II SAB/Op 79/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność Samorządowego Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej w Branicach w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu T. Ź. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem wpisu uiszczonego od skargi. T. Ź., w dniu 3 października 2016 r., za pośrednictwem organu - Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej w Branicach - skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę opiewającą bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Podniósł zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu swojego pisma podał, że współpracuje z organizacją pozarządową, która monitoruje, m.in., wydatki publiczne przeznaczone na obsługę prawną i bada stan zaległości obywateli względem podmiotów publicznych. Skarżący wyjaśnił, że w związku z powierzonym zadaniem zwrócił się do organu, za pośrednictwem poczty elektronicznej (dwukrotnie) o udzielenie informacji publicznej. Wniosek o udzielenie informacji, według skarżącego, kierowany był do organu w dniu 7 sierpnia 2015 r., na adres mejlowy [...], zawierał następujące pytania: "jaka część (w procentach) środków przeznaczanych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych); czy wystąpiło, a jeśli tak, to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działalności; ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji 2014 roku do 2013, czy przeciwko tym osobom były prowadzone postępowania sądowe, a jeżeli tak, to ile takich postępowań miało miejsce w roku 2013 i 2014; czy Spółka korzysta z pomocy prawnej prawnika na etacie lub radcy prawnego w formie innej niż etat; jakie są koszty roczne netto/brutto obsługi prawnej realizowanej na Waszą rzecz; czy na obsługę prawną był ogłaszany w latach 2010-2015 przetarg lub kierowane zapytanie ofertowe, a jeśli tak to w jakiej formie". Pytania o dane o tożsamej treści, jak wskazane we wniosku z dnia 5 sierpnia 2015 r., zawierał wniosek datowany na dzień 9 czerwca 2016 r., wysłany według twierdzeń skarżącego w tym dniu, również drogą mejlową na adres: [...]. Wobec braku reakcji organu, skarżący za zasadne uznał wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył poglądy doktryny oraz przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ - Samorządowy Zakład Budżetowy Gospodarki Komunalnej w Branicach - uznał skargę za zasadną w zakresie stwierdzenia, że nastąpiła bezczynność organu. Natomiast wniósł o oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz o wniósł o zniesienie wzajemne kosztów postępowania pomiędzy stronami, a także o umorzenie postępowania w zakresie "zobowiązania organu do reprezentującego bezczynny podmiot do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności". Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że nie udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia przesłania "prośby o odpowiedź", informacji żądanej drogą elektroniczną w e-mailu z dnia 7 sierpnia 2015 r., jak i w e-mailu z dnia 9 czerwca 2016 r., gdyż nie odebrał takich wiadomości od skarżącego na swojej skrzynce emailowej. Podniósł, że strona nie przedstawiła dowodu na potwierdzenie przez Zakład otrzymania ww. korespondencji emailowej od skarżącego, ani jej doręczenia na adres organu. Wyjaśnił organ, że z treści skargi kierowanej do tut. Sądu dowiedział się dopiero o wniosku skarżącego o udzielenie informacji. Podał, że w ciągu siedmiu dni od otrzymania wniosków załączonych do skargi przesłał skarżącemu żądaną informację zarówno drogą emailową na adres: [...], zaznaczając, że jej odbioru skarżący nie potwierdził, jak i drogą pocztową, na adres podawany przez skarżącego – [...], ul.[...], odnotowując, że przedmiotową korespondencję skarżący otrzymał w dniu 11 października 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu o uzupełnienie braków formalnych skargi, w piśmie procesowym w dnia 14 listopada 2016 r. skarżący wyjaśnił, że skarga dotyczy bezczynności, która trwała od sierpnia 2015 r. do chwili złożenia skargi w 2016 r. Nadmienił, że z ostrożności wskazuje na ostatnią korespondencję kierowaną do organu w dniu 9 czerwca 2016 r., jako wiążącą dla stwierdzenia bezczynności. Jednocześnie złożył do akt fotografie potwierdzające wysyłkę mejli z adresu skarżącego oraz, powołując się na wynik wyszukiwania w przeglądarce googl.com danych adresowych organu, gdzie pojawiła się informacja o dostępnym, w ramach biuletynu informacji publicznej, adresie e-mail właściwym dla Samorządowego Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej w Branicach, wywodził, że na prawidłowy adres skierował zapytanie o udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Na wstępie wyjaśnić należy, że z bezczynnością na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.) - dalej powoływana jako: u.d.i.p., mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Oznacza to, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa wyżej decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. W kontrolowanej sprawie jest to kwestia zasadnicza, gdyż od jej wyjaśnienia zależy to, czy w ogóle rozpoczął bieg termin ustawowy określony w u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej. Organ twierdzi, że wniosek z dnia 7 sierpnia 2015 r., jak i z 9 czerwca 2016 r. do niego nie dotarł. O wniosku, jak i o jego treści Samorządowy Zakład Budżetowy gospodarki Komunalnej w Branicach dowiedział się dopiero ze skargi, która wpłynęła do organu w dniu 3 października 2016 r. Twierdzeniu temu należy dać wiarę, gdyż nie ma żadnych przesłanek je podważających. Tym bardziej, że organ nie kwestionował co do zasady faktu, że zapytanie skarżącej miało przymiot informacji publicznej i po wpłynięciu niniejszej skargi - a tym samym uzyskaniu wiedzy, że skarżący domaga się takiej informacji - niezwłocznie jej udzielił. W ocenie Sądu, to obowiązkiem skarżącego było i w jego interesie leżało skuteczne doręczenie przedmiotowego zapytania organowi. Skoro skarżący wybrał złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej winien zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być natomiast uznane jedynie jego wysłanie, a jest nim doręczenie, złożenie we właściwym organie. W odniesieniu do doręczeń za pośrednictwem poczty elektronicznej możliwe są: doręczenia za potwierdzeniem odbioru, doręczenia z wykorzystaniem systemu ePUAP (por. art. 63 K.p.a.). Wówczas nie ma żadnej wątpliwości, czy i w jakiej dacie wniosek do organu dotarł. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał, co wiąże się z konsekwencją w postaci braku wykazania skutecznego złożenia wniosku. Załączony do skargi wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do organu. Skarżący nie przedstawił zatem żadnego przekonywującego dowodu, potwierdzającego wpływ wniosku do adresata, co świadczy o tym, że przedmiotowy wniosek mógł do organu nie dotrzeć. Tym samym brak jest dowodu na to, że organ otrzymał skutecznie przedmiotowe zapytanie. Dodatkowo należy wskazać, że wobec braku odpowiedzi na zapytanie mailowe skarżący mogła inną drogą zwrócić się do organu z wnioskiem lub monitem. Wobec twierdzenia podmiotu zobowiązanego, że do dnia złożenia skargi na bezczynność nie dysponował on wnioskiem skarżącego oraz w sytuacji braku dowodów jednoznacznie świadczących o dotarciu wniosku do adresata, należy stwierdzić, że podmiot zobowiązany obiektywnie nie mógł ustosunkować się do treści żądania skarżącej i podjąć stosownych czynności, przewidzianych ustawowo dla trybu udostępnienia informacji publicznej. Wobec powyższego, Sąd nie jest uprawniony do kontroli bezczynności organu we wskazanym zakresie, albowiem przed datą wniesienia skargi organ nie dysponował wnioskiem skarżącego, a więc nie był zobowiązany do podjęcia czynności z zakresu informacji publicznej. Dostrzec przyjdzie, że warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego w trybie art. 10 u.d.i.p. jest skuteczne doręczenie tego wniosku organowi. Tylko w przypadku złożenia wniosku do organu Sąd ma możliwość oceny, czy organ pozostaje w bezczynności. W innym przypadku skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Sąd nie bada, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności w sytuacji, w której organ wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne nie otrzymał. Samo nadanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną nie przesądza jeszcze o dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Dopiero data złożenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, do której załączono wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stanowi datę początkową powstania obowiązku podjęcia działań z zakresu dostępu do informacji publicznej. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, żądana informacja została skarżącemu przesłana po otrzymaniu przez organ wniosku, załączonego do skargi. Tym samym przedmiotowa skarga została złożona przedwcześnie, co w świetle art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), czyni ją niedopuszczalną. Niemożliwa bowiem była ocena, czy organ dopuścił się bezczynności skoro w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania z uwagi na brak skutecznie doręczonego wniosku. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym przypadku zaistniała "inna przyczyna" w postaci przedwczesności skargi. Tym samym tut. Sąd w pełni zaaprobował stanowisko prezentowane w powyższym zakresie w postanowieniu NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12 oraz postanowieniach: WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 583/13 oraz z dnia 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 334/12; WSA w Łodzi z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Łd 134/12; z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 51/14 oraz z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 115/14, z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 122/14 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl), a także w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/BK 49/16, publ. Gazeta Prawna SiA z 2016/129/8. Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.