I SAB/Op 30/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: odrzucić skargę. D. S. [dalej: skarżący], reprezentowany przez radcę prawnego K. Z. oraz przez M. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Skarga została podpisana przez M. K. Na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I z 16 maja 2025 r., wezwano pełnomocnika skarżącego – radcę prawnego K. Z. do wykazania, że M. K., który wniósł skargę w imieniu skarżącego jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: p.p.s.a.], mogącym zostać ustanowionym pełnomocnikiem strony skarżącej, pod rygorem odmowy dopuszczenia M. K. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze pełnomocnika strony skarżącej. Jednocześnie Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego – radcę prawnego K. Z. do usunięcia braków formalnych skargi, przez oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącego, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, złożenie do akt sprawy sądowej pełnomocnictwa procesowego, a także – podpisanie skargi lub przedłożenie podpisanego egzemplarza skargi w przypadku, gdy M. K. nie spełnia wymogu z art. 35 § 1 p.p.s.a. uprawniającego do bycia pełnomocnikiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponadto, wezwano pełnomocnika skarżącego – radcę prawnego K. Z. do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi jako nieopłaconej. Powyższe wezwania zostały przesłane jedną przesyłką pocztową i doręczone radcy prawnemu K. Z., do rąk upoważnionego pracownika M. K., w dniu 28 maja 2025 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 23 akt sądowych). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego nie odpowiedział na wezwania sądowe. W takim stanie sprawy wezwania do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi zostały ponownie przesłane, tym razem bezpośrednio do skarżącego na adres podany w aktach administracyjnych sprawy. Wezwano zatem skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez: wykazanie, że M. K. jest osobą, o której mowa w art. 35 § 1 p.p.s.a., ewentualnie nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi lub własnoręczne podpisanie egzemplarza skargi znajdującego się w aktach sądowych, oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącego, a w razie jego braku wskazanie adresu do doręczeń. Wezwano także skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Opisane wezwania zawierały pouczenia, że niezastosowanie się do nich w terminie 7 dni od dnia doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwania zostały przesłane jedną przesyłką pocztową i doręczone skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2025 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 32 akt sądowych). Skarżący nie odpowiedział na wezwania Sądu do dnia wydania niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, weryfikując czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Do pisma (a więc również skargi) należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a warunki te określa art. 46 p.p.s.a. Zatem skarga powinna zostać podpisana stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W skardze powinno znaleźć się również oznaczenie miejsca zamieszkania skarżącego, a w razie jego braku – adres do doręczeń skarżącego (art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a stanowi, że skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, jest jej odrzucenie. Dodatkowym warunkiem dopuszczalności skargi jest uiszczenie przez stronę stosownego wpisu, bowiem sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Natomiast skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Ponieważ skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie czyniła zadość powyższym wymaganiom formalnym i fiskalnym, pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia tych braków, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Niewątpliwym jest, że w przedmiotowej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 maja 2025 r. Termin dokonania żądanych przez Sąd czynności upłynął zatem wraz z końcem dnia 4 czerwca 2025 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nie usunął jednak braków formalnych i fiskalnych skargi. Podkreślenia przy tym wymaga, że w ocenie Sądu, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi może być kierowane także bezpośrednio do skarżącego, choć orzecznictwo sądów administracyjnych, co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika, nie jest jednolite. Sąd uwzględnił bowiem pogląd wyrażany w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w przypadku, gdy braki skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony, to taka sytuacja obliguje Sąd pierwszej instancji do bezpośredniego skierowania do strony skarżącej wezwania do uzupełnienia braków skargi przez jej podpisanie oraz uiszczenie wpisu. W poruszanej kwestii wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono stanowisko, że prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. W ocenie NSA wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa, a problem skutków dla mocodawcy czynności dokonywanych przez wadliwie albo nieprawidłowo ustanowionego pełnomocnika był już przez sądy administracyjne rozstrzygany. W postanowieniu z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt. I GSK 2703/05, NSA sformułował tezę, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, jest brakiem formalnym, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA stwierdził, że obowiązek wezwania przez wojewódzki sąd administracyjny strony do podpisania skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, znajduje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie NSA (postanowienia NSA: z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt: I FSK 1397/11; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3634/13; z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 557/14; z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 85/18; z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 78/19; z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II FZ 52/24). Ponadto NSA wskazał na tożsamy pogląd reprezentowany w literaturze przedmiotu, zgodnie z którym podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, należy uznać za brak formalny, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 34). Wobec powyższego, przesłano skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a także do usunięcia braków formalnych skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2025 r. Zakreślony siedmiodniowy termin uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął zatem wraz z końcem dnia 11 sierpnia 2025 r. Skarżący, pomimo wezwania i pouczenia Sądu o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższych czynności, nie uzupełnił braków formalnych i fiskalnych skargi. Z podanych powodów należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.