II SAB/Op 24/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. C. na bezczynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji postanawia: odrzucić skargę. H. C. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji. Skarżący w wywiedzionej skardze podał, że Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu nie podejmuje działań w przedmiocie usunięcia z prowadzonej ewidencji dokonanego w dniu 28 stycznia 2013 r. wpisu punktów karnych w ilości 6 z tytułu zdarzenia drogowego, które miało miejsce z udziałem skarżącego w dniu 30 września 2010 r. Zarzucił, że wpisu dokonano z rażącym naruszeniem procedury ustalania, ujawniania i umarzania punktów karnych. Wskazując na powyższe wniósł o usunięcie dokonanego w dniu 28 stycznia 2013 r. wpisu 6 punktów karnych do ewidencji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 10 stycznia 2015 r. wezwał Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na dokonaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. wpisu 6 punktów karnych do ewidencji. Skarżący argumentował, że dokonanie wpisu było nieuprawnione nie tylko z uwagi na przedawnienie (wpisu dokonano po upływie 2,5 roku od zdarzenia), ale także naruszało ono procedury dotyczące ustalenia, ujawniania i umarzania punktów karnych określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Wskazał, przywołując przepisy § 3 ust. 1 i § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, że w realiach przedmiotowej sprawy organ nie wprowadził do rejestru punktów karnych punktów tymczasowych w ilości 6, o czym świadczy dokonana przed dniem 28 stycznia 2013 r. wymiana prawa jazdy oraz treść pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 4 września 2013 r. Wpisanie zatem dopiero w dniu 28 stycznia 2013 r. punktów karnych z tytułu zdarzenia drogowego z dnia 30 września 2010 r. nie spowodowało doliczenia tych punktów do okresu od 19 sierpnia 2010 r. do 28 stycznia 2010 r., gdyż punkty karne, ostateczne z tego okresu z uwagi na upływ czasu uległy umorzeniu. W momencie zatem wpisu z dnia 28 stycznia 2013 r. punkty te nie istniały. Zdaniem skarżącego, w związku z powyższym organ niezgodnie z prawem dokonał wpisu wskazanych punktów. Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek skarżącego dotyczył zdarzeń zaistniałych w latach 2010 – 2011, a rozdźwięk czasowy dotyczący wpisu punktów karnych, ostatecznych do ewidencji wynika z niedoskonałości rozwiązań organizacyjnych związanych z obiegiem kart rejestracyjnych. Podał, że w dniach 29 stycznia 2013 r. i 5 marca 2013 r. wygenerowano i przesłano do starosty wnioski o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i badania skarżącego z uwagi na przekroczenie w ciągu roku 25 punktów karnych. Skarżący pismem z dnia 18 marca 2013 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i na to wezwanie otrzymał odpowiedź, którą doręczono mu w dniu 10 maja 2013 r. Po otrzymaniu stanowiska organu skarżący zdecydował się na polemikę z nim i ponawianie wniosków (pisma z dnia 21 maja 2013 r., 30 grudnia 2013 r., 6 luty 2014 r.). Po raz kolejny skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 10 stycznia 2015 r., na które udzielona została odpowiedź pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. Zdaniem organu, powyższe winno skutkować zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (winno być art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), gdyż skarga wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia, który nie został dochowany licząc od dnia 10 maja 2013 r. Odnosząc się do meritum sprawy podał, że w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw do skorygowania zapisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa ruchu drogowego. W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2015 r. skarżący wyjaśnił, że podstawą jego żądania jest kontrola wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Dodał, że nie posiadał wiedzy o możliwości złożenia zażalenia na stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności wskazać należy, że żądanie usunięcia punktów z ewidencji odnosi się do obowiązku publicznoprawnego wynikającego z przepisów prawa i stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej P.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W myśl art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tym miejscu wskazać należy na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (por. http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ewidencję w tym przedmiocie stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz.1137) prowadzi Policja, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (ust. 2). Żądanie zatem przez stronę usunięcia z prowadzonej ewidencji przypisanych mu punktów karnych w całości lub w części powoduje konieczność odniesienia się przez organ do takiego obowiązku w formie aktu lub czynności. Skierowane do organu żądanie, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W postanowieniu z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1968/14, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (por. Lex nr 1528979; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11; z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 329/10 oraz wyrok z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13 – http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym dla swej skuteczności skarga na taki akt wymaga spełnienia wymogu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (a taka sytuacja zachodzi w przedmiotowym przypadku – odmowy usunięcia punktów z ewidencji kierowców) skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., można wnieść do sądu administracyjnego dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem dopuszczalności wniesienia do sądu skargi w niniejszej sprawie było zatem uprzednie wystąpienie przez skarżącego do organu, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o odmowie usunięcia przypisanych mu punktów karnych z ewidencji, z pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zachowanie określonego w ustawie terminu do wniesienia skargi. W przypadku skargi na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., w zakresie ustalania tego terminu zastosowanie znajduje przepis art. 53 § 2 P.p.s.a., stosownie do którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin trzydziestu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu. W sytuacji natomiast, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, biegnie od dnia wniesienia wezwania do organu. Podzielając przy tym pogląd przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.), że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu jednokrotnie, z uwagi na zbieżność tej regulacji z art. 52 § 3 P.p.s.a., uznać na gruncie niniejszej sprawy należy, że wskazane tym ostatnim przepisem wezwanie, jako że zostało ograniczone z woli ustawodawcy czternastodniowym terminem, nie może być skutecznie wnoszone w dowolnym terminie i przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej czynności jednokrotnie. Każde natomiast następne pismo strony nie posiada już waloru takiego wezwania i nie skutkuje ponownym rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi. Wezwanie, o którym mowa w komentowanym przepisie uznać bowiem należy za odpowiednik środka odwoławczego przewidzianego w postępowaniu administracyjnym. Środek odwoławczy na dane rozstrzygnięcie można z kolei wnieść tylko jeden raz. W świetle powiedzianego dotąd, przyjęcie poglądu, wedle którego ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu w sprawie, która dotyczy tej samej czynności, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji. Dlatego, niedopuszczalne jest traktowanie instytucji wezwania jako czynności, która nie wywołuje żadnych skutków prawnych i wobec tego może być powtarzana wielokrotnie (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02, opublikowane ONSA 2003/1/2; a także: postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1954/08; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 963/09; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 1000/09; dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, stwierdzić należy, że termin do wniesienia skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w przedmiocie odmowy usunięcia punktów karnych z ewidencji nie rozpoczyna ponownie swego biegu na skutek wystosowania kolejnego wezwania. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż skarga skarżącego, który sprecyzował jej przedmiot w piśmie z dnia 6 maja 2015 r. poprzez określenie, że: "podstawą jego żądania jest kontrola wpisu do ewidencji (...) i w przypadku negatywnego stanowiska organu, co nastąpiło pismem z dnia 28 stycznia 2015 r., osoba zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może skorzystać ze skargi do Sądu, dotyczy nie tylko skargi na bezczynność organu, ale także na czynność Opolskiego Komendanta Policji w Opolu z dnia 28 stycznia 2015 r., którą odmówiono skarżącemu usunięcia punktów z ewidencji. Uwzględniając stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie, w zakresie skargi na czynność organu z dnia 28 stycznia 2015 r., zauważyć należy, iż z lektury akt administracyjnych wynika, że skarżący już w dniu 18 marca 2013 r. zwrócił się po raz pierwszy do organu, tj. Opolskiego Komendanta Policji w Opolu o wyjaśnienie wątpliwości związanych z przypisaniem mu w styczniu 2013 r. punktów karnych z tytułu udziału w zdarzeniu drogowym z dnia 30 września 2010 r., co spowodowało skierowanie go na badania psychologiczne. Organ udzielił w tym, przedmiocie odpowiedzi pismem z dnia 10 maja 2013 r. stwierdzając m.in., że skarżący w okresie od 19 sierpnia 210 r. do 28 stycznia 2010 r. przekroczył limit 24 punktów, które zostały naliczone prawidłowo i zgodnie z przepisami i wykroczenia, które stanowiły podstawę ich przypisania rozstrzygnięte zostały prawomocnymi wyrokami bądź mandata karnymi, a tym samym brak jest podstaw do zakwestionowania któregokolwiek z nich. Skarżący nie godząc się z takim stanowiskiem organu wniósł pismo zatytułowane zażalenie, w którym dowodził, że termin usunięcia wszystkich jego punktów tymczasowych upływał w dniu 30 września 2011 r., zgodnie z przepisem art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Zarzucił nadto błędne zastosowanie przepisów. Pismem z dnia 9 lipca 2013 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedmiotowe pismo i podniósł, że kwestię usuwania punktów z ewidencji reguluje aktualnie § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 25 kwietnia 2012 r. i została ona wyjaśniona w piśmie z dnia 10 maja 2013 r. Organ zajął jednocześnie stanowisko, iż brak jest podstaw do do anulowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji sporządzonego w dniu 29 stycznia 2013 r. W dniu 30 grudnia 2013 r. skarżący po raz kolejny zwrócił się do organu o wyjaśnienie na jakiej podstawie dopisano mu 6 punktów karnych i podniósł, że doszło do ich przedawnienia po upływie roku od wykroczenia. Organ ponownie udzielił odpowiedzi skarżącemu czyniąc to pismem z dnia 22 stycznia 2014 r., w którym poinformował m.in., że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie są karą i są obligatoryjnie przypisywane kierowcy za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dla zasadności wystosowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji nie ma znaczenia fakt, iż zdarzenie z dnia 30 września 2010 r. zarejestrowane zostało w ewidencji z opóźnieniem. Pismem z dnia 10 stycznia 2015 r. skarżący wystosował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym w sposób jednoznaczny domagał się uchylenia dokonanego w dniu 28 stycznia 2013 r. wpisu punktów karnych w ilości 6 oraz ustalenie, ze wnioskodawca w okresie od 19 sierpnia 2010 r. do 28 stycznia 2011 r. nie przekroczył limitu 24 punktów karnych. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi w pismem z dnia 28 stycznia 2014 r., w którym podtrzymał stanowisko o braku podstaw do usunięcia 6 punktów karnych z ewidencji. Skarga datowana na dzień 23 lutego 2015 r., wniesiona została za pośrednictwem poczty w dniu 25 lutego 2015 r. (k-9). Mając zatem na uwadze przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, że przyjmując, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 10 stycznia 2015 r. byłoby pierwszym pismem skierowanym do organu w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji, to skarga na czynność Opolskiego Komendanta Policji w Opolu z dnia 28 stycznia 2014 r. nie została poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (odmowy usunięcia punktów z ewidencji kierowców). Skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., (aktem tym było pismo organu z dnia 28 stycznia 2015 r.) można wnieść do sądu administracyjnego dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący nie wykazał, aby po otrzymaniu stanowiska organu zawartego w piśmie z 28 stycznia 2015 r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Przeczy temu także treść oświadczenia zawartego w piśmie skarżącego z dnia 6 maja 2015 r.(k-23 akt). Pismo skarżącego z 10 stycznia 2015 r. należy potraktować jako żądanie usunięcia punktów z ewidencji, a pismo organu z dnia 28 stycznia 2015 r. jako odmowę usunięcia tych danych. W związku z tym, należało uznać, że skarżący nie dopełnił warunku przewidzianego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Z tego względu skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego, mając na uwadze podejmowane przez skarżącego czynności przedstawione powyżej skarga wniesiona została po terminie, o którym stanowi art. 53 § 2 P.p.s.a. Skarżący już w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. zwrócił się po raz pierwszy do organu o wyjaśnienie wątpliwości związanych z przypisaniem mu w styczniu 2013 r. punktów karnych z tytułu udziału w zdarzeniu drogowym z dnia 30 września 2010 r. Organ udzielił w tym, przedmiocie odpowiedzi pismem z dnia 10 maja 2013 r. stwierdzając m.in., że skarżący w okresie od 19 sierpnia 210 r. do 28 stycznia 2010 r. przekroczył limit 24 punktów, które zostały naliczone prawidłowo i zgodnie z przepisami i wykroczenia, które stanowiły podstawę ich przypisania rozstrzygnięte zostały prawomocnymi wyrokami bądź mandata karnymi, a tym samym brak jest podstaw do zakwestionowania któregokolwiek z nich. Skarżący nie godząc się z takim stanowiskiem organu wniósł pismo z dnia 21 maja 2013 r. zatytułowane zażalenie, na które organ udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia 9 lipca 2013 r. Od daty zatem doręczenia tego pisma biegł 30 dniowy termin do wniesienia skargi na czynność organu z dnia 10 maja 2010 r. Skarżący nie wniósł jednak skargi do Sądu, lecz wdał się w dalszą polemikę z organem, co spowodowało, że nie dochował terminu do wniesienia skargi, skoro uczynił to dopiero w dniu 25 lutego 2015 r. Odniesienia wymaga także, a to wobec określenia przedmiotu skargi, jako skargi na bezczynność i ta kwestia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia zwłaszcza, gdy organ nie podejmuje w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie aktu, ani innej czynności (por. wyroki NSA z dnia: 20 lipca 1990 r., sygn. akt I SAB 60/99; 19 lutego 1999 r., sygn. akt IV SAB 153/98; 27 stycznia 1999 r., sygn. akt I SAB 142/98 – powołana strona internetowa). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej powinien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. art. 149 § 1 P.p.s.a.). Jednakże skarga na bezczynność może zostać co do zasady wniesiona po uprzednim wyczerpaniu przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia, przy czym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu lub czynności jednokrotnie. Kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie mogłoby wywołać skutków prawnych. Skarżący, pomimo wezwania go do wykazania, że wyczerpał środki zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, w tym przypadku dotyczące bezczynności nie uzupełnił tego braku formalnego skargi w postaci załączenia do niej odpisu środka prawnego przewidzianego w art. 37 K.p.a. uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność, przed jej wniesieniem strona powinna wyczerpać tryb określony w art. 37 § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.