I SA/Ol 763/13
WyrokWSA w Olsztynie2014-01-16
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe, ale przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego na pas drogowy i faktycznie użytkowane jako droga, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli w planie zagospodarowania przestrzennego są przeznaczone na pas drogowy i faktycznie użytkowane jako droga. Podstawą wymiaru podatku są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a kwestionowanie tych danych wymaga wszczęcia procedury ich zmiany przed starostą, a nie przed organem podatkowym. Wyłączenie z opodatkowania następuje tylko w przypadku gruntów zajętych pod pas drogowy drogi publicznej, co wymaga łącznego spełnienia przesłanek sklasyfikowania gruntu jako drogi oraz zajęcia go pod pas drogowy drogi publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. dla gruntów o powierzchni 1.661 m² i budynku mieszkalnego. Wcześniejsza decyzja została uchylona przez WSA z powodu braków dowodowych i uzasadnienia. Organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe, opierając się na ewidencji gruntów, która klasyfikowała grunty jako tereny mieszkaniowe (B). Skarżący kwestionował tę klasyfikację, podnosząc, że część gruntów (45 m²) jest przeznaczona na pas drogowy, jest użytkowana jako droga publiczna i nie powinien być od niej płacony podatek. Wskazywał również na nieprawidłowości w ewidencji gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia "[...]", którą ustalono J.W., A.W. i K.W.-M. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości 553 zł.
Z przedstawionych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że wymieniona decyzja jest kolejnym z rozstrzygnięć w sprawie. Poprzednia decyzja z dnia "[...]" ustalająca podatnikom zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2012 r. w łącznej wysokości 574 zł, od położonych w miejscowości S. gruntów o pow. 1.661 m² oraz budynku mieszkalnego o pow. 187,38 m² została bowiem uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 stycznia 2013 r., o sygn. akt I SA/Ol 646/12. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m.in., że w sprawie zaistniała przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi spowodowana istotnymi brakami w materiale dowodowym oraz brakiem należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co stanowiło o naruszeniu przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749). Sąd podniósł, że w aktach nie było m.in. materiałów, które stanowiły podstawę uchylenia decyzji organu I instancji na poprzednim etapie postępowania, wskazujących na brak ustaleń faktycznych co do kręgu spadkobierców po zmarłej w dniu 16 sierpnia 2011 r. dotychczasowej współwłaścicielce nieruchomości – B.W. Z akt sprawy nie wynikało też, by organy badały, na jakiej podstawie J.W., A.W. i K.W. – M., którzy złożyli w dniu 20 czerwca 2012 r. informacje podatkowe, weszli w prawo współwłasności nieruchomości po zmarłej B.W. Nie ustaliły ponadto, czy osoby te nabyły prawo współwłasności nieruchomości w drodze spadkobrania i jakie ewentualnie były udziały spadkowe poszczególnych spadkobierców (co powinno znaleźć odzwierciedlenie w postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczeniu dziedziczenia przez notariusza), a w dalszej kolejności, czy nastąpił dział spadku. Powstały również wątpliwości co do chronologii zamieszczenia poszczególnych dokumentów w aktach sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie było arbitralne, w jego uzasadnieniu pominięto zaś argumentację strony w kwestii opodatkowania części gruntów przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na drogę.
Wydaną w związku z ww. wyrokiem Sądu decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję Burmistrza z dnia "[...]" uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym przez Sąd zakresie.
Decyzją z "[...]" organ I instancji ustalił J.W., A.W. i K. W. – M. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 553 zł, przyjmując do podstawy budynek mieszkalny o pow. 156,42 m² oraz grunty pozostałe o pow. 1.661 m². W uzasadnieniu wskazał, że B. i J.W. aktem notarialnym z dnia "[...]" nabyli działki gruntu o numerach "[...]", "[...]","[...]","[...]","[...]" i "[...]" o łącznej powierzchni 1.661 m², położone we wsi S., które były sklasyfikowane jako użytki rolne. W dniu 18 marca 2010 r. organ I instancji został poinformowany przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, że z dniem 27 stycznia 2010 r. nastąpiła zmiana klasyfikacji ww. działek na tereny mieszkaniowe (B). Postanowieniem z "[...]" Sąd Rejonowy stwierdził, iż spadek po zmarłej B.W. na podstawie ustawy nabyli jej mąż J.W. oraz córki A.W. i K.W. – M. w częściach po 1/3 każdy. W złożonych w dniu 4 lipca 2013 r. informacjach w sprawie podatku od nieruchomości podatnicy wykazali do opodatkowania budynek mieszkalny o pow. 156,42 m² oraz grunty o łącznej pow. 1.661 m², w tym nieużytki – 414 m², użytki rolne – 942 m², tereny mieszkaniowe – 260 m² oraz drogę – 45 m².
Odwołując się do art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.o.l." oraz art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), Burmistrz wskazał, że rozstrzygając w przedmiocie podatku od nieruchomości, był związany zapisami ewidencji gruntów, w której grunty wykazane do opodatkowania zostały sklasyfikowane jako tereny mieszkaniowe (B). Wyjaśnił również, że nie był właściwy w kwestii zarzutów podatnika dotyczących zmiany klasyfikacji gruntów, gdyż kompetencje w tym zakresie przysługują staroście powiatowemu. Odnośnie gruntów o pow. 45 m² przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na pas drogowy, organ podkreślił, że również w tym zakresie podstawą wymiaru podatku od nieruchomości jest ewidencja gruntów, zaś sam zapis w planie zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działka przeznaczona jest pod drogę, nie wystarcza do jej wyłączenia od podatku od nieruchomości.
Utrzymując w mocy w/w decyzję w związku z wniesionym odwołaniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" podniosło, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, iż podatnicy są właścicielami gruntów oznaczonych jako tereny mieszkaniowe (B). Wskazując na powyższe organ II instancji przychylił się do stanowiska organu I instancji, że stosownie do art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, o sposobie opodatkowania gruntów przesądza ich klasyfikacja. Stwierdził, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje kwestia korzystania, bądź też nieskorzystania przez podatników z nieruchomości. Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do wyłączenia z opodatkowania na mocy art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. gruntów o pow. 45 m², gdyż jak wskazał, nie zostały one sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako droga "dr". Powołując brzmienie ww. przepisu u.p.o.l. oraz definiującego pojęcie "pasa drogowego" przepisu art. 4 pkt ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), organ II instancji podniósł, że nie można wyłączyć z opodatkowania budowli drogi, jeżeli grunt, na którym ta budowla istnieje, nie jest klasyfikowany jako droga i nie jest umieszczony w pasie drogowym. Dopiero łączne wystąpienie przesłanki sklasyfikowania gruntu jako drogi oraz stwierdzenie, że grunt został zajęty pod pas drogowy, a więc będzie wyposażony w obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, a ponadto w pasie drogowym będzie zlokalizowana droga publiczna, będzie uzasadniało wyłączenie tego gruntu z opodatkowania na zasadzie określonej w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.. Zdaniem organu odwoławczego, bez znaczenia dla oceny okoliczności sprawy pozostaje argumentacja odwołania wskazująca na faktyczne nie korzystanie przez stronę z części działki o pow. 45 m². Organ zauważył, że organ I instancji od 2011 r. prowadzi z J.W. rozmowy w sprawie wykupu tej części nieruchomości, niemniej jednak to podatnik nadal pozostaje jej właścicielem i winien opłacać podatek z tego tytułu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J.W. wnosząc o uchylenie decyzji w całości, podniósł zarzut naruszenia:
- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 Konstytucji RP, art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 3 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 u.p.o.l. w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego, a także art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, poprzez pominięcie, że skarżący nie włada i nie jest posiadaczem użytkowanej publicznie drogi;
- art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181 i art. 187 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu odpowiednich dowodów;
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu "[...]" zainicjował postępowanie w sprawie przywrócenia w ewidencji gruntów, zapisu użytków gruntowych na działkach gruntu położonych we wsi S. Postępowanie to jest jednak cały czas w toku, zaś aktualnie rozpoczęto procedurę mającą na celu wyłonienie wykonawcy dokumentacji geodezyjnej. Z powyższego nie wynika więc jednoznacznie, wbrew temu co przyjął organ odwoławczy, że podatnik jest współwłaścicielem gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe. Odnosząc się do obecnych zapisów ewidencji gruntów podatnik wskazał, że zostały one wprowadzone na podstawie sfałszowanego oświadczenia jego zmarłej żony z dnia 9 listopada 2009 r., które w dniu 18 stycznia 2010 r. zostało złożone w Starostwie Powiatowym przez geodetę T.W. W oświadczeniu tym podano, że działki o nr "[...]","[...]","[...]" i "[...]" są zabudowane budynkiem mieszkalnym, co jest niezgodne ze stanem rzeczywistym, gdyż budynek mieszkalny jest posadowiony na działkach o nr "[...]" i "[...]" , co do których wydano też pozwolenie na wyłączenie użytków rolnych na cele nierolnicze. Ponadto w dokumentacji wykonawczej geodeta nie wyłączył gruntów o pow. 45 m² stanowiących drogę gminną. W ocenie strony, w odniesieniu do tego przedmiotu opodatkowania nie znajduje zastosowania ewidencja gruntów, gdyż droga jest budową, której nie dotyczą zapisy tej ewidencji. W tym przypadku organy powinny były ustalić istnienie budowli drogi na gruncie. Strona wskazała też, że bez jej zgody położono rury kanalizacyjne na części działki gruntu nr "[...]", nie korzysta ona z tego gruntu, a zatem jego powierzchnia nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W ocenie strony, obciążenie jej podatkiem w odniesieniu do drogi, która jest użytkowana przez nieograniczony krąg podmiotów, stanowi o naruszeniu art. 3 ust. 4 u.p.o.l.. Skarżący zakwestionował argumentację organu odwoławczego, że nie ma znaczenia, iż nie korzysta on z części nieruchomości. Jak podał, wobec naruszenia jego prawa własności rozważa skorzystanie z roszczenia negatoryjnego oraz zagrodzenie nieruchomości, co uniemożliwi dojazd do swych działek właścicielom sąsiednich nieruchomości.
Do skargi dołączono kopie: pisma Starostwa Powiatowego z dnia 6 września 2013 r., wniosku strony z dnia 29 maja 2012 r., pierwszych stron decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]","[...]" i "[...]", oświadczenia z dnia 9 listopada 2009 r., mapy sytuacyjno – wysokościowej, pisma Urzędu Miejskiego z dnia 5 września 2013 r.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
W dniu 3 stycznia 2014 r. skarżący złożył do akt sprawy odpis wniosku o wymierzenie Staroście grzywny w wysokości 10.000 zł, złożonego w innej sprawie, o sygn. akt II SAB/Ol 114/13. Ponadto przedłożył kopię wniosku do Burmistrza z dnia 3 stycznia 2014r. o geodezyjne wydzielenie z działki o nr "[...]" nieruchomości planowanej pod inwestycję celu publicznego drogi, a także o zwrot zapłaconego podatku od tej nieruchomości za część tej działki przeznaczonej na drogę dojazdową, za okres od dnia obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego dla spornego terenu, tj. od 29 kwietnia 2004 r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) -c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznając sprawę orzeka na podstawie akt i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wniesiona przez J.W. skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo.
Tytułem wstępu podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA w Olsztynie, który w wyroku z dnia z dnia 10 stycznia 2013 r., o sygn. akt I SA/Ol 646/12 wskazał m.in. na braki w materiale dowodowym oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, polegające na pominięciu materiałów dotyczących kręgu spadkobierców i przebiegu postępowania spadkowego po zmarłej dotychczasowej współwłaścicielce nieruchomości – B.W. Pominięto też argumentację strony w kwestii opodatkowania części gruntów przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na drogę. Powyższe, jak ocenił Sąd, stanowiło o naruszeniu przepisów art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i 4 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd zbadał zatem, czy zostały prawidłowo wykonane przez organ zawarte w ww. wyroku WSA wytyczne. W oparciu o przedstawiony do kontroli materiał dowodowy stwierdził zaś, że po uzupełnieniu zgodnie z zaleceniami zawartymi w ww. wyroku, akt postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało dokładnej analizy, a następnie prawidłowej oceny prawnej całokształtu ustaleń faktycznych w sprawie, przyjmując przy wymiarze podatku właściwą podstawę opodatkowania oraz stawkę podatkową.
W świetle materiałów postępowania administracyjnego i treści zarzutów skargi istota sporu koncentrowała się na żądaniu strony dotyczącym uznania za wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gruntów o powierzchni 45 m2 przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na pas drogowy i użytkowanych według twierdzeń skarżącego, jako droga, przez nieograniczony krąg podmiotów. Odnosząc się do zapisów ewidencji gruntów, podatnik zakwestionował ponadto oznaczenie jego gruntów, jako terenów mieszkaniowych.
Na tle tak zarysowanej kwestii spornej Sąd podzielił stanowisko organów, które w oparciu o ustalony stan faktyczny przyjęły jako podstawę opodatkowania spornego gruntu podatkiem od nieruchomości za 2012 rok, jego stan prawny wynikający z ewidencji wskazanej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta jest zatem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych i od tej reguły nie przewidziano żadnych wyjątków. Przy ustalaniu wysokości zobowiązania w podatku rolnym (także od nieruchomości) organy nie mogą zastosować innej podstawy wymiaru niż wynikająca z ewidencji. Stanowisko, iż ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym i wiążącym źródłem informacji jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i skład orzekający w tej sprawie w pełni je aprobuje (por. wyroki: NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 1332/05 i z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1291/09, z dnia 12 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1312/10, z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 495/10 i z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 372/07), podobnie jak pogląd, iż dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, przez co stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Natomiast o dokonaniu zmian w tej ewidencji oraz o terminie ich wprowadzenia decyduje właściwy miejscowo starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (art. 22 p.g.k.), a zatem domaganie się tych działań od organu podatkowego jest bezpodstawne. Dokonywanie zmian w ewidencji nie należy do kompetencji organów podatkowych, które w żadnym razie nie są uprawnione do podejmowania tego typu działań (por. wyrok z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 490/08). Jeśli podatnik kwestionuje dane ujawnione w ewidencji, powinien wszcząć procedurę ich zmiany we właściwym organie, tj. przed starostą (por. wyrok z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1150/09).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe, dokonując wymiaru podatku od nieruchomości, prawidłowo wzięły pod uwagę istniejące na dzień wydania decyzji, dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, mając na względzie jej przesądzające dla wymiaru podatku znaczenie. Z ewidencji tej wynika, że całość wykazanych przez J.W. do opodatkowania gruntów o łącznej powierzchni 1.661 m2 została sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe, pod symbolem "B". W tym stanie rzeczy, bez wpływu dla zastosowania właściwej podstawy opodatkowania oraz stawki podatkowej pozostawał sposób oznaczenia tych gruntów przez podatnika w złożonej deklaracji na 2012 r., bądź też podnoszone w skardze, niekorzystanie w praktyce z części nieruchomości, która - jak podnosi skarżący - stanowi drogę gminną.
Stanowisko organów odnośnie braku podstaw do wyłączenia z opodatkowania tej części gruntów (o powierzchni 45 m2), Skład orzekający w niniejsze sprawie w pełni podziela. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obecnie obowiązujące zasady opodatkowania nie pozostawiają wątpliwości, iż wyłączeniem od opodatkowania objęte zostały wyłącznie grunty zajęte pod pas drogowy drogi publicznej (p wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r. o sygn. akt: II FSK 1037/10, pub!. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Natomiast droga to budowla wraz z obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Przytoczone definicje legalne mające zastosowanie dla wyjaśnienia wyłączenia w podatku od nieruchomości oznaczają, że droga musi być budowlą, zaś pas drogowy stanowi grunt, na którym ta budowla jest zlokalizowana. Wyłączeniem objęty został grunt zajęty pod pas drogowy i to niezależnie od tego, czy wybudowano na nim już drogę (budowlę). Warunkiem jest jednak to, że ma być to pas drogowy drogi publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. wyroku, również w tym przypadku należy odwołać się do legalnej definicji drogi publicznej (art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o drogach publicznych). Zgodnie z pierwszym z tych przepisów drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z kolei przepis art.2 ust. 1 pkt 1-4 ze względu na funkcje w sieci drogowej dzieli drogi publiczne na określone kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne. Wyłącznie drogi zaliczone do jednej z tych kategorii i spełniające opisane w art. 1 funkcje mogą zostać zaliczone do dróg publicznych. Drogi zaliczone do jednej z kategorii dróg publicznych stanowią własność albo Skarbu Państwa (drogi krajowe), albo właściwego samorządu (drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne), o czym stanowi o tym przepis art. 2a ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
Słusznie zatem organ II instancji podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dopiero łączne wystąpienie przesłanki sklasyfikowania gruntu jako drogi oraz stwierdzenie, że grunt ten został zajęty pod pas drogowy, a więc będzie wyposażony w obiekty budowlane urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, a ponadto w pasie drogowym będzie zlokalizowana droga publiczna, będzie uzasadniało wyłączenie tego gruntu z opodatkowania na zasadzie określonej w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l..
Jak wynika z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń, będący własnością strony sporny grunt o powierzchni 45m2, przesłanek powyższych nie spełnia. Podstawy do jego wyłączenia z opodatkowania nie mogą zaś stanowić podnoszone przez skarżącego ograniczenia w korzystaniu z wymienionej działki. Kwestie z tym związane, dopóki nie zostaną ostatecznie rozstrzygnięte we właściwym postępowaniu cywilnym i administracyjnym pozostają bez wpływu na obowiązek podatkowy właściciela działki z tytułu podatku od nieruchomości. W interesie podatnika nie zgadzającego się z zapisami w urzędowej ewidencji gruntów i budynków oraz kwestionującego faktyczny stan posiadania gruntów - w celu uwzględnienia tych okoliczności przez organ podatkowy - jest doprowadzenie do zmian tego stanu w urzędowym trybie administracyjnym. Nie może on natomiast skutecznie domagać się od organu podatkowego weryfikacji, czy też pominięcia danych zawartych w ewidencji oraz istniejących w niej zapisów, bądź oceny stanu posiadania spornych gruntów, wskazując jedynie na swoje przekonanie co do faktycznych funkcji spornych nieruchomości. Wbrew zarzutom skargi, nie jest rolą organu dokonującego wymiaru podatku ocena prawidłowości działań właściwego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, czy analiza przebiegu postępowania przed tym organem w związku z podjętymi przez skarżącego działaniami w celu zmiany zapisów w ewidencji gruntów. Dopiero w razie uzyskania pozytywnego wyniku może on wystąpić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30.05.2011 r., sygn. akt I SA/Wr 111/11, LEX nr 921462). Natomiast w postępowaniu takim jak przedmiotowe, a więc z zakresu wymiaru podatków, ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych, gdyż akty lub czynności z zakresu prowadzenia tej ewidencji nie należą do kompetencji organów podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r. II FSK 259/10, LEX nr 795524).
Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że ewidencja ta jest podstawą wymiaru podatku od nieruchomości. Sam zapis w planie zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działka przeznaczona jest pod drogę, czy też podnoszony przez stronę fakt korzystania z gruntu bez tytułu prawnego przez inne podmioty, nie wystarczają do jego wyłączenia od podatku od nieruchomości.
Odwołujące się do faktycznych funkcji spornych gruntów i przeciwstawiane oficjalnej, wiążącej organ podatkowy ewidencji urzędowej przy wymierzaniu podatków, zarzuty skargi odnośnie pominięcia charakteru nieruchomości, nie mogły zatem zasługiwać na uwzględnienie. Grunt ten nie podlega bowiem wyłączeniu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l..
Mając na uwadze poczynione wyżej uwagi odnośnie przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości, orzekający na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w granicach sprawy Sąd administracyjny, nie mógł w związku z kontrolą zaskarżonego aktu czynić przedmiotem dalszych rozważań, zarzutów strony skarżącej co do prawidłowości sklasyfikowania spornych gruntów przez właściwy organ administracji geodezyjnej i kartograficznej, czy przebiegu postępowania przed tym organem.
Jeżeli więc stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, zaś organy w sposób prawidłowy dokonały jego subsumcji pod właściwe normy prawa materialnego, to zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012r., nie można zarzucić naruszenia prawa.
Z tych względów skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a ..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło