IZ. Dotyczy to zarówno zarzutów naruszenia podniesionych w skardze przepisów ustawy wdrożeniowej, jak i Regulaminu konkursu.
Wobec niestwierdzenia, aby w związku z oceną projektu dokonaną przez Instytucję Zarządzającą doszło do naruszenia przepisów prawa, na podstawie art. 61 ust.8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło