I SAB/Op 24/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: odrzucić skargę. G. B. (zwany dalej "skarżącym", "stroną"), reprezentowany przez radcę prawnego K. Z., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Pełnomocnika skarżącego wezwano do usunięcia formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez złożenie do akt sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi. Ponadto wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Opisane wezwania zawierały pouczenia, że niezastosowanie się do nich w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 kwietnia 2025 r. do rąk upoważnionego pracownika Kancelarii (k. 28 akt). Pomimo doręczenia powyższych wezwań, pełnomocnik nie zareagował na nie w żaden sposób, a w szczególności nie uzupełnił braków formalnych skargi ani nie uiścił wpisu sądowego. Z tych powodów wezwania zostały ponownie przesłane, tym razem bezpośrednio do strony na adres podany w aktach administracyjnych sprawy. Wezwano zatem skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez: nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi lub własnoręczne podpisanie egzemplarza skargi znajdującego się w aktach sądowych; oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącego, a w razie jego braku wskazanie adresu do doręczeń. Wezwano także skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Opisane wezwania zawierały pouczenia, że niezastosowanie się do nich w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania zostały doręczone skarżącemu w dniu 29 maja 2025 r. do rąk dorosłego domownika (k. 37 akt). Pomimo doręczenia powyższych wezwań, skarżący nie zareagował na nie w żaden sposób, a w szczególności nie uzupełnił braków formalnych skargi ani nie uiścił wpisu sądowego. W aktach sprawy znajduje się zapisek urzędowy, z którego wynika, że do dnia 15 lipca 2025 r. nie uiszczono wpisu od skargi (k. 39 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, weryfikując czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.".). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do regulacji art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Do pisma (a więc również skargi) należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a warunki te określa art. 46 p.p.s.a. Zatem skarga powinna zostać podpisana stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W skardze powinno znaleźć się również oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącego, a w razie jego braku – adres do doręczeń skarżącego (art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). W myśl zaś art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a stanowi, że skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, jest jej odrzucenie. Dodatkowym warunkiem dopuszczalności skargi jest uiszczenie przez stronę stosownego wpisu, bowiem sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Natomiast skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Ponieważ skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie czyniła zadość powyższym wymaganiom formalnym i fiskalnym, pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia tych braków, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Niewątpliwym jest, że w przedmiotowej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 kwietnia 2025 r. Termin do dokonania żądanych przez Sąd czynności, upłynął zatem w dniu 5 maja 2025 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nie usunął jednak braków formalnych i fiskalnych skargi. Podkreślenia przy tym wymaga, że w ocenie Sądu, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi może być kierowane także bezpośrednio do skarżącego, choć orzecznictwo sądów administracyjnych, co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika, nie jest jednolite. Sąd uwzględnił bowiem pogląd wyrażany w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w przypadku gdy braki skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, to taka sytuacja obliguje Sąd pierwszej instancji do bezpośredniego skierowania do strony skarżącej wezwania do uzupełnienia braków skargi przez jej podpisanie oraz uiszczenie wpisu. W poruszanej kwestii wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono stanowisko, że prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. W ocenie NSA wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa, a problem skutków dla mocodawcy czynności dokonywanych przez wadliwie albo nieprawidłowo ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt. I GSK 2703/05, NSA sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA stwierdził, że obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA (postanowienia NSA: z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt: I FSK 1397/11; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3634/13; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 557/14; z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 85/18; z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 78/19; z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FZ 52/24). Ponadto NSA wskazał na tożsamy pogląd reprezentowany w literaturze przedmiotu, zgodnie z którym podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, należy uznać za brak formalny, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, pkt 1 art. 34). Wobec powyższego, przesłano do skarżącego wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a także do usunięcia braków formalnych skargi przez: nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi lub własnoręczne podpisanie egzemplarza skargi znajdującego się w aktach sądowych; oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącego, a w razie jego braku wskazania adresu do doręczeń. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 maja 2025 r. w trybie art. art. 72 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pismo sądowe można doręczyć dorosłemu domownikowi. Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął zatem w dniu 5 czerwca 2025 r. Jednakże strona skarżąca pomimo wezwania i pouczenia Sądu o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższych czynności, nie uzupełniła braków formalnych i fiskalnych skargi, a także nie ustosunkowała się w żaden sposób do tych wezwań. Z podanych powodów należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.