I SA/Ol 53/20

WyrokWSA w Olsztynie2020-02-18

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku działania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, błąd pełnomocnika w obliczeniu terminu do wniesienia odwołania może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
W przypadku działania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, ocena zachowania należytej staranności i braku winy w uchybieniu terminu powinna być dokonywana na podstawie okoliczności dotyczących pełnomocnika. Błąd pełnomocnika w obliczeniu terminu lub organizacyjny sposób jego pracy nie stanowi okoliczności wyłączającej winę, a tym samym nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona ponosi skutki działania swojego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący K. O. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej zobowiązanie podatkowe. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego, radcy prawnemu, który wniósł odwołanie po terminie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy pełnomocnika. Skarżący w skardze zarzucił m.in. naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie jednego postanowienia w odniesieniu do dwóch wniosków o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z "[...]" r. nr "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS) odmówił K. O. (dalej skarżący, strona, podatnik) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z "[...]" r. nr "[...]" określającej zobowiązanie skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych w stawce 19% za 2016 r. w wysokości 183.809 zł oraz odsetki za zwłokę naliczone na dzień 30.04.2017 r. od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od lutego do listopada 2016 r. w łącznej kwocie 12.243 zł. Jak wynika z przedstawionych akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego aktu, Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej NUS), doręczył ww. decyzję pełnomocnikowi strony - radcy prawnemu w dniu 23.04.2019 r. (karty nr 94, 116 akta postępowania podatkowego). Odwołanie z 7.05.2019 r., sporządzone przez pełnomocnika, zostało nadane w placówce operatora pocztowego 8.05.2019 r., tj. po upływie 7.05.2019 r. 14-dniowego terminu do jego wniesienia (k. 95 - 100). O tym, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie ustawowym oraz, że złożono je bez wniosku o przywrócenie terminu, NUS poinformował DIAS w piśmie z 13.05.2019 r. nr "[...]", przesłanym do wiadomości radcy prawnemu podatnika (k. 101 - 102). W związku z powyższym DIAS postanowieniem z "[.1.]" r., nr "[...]" stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia ww. odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 31 października 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 620/19 oddalił skargę strony na ww. postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Następnie podatnik pismem z 26.08.2019 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przedłożył jednocześnie odwołanie z 26.08.2019 r. Prośbę umotywował brakiem winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Wniosek nadano 26.08.2019 r. w placówce operatora pocztowego. Jako przyczynę uniemożliwiającą dochowanie terminu do wniesienia odwołania podatnik wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji był reprezentowany przez radcę prawnego, który odbierał całą korespondencję w sprawie. W związku z powyższym strona nie otrzymywała korespondencji z organu podatkowego i nie miała wiedzy o dacie doręczenia decyzji temu pełnomocnikowi. Skarżący również podał, że dopiero 20.07.2019 r. (powinno być: 20.08.2019 r., z uwagi na datę doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi) po raz pierwszy otrzymał informację o uchybieniu terminu. Niezależnie od ww. wniosku podatnika strona, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, pismem z 27.08.2019 r., zwróciła się również o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik podatnika przesłał jednocześnie odwołanie z 27.08.2019 r. Podniesiono we wniosku brak winy strony i pełnomocnika w niezłożeniu odwołania, wobec problemów technicznych przy obsłudze dokumentów. Wniosek nadano 27.08.2019 r. w placówce operatora pocztowego. Z wyjaśnień pełnomocnika wynika z kolei, że do złożenia odwołania po terminie doszło wskutek błędnego przekonania o dacie doręczenia decyzji, co było najprawdopodobniej konsekwencją niewłaściwego odczytania dat z korespondencji elektronicznej prowadzonej ze stroną. W związku z powyższym radca prawny podniósł, że w zaistniałych okolicznościach zarówno mocodawca jak też pełnomocnik, nie ponoszą winy w nieterminowym złożeniu odwołania. DIAS ww. postanowieniem z "[...]" r., działając na podstawie art. 162, art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej O.p.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał art. 162 § 1 i 2, art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., jak też art. 138a § 1 i art. 145 § 2 O.p. oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7.11.2017 r. sygn. akt II FSK 2738/15, z 24.01.2017 r. sygn. akt II FSK 2530/16, z 18.10.2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11. Na tym tle podał, że zadaniem profesjonalnego pełnomocnika było dochowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy podatnika. Podkreślił, że w przypadku, kiedy za stronę działa pełnomocnik, o zachowaniu należytej staranności należy rozstrzygać na podstawie okoliczności zachodzących po stronie pełnomocnika, a nie mocodawcy. Ponadto od profesjonalnych pełnomocników, m.in. radców prawnych, należy oczekiwać większej staranności w podejmowaniu przez nich czynności procesowych, zwłaszcza surowiej ocenia się przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Organ odwoławczy powołał w tym zakresie wyroki NSA: z 22.01.2019 r. sygn. akt II FSK 166/17, z 1.10.2009 r. sygn. akt. I FSK 853/08. W świetle powyższego DIAS stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Okoliczność na jaką powołuje się radca prawny podatnika, nie stanowiła bowiem zdarzenia nagłego i trudnego do przewidzenia, niezależnego od pełnomocnika, którego nie mógł przezwyciężyć. Tłumaczenia pełnomocnika, że był w błędzie co do daty odbioru decyzji, najprawdopodobniej w wyniku mylnego odczytania skanu dokumentów i zasugerowania się datą wiadomości e-mail, nie stanowią okoliczności wyłączających winę pełnomocnika. Pełnomocnik odebrał decyzję organu I instancji, zatem jako profesjonalista miał świadomość upływu terminu do złożenia odwołania. W ocenie organu sposób organizacji pracy profesjonalnego pełnomocnika i ewentualne uchybienia, do których mógł on doprowadzić, nie są okolicznością wyłączającą jego winę, a zależą tylko i wyłącznie od pełnomocnika. Pomyłka w obliczeniu terminu do złożenia odwołania oznacza brak zachowania należytej staranności w prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy. Wobec tego załączone do wniosku pełnomocnika wydruki z korespondencji elektronicznej prowadzonej ze stroną w dniach 25.04.2019 r. i 29.04.2019 r. nie stanowią dowodu wyłączającego winę. DIAS uznał na tym tle, że nie zasługują również na uwzględnienie wyjaśnienia podatnika w ww. zakresie, z uwagi na fakt, że ponosi on skutki działania pełnomocnika. Organ podkreślił, że pełnomocnik mija się z prawdą twierdząc, że o uchybieniu terminu dowiedział się 23.08.2019 r. od podatnika. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że 16.05.2019 r. odebrał (uwierzytelniona kserokopia potwierdzenia odbioru została przesłana przez organ I instancji przy piśmie z 29.08.2019 r., nr "[...]") stanowisko w sprawie odwołania organu I instancji, sformułowane w piśmie z 13.05.2019 r. nr "[...]". NUS informował w nim pełnomocnika, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie ustawowym oraz, że złożono je bez wniosku o przywrócenie terminu. Reasumując organ podał, że przedstawiona argumentacja nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla przyjęcia braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ nie może przywrócić terminu do wniesienia odwołania. Niezależnie od powyższego DIAS wskazał, że pełnomocnik podatnika powziął wiadomość o uchybieniu terminu najpóźniej 16.05.2019 r., tj. w dacie odbioru przez radcę prawnego pisma organu I instancji informującego m.in. o fakcie wniesienia odwołania z 7.05.2019 r. po ustawowym terminie oraz o braku złożenia wniosku o przywrócenie terminu. A zatem wnioski o przywrócenie terminu: z 26.08.2019 r. (wniosek nadany w placówce operatora pocztowego 26.08.2019 r.) oraz z 27.08.2019 r. (nadany 27.08.2019 r.), zostały złożone po upływie 7-dniowego terminu wynikającego z art. 162 § 2 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podatnik, reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł też o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - kopii wydruku pobranego widoku z poczty e-mail pełnomocnika będącego radcą prawnym, na okoliczność odczytu daty doręczenia jako 25.05.2019 r. z przyczyn technicznych, niezawinionych przez pełnomocnika, a w dalszej kolejności skarżącego, i niemożliwych do przewidzenia. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie jednego wspólnego rozstrzygnięcia w odniesieniu do dwóch wniosków o przywrócenie terminu (dwóch stanów faktycznych) do wniesienia odwołania, złożonych przez radcę prawnego oraz oddzielnie przez skarżącego; 2. art. 115 § 1 i § 4 w zw. z art. 108 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało niewydaniem decyzji, o jakiej mowa w tych przepisach; 3. art. 138 §a 1 pkt O.p. poprzez błędną interpretację przepisów i przyjęcie, że skoro strona wyznaczyła pełnomocnika to w sprawie może działać tylko i wyłącznie przez wyznaczonego pełnomocnika, bez możliwości składania własnych oświadczeń i odwołań; 4. art. 162 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że to skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, co świadczy o jego winie; w konsekwencji podatnik nie mógł działać w niniejszej sprawie samodzielnie, podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu był składany przez stronę i to stan faktyczny strony winien być brany pod uwagę, a kwestia działań pełnomocnika skarżącego, jak również jego wniosków, powinna być rozstrzygnięta odrębnym postanowieniem; 5. art. 162 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do złożenia odwołania po terminie, co wynikało z pozostawania w błędzie co do faktycznej daty doręczenia decyzji i skutkowało rozstrzygnięciem na niekorzyść strony, podczas gdy strona nie kwestionuje daty doręczenia, a jedynie wskazuje na brak winy w niezłożeniu odwołania w dniu 7.05.2019 r.; 6. art. 120 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenie zasady legalizmu, co skutkowało wydaniem niekorzystnego rozstrzygnięcia; 7. art. 121 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych, co skutkowało wydaniem niekorzystnego rozstrzygnięcia; 8. art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym niepodjęcie starań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności rozpoznanie dwóch różnych wniosków o przywrócenie terminu w jednym postanowieniu, co skutkowało błędnymi ustaleniami stanu faktycznego i w konsekwencji wydaniem postanowienia na niekorzyść skarżącego; 9. art. 124 O.p. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy i wydaniu zaskarżonego postanowienia bez należytego uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie wydano przedwcześnie, ponieważ organ podatkowy nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wydanie przedmiotowego postanowienia, a w szczególności nie wystąpił z wezwaniem do złożenia wyjaśnień przez ośrodek, w którym przebywał skarżący na okoliczność, że podatnik dochował należytej staranności. Co więcej, organ podatkowy naruszył zasady postępowania podatkowego rozstrzygając w jednej sprawie dwa wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Naruszył w ten sposób art. 162 O.p., jak też prawo skarżącego do złożenia odwołania / skargi. Taki sposób postępowania organu uniemożliwia określenie, do którego wniosku oraz w jakim zakresie odnosi się samo rozstrzygnięcie postanowienia, uzasadnienie do postanowienia, jak również podstawy rozstrzygnięcia. Za niezrozumiałe autor skargi uznał działanie organu podatkowego, w którym dokonano ustaleń bez pozyskania wyjaśnień od radcy prawnego skarżącego i wnikliwej analizy podjętych działań, jak też stwierdzenie, że brak jest podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Organ podatkowy błędnie przyjął, że skarżący mając wyznaczonego pełnomocnika nie może działać we własnym imieniu i na swoją rzecz poprzez dokonywanie czynności przez samego siebie. Żaden przepis prawa, a w szczególności art. 138a § 1 O.p. nie narzuca stronie wyłącznego działania przez pełnomocnika. Zgodnie z treścią tego przepisu strona może działać przez pełnomocnika. Stwierdzenie, że pełnomocnik miał zatem uprawnienie do złożenia odwołania - co uczynił, jednak dokonał tego po terminie, nie pozbawia skarżącego do złożenia odwołania w swojej sprawie. W ten sposób organ podatkowy ogranicza prawo skarżącego do czynnego udziału w sprawie poprzez własne działania. Skarżący skorzystał z powyższego prawa w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji o biegnącym terminie do złożenia odwołania, tj. od 20 lipca 2019 r. Złożone przez radcę prawnego wyjaśnienia przekonują, że powołane przez organ podatkowy orzeczenia potwierdzają stanowisko podatnika. Skarżący dochował szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, i nie można przyjąć, że doszło do niedbalstwa, co mogłoby dyskwalifikować możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z 4.07.2017 r., sygn. akt II GSK 764/17, wyrok NSA z 10.04.2013 r., sygn. akt I FSK 533/12 i wskazane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). Zatem okoliczności wymienione we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, wyczerpują przesłanki z art. 162 § 1 O.p. Podkreślono, że argumenty wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanowią wystarczające uzasadnienie dla przyjęcia braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący dołożył wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody - w danych warunkach - nie do przezwyciężenia. Zatem uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ponadto organ podatkowy nie uzasadnił i nie wykazał winy skarżącego ani zaniedbania podatnika, które stanowiłyby podstawę do odmowy przywrócenia terminu. Autor skargi podsumował, że organ podatkowy naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, m.in. zasadę budowania zaufania organów podatkowych do obywateli, zasadę udziału czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowego, a ponadto podjęte czynności organu przeczą zasadzie podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., oznaczaną dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Naczelnik Urzędu Skarbowego doręczył decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, która została doręczona pełnomocnikowi strony - radcy prawnemu w dniu 23.04.2019 r. (karty nr 94, 116 akta postępowania podatkowego). Odwołanie z 7.05.2019 r., sporządzone przez pełnomocnika, zostało nadane w placówce operatora pocztowego 8.05.2019 r., tj. po upływie 7.05.2019 r. 14-dniowego terminu do jego wniesienia (k. 95 - 100). DIAS postanowieniem z "[.1.]" r., nr "[...]" stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia ww. odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 31 października 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 620/19 oddalił skargę strony na ww. postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Pismem z 26.08.2019 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przedłożył jednocześnie odwołanie z 26.08.2019 r. Prośbę umotywował brakiem winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji był reprezentowany przez radcę prawnego, który odbierał całą korespondencję w sprawie. W związku z powyższym strona nie otrzymywała korespondencji z organu podatkowego i nie miała wiedzy o dacie doręczenia decyzji temu pełnomocnikowi. Skarżący również podał, że dopiero 20.07.2019 r. (powinno być: 20.08.2019 r., z uwagi na datę doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi) po raz pierwszy otrzymał informację o uchybieniu terminu. DIAS postanowieniem z "[...]" r., działając na podstawie art. 162, art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał art. 162 § 1 i 2, art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., jak też art. 138a § 1 i art. 145 § 2 O.p. oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7.11.2017 r. sygn. akt II FSK 2738/15, z 24.01.2017 r. sygn. akt II FSK 2530/16, z 18.10.2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie może być fakt , że strona skorzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku ocenie podlega zachowanie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 138a § 1. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zgodnie z treścią art. 145 o.p. § 1. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. § 2. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Art. 162 § 1 ustawy stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). W świetle, zatem przytoczonego przepisu warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Warunkiem zatem sine qua non skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ustawodawca wprowadzając - jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy strony w niedokonaniu czynności w terminie, nie wskazał w art. 162 § 1 O.p. kryteriów, według których należy oceniać zachowanie się strony. Daje to organom możliwość uwzględnienia różnorodnych realiów życia. a w świetle powyższego stanu faktycznego przedstawionego w części wstępnej uzasadnienia wyroku, DIAS zasadnie stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła , że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Okoliczność na jaką powołuje się radca prawny podatnika, nie stanowiła bowiem zdarzenia nagłego i trudnego do przewidzenia, niezależnego od pełnomocnika, którego nie mógł przezwyciężyć. Tłumaczenia pełnomocnika, że był w błędzie co do daty odbioru decyzji, najprawdopodobniej w wyniku mylnego odczytania skanu dokumentów i zasugerowania się datą wiadomości e-mail, nie stanowią okoliczności wyłączających winę pełnomocnika. Pełnomocnik odebrał decyzję organu I instancji, zatem jako profesjonalista miał świadomość upływu terminu do złożenia odwołania. Sposób organizacji pracy profesjonalnego pełnomocnika i ewentualne uchybienia, do których mógł on doprowadzić, nie są okolicznością wyłączającą jego winę, a zależą tylko i wyłącznie od pełnomocnika. Pomyłka w obliczeniu terminu do złożenia odwołania oznacza brak zachowania należytej staranności w prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy. Wobec tego załączone do wniosku pełnomocnika wydruki z korespondencji elektronicznej prowadzonej ze stroną w dniach 25.04.2019 r. i 29.04.2019 r. nie stanowią dowodu wyłączającego winę. DIAS zasadnie uznał, że nie zasługują na uwzględnienie argumenty strony skarżącej, że nie może on odpowiadać za zaniechania swego pełnomocnika. Przedmiotem oceny jest bowiem zachowanie strony, która może działać osobiście lub za pośrednictwem swego pełnomocnika. Działanie pełnomocnika odnosi skutek dla jego mocodawcy. Nie może on zatem żądać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na tej podstawie, że zawiódł jego pełnomocnik. W tym przypadku niedbalstwo jego pełnomocnika wywiera skutki procesowe dla strony, którą on reprezentuje. Skutkiem zaniedbania pełnomocnika procesowego strony było uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 31 października 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 620/19 oddalił skargę strony na ww. postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z materiału dowodowego wynika, że 16.05.2019 r. pełnomocnik strony został poinformowany, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie ustawowym oraz, że złożono je bez wniosku o przywrócenie terminu. DIAS wskazał, że pełnomocnik podatnika powziął wiadomość o uchybieniu terminu najpóźniej 16.05.2019 r., tj. w dacie odbioru przez radcę prawnego pisma organu I instancji informującego m.in. o fakcie wniesienia odwołania z 7.05.2019 r. po ustawowym terminie oraz o braku złożenia wniosku o przywrócenie terminu. A zatem wnioski o przywrócenie terminu: z 26.08.2019 r. (wniosek nadany w placówce operatora pocztowego 26.08.2019 r.) oraz z 27.08.2019 r. (nadany 27.08.2019 r.), zostały złożone po upływie 7-dniowego terminu wynikającego z art. 162 § 2 O.p. W świetle powyższego DIAS zasadnie stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Okoliczność na jaką powołuje się radca prawny podatnika, nie stanowiła bowiem zdarzenia nagłego i trudnego do przewidzenia, niezależnego od pełnomocnika, którego nie mógł przezwyciężyć. Tłumaczenia pełnomocnika, że był w błędzie co do daty odbioru decyzji, najprawdopodobniej w wyniku mylnego odczytania skanu dokumentów i zasugerowania się datą wiadomości e-mail, nie stanowią okoliczności wyłączających winę pełnomocnika. W rezultacie sąd nie podzielił zarzutów skargi naruszenia art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie jednego wspólnego rozstrzygnięcia w odniesieniu do dwóch wniosków o przywrócenie terminu (dwóch stanów faktycznych) do wniesienia odwołania, złożonych przez radcę prawnego oraz oddzielnie przez skarżącego. Złożenie dwóch pism nie świadczy, że w sprawie zostały złożone dwa wnioski. W znaczeniu procesowym został złożony bowiem jeden wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie ma dwóch stanów faktycznych. Natomiast organ i sąd ustosunkował się do argumentacji prawnej wynikającej z przytoczonych okoliczności dotyczących stanowiska strony jak i jego pełnomocnika. Stosowanie przepisów prawa procesowego nie oznacza, że organ naruszył treść art. 115 § 1 i § 4 w zw. z art. 108 § 1 O.p. Niewydanie decyzji było skutkiem stwierdzonego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Organ nie naruszył art. 138 §a 1 pkt O.p. poprzez błędną interpretację przepisów i przyjęcie, że skoro strona wyznaczyła pełnomocnika to w sprawie może działać tylko i wyłącznie przez wyznaczonego pełnomocnika, bez możliwości składania własnych oświadczeń i odwołań. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. A zatem wszystkie pisma organu mogły być doręczane tylko pełnomocnikowi procesowemu. A zatem zarzut pełnomocnika strony skarżącej jest całkowicie bezzasadny. Sąd nie podzielił zarzutu strony skarżącej w przedmiocie naruszenia art. 162 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że to skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, co świadczy o jego winie. W sprawie organ doręczył decyzję pełnomocnikowi strony. Nie mógł jej doręczyć stronie skarżącej . W konsekwencji za indyferentne dla rozpoznawanej sprawy jest twierdzenie pełnomocnika strony skarżącej, że jego mocodawca nie odpowiadał za uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak już zostało wskazane nie ma znaczenia, kto składał wniosek o przywrócenie terminu, czy skarżący osobiście czy też jego pełnomocnik. Nie zmienia stanu prawnego, dotyczącego oceny wniosku, fakt złożenia pisma przez skarżącego i jego pełnomocnika. Przedmiotem oceny mógł być jeden wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. A zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika strony skarżącej, że kwestia działań pełnomocnika skarżącego, jak również jego mocodawcy powinna być rozstrzygnięta odrębnym postanowieniem. Za zupełnie bezzasadny należy uznać argument naruszenia art. 162 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do złożenia odwołania po terminie. DIAS postanowieniem z "[.1.]" r., nr "[...]" stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia ww. odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 31 października 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 620/19 oddalił skargę strony na ww. postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". W świetle powyższych rozważań prawnych sąd nie uznał zarzutu naruszenia art. 120 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenie zasady legalizmu, co skutkowało wydaniem niekorzystnego rozstrzygnięcia; art. 121 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych, co skutkowało wydaniem niekorzystnego rozstrzygnięcia; art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym niepodjęcie starań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności rozpoznanie dwóch różnych wniosków o przywrócenie terminu w jednym postanowieniu, co skutkowało błędnymi ustaleniami stanu faktycznego i w konsekwencji wydaniem postanowienia na niekorzyść skarżącego; art. 124 O.p. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy i wydaniu zaskarżonego postanowienia bez należytego uzasadnienia. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Brak było przesłanek faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi, gdyż zarzuty okazały się bezzasadne. Po myśli art. 151 p.p.s.a. skarga okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło