I SA/Po 31/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-01
Skład orzekający: Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca mimo wezwania nie uzupełniła wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji finansowej i majątkowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca, mimo wielokrotnych wezwań, nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez złożenie wymaganych dokumentów i wyjaśnień. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy uniemożliwia sądowi rzetelną ocenę jego sytuacji finansowej i majątkowej, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podał trudną sytuację materialną związaną z utrzymaniem trzech synów, prowadzeniem działalności gospodarczej obciążonej długami i zajęciami komorniczymi, a także problemami zdrowotnymi. Mimo wezwań do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia dotyczące jego sytuacji finansowej i majątkowej, skarżący nie wykonał tych poleceń. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu [...] sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok postanawia: oddalić wniosek
Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] stycznia 2017 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma na utrzymaniu i wychowaniu trzech synów pobierających naukę. Matka porzuciła dzieci, obecnie przebywa w [...], nie płaci na nich alimentów. Skarżący podał, że ma małą firmę remontowo-budowlaną. Ze względu na brak przetargów na terenie K. zmuszony jest startować w przetargach w odległych miastach, tj. w Ś., P., W., K., [...] czy województwie [...]. Wykonując roboty budowlane, przede wszystkim ocieplenia dachów i inne roboty dachowe, zmuszony jest dokonywać zakupu surowca z odroczonym terminem płatności, względnie z kredytów i kart kredytowy. Dopiero po odbiorze robót można wystawić faktury VAT i to z odroczonym terminem płatności, po czym spłaca się zadłużenia, zapłatę za surowiec, raty kredytów itp. Skarżący podał, że ma na utrzymaniu dzieci, ponosi opłaty, jest jemu bardzo ciężko. Wskazał, że prężniejsze firmy jak [...] sp. z o.o. są w stanie upadłości. Wnioskodawca podał, że po wypadku komunikacyjnym ma problemy zdrowotne, ortopedyczno-neurologiczne. Walczy o przetrwanie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami w wieku 22, 21 i 15 lat, synowie uczą się. Skarżący podał, że posiada dom o pow. 62 m2 obciążony hipoteką, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości pow. 5.000,- zł. Synowie nie posiadają majątku, uczą się. Skarżący podał, że jest zadłużony, ma problemy ze spłatą kredytów. Sprawy egzekucyjne prowadzą komornicy sądowi i administracyjni. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód netto w wysokości ok. 3.000,- zł. Zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: kredyt hipoteczny we frankach, inne kredyty oraz karty ok. [...],- zł, leki [...],- zł, rehabilitacja [...],- zł, media [...],- zł.
Na wezwanie z dnia [...] stycznia 2017 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2017 r. podał, że zeznanie roczne podatkowe zostanie rozliczone do [...] kwietnia 2016 r. Wskazał, że nie może podać danych za 2016 r., ponieważ księgowa jest na urlopie. Wnioskodawca podał, że konta bankowe zostały zajęte przez komorników sądowych. Wskazał, że nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia pracowników. Skarżący podał, że opłaty za media wynoszą [...],- zł i ich wysokość zależy od tego ile czasu przebywa w domu oraz od pory roku. Wnioskodawca podał, że jest po wypadku komunikacyjnym, wymaga leczenia i rehabilitacji, minimalna kwota na leczenie to [...],- zł. Skarżący podał, że spłaca kredyt hipoteczny. Skarżący podał, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią funkcji członka zarządu, prokurenta w spółkach, nie uzyskują innych dochodów. Skarżący podał, że posiada samochód L., rok prod. 1990 o wartości [...],- zł oraz [...], rok prod. 1990 o wartości [...],- zł. Skarżący podał, że jest stanu wolnego. Wskazał, że synowie wnieśli wobec matki pozwy o alimenty, jednakże matka nie płaci alimentów, uciekła do [...]. Do pisma załączył zeznanie roczne podatkowe za 2014 r., deklaracje VAT-7 za miesiące od lipca 2016 r. do grudnia 2016 r., z których wynika, że w deklaracji VAT-7 za październik 2016 r. wykazał podstawę opodatkowania w wysokości [...],- zł, w pozostałych miesiącach nie wykazał podstawy opodatkowania. Skarżący załączył kserokopię bilansu za okres od [...] stycznia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r., z którego wynika, że przychody wyniosły [...],- zł, koszty [...] zł i dochód [...] zł. Skarżący przedłożył przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia [...] lipca 2016 r., wezwanie do zapłaty z dnia [...] stycznia 2017 r., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w celu dokonania zabezpieczenia z dnia [...] marca 2016 r., wezwanie do zapłaty z dnia [...] lipca 2016 r., przedsądowe wezwanie do zapłaty i zawiadomienie o wpisie z dnia [...] lipca 2016 r., elektroniczne zestawienie operacji za okres od [...] listopada 2016 r. do [...] lutego 2017 r. wystawione przez [...], z którego wynika, że saldo końcowe wynosi (-) [...] zł.
Pismem z dnia [...] marca 2017 r., ponowionym w dniu [...] kwietnia 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
1. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2015 i 2016 r. złożonych przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
2. podanie w jakiej wysokości skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 2016 r. oraz w miesiącach od stycznia do marca 2017 r. uzyskał przychody, w jakiej wysokości poniósł koszty uzyskania przychodów,,
3. złożenie odpisów deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do czerwca 2016 r. oraz za miesiące od stycznia do marca 2017 r.,
4. podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki tj. koszty ogrzewania, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV,
5. podanie na co zostały zaciągnięte przez skarżącego kredyty, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat i czy skarżący spłaca kredyty, jeżeli tak to w jakiej wysokości miesięcznie.
Pismo doręczono skarżącemu w dniu [...] maja 2017 r. Skarżący nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.
W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw, w którym negatywnie ocenił wydane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu sprzeciwu podkreślił, że praktycznie nie jest obecny w miejscu zamieszkania ([...]) i nie ma możliwości śledzenia napływającej korespondencji. Czyni to dwa razy do roku w okolicach Świąt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658 – dalej: "ustawa zmieniająca"). W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: "P.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z art. 2 ustawy zmieniającej wynika zatem, że przepis art. 260 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez jej art. 1 pkt 73 nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania. Przepis art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej nie został bowiem wymieniony w art. 2 jako przepis, który należy stosować do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie. W związku z tym w rozpatrywanej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 260 P.p.s.a. w jego dotychczasowym brzmieniu, bowiem sprawa została zainicjowana skargą z dnia [...] maja 2013 r.
Zgodnie z art. 260 P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że Sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym. Na mocy art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tę osobę, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach regulujących instytucję przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 940/12 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W badanej sprawie o tym czy może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, a więc czy skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozstrzygnął postanowieniem z dnia 11 czerwca 2015 r. o sygn. akt II FZ 437/15 Naczelny Sądu Administracyjny, który oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym postanowieniu stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie wnioskowanego uprawnienia procesowego mogło nastąpić jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego sprawy wpadkowej, w zakres którego wchodzi sytuacja majątkowo-rodzinna wnioskodawcy ujmowana w jej całokształcie. Nieudzielanie przez skarżącego wskazanych w wezwaniu informacji uniemożliwiło sądowi przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywający. Nie sposób przyjąć, że Sąd, będący w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy dysponentem środków publicznych, będzie decydował o sfinansowaniu udziału skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, opierając się na nieprecyzyjnych i fragmentarycznych danych przedstawionych przez wnioskodawcę.
Z uwagi na fakt, że postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, to należy zbadać, czy stosownie do art. 165 P.p.s.a. nastąpiła, od czasu wydania prawomocnego postanowienia z dnia 14 czerwca 2016 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zmiana okoliczności sprawy, która mogłaby spowodować jego uchylenie lub zmianę.
Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prezentowany jest pogląd, który sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 106/08, LEX nr 471131). W postanowieniu z 25 czerwca 2008 r. (II OZ 564/08, Legalis) NSA wyjaśnił, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie tego prawa, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (por. art. 170 P.p.s.a., w którym jest mowa ogólnie o orzeczeniach, a więc i o postanowieniach). Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. też postanowienie NSA z 12 października 2006 r., I GZ 235/06, Legalis). W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (por. postanowienie NSA z 7 marca 2012 r., I OZ 125/12, Legalis).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący w niniejszej sprawie już występował z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W kwestii żądań zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu wypowiadał się referendarz sądowy (k. 85-87, k. 203-206 akt sąd.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 106-109, 214-217 akt sąd.), Naczelny Sąd Administracyjny (k. 123-126 akt sąd.).
Sąd stwierdza, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ mimo wezwania referendarza sądowego w ramach poprzedniego wniosku o prawo pomocy (tom I - k. 190 – 191 akt sąd.) i wezwania w ramach obecnego prawa pomocy (tom II - k. 303 akt sąd. ) nie wykazał, że istotnie znajduje się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niego instytucji prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczeń skarżącego przedstawionych przez skarżącego we wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z tego tytułu uzyskuje dochód netto w wysokości 3.000,- zł miesięcznie, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trzema synami, którzy uczą się i pozostają na jego utrzymaniu. Z oświadczeń skarżącego wynika, że jest stanu wolnego, matka nie płaci alimentów na synów, mieszka w [...]. Skarżący posiada dom o pow. 62 m2 obciążony kredytem hipotecznym oraz samochód L. z 1990 r. o wartości [...],- zł oraz [...] z 1990 r. o wartość [...],- zł. Skarżący podał, że zobowiązania i wydatki wynoszą: kredyty, w tym kredyt hipoteczny oraz spłata innych kredytów i kart kredytowych [...],- zł, leki [...],- zł, rehabilitacja [...],- zł, opłaty za media ok. [...],- zł w zależności od tego ile czasu przebywa w domu i od pory roku. We wniosku z dnia [...] marca 2016 r. podał natomiast, że dochód jego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wynosi od [...] do [...],- zł netto, natomiast we wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r., że nie uzyskuje dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż całe przychody są zajęte przez komorników w postępowaniu egzekucyjnym. Porównując wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2017 r. z poprzednio złożonymi wnioskami zauważyć należy, że sytuacja skarżącego nie uległa pogorszeniu od czasu kiedy wcześniej skarżący składał wnioski o przyznanie prawa pomocy.
Jednakże z uwagi na wątpliwości co do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, pomimo iż, jak już wcześniej wskazano, przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przepisy prawa nie obligują do dokonania ponownej oceny sytuacji strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy w razie wątpliwości, czy wystąpiły nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowych rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy, ma prawo wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień w celu ustalenia, czy wystąpiły nowe okoliczności w sprawie, a zatem, czy wystąpiły przesłanki do przyznania prawa pomocy. W tym celu pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i odpisów dokumentów.
Skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący mimo wezwania nie złożył zeznań rocznych podatkowych za 2015 i 2016 r. złożonych przez niego, nie wyjaśnił nawet czy zeznania roczne podatkowe za 2015 i 2016 r. zostały sporządzone i złożone w urzędzie skarbowym. Skarżący mimo wezwania nie podał również w jakiej wysokości z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 2016 r. oraz w miesiącach od stycznia do marca 2017 r. uzyskał przychody, w jakiej wysokości poniósł koszty uzyskania przychodów, nie złożył odpisów deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do czerwca 2016 r. oraz od stycznia do marca 2017 r., nie podał kosztów miesięcznego utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki. Skarżący mimo wezwania nie wyjaśnił również na co zaciągnął kredyty, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat i czy spłaca kredyty, jeżeli tak to w jakiej wysokości miesięcznie. W sprzeciwie skarżący zaznaczył, że corocznie rozlicza się z urzędem skarbowym. Ponadto wyjaśnił, że ze względu na charakter i nawał pracy jaką wykonuje przypłacił to zdrowiem. Jednakże i na tą okoliczność nie przedłożył dokumentów.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] kwietnia 2017 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 418/05, postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 128/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 P.p.s.a. skarżący nie wyjaśnił swojej rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. W tym miejscu podkreślić należy, że brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaka jest rzeczywista sytuacja materialna skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów czy to w całości, czy części uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I GZ 170/11, www.nsa.gov.pl). Niemożliwe okazało się poczynienie ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania.
Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, bowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Brak współpracy ze strony skarżącego skutkuje także uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyjęcia stanowiska, że uiszczenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego w taki sposób, iż nie będzie on w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. W ocenie Sądu dokumenty i informacje, o które skarżący został wezwany były niezbędne do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego.
W związku z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, nadal niemożliwe było ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 463/08 oraz z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 104/09 - dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 165 w zw. z art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło