I SAB/Op 28/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy postanawia odrzucić skargę. M. B. (zwany dalej skarżącą) reprezentowana przez radcę prawnego K. Z. oraz M. K., wniosła pismem z 4 kwietnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku z 10 czerwca 2024 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Skarga została podpisana przez M. K., a do akt sprawy dołączono kserokopię pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą - radcy prawnemu K. Z. oraz M. K. Na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I tut. Sądu z 16 maja 2025 r., wezwano pełnomocnika skarżącego - radcę prawnego K. Z. do wykazania, że M. K., który wniósł skargę w imieniu skarżącej jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej zwanej p.p.s.a., mogącym zostać ustanowionym pełnomocnikiem strony skarżącej, pod rygorem odmowy dopuszczenia M. K. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze pełnomocnika strony skarżącej. Jednocześnie Sąd wezwał ww. pełnomocnika do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez: - oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku adresu do doręczeń skarżącej; - złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi (albowiem do skargi dołączona została kserokopia pełnomocnictwa) - podpisanie skargi lub przedłożenie podpisanego egzemplarza skargi w przypadku, gdy M. K. nie spełnia wymogu z art. 35 § 1 p.p.s.a. do bycia pełnomocnikiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wezwanie w podanym wyżej zakresie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie 7 dni, spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto, wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały przesłane jedną przesyłką pocztową i doręczone skutecznie ww. pełnomocnikowi skarżącej do rąk upoważnionego pracownika (A. D.) - 23 maja 2025 r., co obrazuje potwierdzenie odbioru (por. karta nr 25 akt sądowych). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej w żaden sposób nie zareagował na wezwanie sądowe. Wobec tego wezwania zostały ponownie przesłane, tym razem bezpośrednio do skarżącej na adres podany w aktach administracyjnych sprawy. Wezwano zatem skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez: nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi lub własnoręczne podpisanie egzemplarza skargi znajdującego się w aktach sądowych; oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącej, a w razie jego braku wskazanie adresu do doręczeń. Wezwano także skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Opisane wezwania zawierały pouczenia, że niezastosowanie się do nich w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Z uwagi na to, że operator pocztowy doręczając pierwszą przesyłkę zawierającą wezwania nie zaznaczył miejsca pozostawienia zawiadomienia (tzw. awizo) o niemożności doręczenia przesyłki i w dniu 8 lipca 2025 r. dokonał jej zwrotu na adres tut. Sądu, przesyłkę tę przesłano do skarżącej ponownie. Na ponownej przesyłce umieszczono informację dla poczty o obowiązku zaznaczenia przez pocztę miejsca pozostawienia zawiadomienia o niemożności doręczenia przesyłki. Ponowna przesyłka była dwukrotnie awizowana pierwszy raz w dniu 18 lipca 2025 r., a drugi w dniu 28 lipca 2025 r., o czym zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwania tut. Sądu do dnia wydania niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, weryfikując czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do regulacji art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Do pisma (a więc również skargi) należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a warunki te określa art. 46 p.p.s.a. Zatem skarga powinna zostać podpisana stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W skardze powinno znaleźć się również oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącego, a w razie jego braku – adres do doręczeń skarżącego (art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). W myśl zaś art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a stanowi, że skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, jest jej odrzucenie. Dodatkowym warunkiem dopuszczalności skargi jest uiszczenie przez stronę stosownego wpisu, bowiem sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Natomiast skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Ponieważ skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie czyniła zadość powyższym wymaganiom formalnym i fiskalnym, pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia tych braków, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Niewątpliwym jest, że w przedmiotowej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 maja 2025 r. Termin do dokonania żądanych przez Sąd czynności, upłynął zatem w dniu 30 maja 2025 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej nie usunął jednak braków formalnych i fiskalnych skargi. Podkreślenia przy tym wymaga, że w ocenie Sądu, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi może być kierowane także bezpośrednio do skarżącej, choć orzecznictwo sądów administracyjnych, co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika, nie jest jednolite. Sąd uwzględnił bowiem pogląd wyrażany w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w przypadku gdy braki skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, to taka sytuacja obliguje Sąd pierwszej instancji do bezpośredniego skierowania do strony skarżącej wezwania do uzupełnienia braków skargi przez jej podpisanie oraz uiszczenie wpisu. W poruszanej kwestii wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono stanowisko, że prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. W ocenie NSA wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa, a problem skutków dla mocodawcy czynności dokonywanych przez wadliwie albo nieprawidłowo ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt. I GSK 2703/05, NSA sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA stwierdził, że obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA (postanowienia NSA: z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt: I FSK 1397/11; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3634/13; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 557/14; z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 85/18; z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 78/19; z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FZ 52/24). Ponadto NSA wskazał na tożsamy pogląd reprezentowany w literaturze przedmiotu, zgodnie z którym podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, należy uznać za brak formalny, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, pkt 1 art. 34). Wobec powyższego, przesłano do skarżącej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a także do usunięcia braków formalnych skargi przez: nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi lub własnoręczne podpisanie egzemplarza skargi znajdującego się w aktach sądowych; oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącej, a w razie jego braku wskazania adresu do doręczeń. Wezwanie to zostało uznane za doręczone skarżącej w dniu 1 sierpnia 2025 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Stosownie zaś do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 art. 73 p.p.s.a). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 p.p.s.a.). W przytoczonym art. 73 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Sąd ustalił, że w niniejszej sprawie doręczenia wezwania dokonano pod adres skarżącej podany w aktach administracyjnych sprawy, z zachowaniem wymogów wynikających z cyt. wyżej przepisu art. 73 p.p.s.a., w tym po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (18 lipca 2025 r. i 28 lipca 2025 r.). Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 4 sierpnia 2025 r., po uprzednim jej złożeniu w placówce pocztowej na okres czternastu dni. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że przesyłka zawierająca wezwanie do opłacenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi została skutecznie doręczona w dniu 1 sierpnia 2025 r. Zakreślony siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął, zatem bieg w dniu 2 sierpnia 2025 r. i upływał z dniem 8 sierpnia 2025 r. (czwartek). Skarżąca pomimo wezwania i pouczenia Sądu o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższych czynności, nie uzupełniła braków formalnych i fiskalnych skargi. Z podanych powodów należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.